Người lữ khách không bao giờ trở lại

(Ni do to tôranai tabibito, 1926)

Nguyên tác: Ogawa Mimei

Dịch: Nguyễn Nam Trân

 

Nơi ấy vắng vẻ đ́u hiu, tất cả chỉ có một nóc gia. Nó nằm tận trong núi bên cạnh một vùng biển hoang dă. Từ ngôi làng dưới chân núi để lên tới đó, trước hết phải đi dọc suốt băi biển rồi rẽ vào con đường tắt. Mùa hè trước nhà hăy c̣n người qua lại nhưng đến cuối thu – khi ngày ngắn đi và trên núi cũng như dưới thung lũng, gió đă đuổi lá vàng bay tứ tán – tiếng chân người dần dần thưa vắng rồi mất hút.

Vào một buổi chiều, trên bầu trời ở phía Tây, một màu vàng như mang theo điềm gở đang giăng mắc. Trước đây, mỗi lần băo tố sắp đến là người ta thường thấy hiện tượng này. Đúng như vậy, khi màn đêm vừa buông xuống, mưa to gió lớn đă ập tới.

Người trong nhà đóng kín cửa. Họ lắng tai nghe tiếng mưa gió hăi hùng đang diễn ra ở bên ngoài.

-Khi hết mưa băo, tuyết sẽ đổ xuống cho coi...

Họ vừa th́ thào với nhau vừa đốt lửa lên cho ấm.

Chập chập khi có một cơn gió mạnh thổi qua, họ tự hỏi không biết ngôi nhà có đứng vững được không hay sẽ bị cơn băo dữ xô xuống vực sâu.

-Ôi! Mệt quá! Khát lắm rồi. Có ai cho xin dùm miếng nước.

Ở pḥng bên cạnh, đứa con gái đang cất tiếng van xin.

Người mẹ nh́n về hướng đó, gương mặt lộ vẻ lo âu.

Cha và anh cô gái nghe câu ấy nhưng vờ như không. Họ đang ngồi trước ánh lửa tṛ chuyện.

-Mẹ ơi! Cho con xin miếng nước !

Cô gái đang nằm trên giường lại lên tiếng.

Người mẹ trả lời:

-Uống nhiều nước không tốt đâu con. Ráng nhịn một chút đi!

Anh và cha cô làm vẻ mặt như bị quấy rầy.

-Ôi, mệt quá! Anh ơi, đem tới đây cho em chút nước!

Cô gái đang nằm bệnh lần nầy hướng về phía người anh và tiếp tục khẩn khoản.

Người anh nói lớn:

-Em chỉ uống toàn nước. Uống lắm nước, bệnh chỉ tổ nặng thêm. Không được, không được đâu!

Người con gái ra chiều bỏ cuộc, cô im lặng trong một đỗi. Bên ngoài tiếng rú của trận băo nghe càng thêm dữ dội. Thế rồi mưa gió đă tạt ngang và va vào cánh cửa, tưởng chừng muốn dồn tất cả sức lực để hủy hoại ngôi nhà.

Chính lúc ấy, bỗng họ nghe có tiếng ai đập cửa bên ngoài rồi một giọng nói cất lên:

-Chào cả nhà. Trong ấy có ai đó không?

Bọn người bên trong, đưa mắt nh́n nhau:

-Ai lại đến vào giờ này?...

Lư do là trong vùng núi non, khó ḷng có ai đến thăm họ giữa lúc đêm hôm. Không những thế, cái tiếng nói đằng sau cánh cửa kia hoàn toàn xa lạ đối với họ.

Người nào đó vẫn tiếp tục đập cửa:

-Chào cả nhà. Trong ấy có ai không?

Người cha hạ thấp giọng:

-Tốt hơn là ḿnh giữ im lặng. Vờ như không biết đến. Nếu tưởng là nhà ḿnh đă đi ngủ cả, có lẽ họ phải bỏ đi thôi.

Anh con trai cũng đồng ư với bố:

-Đúng rồi. Tốt hơn đừng lên tiếng.

Thế rồi, cả nhà bèn im thin thít, không thèm trả lời, vờ như họ đă đi ngủ cả. Thế nhưng cô gái đang nằm trên giường bệnh lại bảo:

-Có ai đang đến ḱa. Không nghe họ đang đập cửa ầm ầm hay sao?...

