Giải thích ngay nếu không th́ có người lại hiểu lệch lạc theo hướng khác.
Nó chỉ đơn thuần mang ư nghĩa “ngâm ḿnh vào bồn nước thật nóng” hay c̣n
gọi là “Ngâm Ofuro”, tĩnh lược hơn là “Ofuro”.
Cứ sau mỗi lần chào đón “đoàn quân chiến thắng trờ về dưới nắng hồng”
của các tuyển thủ thể thao đoạt huy chương trong các giải thi đấu quốc
tế là sẽ có màn “hokoku” (báo cáo). Câu hỏi thường được nghe nhiều nhất
là:
Bạn ta muốn làm ǵ nhất sau những “gian nan nhưng vẻ vang” này. Câu trả
lời đại khái sẽ là
- muốn làm một giấc
- muốn ăn một tô soba chính gốc
- muốn ngâm ofuro.
v.v….
Nếu là người được hỏi, tôi sẽ trả lời: “muốn tất cả”. Nhưng điều dễ thực
hiện nhất đối với tôi hiện tại là “ngâm Ofuro”, nói
theo kiểu rất Việt Nam là “Tắm truồng” mà đă có nhiều lần tôi đề
cập.
Với người Nhật, mùa đông th́ lẽ dĩ nhiên là bằng
nước nóng nhưng mùa hè cũng bằng nước vừa đủ nóng, khác với Việt Nam ta
bằng nước lạnh.
Có lần Lê Thiệp từ Mỹ ghé nhà, mấy ngày không tắm khiến người “bức xúc”,
anh hỏi tôi tắm thế nào, tôi rủ anh đi tắm ofuro anh cười lắc đầu “Xa
quá, mất công thấy mẹ”, tôi chỉ ngay cái ṿi nước có cái ống dẫn nước
dài bên hông nhà: “Anh dám không?” Anh trả lời ngay: “Sợ thằng Tây nào”,
anh nhào ra và nắm cái ṿi dài rồi xối, nhưng chỉ “vài phút sau th́ thấy
anh run lẩy bẩy “trở về nguyên quán” với vài tiếng lầu bầu: “Mẹ, sao
nước ở Nhật lạnh thế”. Mà lạnh thật, mùa hè bên này nóng như đổ lửa
người hừng hực, có đôi lần tôi cũng hứng nước từ cái ṿi sen, vài
tia nước dội xuống là vội với tay khóa cái
ṿi để điều chỉnh “tần số” vừa đủ. Tôi cũng không
hiểu tại sao lại lạnh thế.
Nhắc đến chuyện này lại nhớ đến chuyện xưa.
Vào thập niên 60, 70 tiêu chuẩn mướn nhà của nhóm sinh viên chúng tôi
thường ưu tiên cho chuyện gần cái ống khói hơn là “gần ga”, nếu xa th́
ta gắng lết nhưng nếu 3 ngày không tắm th́ “bức xúc” không chịu nổi,
người cứ nổi gai nhất là cái đầu.
Lúc mới sang (cuối năm 1971), đối với ḿnh cái ǵ cũng lạ, cũng văn minh,
nhưng có một bất tiện duy nhất là khi muốn “dội vài gáo”. Việt Nam ta
nhất là miền Nam yêu dấu th́ xong ngay, “vô tư trần trùng trục” chạy
thẳng ra ngoài khi mưa xuống hoặc vào bể nước gần nhà bếp, dội vài “gáo”
là người mát rượi, vài tiếng sau nếu cảm thấy hừng hực th́ lại “vài gáo
tiếp”. Nhưng ở cái xứ 4 mùa rơ rệt này th́ lại khác.
Muốn “sạch sẽ” th́ phải “tay xách nách mang”, nào khăn, nào chậu, nào xà
bông, đồ lót, v.v... “khăn gói” lên đường đến
những nơi có cái “ống khói” (dùng để phun những “làn” khói khi đun nước
tắm). Vào mùa đông th́ “châm” lắm v́ có những ngày
phải lội tuyết mà đi.

