CÚN CƯNG NẰM Ổ B̀NH YÊN

(Aiken anzan, 1935)

Nguyên tác: Kawabata Yasunari

Dịch: Nguyễn Nam Trân

Ảnh minh họa 

Từ xưa đă có tục lệ là vào ngày Tuất những tháng hè, người ta đem một loại thắt lưng nhẹ gọi là Iwata-obi cho các bà mang thai mặc v́ họ tin rằng chó là giống sinh đẻ rất khỏe khoắn.Tôi đă nhiều lần đóng vai bà đỡ cho lũ chó ở nhà. Sự xuất hiện của những sinh mệnh mới là điều tốt đẹp. Việc giúp chúng ra đời rồi nuôi dưỡng, dạy dỗ lại là niềm vui cho những ai nuôi chó.Thế nhưng riêng tôi th́ năm ngoái, tôi đă khổ sở v́ hai ca đẻ khó.

Con chó cái giống Fox-Terrier[1] lông bạc như sợi kim loại mới đẻ lần đầu. Cún con thứ ba bị chết ngạt trong tử cung của chó mẹ, c̣n con thứ tư th́ ông thú y phải dùng kẹp sắt mới lôi được ra ngoài. Dù sao, hai con đầu và chó mẹ th́ sống sót. 

Trường hợp con chó giống Collie[2] c̣n mệt cho tôi hơn nữa. Quá thời hạn dự định đă một tuần, rồi 10 ngày, thế mà nó vẫn chưa đẻ được. Chuyện này hiếm thấy nơi loài chó.Tôi chờ hết đêm này qua đêm khác, không sao ngủ được. Khi đoán rằng nó sẽ sinh vào tối hôm ấy, đă gọi điện cho hai ông thú y lẫn một người bạn của tôi - vốn là bác sĩ sản khoa chuyên đỡ cho người – đến nơi.

Ba người ấy bàn qua bàn lại xem thử có nên mổ để biết lũ cún con trong bụng mẹ c̣n sống hay đă chết. Rốt cuộc họ đă phải mổ con chó mẹ. T́nh h́nh chó mẹ được dự đoán là sẽ không hề hấn ǵ nhưng khổ thay, nó đă chết ngay đêm hôm đó. Bảy con chó con nằm trong bụng hầu như sắp thối rữa.

Tính ra th́ phụ đảm về mặt tài chánh của 2 ca đẻ khó này lên đến trên 1.000 Yen.. Ngoài chuyện đó ra, sau cái chết của con Collie, tôi cảm thấy quá cô đơn nên đă dọn nhà ra khỏi khu Sakuragichô[3]. Thái độ của con Collie đúng là thái độ một đứa con nuông. Ban đêm, khi tôi thức khuya dể viết, nó không bao giờ chịu rời tôi. Nó thường đưa đầu dụi vào đùi tôi. Ngay lúc tôi đi vào nhà xí, nó cũng chạy theo.

Kinh nghiệm trải qua với nó khiến tôi nhận ra cái bấp bênh của khoa phụ sản trong ngành thú y nếu so với khoa phụ sản nơi con người vốn đă có được những tiến bộ đáng kể. Do đó, gặp trường hợp một con chó cưng, thay v́ gọi ông thú y để trợ sản, tốt hơn hết nên mời một bác sĩ sản khoa chuyên đỡ cho người.

Lần đẻ sắp tới đây là lần thứ hai của con chó mẹ giống Terrier nhà chúng tôi. Nh́n nó cào lung tung quanh đám rơm trong cái thùng dùng làm ổ cho nó, là tôi biết đă sắp đến giờ đẻ. Tôi bèn cho nó ăn thức ăn có trộn lúa kiều mạch (oat-meal) với ḷng đỏ trứng và chuẩn bị những thức cần thiết khi chó nằm ổ ví dụ bông g̣n để hút nước, kéo nhỏ, một sợi dây đàn shamisen loại thật chắc, rượu cồn vv...Ổ của chó được đặt nằm đằng sau bàn viết nơi tôi làm việc. Duy chỉ có đêm đó là nhà tôi, vẫn trong trang phục kimono, nằm ngủ dưới cái ḷ kotatsu[4] ở bên cạnh. Ngày thường, khi nhà tôi đi đâu con này cũng lẽo đẽo bên cạnh cho nên khi nó nằm ổ. Nếu không thấy nhà tôi đâu đó – cho dù là trong chốc lát – nó sẽ hết sức lo lắng.

