MẤT CON

Quỳnh Chi

Khi con c̣n nhỏ, tôi đă hai lần để con đi lạc, chỉ trong vài tiếng đồng hồ, nhưng đă trải qua những giây phút đau khổ, tuyệt vọng và hối hận giầy ṿ tự trách ḿnh, trời đất quanh tôi bấy giờ như sụp đổ, tay chân bủn rủn, không đứng vững được nữa.

Những lúc ấy tôi đă nhớ ngay đến tờ thông báo t́m trẻ mất tích, có in tấm ảnh của một bé gái ngựi tây phương xinh xắn độ nào, vẫn dán trên vách tường trong khu phố Dốc Spain Zaka, một khu phố của nhiều bạn trẻ -và cả các bà mẹ trẻ- ở gần ga Shibuya, Tokyo. Nhớ những lần dắt con đứng đợi ở cổng xe lửa, có mấy ông già đứng gần đó xoa đầu thằng bé khen "kháu quá ", mà tưởng chừng như chính họ đă bắt con ḿnh dẫn đi mất. Con mới ba tuổi ngây thơ không biết sợ người lạ, lại thích xem xe điện và nh́n đường tàu, người ta dẫn vào ga th́ chắc là đi theo liền, rồi lên xe điện đi mất, th́ biết đâu mà t́m.  
Ḷng tôi đau như thắt với niềm ân hận: trẻ con hay hiếu động, sao ḿnh không nắm chặt tay con ..Sao ḿnh không bắt chước mấy bà mẹ trẻ đă buộc một sợi dây nối mẹ với con, mà ḿnh vẫn cười chế riễu là như dây xích chó mèo.

 *

Từ đó về sau, cảm giác hăi hùng sợ mất con ấy vẫn c̣n ám ảnh rất lâu, và đă khiến có lúc tôi trở thành như ích kỷ, trong đám đông chỉ nh́n thấy con ḿnh. Mỗi khi dẫn con đi nghe nhạc, xem kịch, màn vừa hạ, con vui bạn hối hả chạy ra cửa, tôi lo lắng vừa đi vừa nh́n theo. Lối đi nhỏ hẹp giữa hai hàng ghế mỗi lúc một đông người ùn ra, phải chờ kẻ trước ngựi sau, nên khi bóng con bắt đầu mất hút sau cửa rạp, th́ cảm giác hăi hùng những lần suưt lạc mất con khiến tôi như không c̣n biết có ai quanh ḿnh, hốt hoảng chạy theo, đến nỗi tôi đă vô t́nh xô lấn gạt ngă cả các cháu bé truớc mặt, gạt mọi người ra để cố chen về phía trước, lo đuổi theo con. Lấn tới trước rồi, mới chợt định thần quay lại, xấu hổ xin lỗi. Tôi chợt nhận ra ḿnh yêu con quá đỗi, tưởng chừng như không thể sống nổi nếu mất con. Lần nào tôi cũng tự dằn vặt ḿnh sao đă sơ xuất không nắm tay con cho chặt. Lỡ con đi lạc, đời con rồi sẽ lưu lạc về đâu, sẽ thành trẻ không nhà lang thang đầu đường xó chợ, hay là nạn nhân của bao nhiêu tệ hại trong xă hội.

Ḷng người mẹ nào chắc cũng vậy. Làm sao có thể chịu đựng nổi nỗi đau khổ v́ mất con, và đau khổ v́ nghĩ rằng con đang bất hạnh!

 *

H́nh ảnh người mẹ có con bị án tử h́nh trên các tin tức mấy hôm nay quá đỗi thương tâm, khiến ḷng tôi lại như đang có một cơn băo cực mạnh thổi qua, v́ chỉ biết bó tay bất lực nh́n một người cũng LÀM MẸ như ḿnh đang đau nỗi đau mất con.

Con của bà tên Nguyễn Tường Vân, phạm tội buôn bán ma tuư, đă chuyển 396 gr bạch phiến từ Campuchia về Úc và đă bi bắt khi ghé lại Singapore ba năm trước đây, khi cậu 22 tuổi . Theo luật pháp của Singapore, cậu đă bị án tử h́nh, và đă bị hành quyết vào sáng sớm ngày 2 tháng 12 vừa qua, mặc dù chính phủ Úc cũng như nhiều nhân vật như Nữ hoàng Anh, Đức Giáo hoàng, và hơn 60.000 lá đơn , đă xin ân xá cho cậu. Những chi tiết về người tử tù này không khỏi khiến mọi người phải mủi ḷng, v́ người thanh niên đă phạm tội chỉ v́ muốn trả nợ cho anh, và trước khi chết cậu chỉ mong đừng ai trách móc người anh.