Ở cái xứ đất chật người đông, thuê được một “căn hộ” mà trong nhà có
“furoba” (pḥng tắm) chắc cũng phải thuộc loại đại gia, nên đa số khi
muốn dội vài gáo đều phải t́m đến những sento (銭湯)
tức là nhà tắm công cộng mà có lẽ chỉ có ở Nhật.
“Sento” chỉ có 1 cửa nhưng có 2 lối... vào: “giới tính” phân minh không
lộn xộn. Sau
khi làm “thủ tục trả phí” cho một người ngồi ở trên cái bục cao, thường
là một cụ ông hay cụ bà, th́ tiến đến một cái hộp riêng của ḿnh
(locker-ロッカー),
cất xếp những đồ “lỉnh kỉnh”, rồi cứ thế mà “tuồn tuột” dứt bỏ những thứ
trên người, phơi bày 100% “bộ phận chiến lược” không e ngại. Thú thật
lúc đầu th́ thấy kỳ kỳ nhưng riết rồi cũng quen v́ ... ai nấy như nhau
và “đường ta ta cứ đi, nhà ta ta cứ xây” thư
thái bước vào “địa điểm tập trung” tha hồ mà dội, gội, kỳ cọ, ngâm cả
tấm thân trong bể tắm với nhiệt độ trên 40. Lúc đầu
th́ cứ đưa chân vào là phải rút ra ngay v́ nóng, nhưng đă quen rồi th́
lại ghiền không muốn ra ngồi suốt.
Xong tất cả, “sau khi biến đổi thành một người mới”, thanh khiết
từ trên xuống dưới, ta thảnh thơi làm một b́nh nước táo, hay một hũ sake
nóng, thấy mấy người Nhật hay rủ nhau làm một ván cờ, bước ra khỏi sento
th́ thấy bao nhiêu phiền toái trong ngày hầu như tan biến.
Có một bài hát nổi tiếng là Kandagawa tả cảnh chuyện
một đôi t́nh nhân nhẻ rủ nhau đi sento, “lăng mạn chịu không nổi”, chàng
bắt nàng đợi đến nỗi cơn lạnh thấm đến chân tóc.
https://www.youtube.com/watch?v=hd24k9SqO-s
Nhưng từ cái ngày nước Nhật rộng ra v́ “vùi sông lấp biển” để xây thêm
“cao tầng”, “căn hộ” dù nhỏ đi nữa cũng có pḥng tắm “kèm theo”, th́
những nơi có ống phun khói dần dần biến mất, nhưng chân lư “Tắm ở nhà
không thể bằng tắm truồng ở các sento” không bao giờ thay đổi.
Thay vào đó cũng là tắm công cộng nhưng “qui mô” hơn.
Ra khỏi Tokyo một chút th́ đầy dẫy những trung tâm này gọi
chung là Onsen. Có nơi chỉ 10 phút
xe hơi là có một onsen.
Tuy nhiên dạo gần đây v́ covi 19, các onsen lần lượt ngáp dài.
-----------------
Mấy hôm nay, v́ cô vi 19, chính phủ kêu gọi: không cần thiết, không gấp
gáp th́ không ra khỏi nhà, nhưng ḿnh th́ không đi không được. Ngày nào
cũng đi ngang một cái trung tâm tắm truồng công cộng, cho đến mới gần
đây thôi, trước trung tâm để một cái bảng ch́nh ́nh: Xin cám ơn quí
khách đă đồng hành với chúng tôi trong suốt mấy chục năm qua, nhưng nay
phải đau ḷng thông báo “tan hàng” kể từ ngày, tháng, năm v́:
1/ không có khách v́ cô vi 19
2/ Ṭa nhà đă quá tải, quá cũ kỹ dỡ bỏ.
Tôi thấy tiếc hùi hụi v́ ḿnh đang có âm mưu.



Ngày trước, rất đều đặn, gia đ́nh tôi thường ghé chỗ
này. Vào cửa, bước đến quầy hướng dẫn, đóng lệ phí đầu tiên cho 8
tiếng “hiện diện” khoảng 1000 yen. Họ sẽ trao cho ḿnh một ch́a khóa vừa
là locker có số (để tính tiền các option) và một yukata, Thay xong
Yukata, mang ch́a khóa cài vào tay là ḿnh có
thể thảnh thơi đi “thăm thú”. Giống như sento nhỏ bé, quân ta từ từ gỡ
bỏ những thứ lỉnh kỉnh và phơi ra toàn bộ các “bộ phận chiến lược”.
Lầu trên ṭa nhà là các hồ tắm, giới tính phân minh.
Thường có khoảng 4 hay 5 hồ với nội dung là nước nóng và những thuốc
pha trộn trên có ghi chi tiết từng hồ một.
Bên cạnh đó sẽ có một cái pḥng dùng để “đổ mồ hôi”.
Sau khi dội vào người bằng những ṿi sen sạch sẽ, ta
sẽ thong thả đi thăm từng hồ một. Bạn ta có
thể ghé pḥng tắm hơi cho mồ hôi chảy thành gịng rồi lại xuống hồ.
Bước lên “trung tâm dưỡng quân” ở tầng 3, với những
cái ghế giống như ghế bố xếp thành từng hàng một, làm một giấc hay “thư
dăn” một chút, bên cạnh có nơi nằm chỗ nào cũng được.
Lên tầng 3 th́ là “trung tâm dưỡng quân” khác, có nhà hàng, quán bar,
máy đấm bóp….Ghé vào nhà hàng làm vài ly bia
lạnh, một bụng yakiniku. Ăn xong th́ khói sẽ
bám đầy người th́ ta lại xuống tầng 2 vào hồ tiếp.
Và cứ thế mà đi.
Những nơi này rất tiện lợi cho những tay lái
xe đường trường. Sau chuyến chuyển hàng đường dài, quân ta thường t́m
những chỗ này để kyukei (nghỉ ngơi-休憩)làm
vài chung sake nóng rồi đánh một giấc đến giờ th́ chuyển hàng tiếp.
Rất là tiện lợi “giá rẻ b́nh dân”.

Cái thú ngâm nước nóng thật là tuyệt vời, nhất là “足湯”
(ashiyu-ngâm chân vào nước nóng), nó sẽ làm máu trong người dễ lưu thông
hơn, thải các “chất độc bám dưới chân bàn chân”, máu toàn thân lưu
chuyển điều ḥa, nhất là khuôn mặt bạn sẽ tươi hơn, khỏe hơn biến thành
“một con người mới”.
Những loại tắm hồ này, th́ nơi đâu cũng có, Nhờ bác Google, chỉ cần vài
cái quẹt quẹt là đưa bạn đến nơi về đến chốn.
Ghé Nhật phải ăn sushi, ngắm hoa anh đào, chiêu vài chung sake, không
rủng rỉnh tiền th́ ta vào shop 100 yen mua quà kỷ niệm, cộng thêm tắm
truồng…. là bạn ta có ngay một cuộc du lịch “Vẹn thị Toàn”.
“Tắm truồng” đă lắm ai ơi!
Ai mà chưa hưởng.... buồn ơi là buồn”
---------------------
Lần tới nếu c̣n hứng tôi sẽ giới thiệu với bạn ta hai vật bất khả ly
thân đầy kỳ niệm của cuộc đời sinh viên du học nghèo đói chúng tôi:
- cái bàn Kotasu và cái mền điện.
Thôi bye.
Vũ Đăng Khuê