Cuối cùng, con chó bỏ ổ của ḿnh, ĺ lợm đến bên cái gối chỗ nhà tôi nằm. Nó bước loanh quanh trên tấm chăn để phủ kotatsu ngang tầm vai nhà tôi như thể đă quyết định sẽ đẻ ngay ở đó. Lúc ấy, nhà tôi đang ngủ nên không hay biết. Sau đó nó bắt đầu thở ph́ pḥ, ngáp lên ngáp xuống và làm vẻ mặt như muốn nói: “Sao tôi đang buồn ngủ thế này mà cái bụng lại đâm ra đau nhỉ?” Nó gầm gừ và đi ḷng ṿng. Trong khi chờ đợi, tôi đem tập truyện “Cá hương nước ngọt” (Ayu) , tác phẩm đầu tay của Niwa Fumio[5] ra đọc.

Kể từ khoảng 3 giờ sáng trở đi, công việc cực nhọc mới bắt đầu. Tôi kiểm tra thấy cửa ḿnh con chó bắt đầu co thắt. Nghĩ là đă đến giờ rồi, tôi bèn đưa nó về ổ. Trong khi chó ngước mắt nh́n lên và ra sức rặn, bọc nước ối vỡ ra rồi nó bắt đầu đưa lưỡi liếm cái đáy hộp. Rốt cuộc, khi tôi ghé mắt nh́n vào th́ thấy một cún con đă ra đời. Lúc đó khoảng 4 giờ sáng.

-Này, chó đẻ rồi. Đă được một cún con. Dậy mà xem. Bầy con của nó sắp ra ḱa.

Nhà tôi bật dậy nhưng khi nh́n thấy máu me, tay bà run rẩy và tỏ ra bối rối. Cún con hăy c̣n nằm trong bọc thai, giống như khoanh dồi đang phồng lên hay quả bóng. Tôi đă từng quen với cái cảnh này.

Dĩ nhiên trước tiên cún mẹ liếm bọc thai và t́m cách cắn để xé nó ra. Cún con mới đầu trông giống như chuột chết trôi nhưng chẳng bao lâu, nó đă há miệng ra và bắt đầu di động. Tôi lấy kéo cắt dây nhau cho nó bằng cách cột lại bằng sợi dây đàn trước đă rồi sau mới cắt thật sự.

Tuy vậy, công việc có hơi khó khăn nên tôi chỉ cắt được tàm tạm. Trên nguyên tắc th́ phải cắt bọc thai rồi mới đến lượt cắt dây nhau. Tôi phải để ư để theo đúng thứ tự ấy.

Tôi dùng bông g̣n tóm cái bọc đựng thai ấy và đem ra. Có người chủ trương nên cho chó mẹ ăn cái bọc thai đó nhưng kẻ khác lại bảo làm như thế sẽ hại đường ruột của chó. Ngược lại, cũng có thuyết cho rằng nếu nó ăn, chó sẽ được nhiều sữa. Nhân v́ mỗi con chó con đều có một cái bọc riêng, tôi nghĩ tốt hơn nên giữ lại cho chó mẹ một hay hai bọc để nó ăn.

Tôi theo dơi và nhận ra rằng cún con đă trở nên linh hoạt hơn trước và bắt đầu ḅ ra xa, làm như có một sức mạnh thần bí nào đó đă tuôn vào bên trong người nó sau những lượt liếm của con chó mẹ. Cún con đang muốn t́m vú mẹ. Tôi bèn lấy bông g̣n lau người cho cả mẹ lẫn con.

-Tốt lắm, con cún này sống được rồi đây. Bộ lông nó sẽ có vằn đẹp, chỉ tội cái hơi bé.

Tôi cảm thấy nhẹ nhơm. Tôi lau vết máu trên tay ḿnh trong khi nhà tôi cúi người nh́n xuống cái thùng dùng làm ổ chó và nói:

-Chó bé tốt hơn v́ mẹ chúng sinh dễ hơn. Lần trước, mấy cái bào thai hơi to. Ngộ nhỡ c̣n nhiều con khác th́ sao? Em hơi sợ, không biết sao mà em không dám lấy tay sờ chúng. H́nh như con này đang khát sữa, phải không?

Tôi nhấc con cún con lên và nh́n xuống phía dưới người nó. Đó là một con chó cái.

Con cún thứ hai đă ra đời ít lâu sau, khoảng 4 giờ 40 phút. Nó bị vướng vào trong sản đạo một đỗi. Con này đực, thân h́nh to hơn con cún đầu tiên. Nó có vẻ sinh động, cái đầu màu trắng làm cho nó có một dáng vẻ thật ngây thơ. Nhà tôi đặt con chó con c̣n ướt vào bên trong kimono, cho nó tiếp xúc với da thịt ḿnh để sưởi ấm. Bà ấy lau người nó bằng bông g̣n và nói với chó mẹ như để khích lệ:

-Bà mừng thấy hai cún con của mày đều sống cả, giống như lần trước.