Luật pháp th́ phải nghiêm minh, nhưng liệu có cần đến án tử h́nh không, và hơn nữa cách thi hành bản án này quá gấp rút, nếu so với cách thi hành án tử h́nh tại một số nước như Nhật hay Mỹ, khiến ta cảm thấy có điều ǵ bất nhẫn.

Sáng ngày 3 tháng 12 cũng vừa mới có tin về một vụ hành quyết ở bang South Carolina của Mỹ, mà người ta đă phải đợi 11 năm sau khi tuyên án mới đem ra thi hành. Ở Nhật cũng vậy, mỗi khi có tin hành quyết tội nhân, ta thường phải đọc lại bản tin mới nhớ ra đó là vụ án nào, đă xảy ra khi nào, v́ thường thường cũng ít nhất vào khoảng 10 năm trước hay hơn nữa. Lại có những bản án tử h́nh cuối cùng đă được đổi thành án chung thân.

Tội nhân, con trai của bà mẹ này, c̣n trẻ và mới phạm tội lần đầu, có thể cho chàng trai này một cơ hội để chuộc lỗi không ? Và như vậy c̣n có nghĩa là cho người mẹ một ân huệ, cho bà có cơ hội để dậy dỗ con từ nay trở đi sẽ không bao giờ tái phạm nữa.

Con chết đi lúc c̣n trẻ dại, để người mẹ ở lại với nỗi đau đớn khôn nguôi v́ bị mất con, và hơn nữa, là mối ân hận tự dằn vặt ḿnh suốt đời, v́ đă không ngăn trước được những lỡ lầm của con, để con phải từ giă cơi đời khi tuổi c̣n xanh?

*

H́nh ảnh bà mẹ Việt Nam đau khổ này c̣n khơi lại những dư âm của một cơn băo tương tự đă thổi vào ḷng tôi một nỗi thương tâm cùng với niềm phẫn uất, trước h́nh ảnh đau ḷng của một người mẹ Nhật Bản đáng thương, cũng bị mất con cách đây đúng một năm.

Đó là bà mẹ của một thanh niên Nhật đă bị một nhóm vũ trang tại I rắc bắt làm con tin để đ̣i Nhật Bản rút quân ( lực lượng pḥng vệ ) khỏi xứ này, rồi sau đó cậu đă bị giết chết ( bị trảm thủ ) v́ chính phủ Nhật bản không chấp nhận những đ̣i hỏi của phe bắt cóc.

Lúc đó chính phủ Nhật đă khuyến cáo dân chúng Nhật đừng tới I rắc, v́ đă có các vụ bắt và giết con tin tương tự xảy ra cho công dân các nước tây phương hay các nước châu Á đồng minh với Mỹ. V́ vậy ở Nhật, tuy cũng có các phe đối lập phản đối việc Nhật Bản gửi quân tới I rắc, nhưng dư luận nói chung, dĩ nhiên là bất b́nh trước hành động quá khích của những ngựi bắt con tin, nhưng cũng phê phán người thanh niên này, là đă làm một việc ngu xuẩn : sao lại dại dột lơ ngơ dẫn xác đến một nơi nguy hiểm như vậy ! Chính phủ Nhật Bản th́ không chịu chấp thuận điều kiện rút quân do phía quân vũ trang I rắc đưa ra.

Trong cuộn băng video của phe bắt cóc gửi tới đài truyền h́nh Al Jazeera, trước hết cậu thanh niên Nhật đă cúi đầu xin lỗi v́ đă làm phiền mọi ngựi ( tức chính phủ và dân chúng Nhật ), sau đó cậu mới ngỏ ư mong được trở về Nhật. Cậu chỉ dám nói một cách gián tiếp là mong được trở về, mà không dám nói rơ là mong được chính phủ giải cứu. Đây là cách nói e dè đặc biệt của người Nhật, cốt để tránh làm cho người nghe khỏi cảm thấy như bị quàng lên một bổn phận nào đó.

Mẹ của người thanh niên và cả gia đ́nh cậu ở Nhật hầu như không dám hy vọng, v́ đă hiểu rơ lập trường của chính phủ của họ. Gia đ́nh này hết lời xin lỗi về việc con họ đă gây ra những chuyện phiền phức cho chính phủ và đất nước. Họ chờ đợi trong tuyệt vọng, rồi khi nghe tin con đă bị giết, họ lặng lẽ cúi đầu chấp nhận một cách an phận, không quên cảm ơn chính phủ đă đứng ra điều đ́nh với nhóm vũ trang, và nhắc lại lời xin lỗi.

