59. Đôi tất  (Tabi, 1948)

Cớ sao cô chị của tôi, một con người dễ thương đến thế mà giờ đây phải lăn ra chết kiểu này, quả tình tôi không hiểu nỗi.

Hôm đó, lúc sập tối, chị hôn mê, mình mẩy vặn vẹo, hai tay cứng đờ còn bàn tay thì nắm chặt và co giật thật dữ dội. Khi động tác đó ngừng, đầu của chị đã lệch hẳn qua bên trái chiếc gối, như chực rơi khỏi đó. Giữa lúc ấy, từ trong cái miệng đang mở hé nửa chừng, một con sán chậm rãi bò ra.

Con sán này trắng nhợt trông đến lạ lùng, và kể từ ngày đó, nhiều lúc cái màu trắng ấy vẫn hiện ra trong đầu tôi hết sức rõ ràng. Vào lúc ấy, tôi thường nhớ lại màu trắng của những đôi tất tabi (1)..

Tôi thường nhớ lại màu trắng của đôi tất

Khi đang đặt một số đồ vào trong áo quan cho chị, tôi nói:

-Mẹ ơi, còn đôi tabi. Có đặt đôi tất tabi vào không ạ?

-Có chứ! Thế mà mẹ lại quên mất đôi tabi. Chân của chị mày hồi xưa xinh lắm cơ.

Tôi nhắc nhở:

-Phải là loại đo đúng 9 mon (2) . Đừng lẫn với tất của con hay của mẹ nhá!

Tôi nhắc đến đôi tất của chị tôi một phần vì chân của chị ấy nhỏ nhắn và xinh xắn nhưng phần khác cũng vì tôi đang nhớ lại một vài kỷ niệm liên quan đến đôi tất.

Chuyện xảy ra vào tháng chạp năm tôi 12 tuổi. Ở thị trấn kề bên, lúc đó đang chiếu phim quảng cáo cho loại tất tabi hiệu Isami. Một ban nhạc kèn trống diễu hành quanh đường phố thị trấn cũng đã đến làng tôi, giương cao trước gió mấy tấm phướn màu đỏ và đi lòng vòng trong làng. Trong khi rải tờ rơi (3) để quảng cáo, họ đã rải lẫn vào đó mấy cái vé vào cửa cho nên bọn con nít chúng tôi mới bám theo họ hòng nhặt cho được. Thực ra mọi sự đã được họ dàn xếp trước. Vé là những tấm nhãn (label) gắn trên tất, cho phép người mua được một suất xi-nê. Thời đó, nếu không nhằm ngày hội hay lễ Vu Lan, chúng tôi ít khi có dịp xem phim. Vì vậy, mấy đôi tất đã bán chạy như tôm tươi.

Tôi cũng nhặt cả những tờ rơi có vẽ hình những nhân vật ác ôn trong truyện kiếm hiệp. Chiều đến, tôi đã vội vã đến làm đuôi trước cái rạp hát cỏn con của thị trấn. Lúc đó trong bụng tôi hồi hộp, lo rằng cách đó không thể lọt qua mắt họ. Đến trước cửa rạp, tôi đã bị chế nhạo:

-Ủa, tưởng gì! Tờ rơi à?

Thất vọng, tôi bỏ ra về nhưng không hiểu tại sao tôi lại không vào nhà mà cứ đứng tần ngần bên thành giếng, lòng buồn rười rượi. Lúc ấy chị tôi từ bên trong ra, trên tay cầm cái chậu gỗ con. Khi chị đặt tay lên vai tôi hỏi xem có chuyện gì, tôi bụm tay che mặt. Chị bèn để cái chậu nguyên tại chỗ, đi lấy tiền đem đến:

-Nhanh lên, đi mà xem!

Đến góc đường, tôi quay lại còn thấy bóng chị nhìn theo.

Tôi vùng chạy thật nhanh đến tiệm bán tất:

-Chân cỡ mấy mon đấy?

Nghe người bán hàng hỏi thế, tôi lúng túng không biết cách trả lời.

-Ờ ờ, bà cứ cởi cái tất đang mang ra mà xem.

Trên cái móc để cài đôi tất, có viết “9 mon”.

Sau khi về đến nhà, tôi đưa đôi tất ấy cho chị. Thì ra khổ chân của chị cũng vừa đúng 9 mon.

