“Một Góc Bạn Bè”
|
Phần
II：TÀU SIÊU TỐC LINEAR
Tiếng chuông Điện thoại cắt ngang ḍng hồi tưởng. Tôi hạ tốc độ xuống, bấm Bluetooth trả lời. - Ui! Xă xệ. Ohayo ông. - Ohayo! Đến đâu rồi? - Tôi qua trạm nghỉ Dango Zaka được mươi phút rồi. - Oh, mau nhỉ. Vậy hẹn ở Trung tâm Tham quan Tàu đệm từ trường Linear nhé. - OK, ông. Ông lái xe bên đó hả? - Không, Mỹ Tuấn. -Vậy hả, ông nhắn địa chỉ Trung tâm Linear cho tôi nhé. Mỹ Tuấn lái xe th́ quả là an toàn rồi. Mỹ Tuấn là một người trầm tĩnh, một nhân vật đa tài khá hiếm trong chúng tôi, hắn được sự tín nhiệm hầu như tuyệt đối của bạn bè. Nhận lời là làm đến nơi đến chốn, một cách rất khoa học. Năm 2004, nhờ có một Mỹ Tuấn thạo việc mà 7 chàng Samurai 72 đă vượt qua bao nhiêu chông gai để tổ chức thành công Ngày Hội Ngộ Exryu ở Tokyo lúc đó. Bây giờ, những buổi tiệc Exryu ở Tokyo, có Mỹ Tuấn và anh Nguyễn Bá Quát là mọi người rất yên tâm, chẳng cần chuẩn bị ǵ, chỉ cần đến dự là được. Có được thế cũng nhờ anh Quát và Tuấn đều c̣n rất khỏe và hoạt bát so với anh em. Vài ngày nữa anh Quát và Tuấn sẽ cho chúng tôi gặp nhau ở một buổi Shinnenkai Exryu Tokyo. Nhưng, nói tới Mỹ Tuấn là tôi chỉ nghĩ tới hai cuộc t́nh của chàng, một cuộc "t́nh thánh thiện" và một cuộc "t́nh dại khờ". Đây là nói theo kiểu b́nh luận trà dư tửu hậu của những người ngoại cuộc chúng tôi, chứ với hắn chắc hẳn đó là “mối t́nh tuyệt... vời và vọng”. Tuyệt vời chắc như tốc độ của tàu siêu tốc Linear mà chúng tôi sắp được tham quan, và tuyệt vọng chắc như khoảng cách nhất định không thể vượt qua, không thể gần hơn của đệm từ trường này. Khoảng cách của t́nh yêu th́ tuổi trẻ chắc ai cũng có vài lần trải nghiệm, nhưng chỉ với 1 khoảng cách mỏng manh như đệm từ trường, mà lại vĩnh viễn không gần hơn lại được th́ quả là lạ lẫm, ít nhất với tôi. Ít nhất với tôi thôi, chứ bạn tôi th́ quả là cũng c̣n có người như thế. Tôi nhớ lại bài thơ "Khoảng Cách" mà tôi đă viết cho người bạn đó, chắc cũng phù hợp với t́nh trạng này: Em đứng đó mà nghe xa
biền biệt
Đôi môi ướt khẽ mở hờ mềm mại Rồi cứ thế cuộc t́nh ḿnh
trôi nổi Khoảng cách vĩnh viễn của những t́nh yêu không "dám mơ một bến bờ hạnh phúc" và khoảng cách cố định của đệm từ trường Linear chắc hẳn phải có một nguyên lư ǵ đó giống nhau, tôi nghĩ vậy.