H́nh ảnh người mẹ âm thầm đau khổ chỉ cúi đầu xin lỗi khi nghe tin con chết sao mà tức tuởi, quá đỗi thương tâm.  
Những cuộc chiến và bạo động vẫn đang xảy ra ở những xứ sở nghèo nàn, lẩn quẩn măi trong ṿng đói nghèo và dốt nát và c̣n đầy dẫy những bất công. Trong giới trẻ Nhật Bản, không thiếu những thanh niên thiếu nữ có quan tâm đến cuộc sống của người dân ở các nước Á Phi, đă không quản gian nan vất vả hay nguy hiển đến t́nh mạng, đang t́nh nguyện đến họat động từ thiện tại các nước đó.

Tội nghiệp cho người mẹ Nhật biết bao, v́ sự việc xảy ra quá dồn dập trước tối hậu thư của những kẻ quá khích, và lúc đó ở Nhật dĩ nhiên không có phong trào vận động hay một chữ kư ủng hộ nào, không có một ngọn nến tiễn đưa nào cho con của bà.

Sinh mệnh nào cũng đáng quư, dù là của một kẻ đă phạm tội, một kẻ có hành động sơ suất bị cho là "ngu xuẩn ". Nhưng v́ hành động điên cuồng bạo lực của con người, v́ quyền lợi và uy tín của quốc gia, nó đă bị đẩy xuống hàng thứ yếu.

Và người mẹ nào mất con cũng đáng thương.  
Cảm thấy bất nhẫn, cầm ḷng không đậu, khi đó tôi đă viết những ḍng sau đây, mà  
tôi nghĩ đó mới thực sự là suy nghĩ của người mẹ vừa mất con ấy.  
 

Viết thay cho một bà mẹ Nhật vừa mất con

Con hăy ngao du khắp đất trời  
Cưỡi mây đạp gió vượt biển khơi  
Lên tầng trời rộng muôn tinh tú  
Nơi đó không hàng rào kẽm gai

Con hăy vào thăm những nghị trường  
Xem thùng bỏ phiếu có dối gian  
Nắm lấy bàn tay c̣n e ngại  
Hăy giơ lên lá phiếu công bằng

Con nhớ đầu thai lại kiếp nào  
Đông Tây Âu Á khắp năm châu  
Không c̣n thù hận không biên giới  
Hết lầm than, hết đói, dốt, nghèo

Quỳnh Chi (2/11/2004)

*

Có lẽ không giấy bút nào kể cho hết những nỗi đau mất con của những người mẹ trong bao cảnh đời, v́ những tệ nạn xă hội xuất phát từ đói nghèo dốt nát, v́ những bất công xă hội, v́ những cuộc chiến tranh giành lợi quyền, v́ bạo động bạo quyền vẫn c̣n diễn ra khắp nơi, đă mất con trong cảnh loạn lạc, trên những nẻo đường tị nạn.

Ở Nhật có một bài hát rất nổi tiếng suốt mấy thập niên qua, nói lên nỗi ḷng của người mẹ vẫn ngày ngày ra chờ con trên bờ biển Nhật bản, cho dù thế chiến thứ hai đă chấm dứt từ lâu, nhưng con của bà bị gửi đến các chiến trường ở lục địa Trung quốc hay trên Thái B́nh Dương vẫn chưa trở về. Bài đó như sau. Xin được gửi tới người mẹ vừa mất con và tất cả những người mẹ đă mất con.

 Mẹ vẫn đợi con (Ganpeki no Haha )

Ngày ngày mẹ vẫn đợi con  
Trên bờ vách đá vời trông chân trời  
Biết rằng vô vọng mà thôi  
Mà đôi mắt vẫn trông vời.. " Biết đâu .."

Mong nghe lại, những ngày nào  
" Mẹ ơi ", tiếng gọi ngọt ngào yêu thương  
Mênh mông ngàn dậm trùng dương  
T́nh con với mẹ sao đành cách xa

Mười năm cầu nguyện thiết tha  
Trời cao có thấu cho ta ḷng thành  
Đợi con năm tháng mỏi ṃn  
Gió mây phiêu dạt trầm luân một đời

Quỳnh Chi (5/12/2005)