Người mẹ đến gần bên đầu nằm của cô và mắng:

-Con im đi, đừng nói ǵ hết.

Lúc này, người đàn ông đứng trước cửa như đang muốn giải bày một điều vướng mắc trong ḷng:

-Tôi van các ông các bà... Xin mở cửa cho tôi. Thấy có ánh lửa bên trong, tôi biết nhà ta hăy c̣n thức!

Người cha và cậu con trai đưa mắt nh́n nhau ḍ hỏi.

-Không biết người ấy là ai nhưng con thử ra đằng cửa xem sao!

Nghe cha nói, cậu con bèn cầm một cây gậy lớn trong tay rồi cả hai vô cùng thận trọng, tiến về phía cửa.

Ông bố đặt câu hỏi mà nghe như tiếng nạt nộ:

-Tôi không biết ông là ai nhưng vào giờ này mà c̣n đến đập cửa là có ư ǵ?

Người đàn ông bên ngoài, với một giọng yếu ớt lên tiếng giải bày:

-Tôi thành thực xin lỗi ông. Ông vui ḷng mở hộ cánh cửa cho tôi vào với.

Người cha mới trả lời:

-Bộ khùng sao? Giữa cơn băo như thế này, ai mà đi mở cửa. Nếu cần ǵ cứ đứng nguyên chỗ đó mà nói.

Anh con tay nắm thật chặt cây gậy to, vận sức vào bắp thịt trên cánh tay.

-Thưa ông, tôi là khách đi đường. Từ ngoài băi biển vào tới con đường núi th́ bị mắc kẹt giữa cơn băo nên mất hướng. Trời lại tối và mưa to gió lớn nên tôi không nhếch được một bước. Xin làm ơn cho tôi vào trọ qua đêm trong một góc pḥng, dưới nền đất thôi cũng đủ.

Người cha từ khước một cách dứt khoát lời năn nỉ của khách:

-Không được! Không được! Tôi có biết ông là ai đâu nhỉ! Làm sao tôi có thể chứa ông trong nhà tôi. Nếu ông chịu khó đi thêm một chút, sẽ thấy con đường dẫn xuống dưới làng. Tới được làng, hăy kiếm cách mà nhờ ai đâu đó.

Người đàn ông ngoài cửa thở dài đánh sượt. Măi một lúc sau, ông ta mới lên tiếng trở lại, vẫn với một giọng yếu ớt:

-Đường này tôi mới đi lần đầu nên hoàn toàn không biết lối. Chỉ xin ông một chỗ dưới đất để tránh mưa núp gió thôi mà...

Anh con trai đưa cánh tay run run những muốn vung gậy lên. Anh ta gắt:

-Nói ǵ dai quá! Thôi, cút đi cho rảnh!

Người đàn ông lạ mặt đứng trước cửa nhà mới nói:

-Ông nói thế tôi đành đi vậy. Nhưng hiện nay tôi khát quá, có thể nào ông cho tôi xin ngụm nước. Sau đó, lấy lại sức th́ tôi sẽ đi ngay...

Hai cha con trong nhà lại đưa mắt nh́n nhau. Người cha lắc đầu và cất tiếng thật to:

-Tôi không thể cho ông nước được. Con gái tôi đang ốm và nó đang xin uống nhưng nếu tôi cho uống th́ nó sẽ chết. Tôi không được cho nó nghe tiếng nước chảy, ngay cả việc cầm cái gáo trong tay cũng không được phép. Vậy ông hăy chịu khó xuống làng và xin nước những người dưới đó.

Những lời người cha vừa nói h́nh như đă lọt vào tai cô gái nên cô mới bảo:

-Bố ơi, con khát đến cháy cổ đây. Cho xin miếng nước. Sao mà tôi khổ thế này! Nước đâu, cho xin một hớp! Nước nào có thiếu đâu! Hăy cho người đang xin nước đó một chút nước đi mà!

Người đàn ông đứng ngoài cửa đă nghe tiếng cô con gái kêu la.