Xe Siêu tốc Đệm từ trường Linear Miếng hợp kim lơ lửng với một khoảng cách nhất định Siêu tốc Linear ứng dụng nguyên lư giảm tối đa sức ma-sát đường rail và lực cản không khí, để tăng tốc độ, giảm tiếng động, đồng thời giảm được nhiên liệu. Linear ứng dụng lực đẩy và lực hấp dẫn của hai cực nam châm, nơi kéo về phía trước, nơi đẩy ra phía sau cho xe lướt đi với tốc độ nhanh như máy bay. Hiện nay Linear NB đang chạy thử nghiệm thực tế với tốc độ là 600km/h. Chúng ta có thể h́nh dung, toa xe Linear như một toa xe có gắn nhiều miếng nam châm được đặt trên đường rail và giữa 2 thành dẫn có gắn những lơi ứng điện từ. Sự tương tác giữa các cực điện từ này sẽ nâng xe lên, giữ xe cân bằng, và tác động cho linear lướt nhanh với 1 tốc độ kỷ lục. (Hiện nay là nhất thế giới, 603Km/h)
Ứng dụng sự tương tác của các cực từ để: - Nâng xe lên và giữ xe cân bằng: Lực hút của 2 cực dị tính (N-S và S-N) và lực đẩy của 2 cực đồng tính (S-S và N-N) sẽ nâng xe lên và giữ xe ở trạng thái lơ lửng cân bằng (H́nh bên trái) - Đưa các toa xe lướt về phía trước: Toa xe sẽ được liên tục hút tới bởi 2 cực nam châm dị tính đồng thời được đẩy tới bởi 2 cực đồng tính (H́nh bên phải) Người giới thiệu của Trung tâm cho biết, với kỹ thuật của NB, không cần đường ống chân không như Hyperloop, tàu Linear cũng có thể tăng tốc lên cả ngàn cây số giờ, nhưng v́ tiêu chuẩn về tiếng ồn ở Nhật (70-75 decibel) không cho phép, nên hiện tại chưa thực hiện được. Và thêm một điều quan trọng hơn nữa, đối với Nhật Bản, tốc độ chỉ là thứ yếu, yếu tố an toàn mới là quan trọng nhất. Linear là sản phẩm tương lai trong hệ thống Shinkansen, mà Shinkansen là một huyền thoại về an toàn trong ngành đường sắt của thế giới. (Và cả tính chuyên nghiệp nữa. Đến và đi đúng giờ th́ chuyên nghiệp đă đành, đến dọn dẹp tàu mà cũng làm thế giới sửng sốt luôn). Linear đă thử nghiệm được hơn 45 năm nay mà chưa nghe đến 1 tai nạn chết người. Trong khi đàn anh đi trước Transrapid của Đức khi chạy thử Nghiệm năm 2006, đă bị 1 tai nạn làm hơn 20 người chết và cả chục người bị thương. Và đàn em đi sau, tàu siêu tốc của Trung Quốc Shanghai Transrapid cũng bị sự cố phát hỏa năm 2010. Đúng là Nhật bản, "Anzen Daiichi" = "An toàn là Trên hết". Tiếc là chúng tôi chưa được trải nghiệm trên tàu Linear v́ muốn đi phải rút thăm và chờ đợi vài tháng. Chúng tôi chỉ được xem một thí nghiệm về nguyên lư khoảng cách đệm từ. Khi để miếng vật liệu siêu dẫn đă được làm lạnh khoảng -196℃ bằng Nitơ lỏng, trên đường rail kết nối bằng những cục nam châm, th́ hiệu ứng Meissner và hiệu ứng đinh ghim (pinning effect) sẽ giữ miếng hợp kim này cân bằng ở khoảng cách nhất định đến vô tận ṿng đời (nếu không bị tăng nhiệt). Ở Nhật Bản, Linear cần một khoảng cách đệm từ an toàn là 10cm, chỉ số an toàn pḥng khi động đất. Ở các nước khác như Trung quốc, Châu âu chỉ cần 2cm. Thí nghiệm cho thấy, khi nhiệt độ ở miếng hợp kim tăng quá -196℃, hiệu ứng Meissner sẽ mất tác dụng và miếng hợp kim sẽ “ngă” xuống đường rail.
