Từ Columbus nơi chúng tôi ở đến Front Royal cửa Bắc của Shenandoah chạy xe hơi mất khoảng 6-7 tiếng, với khoảng cách là 600 km (gần bằng khoảng cách giữa Saigon - Đà Nẵng). Chúng tôi chọn lối vào công viên nầy từ phía Bắc vì muốn xem cảnh Thu trên đường lái xe. Interstate highway (I-70) từ Ohio băng ngang West Virginia, Pennsylvania đến Virginia có rất nhiều rừng núi cao và nhiều cảnh đẹp. Lá Thu trên đường năm nay rất là tuyệt vời ngoài sự tưởng tượng của tôi. Nếu biết thế thì tôi đã không lập chương trình cho chuyến đi về Shenandoah hơi xa nầy.

Shenandoah là một công viên quốc gia của Bắc Mỹ, rất gần vùng đông dân cư như Washington DC (75 miles) hay Richmond (80 miles) -Virginia. Được nối kết qua nhiều highway tiện lợi nên số người đến viếng rất đông - nhất là vào mùa Thu. Đi lại trong công viên nầy có một con đường du ngoạn 2-lane duy nhất dài 105 miles (169 km) gọi là Skyline Drive, với vận tốc giới hạn là 35 miles/giờ, cấm xe vận tải, quả là một thiên đàng cho dân thích chạy xe đạp như tôi. Phía Nam Skyline Drive sẽ liên kết với Blue Ridge Parkway dẫn ta về một địa đàng khác của miền Đông Nam Mỹ là "Great Smocky Mountain National Park"(1) .

Ngày đầu tiên chúng tôi ghé vào Dickey Ridge Visitor Center sau 4 giờ chiều để lấy thêm information và cập nhật hóa hiện tình của Skyline Drive. Xong rồi hướng về bãi cấm trại Mathews Arm để qua đêm.

Đường núi về chiều buồn hiu hắt vì ánh nắng tắt sớm. Đứng trên "overlook" nhìn xuống thung lũng xa xa ta sẽ thấy vài làng mạc có lẽ đã lên đèn. Nó làm cho tôi nhớ lại cái hoài cảm của bà Huyện Thanh Quan khi bước tới Đèo Ngang vào lúc chiều tà.

Trong văn chương Nhật Bản người Nhật hay dùng từ "yamazato" (山里・sơn lý) và từ "ryojo" (旅情・lữ tình) để chỉ những "thôn lạc trên đồi núi" xa xa qua con mắt của kẻ "lữ hành" cô đơn lưu luyến nhìn qua cửa kính xe lửa. Tuy không phải là Shimamura của Komako trong Xứ Tuyết (2), lúc đi chơi xa trong mùa Thu tôi cũng thường mang trong lòng một mối "ryojo" như thế...."Yamazato" đối với tôi là những buông làng mộc mạc của quê hương, của những người du mục nghèo khó lúc nào cũng cần được ta nhớ thương!

Bãi cấm trại chúng tôi mướn nằm trong rừng có nhiều cây. Vì có giấy chứng nhận là "người già" (nghe sao kỳ quá!) giá camping được bớt đi một nửa, còn tiền vào park thì là zê-rô.

Ban đêm bầu trời đơm đầy sao. Tôi cố tìm những ngôi sao và chòm sao xưa kia bà tôi có dạy tên như sao Bắc Đẩu, sao hôm, dãy ngân hà v.v...Đây là một dịp hiếm có ở ngoài trời đêm để sống lại những giây phút êm đềm của thuở còn bé thơ. Quá nửa đêm gió to trên ngọn cây làm cho tôi thức giấc. Sau khi ra khỏi lều tôi đi về hướng nhà vệ sinh của campground. Xuyên qua cành lá, tôi thấy có một nàng tiên đang cởi trần bên cái lều của hàng xóm dưới ánh sáng nhạp nhòa huyền ảo của trăng sao - Tóc nàng dài che mặt, thân trắng như tuyết như bông với cặp vú mướp và thắt đáy lưng ong.Tôi hoang mang không biết thật hay hư, ma hay người. Nàng từ đâu đến, có phải trên cung trăng kia lạc lối về đây để tìm lá Thu? Rồi tôi cảm thấy nóng mặt (honto ka yo?) khi nhớ đến vợ hiền...

Sau nhiều giờ chập chờn trằn trọc rồi lăn ra ngủ say trong giấc mơ kỳ quái, tôi thức sớm để chuẩn bị lên đường đi "hiking". Lúc chúng tôi lái xe ngang qua camp-site láng giềng, trước lều họ có vài hình nộm bằng "plastic" đang nằm ngỗn ngang. Nhìn kỹ tôi thấy trong đó có một nàng tiên da trắng. Thì ra "đám con nít" nầy đã dùng nó để trang trí cho một đêm "Halloween" (lễ ma) ngoài trời!