Chưa đầy 10 phút sau th́ con thứ ba đă chui ra. Đây là một con chó đực mơm đen. Tôi bèn lấy bọc bào thai của nó cho chó mẹ ăn. Tôi lau mấy chó con thật khô nhưng chúng ḅ ngược bằng lưng t́m về sản đạo, nơi chúng vừa chui ra, nên bị ướt trở lại, đầu dây toàn máu. Nhà tôi bèn cho từng con một vào bên trong kimono của ḿnh để sưởi ấm. Bà như đă quên mất nỗi sợ hăi lúc ban đầu.

-Ôi chao! Tụi nó mút lấy ngực em. Đau quá, mấy con!

Con cún mẹ vẫn tin tưởng tuyệt đối bà vợ của tôi nhưng nó hết nh́n bên trái lại nh́n bên phải, chừng như đang ngạc nhiên v́ sao nghe như tiếng kêu của mấy đứa con của nó lại có thể đến từ bên trong lớp áo kimono của nhà tôi.

-Hyuu, hyuu, hyuu ...

Từ phía bên kia của căn pḥng, có tiếng của ai đó. Đấy là con thú cưng khác của tôi, một con cú sừng (mimizuku, horned owl). Quang cảnh cuộc sinh nở và tiếng kêu của lũ chó con có vẻ lạ lùng với nó và làm cho nó khó ḷng ở yên. Tưởng là nó đang nghểnh đầu ḍm th́ lại thấy nó cứ quay cần cổ nhiều ṿng nhưng ít nhất cũng nh́n về hướng cái thùng dùng làm ổ chó.

-Ô ḱa! Mi cũng có mặt à? Thế mà ta quên bẵng mi mất.

Tôi đứng dậy và đem một con ốc sên (minomushi, bagworm) đến cho cú ăn.

Con cún thứ tư, dĩ nhiên lại là một con đực, lọt ḷng vào khoảng 5 giờ 20 sáng.Nhà tôi bảo chắc hăy c̣n có thêm nữa nhưng đến chừng 6 giờ sáng th́ tôi bèn dựng con chó mẹ dậy để kiểm tra. Cái bụng nó đă lép, dường như không c̣n ǵ bên trong nữa. Nó đă sinh đẻ một cách nhẹ nhàng trót lọt.Chó mẹ mới ngốn trọn bữa ăn trộn hạt kiều mạch với ḷng đỏ trứng, nhấp một ít nước. Bàn chân của lũ cún con và mồm của chúng đều vấy máu tươi, một màu đỏ toát ra sức mạnh trẻ trung.Trên mũi vài con thấy có điểm những vệt đen nhàn nhạt. Sau khi đă hoàn thành sứ mạng, tôi lau thật sạch hai bàn tay c̣n rít chịt, cầm tờ báo buổi sáng lên đọc, mơ tưởng đến những chuyến du lịch.

Nhà tôi vẫn tiếp tục nói:

-Tốt, tốt quá nghen. Trẻ con là thứ cần phải được ngủ nhiều.

Bà đưa bàn tay vuốt ve hông con chó mẹ, vừa đếm tên những người bạn cũ của tôi như Ishihara Kinsaku, Suzuki Hikojirô, Suga Tadao, Ozaki Shirô và Takeda Rintarô[6]. Họ đều có con mới sinh mà nhà tôi chưa được gặp[7]. Tôi nói với bà là ḿnh sẽ đi thăm tất cả.Tôi đứng dậy mở hai cánh cửa sổ để thay ổ nằm cho con chó mẹ, thấy cái ấm áp và ánh sáng của ban mai đă ngập đầy căn pḥng. Hôm đó là ngày 18 tháng giêng.

Dịch ngày 17 tháng 11 năm 2020. 

Tư liệu tham khảo: 

1-     Kawabata Yasunari, Aiken anzan, trong Tuyển tập Tenohira no shôsetsu (Truyện ngắn trong ḷng bàn tay), Shinchô bunko, Tokyo, 1971.Nguyên tác Nhật ngữ.

2-     Kawabata, Aiken anzan, dịch bởi J. Martin Holman thành A Pet Dog’s Safe Birthing, trong Palm-of-the-Hand Stories, Tuttle Publishing, Tokyo, 1988. Bản ngoại văn tham chiếu.

 


[1] Theo từ điển, đó là một loại chó săn chồn. Nguyên văn Fox-terrier “wirehaired”

[2] Theo từ điển, Colley hay Collie là giống chó chăn cừu xứ Scotland.

[3] Một khu phố gần Chinatown ở Yokohama.

[4] Ḷ sưởi h́nh thù như cái bàn thấp, dưới được phủ một lượt chăn để giữ hơi ấm.

[5] Niwa Fumio (1904-2005), một nhà văn nổi tiếng, từng được Kawabata ưu ái lúc mới vào nghề.

[6] Họ đều là những nhà văn thân thiết với tác giả.

[7] Trong văn mạch gia đ́nh Kawabata vốn không có con, phải nhận con nuôi, th́ thấy truyện này như muốn bày tỏ một khát vọng đáng yêu của nhà văn đối với sự sống

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com