Tháng Sáu Trời Mưa

Trương Hữu

 

Ở Nhật th́ 1 năm có đủ 4 mùa, nhưng có nói 5 mùa cũng chả ai căi, v́ cứ vào tháng 6 th́ lại có thêm một mùa mà tiếng Nhật gọi là Tsuyu(つゆ), vào mùa này th́ mưa nhiều hơn các mùa khác. Bây giờ đă là giữa tháng 7, cứ theo luật tuần hoàn của trời đất th́ đă được nửa mùa mưa, thường thường chen lẫn với những cơn nóng “khủng”, khiến lâu lâu lại phải chạy ra sau nhà dội vài gáo giải nhiệt, hoặc cứ để nguyên như thế nhào ra tắm mưa. Đă ơi là đă. Nhưng năm nay ở Nhật “mùa hè lại ở một nơi khác”, mưa miết, mưa mải mê, mưa không ngừng, lúc nào nhiệt độ cũng trên dưới 25, và thỉnh thoảng lại có thêm những cơn mưa thuộc loại “khủng” thổi đến, gây thiệt hại không biết bao nhiêu mà kể. Hết lệnh di tản, rồi lại giải trừ, cứ thế mà thay đổi hẳn đời sống của người dân, khiến quân ta ở những vùng gần biển, gần đồi, gần núi bất an không làm ăn ǵ được. Ǵ chứ thiên tai mà giáng xuống th́ chỉ có cách “trốn” chứ chả có cách nào khác. Nhưng thôi, mưa-băo kiểu này th́ nói hoài không hết càng nói càng….buồn. Thôi mời quân ta đọc một bài viết của một ông bạn được cô dt chuyển tới, cũng nói về… cơn mưa tháng sáu nhưng “ướt mềm vai em”, khiến ḿnh lại mơ lại mộng về một Saigan mưa chiều nắng sớm. Quân ta đọc nhé:

Vũ Đăng Khuê

 

Bước qua tháng 7 mà dường như tháng 6 vẫn quanh đây ...

Nếu ai đă từng học về đạo diễn/phim, sẽ biết cái “mánh” nho nhỏ: cảnh quay vào buổi tối thường được phun 1 lớp nước trên con đường như trong khung cảnh sau cơn mưa/đang mưa/vũng nước đọng..., lấp lánh lung linh ánh đèn phản chiếu trên mặt nứơc để tạo khung h́nh có chiều sâu hơn.

Tháng 7 nơi đây ngày dài hơn đêm, 9g tối vẫn c̣n thấy rơ 5 ngón tay. Nhưng vẫn thích những cơn mưa tháng 6 để có dịp nh́n con đường lấp lánh những đốm màu vui chân.

----------------------------------

Khi cánh tay thời tiết níu qua tận tháng sáu th́ ngày dường như chợt dài ra, và những cơn mưa đổ xuống thành phố mỗi chiều chẳng c̣n là điều bất ngờ hiếm hoi. Nhưng những cơn mưa mùa này chỉ nhẹ nhàng đem mướt xanh cho cây, cho cỏ. Chúng chẳng đem lại nhiều phiền toái. Chúng đâu c̣n mang theo cái khí lành lạnh của hồi tháng tư, tháng năm; cũng chưa kịp ập đến vội vàng sấm chớp như mưa mùa tháng bảy, tháng tám. Mưa hiền lành chẳng muốn làm phiền lụy ai. Mưa nhẹ nhàng mơn mát da thịt. Mưa chỉ vừa đủ làm ướt nhẹ cánh áo, lấm tấm hạt trên tóc người khách qua đường. Để họ chẳng ngần ngại chi mà không ung dung bước tiếp, họ đâu cần hối tiếc v́ đă lỡ quên mang theo chiếc dù che chắn sáng hôm nay. Mưa tháng sáu là vậy, lành tính thú vị cho những kẻ mang chút tính biếng lười, chút tính lăng mạn và nhất là tính hay tẩn mẩn lục lọi t́m những điều tưởng chừng đă cất rất lâu trong trí.

Từ bao giờ những cơn mưa tháng sáu thường đem đến cho tôi cái cảm giác thèm thuồng được nhâm nhi một ly cà phê. Và phải là một ly cà phê thật nóng thơm mùi quế dù đang giữa mùa hè. Để chi, để chờ cho nó nguội dần, để có cớ được ngồi lâu hơn trong quán Starbucks mà nh́n xuyên qua tấm kính cửa, thấy xa xa là mặt hồ nước Wellington mưa bay mịt mù. Thường ngày nắng, tôi có thể nh́n thấy rơ cảnh vật phía bờ bên kia. Nhưng giờ đây sau làn mưa va trắng mặt hồ, khoảng cách giữa bên này và bên kia trông xa xăm vô tận. Nơi ấy dường như chỉ có sương giăng giăng, có mây trôi lửng lờ, và có những điều khác không rơ nét mà tôi đang cố h́nh dung ra. Tôi thích cái cảm giác ṭ ṃ thú vị ấy.