Đường Skyline được xây cất từ năm 1935 cùng với sự thành lập của công viên quốc gia Shenandoah. Con đường "Hoa Đạo" (華道) nầy chạy theo sóng lưng của dãy núi Blue Ridge, qua nhiều đỉnh cao trên dưới 1000 mét. Vì thế cái nhìn từ Skyline đều là để nhìn ra xa và nhìn xuống (như tên của nó cho ta biết). Skyline có đến 75 cái Overlook.

Shenandoah có rất nhiều đường "trail" cho hikers - từ 1-2 miles cho đến 80 miles. Muốn đi hiking thì phải đi xuống trước rồi leo lên lúc về. Người ta thường đến đây để viếng thác nước 2 bên sườn núi, hiking trong Big Meadows gần Byrd Visitor Center hay "backpacking" (đó là những người có mang theo ba-lô và gậy) trên Appalachian Trail nối liền với công viên quốc gia Great Smocky Mountain. Cũng như Blue Ridge Parkway, Skyline Drive không có quán ăn dọc đường trừ ở một vài cửa vào chỉ định, vì thế sự ăn uống và làm vệ sinh cần được kế hoạch trước.

Ngày thứ 3 của chuyến đi rơi vào ngày "third saturday of October", đây là ngày "leaf peeping" (3) lớn nhất trong năm của Bắc Mỹ. Người ta đổ về đây để xem lá vàng đỏ hàng ngàn hàng vạn, đi đâu cũng gặp xe gặp người. Nơi chúng tôi cấm lều 2 đêm trước cũng bị tràn ngập, thành thử phải di cư đến 2 campground sâu hơn và lạnh hơn trong park là Lewis Mountain và Loft Mountain.

Người Nhật có cái thú "hành lạc" (行楽) vào mùa Thu gọi là "momijigari" (紅葉狩り）- tức là đi tìm cảnh đẹp do lá mùa Thu tạo cho. Những nơi thường được dân Nhật đổ về xem lá là Nikko, Hakone, Ozegahara của vùng Kanto hay Kyoto, Nara của vùng Kansai NB. Ở Bắc Mỹ, nơi chúng tôi đi năm nay cũng là một trong những chỗ tốt cho "momijigari" theo kiểu "Mẽo".

Mùa Thu của vùng Midwest từ Wisconsin sang Ohio (4), vùng Mid-Atlantic và New England của Hoa Kỳ có lá màu đẹp rất rực rỡ. Vì thế có rất nhiều người từ phương xa - ngay cả dân Âu Châu, đến đây để thưởng ngoạn. Tuy Tây Âu cũng có lá vàng vào Thu nhưng đa số là rất ảm đạm không được sặc sỡ như Bắc Mỹ và Nhật Bản. Nguyên do là giới thực vật khác nhau gây ra bởi băng hà nhiều ngàn năm trước và sự hủy hoại rừng nguyên thủy của người Âu sau nhiều thế kỷ.

Ánh sáng mặt trời mùa Thu rất lý tưởng cho sự biểu hiện của màu sắc. Trong một ngày quang đãng, dưới vòm trời xanh tia sáng sẽ trong suốt hơn cả pha lê. Ánh nắng sáng và chiều rất ảo huyền vì có một góc độ thấp dễ xuyên thấu qua cành lá tạo ra màu sắc quyến rũ cho con mắt của con người, ngay cả cho loài chim. Đây là điều kiện tốt cho mấy bác phó nhòm. Tôi thường đi chơi cả ngày không biết mệt cũng vì thế. Quả như John Muir có nói: " hãy về đây để tìm lại nguồn suối của sự sống..." .

Trên khoảng đường 105 miles (169 km) của Skyline Drive cảnh vật và màu sắc có nhiều thay đổi, đôi khi chỉ cần một khúc quanh. Nơi nào có rừng "oak" (sồi) thiếu mưa hay muộn mùa thì màu nâu xám rất buồn. Cây "white oak" tuy gọi "white" (vì có vỏ cây nhạt màu) nhưng có lá thu tuyệt "đỏ". Cây "maple" (thích hay phong), nhất là "sugar maple"(cây lá cờ Canada) và "red maple" thì cho ta một màu sắc thật rực rỡ giữa xanh-vàng, cam, hồng, tím. Cây gì mà tuyệt vời...Người Nhật thường gọi cây "Maple" của họ là "momiji" hay hồng diệp (紅葉）cũng vì thế!