-Không biết cái cô đang la đó mắc bệnh ǵ nhưng tôi hiện có thuốc tốt mang theo. Tôi thường du hành như thế này nên đến chỗ nào cũng kiếm cho được những món thuốc nổi tiếng ở địa phương. Thế th́ tôi xin chia sẻ cho cô một ít thuốc để dùng. Vậy xin mở hé cánh cửa cho tôi với!

Khách lạ đă lên tiếng như thế.

Người cha lẫn anh con lại đưa mắt nh́n nhau. Mắt của họ như thầm nói:

-Nếu đúng như vậy, chúng ḿnh phải làm sao?..

Lúc đó ngoài cánh cửa, tiếng nói của lữ khách lại vọng đến:

-Tôi nhất định không để mọi người gặp phiền phức đâu. Tôi chỉ muốn tặng thuốc thôi. Xin hăy hé cánh cửa một chút cho.

Trước cảnh đứa con gái bị bệnh mà thầy lang trong làng đă bó tay, người thân của cô cũng động t́nh gia tộc. Dù sao, v́ muốn cứu con gái nên người cha vừa thủ thế vừa mở hé cánh cửa một chút xíu. Lữ khách bèn đưa tay ra và bỏ vào trong ḷng bàn tay của người cha – lúc đó vẫn đứng bên kia cánh cửa – vỏn vẹn 5, 6 viên thuốc.

Lúc đó người cha bỗng hối hận về cách cư xử của ḿnh đối với lữ khách và cảm thấy xấu hổ.Thế rồi, ḷng ông dao động, chần chờ không biết có nên mời lữ khách vào nhà hay không.

Thế nhưng h́nh bóng của người đó đă mất hút vào trong màn đêm.

-Bố ơi! Ḿnh chỉ cần cho hắn miếng nước thôi.

Nghe anh con trai nói như thế, người cha liền chạy ra ngoài nhà để xem. Nhưng nói thế nào đi nữa, băo tố cũng c̣n đang dữ dội nên ông không thể nào đuổi theo người lữ khách.

Hai cha con bẻn quay lại bên đống lửa. Người mẹ nói với họ:

-Ừ nhỉ, người đó thật tốt bụng. Ḿnh đă không cho vào đây trú và cũng không cho uống nước mà ông ta lại tặng thuốc. Có phải dễ thương không? 

-Thuốc này nào đă biết là thuốc ǵ đâu!

Người cha vẫn chưa tin tưởng cho lắm về mấy viên thuốc ông vừa nhận được.

Thế nhưng tiếng gió, tiếng mưa vẫn gơ vào cánh cửa và chưa yếu đi một chút nào.

Anh con trai ngồi im lặng một lúc rồi như chợt nhớ ra việc ǵ mới đặt câu hỏi:

-Gă đàn ông ấy bây giờ ra sao? Hắn đă xuống được dưới làng chưa nhỉ?

Người cha cũng nghĩ lại hành động thiếu thân thiện của ḿnh vừa qua, cảm thấy lương tâm ông đang lên tiếng trách móc nên tỏ vẻ khó chịu, đăm đăm nh́n ánh lửa và trầm tư.

Tối hôm đó, cô con gái quá mệt nhọc nên cứ đ̣i uống nước. Qua sáng hôm sau, chỉ v́ măi van xin như thế, người cô không c̣n chút sức lực nào nữa.

Sau một đêm mưa gió, bầu trời đă trong xanh trở lại. Cái lạnh như muốn dự báo là tuyết sắp sửa rơi.Cây cối trong thung lũng đă hoàn toàn trút lá và trên đỉnh núi, bầu trời trong như một tấm kính xanh lơ.

Anh con, theo lời bố mẹ dặn, đă đi xuống dưới làng để đón y sĩ về nhà. Thấy con bệnh đột nhiên trở nặng, họ đă quên khuấy câu chuyện về người lữ khách ghé qua nhà hồi tối hôm qua. Y sĩ tức tốc đến khám bệnh nhưng trước bệnh trạng của cô gái, ông cho biết là cô khó ḷng qua khỏi nội hôm nay. Chẳng bao lâu, y sĩ đă phải bỏ về.

Lúc đó, người mẹ mới gợi ư hăy dùng mấy viên thuốc mà lữ khách hôm qua đă tặng thử xem. Người cha bèn nói:

-Đă đến nước này th́ có cho uống hay không cho uống, kết quả cũng giống nhau thôi.!