Mưa nặng hạt hơn, mưa bám trên mặt kính cửa sổ từng giọt dày đặc. Những giọt nước vô tri giác nhanh chóng thành h́nh, từ từ lăn xuống rồi ḥa tan thành vũng dưới đất. Giọt nước có đời sống quá ngắn ngủi. Cho dù hành tŕnh của chúng trôi ngoằn nghều xuống theo một h́nh dạng vô định, nhưng chắc chắn điểm đầu và điểm cuối đều tương tự. Chúng h́nh thành là để mất đi. Như chính chúng ta sinh ra để chờ được chết. Và trong cái khoảng giữa sinh tử của con người đó là ǵ? Là sự sống. Hay là t́nh yêu v́ t́nh yêu đồng nghĩa với sự sống. A Time to Love and a Time to Die. Đó là cái ṿng lẫn quẫn măi miết, phải không?…

…Mưa tháng sáu làm tôi hay liên tưởng đến một bài hát mà mỗi lần nghe dễ làm ḿnh sững lại một lát. Sững lại v́ nó có câu intro quá dễ thương, quá đầy đủ cho một h́nh tượng diễn tả. Sững lại một phần v́ lần nào ḿnh cũng loay hoay cố nhớ tên của bài hát. Rồi cuối cùng phải nhờ đến Google nhắc lại. À th́ ra nó có tên là “T́nh khúc tháng sáu”. Có những bài hát mà như một thói quen, một in sâu trong trí nhớ, chúng ta cứ tự động đặt tên cho nó bằng một câu đặc trưng nào đó, cho dù nhạc phẩm đă có tên đàng hoàng cầu chứng từ tác giả. “Tháng sáu nhạt mưa, mưa ướt mềm vai em”.

Nhạc Ngô Thụy Miên làm tôi nhớ Sài g̣n, nhớ đến những người bạn thân một thời đại học. Nhớ đến Cảnh, đến Định và nhất là nhớ H. Ngày ấy mỗi cuối tuần tôi hay đưa H đến nhà thăm Cảnh và cô bạn gái anh ấy. Hai người bạn tôi từ Qui nhơn vào Sài g̣n trọ học và có thuê chung một căn pḥng nhỏ trong khu Cư xá đô thành. Bao giờ cũng vậy, hiểu ư chúng tôi Cảnh hay mở nho nhỏ cho nghe những bài ca được Ngô Thụy Miên phổ từ thơ Nguyên Sa. “Tháng sáu nhạt mưa, mưa ướt mềm vai em” bao giờ cũng là bài hát làm cho chúng tôi rung động nhất từ câu đầu được cất lên bởi cô ca sĩ “học tṛ” Thanh Lan. Ngày ấy, tôi cứ hay đùa là câu “ướt mềm vai em” phải chi là “ướt mèm vai em” th́ hay hơn, v́ nó diễn tả thật h́nh tượng một thiếu nữ co ro dưới mưa. Những cô nữ sinh áo dài trắng ướt mèm dưới mưa đẹp theo một lối nh́n khác, tuy không thanh nhưng rất thật. Tôi thích nét đẹp dễ làm ḿnh tưởng tượng ấy… Bao giờ cũng vậy, Cảnh ngả theo về phe tôi mặc cho H và Định nhao nhao lên tiếng phản đối. Hai nàng cho rằng ư sửa đổi lời nhạc của tôi làm bôi bẩn đi nét đẹp trong sáng trong nhạc Ngô Thụy Miên. Và rồi cuộc tranh cải nào khi kéo dài th́ cuối cùng tụi tôi cũng phải chịu thua hai cô nàng cho không khí được êm ấm. Thôi th́ vai em ướt mềm dưới mưa vậy…