4 người bạn thân thương của tôi Mỹ Tuấn ạ, ông nghiên cứu bài học tự tăng nhiệt để hạ khoảng cách này mà “ngă” đi nhé. Ừ, mà nói chi ông, bản thân tôi cũng có biết bao khoảng cách này. Những khoảng cách đă tự đặt cho ḿnh và cho người. Khoảng cách giữa bè bạn, khoảng cách với người thân, khoảng cách giữa vợ chồng, con cái... Những khoảng cách tưởng như vĩnh cửu, nhưng chỉ cần ḷng lắng đọng, sưởi thêm một chút ấm áp th́ chắc sẽ thu ngắn lại thôi. Hôm nay tôi chợt nghĩ vậy. Trừ 196°C, chuyện nhỏ mà phải không? Chắc tôi cũng phải nghiên cứu về cái đệm từ trường này. Này, hay là ông Phát v́ chuyện tăng nhiệt này mà đă lập tâm đưa chúng ḿnh đến đây đấy nhỉ? Dám lắm nghe, ông ấy là chuyên viên tâm lư mà. Mà kể cũng lạ, người nổi tiếng thuộc phái “hoài cổ” Xă xệ Phát lại cho chúng tôi đi tham quan một tiến bộ mới nhất của khoa học kỹ thuật. Hay trong chuyến đi này chàng muốn chúng tôi học về nền công nghiệp 4.0? Nghe nói ở vùng này cũng có nhiều trung tâm nghiên cứu về Robot, về AI (Trí tuệ nhân tạo), về Cloud Computing (điện toán đám mây), về IoT (Internet of Things), về kết nối và xóa bỏ ranh giới giữa kỹ thuật số và các công nghệ khác. Thế nào chả có những nghiên cứu để xoá mờ “khoảng cách” không đáng có giữa những trái tim con người. Phải không Xă xệ? Chắc Xă xệ cũng đang t́m hiểu phải không? Gần đây VN hay nói về việc đi tắt đón đầu nền công nghiệp 4.0, thậm chí có cả chỉ thị của chính phủ về việc tiếp cận này, trong khi nền tảng để kết nối, tức là số hóa (3.0) cũng chưa đạt đến. Mà làm sao có thể đạt được mục tiêu này, khi bộ máy tham nhũng hối lộ vẫn cần tiền mặt và những con số ảo, trong khi trong 4.0 th́ cần minh bạch những con số thật, c̣n tiền ảo hay tiền mă hóa cũng chẳng sao. Lại nói đến đầu óc cởi mở sáng tạo, một yếu tố cần thiết cho sự phát triển 4.0, là người VN ḿnh đă thua rồi. Giả thử không gian sáng tạo có được mở rộng, th́ bản chất lo sợ cái ǵ đó lơ lửng trên đầu, và cái tính mới biết một tí đă tưởng ḿnh hay nên dấu dấu diếm diếm cho riêng ḿnh. Hai cái tính sợ cái mới, cái khác biệt (bảo thủ) và sở hữu cá nhân nặng nề này sẽ là sức cản khá mănh liệt khi bước vào môi trường chia sẻ và cộng hưởng công nghệ theo xu hướng 4.0 để cùng phát triển. Kèm theo đó, một nền giáo dục c̣n chú trọng vào việc ghi nhớ và từ chương, th́ giả thử một ngày nào đó có một Archimedes Việt nam trần truồng chạy ra giữa phố hét tướng lên "Eureka, Eureka!", th́ cuối cùng cái "T́m ra rồi, T́m ra rồi" đó, chắc cũng chỉ là 1 thứ sản phẩm copy. Buồn th́ viết về VN như vậy, nhưng nh́n vào đấy cũng thấy ḿnh trong đó, giống sao mà giống quá đi. Hay tại ḿnh ở NB nhỉ (H́h́... iiwake kana?), bởi chính NB cũng c̣n đang đau đầu về việc theo không kịp tính bung mở của thời đại 4.0 này mà. Và biết đâu được đấy, giới trẻ VN vốn được đánh giá là năng động. Sự khuyến khích cởi mở đầu óc trong thế giới phẳng này, biết đâu lại chẳng dẫn đến sự h́nh thành một xă hội tự do dân chủ hơn (lại phải tin thôi). 4.0 là một cuộc cách mạng, nó sẽ tiếp nối các cuộc cách mạng 1.0, 2.0, 3.0 trước đó. 4.0 sẽ thay đổi chẳng những khoa học kỹ thuật, kinh tế, văn hóa, mà c̣n thay đổi cả cấu trúc xă hội để đưa đến những thay đổi chính trị nữa, chẳng riêng ǵ VN mà trên toàn thế giới. Que sera, sera.
|