Đương nhiên chúng ta không thể quên được màu hoàng kim của lá "Hickory" (mại châu) , "sassafras" (cây de vàng ), "hornbeam" (họ trăng?) và lá "chestnut" (hạt dẻ) , màu vàng ảm đạm của lá "birch" (bulô), "beech"(gie gai?), "white ash"(họ tần bi?), màu đỏ tía của lá "poison Sumac" (cây sơn). Đây là loài cây trang sức cho núi rừng và nhờ nó sự phối sắc của cảnh Thu mới được hoàn mỹ. Cây "mountain Ash" có lá vàng vào "mạnh thu" rồi nhuộm đỏ khi bước vào "diễm thu" và "vãn thu". Cây nầy mang trái tròn màu vàng cam hay đỏ rực bằng hạt đậu trên cành vào Thu và sẽ là màu nổi bật nhất dưới tuyết của núi rừng. Mùa Đông hạt mountain Ash và hạt "acorn" (của cây sồi) sẽ là thức ăn dinh dưỡng cho loài thú sống trên non như quạ, sóc chuột (chipmunk), gấu và nai.

Big Meadows ở mile-post 51 của Skyline Drive là một bãi cỏ hoang với diện tích khoảng 10-20 cây số vuông. Mùa xuân và hè trên meadows có nhiều hoa dại. Thoạt nhìn nó giống như một "savana" của tiểu bang Kansas hay "Tuolumne Meadows" trên đèo Tioga của Yosemite National Park. Mùa nầy chỉ có gió lọng và mây giăng trên trời. Khi bước vào tôi mới biết là trên hay dưới lớp cỏ dại đó cuộc sống vẫn diễn ra như mọi ngày cho vài loài thú. Con chipmunk vẫn tiếp tục chạy đôn chạy đáo đi tìm hạt để giấu cho mùa đông. Con groundhog (lợn đất) vẫn ra ăn cỏ cho đến mùa tuyết đổ. Gia đình con chim xanh (Eastern blue bird) tìm được một bể nước đọng trên tảng đá gờ-nai do băng hà mang đến từ mấy chục ngàn năm trước, cùng nhau tắm bể vui chơi dưới ánh nắng chan hòa của một ngày Thu.

Khi tôi đến gần, gia đình chim xanh vội bỏ bay đi. Màu cánh chim phản chiếu màu xanh da trời và màu vàng thu của cỏ cây như ngọc lam thật là tuyệt vời. Chụp được vài tấm hình của "blue bird" là điều hạnh phúc nhất của tôi trong chuyến đi nầy.

Blue bird in Big meadows

Có đi qua ta mới thấy sự phong phú của giới thiên nhiên nơi đây. Công viên nầy có nhiều tài nguyên dưới đất, dã thú, cây cỏ quí và hoa lạ. Dưới con mắt của kẻ thủ lợi nhất thời, đây là một mãnh đất có nhiều cám dỗ. Nhưng người Mỹ thông minh ý thức đã thấy được cái đẹp của thiên nhiên mang đến cho tâm hồn con người, sự kiện khang lâu dài của đất nước. Ngày nay quốc hội Hoa Kỳ đã cho lập Shenandoah thành khu bảo quản "National Scenic Area and Wildness" để cho con cái họ ngàn đời sau có cơ hội nhìn thấy được mảnh giang sơn gấm vóc xinh đẹp nầy!

Highlight của chuyến đi

Trong chuyến đi về "Great Smoky Mountain National Park" ba năm trước tôi có gặp và làm bạn với một cựu quân nhân Mỹ gốc Cherokee (1). Khi đi xa nhất là trong những chuyến đi solo tôi thường ước sẽ tìm được người tốt trên đường vì nó sẽ làm cho tôi an tâm và gây niềm hạnh phúc lúc về.

Ngày thứ ba của chuyến đi nầy, trên Pinnacles overlook (mile post 35) tôi có gặp một cặp vợ chồng già người da trắng. Sau khi chào xã giao tôi mới hỏi thăm họ sẽ đi về hướng nào. Người chồng trả lời: "chúng tôi hiện mắc kẹt nơi đây. Xe chúng tôi khóa với cái chìa khóa nằm bên trong...". Thấy họ lo âu và mệt mỏi, tôi mới vấn an: "ông bà có cần nước uống, thức ăn hay quần áo ấm không?" vì trời đã xế chiều và có gió lạnh. Họ trả lời là "we are OK". Tôi mới hỏi tiếp là "ông bà đã gọi cầu cứu chưa" thì họ cho biết là "trên núi nầy không có "signal" cho điện thoại cầm tay". "Ông bà đừng lo"- tôi bảo, "tôi đi về hướng Nam và gần đây có một park office, tôi sẽ nhờ họ liên lạc bằng máy vô tuyến về làng phía dưới để tìm người mở cửa xe cho ông bà". Họ cám ơn và tôi từ giả sau đó.