Nhớ có những lần trời mưa, vậy mà cả đám hè nhau đạp xe ra tận Nguyễn Du để ngồi cà phê lá me. Chỉ có ly cà phê và vài điếu thuốc mà tụi tôi ngồi cả một buổi chiều, tán đủ thứ chuyện trên trời dưới đất. Phải nói hiếm nơi đâu có khung cảnh ngồi cà phê cóc hay ho như hàng quán Sài g̣n thời đó. Cứ tưởng tượng cảnh trời mưa, vài cô cậu bạn ngồi sát nhau dưới mái dù che tạm, vừa nói chuyện vừa ngắm những chiếc lá me xanh ướt sũng bay bay xuống mặt đất. Thỉnh thoảng có chiếc lạc bay đậu trên mái tóc cô bạn trong nhóm. Chỉ một thoáng ngần ngừ rồi cậu con trai ngồi kế cũng lấy can đảm mà giơ tay khẻ gỡ chiếc lá. Và cậu ta vô t́nh nghe được cả một mùi thơm dậy thoang thoảng trên tóc trên áo cô gái. Để đêm về nằm thầm nhớ. Những chiếc lá me như mang theo thông điệp t́nh yêu, thứ t́nh yêu ướt đẫm c̣n nguyên sơ xanh ngát… Những ngày Sài g̣n thiếu thốn đủ thứ ấy, tâm trí chỉ nghĩ đến chuyện ra đi v́ chúng tôi biết ḿnh không thể thích nghi để sống trong chế độ đương thời. Dù vậy mỗi lần có dịp gặp nhau chúng tôi vẫn vui đùa, cái vui hồn nhiên bất chấp hoàn cảnh của tuổi trẻ.

Vậy mà đột nhiên Cảnh, anh bạn tôi bỏ đi thật xa. Mùa hè năm 78, khi tôi đang về Đà nẵng th́ Cảnh mất trong một chuyến toan vượt biên ở Rạch giá. Bạn tôi bị bắn chết trong lúc đang cố chạy ra tàu đang cập dưới băi biển. Cảnh hơn tôi 3 tuổi dù học chung lớp. Bạn tôi năm đó mới 23 tuổi. Nghe những người bạn cùng quê Qui nhơn với Cánh kể lại. Trong chuyến vượt biên cùng Cảnh có vài người bị bắt, và họ đă xác nhận là thấy xác bạn trôi dạt gần bờ biển. Nghe tin dữ, gia đ́nh Cảnh lặn lội từ quê vào Rạch giá để hỏi thăm tin tức. Có người địa phương thương cảm nên đă dẫn ba mẹ anh đến ngôi nhà mà ngày đó cả nhóm núp ẩn trước khi chạy xuống băi. Tất cả chỉ c̣n lại những đôi dép, trong đó có đôi dép của Cảnh, đôi dép bằng da màu nâu chẳng lẫn vào đâu được. Mẹ bạn tôi ôm đôi dép của đứa con trai duy nhất mà khóc ngất. Hai ông bà về lại Qui nhơn mà không t́m thêm được tin ǵ về chuyến vượt biên hăi hùng năm đó. Chẳng ai biết xác bạn tôi vùi chôn nơi nào, làm sao t́m được khi chuyện vượt biên hồi đó là một trọng tội mà ai cũng muốn giữ kín.

Tháng sáu chiều nay tôi ngồi đây nh́n mưa giăng. Quán Starbucks vắng khách. Những bản nhạc không lời trộn lẫn âm thanh mưa nghe dập d́u lạ lẫm. Chung quanh tôi, những cô con gái, cậu con trai c̣n rất trẻ ngồi yên lặng chăm chú vào chiếc điện thoại. Tay họ lướt liên tục trên màn h́nh. Họ đắm ch́m trong cái thế giới riêng của mỗi người, hiếm hoi cất tiếng với kẻ kề bên. Cách họ giao tiếp với xă hội chung quanh khác hẵn với thế hệ chúng tôi, những trực tiếp gặp gỡ, những thư từ qua lại ngày một trở nên hiếm hoi. Mà làm sao không có sự khác biệt trong suy nghĩ, trong cảm xúc cho được khi bằng chừng ấy khoảng cách 30, 40 năm từ mỗi một con người. Ngồi đây, tuy cùng yên lặng trước ly cà phê phả khói nhưng tôi biết riêng ḿnh đang cần điều ǵ để lấp đi khoảng trống thời gian. Tôi cần kéo dài sợi giây hồi tưởng để kết nối hiện tại và quá khứ, cần mưa đổ để nhớ bạn bè, để quay quắt về những chiếc lá me bay trong mưa chiều lề đường Nguyễn Du thuở nọ. Bây giờ, bạn tôi Cảnh đă đi quá xa, Định bặt tin từ dạo ấy, và H. tôi biết đang ở một thành phố mà chỉ cần vài giờ bay thôi sẽ tới. Nhưng làm sao gặp được! Tháng sáu, mưa có c̣n làm ướt mềm vai em?… Những giọt nước trên mặt kính ngăn giữa trong và ngoài quán Starbucks vẫn đều đặn h́nh thành rồi vỡ tan. Đều đặn đến và đi không báo trước, không giă từ.

Boston, một ngày giữa tháng sáu

Trương Hữu