Thế rồi, khoảng hai năm sau, cả nhà chúng tôi dời qua Triều Tiên. Chúng tôi sống ở vùng Keijô (4). Đến năm thứ ba trường nữ học, vì tôi quá thân thiết với cô giáo Mitsuhashi nên gia đình bị cảnh cáo, họ cấm không cho tôi đến thăm cô ấy nữa. Nhân vì bệnh cảm mạo của cô trở nặng, cuộc thi cuối học kỳ của chúng tôi đã bị hủy bỏ.

Trước lễ Giáng Sinh, tôi theo mẹ ra phố. Vì có ý định biếu cô một món quà nên đã chọn mua cái mũ cao (top hat) bằng lụa xa-tanh (satin) màu đỏ tươi. Giây băng của nó có trang trí lá cây ô-rô màu lục đậm kèm theo nhiều trái đỏ.Trong mũ lại chứa những thỏi xô-cô-la bọc giấy bạc.

Khi tôi vào hiệu sách quen thuộc của khu phố thì gặp ngay chị tôi. Tôi bèn cho chị xem cái bọc gói mũ ấy.

-Chị thử đoán trong túi này có cái gì xem! Quà em định tặng cô giáo Mitsuhashi đấy.

Chị tôi hạ thấp giọng, thì thầm:

-À, không được. Chuyện đó em ngưng ngay cho chị nhờ. Em không thấy ở nhà trường, người ta không bằng lòng sao?

Niềm hạnh phúc của tôi tan biến. Đó là lần đầu tiên tôi cảm thấy chị và tôi rõ ràng là hai con người hoàn toàn khác.

Cái mũ bằng xa-tanh màu đỏ cứ thế nằm nguyên trên bàn học của tôi. Mùa Giáng Sinh rồi cũng trôi qua. Thế nhưng vào ngày 30 cuối năm thì tự dưng cái mũ ấy biến đi đâu mất. Tôi cảm thấy là ngay cả cái bóng hạnh phúc của mình cũng đã tiêu tan. Thế nhưng không hiểu vì cớ gì, tôi không sao hở môi hỏi chị chuyện đó.

Hôm sau là đêm trừ tịch, chị rủ tôi đi ra ngoài tản bộ:

-Chị đã đem mấy thỏi xô-cô-la của em đi cúng cô Mitsuhashi rồi đấy. Khi đặt bên dưới bó hoa trắng, chúng trông chẳng khác nào những viên ngọc đỏ, đẹp lắm cơ. Chị đã nhờ người ta cho tất cả vào áo quan.

Tôi không hề biết tin cô Mitsuhashi qua đời. Kể từ khi chiếc mũ bằng xa-tanh được đặt trên bàn học, tôi không còn ra khỏi nhà. Hình như gia đình cũng muốn giấu tôi về cái chết của cô giáo.

Cho đến hôm nay, hai món đồ cái mà tôi cho đặt vào áo quan là cái mũ bằng xa-tanh đỏ và đôi tất tabi màu trắng mới dùng có hai lần đó. Hình như trong ngôi nhà trọ tồi tàn và trên tấm nệm mỏng tanh của mình, cô Mitsuhashi vì nghẽn đường hô hấp, đã ho khản cả cổ, thiếu điều bắn cả tròng mắt ra ngoài, để rồi chết đi trong thống khổ.

Cái mũ xa-tanh đỏ và đôi tất tabi trắng kia, thực tình chúng là gì vậy nhỉ? Điều này, một người hãy còn sống như tôi vẫn chưa thôi thắc mắc.

(Dịch ngày 20 tháng 10 năm 2018)

(1) Tabi có hai nghĩa: tất kiểu Nhật để mặc với kimono hay giày lao động có đế bằng gôm. Ở đây xin hiểu theo nghĩa đầu tiên.

(2) Tờ rơi: truyền đơn bươm bướm hay giấy quảng cáo khổ nhỏ.

(3) Mon: đồng xu thời Edo, đường kính của nó là đơn vị đo chiều dài một chiếc tất tabi.

(4) Keijô (Kinh Thành) tên cũ của Seoul thời Nhật thuộc (1910-1945).

Xem tiếp : [ 60. Mấy quả trứng ̉  ]