Ngày hôm sau cũng vào buổi chiều trên một overlook cách cái overlook trước đó 40 miles, tôi thấy có 2 người già đang đứng nhìn xuống thung lũng có vẻ quen quen. Tôi đến gần họ thì ông chồng nhận ra tôi. Thì ra đây là 2 vợ chồng quên bỏ chìa khóa trong xe. Họ rất mừng khi gặp lại tôi và tỏ lời cám ơn lúc đến ôm tôi "hun". Họ kể cho tôi nghe lại cách mở cửa xe của "nhà nghề" và rất cảm động với cái ý muốn giúp đỡ của tôi. Hỏi ra tôi mới biết ông bà từ Ăn Lê đi du lịch đến Shenandoah rồi sẽ đi tiếp về Great Smoky Mountain ngày kế để xem lá vàng Thu.

Trên một băng ghế gỗ gần cái overlook cuối cùng của Skyline Drive, tôi ngồi xuống nghỉ chân vì sau 5 hôm đi hiking chân cẳng đã mệt rã rời. Lúc ngồi xuống tôi nhận ra một cái ví tiền nằm trên ghế bên cạnh mấy chiếc lá red maple. Màu ví phai nhạt có lẽ nó đã nằm trên ghế khá lâu.Tôi xê ra xa khỏi nó như để tránh một cám dỗ. Rồi tôi nghĩ trong đầu: "không biết cái ví nầy của ai và có người nào định mang nó về nhà không?....". Cuối cùng tôi phải trả lời cho mình: "chắc người ta cũng như tôi thôi...nếu cái đó không phải của ta thì ta sờ nó làm chi cho lương tâm bứt rứt?".

Thì ra người đến Shenandoah đa số cũng rất tốt. Chúng ta thường nghĩ đến người Nhật về sự thành thật không tham lam của họ dù trong lúc khó khăn hoạn nạn như trong thiên tai "tsunami" 1 năm trước đây. Theo tôi thấy thì người Mỹ đa số cũng rất thật thà, họ biết điều phải điều trái - ngay như con sóc chipmunk trên non hay con gấu đen trên rừng của Shenandoah cũng chẳng màng đến cái ví tiền trên ghế kia…

Mùa Thu là mùa làm cho tâm hồn con người lãng mạng. Mùa Thu cũng làm cho ta dễ buồn..Nhưng khi ta làm được một chuyện gì có ý nghĩa trong mùa Thu, thì Thu sẽ đẹp mãi trong lòng ta - Naruhodo!

Click : Xem toàn tập photo album  -  Xem Slide Show:

--------

(1) "Chuyến Thu-dzu “Great Smocky Mountain National Park” và "Blue Ridge Parkway" qua link:

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/Chuyen_Thu_Du.htm 

(2) xem "Xứ Tuyết" qua link:

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/Xu-Tuyet.htm 

(3) trong bài "Momiji và Nhật Bản" đăng trước đây trên ERCT.com tôi đánh máy lộn là "leaf beeping" - xin đính chính lại là "leaf peeping" )

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/Momiji-va-NhatBan.htm 

(4) xem tập ảnh "Mùa Thu Ohio năm nay" - Tập 2: Lá vàng trong xóm nhà "ngói" qua link:

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/2012-Thu/2012-Thu-Ohio-2.htm 

* Mời xem thêm những bài viết và hình ảnh về mùa Thu của Huỳnh văn Ba trên trang ERCT.com :

1. "Tại sao lá lại đổi màu vào mùa thu? " qua link:

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/Taisaolathudoimau.htm 

2. "Mùa Diễm Thu Ohio" qua link" qua link:

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/DiemThu-OHIO-2.htm 

3. "Laurel Highland" qua link:

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/Laurel%20Highland-12052007.htm 

4. "Đi du lịch Kyoto trong mùa Diễm Thu qua “Cyberspace” qua link:

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/Dulich-Kyoto.htm 

5. "Mùa Thu West Virginia" qua link:

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/MuaThu-WestVirginia.htm 

6. "Mùa Thu Kentucky" qua link:

http://www.erct.com/2-ThoVan/HVanBa/Kentucky/MuathuKentucky.htm 

my ten-thousand-star hotel

Cảm tưởng xin gởi về bahuynh@hotmail.com