Thế rồi ông đem mấy viên thuốc đặt trên một cái khay và bưng tới. Người con gái bèn uống những viên thuốc ấy.

Lời của lữ khách không có ǵ là lừa dối. Mấy viên thuốc đó hiệu nghiệm một cách lạ lùng. Người con gái bị y sĩ đánh giá là “khó ḷng qua khỏi” và đă bó tay th́ buổi chiều hôm đó, khi bà mẹ đến thăm bệnh, cô đă nh́n bà và nhoẻn một nụ cười.

Ngày hôm sau, cô khá hơn nữa. Thế rồi, những ngày tiếp đến, cô càng khỏe thêm.

Chẳng bao lâu, cô con gái hoàn toàn b́nh phục. Thân thể cô đă hồi sức lại như xưa. Câu chuyện này được truyền xuống ngôi làng ở dưới chân núi và người trong làng thảy đều nhớ lại cái đêm có cơn băo lớn đó. Và họ đều xác nhận rằng, đêm hôm đó, người lữ khách kia không hề gơ cửa một ngôi nhà nào trong làng cả.

Có người c̣n nói:

-Nhất định người lữ khách đó phải là một vị thần. Dạo sau này, con người trở nên bạc bẽo, không c̣n tin tưởng vào thần linh nữa, do đó thần nhân mới chứng tỏ uy lực của ḿnh. Thế rồi, đến một ngày nào đó, ngài sẽ mang cô gái ấy đi theo cũng không chừng!

Một thời gian sau khi câu chuyện kỳ lạ này xảy ra, người cha của cô gái thấy hối hận v́ cách cư xử lạnh nhạt của ḿnh và hứa rằng nếu có một dịp nào thần linh giáng hạ nhà ông lần nữa th́ cả gia đ́nh ông sẽ làm hết sức để tiếp đón ngài thân thiện hơn.

Cô con gái trổ mă và sau đó trở thành một thiếu nữ xinh đẹp. Bao nhiêu chàng trai trong làng muốn hỏi cô làm vợ khiến cho cô bối rối, không biết chọn mối nào. Thế rồi cô đă t́m ra trong đám đó người mà cô ưng ư nhất. Cặp vợ chồng đó trải qua những tháng ngày thật hạnh phúc.

Mỗi khi nh́n thấy cuộc sống đầm ấm của con gái ḿnh, người cha không khỏi tư lự v́ tất cả niềm vui ấy đều đến từ người lữ khách đêm nào. Đứa cháu dễ thương do cô con gái sinh ra bắt đầu biết chạy đến bên ông và gọi “Ông ngoại! Ông ngoại!”. Cảnh tượng đầy hạnh phúc như vậy đă làm cho ông nhớ lại buổi tối đầy mưa gió ngày xưa.

Tuy nhiên, không phải chỉ có ḿnh ông là hối hận. Cậu con trai cũng như mẹ của anh ta đều vô cùng hổ thẹn khi hồi tưởng lại cách cư xử lạnh nhạt đến tàn nhẫn của họ đối với người lữ khách. Rồi họ lấy làm tiếc là đă không nắm lấy cơ hội để nh́n được gương mặt của người khách ấy dù chỉ một lần.

Cả nhà bèn dặn ḍ nhau: “ Từ nay về sau, vào một đêm nào đó, có người lỡ bước đến xin ngủ lại nhà ḿnh th́ hăy mau mắn nhận lời!”

 

Nhưng rồi ngày tháng trôi qua. Trong khoảng thời gian đó, bao nhiêu là ngày mưa, bao nhiêu ngày gió và cũng có bao nhiêu ngày có tuyết rơi nhưng hoàn toàn không c̣n thấy một bóng người nào t́m đến ngôi nhà buồn bă này để xin ngủ lại.

 

                           Dịch ngày 11/06/2020

 

Thư mục tham khảo:

 

Ogawa Mimei, Ogawa Mimei Dôwashuu (Tuyển tập 25 truyện nhi đồng của Ogawa Mimei), bản bỏ túi,, Nxb Shinchô, Tokyo, xb lần thứ 1 năm Shôwa thứ 26 (1951). Tái bản lần thứ 87 năm 1990. Nguyên tác Nhật ngữ.

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com