Những suy nghĩ... vô đề

Vũ Đăng Khuê

Nh́n tựa bài viết, người đọc sẽ có đôi chút phân vân, nhà văn nữ Dương Thu Hương có một tác phẩm nổi tiếng “Tiểu Thuyết Vô Đề”, gọi là “vô đề” nhưng thực ra là “hữu... đề”. Nội dung tác phẩm đó như thế nào th́ xin người đọc cứ tự nhiên t́m hiểu v́ không phải là chủ ư của bài viết này. Những suy nghĩ được trải ra dưới đây mới đúng là “vô đề” v́ chỉ là những chuyện linh tinh, không đầu không đuôi, đang mục này lại dọ sang mục kia, đă được ghi nhận tại nhiều thời điểm khác nhau, quẩn quanh trong đời sống. Xin khởi đầu bằng chuyện.


Niềm đau .... không dấu

Nghe cứ như tựa đề cùa một bài hát, nhưng không phải. Từ ngày các ông Bill Gates của Microsoft, ông Mark cha đẻ của “chung cư phây” (FB), ông Stven Job của “trái táo khuyết”, và vài ông trong công ty “Gu Gồ” và c̣n vài ông của “tuưt tà”, của  “in-tờ-gu-ram”....  xuất hiện th́ cái thế giới này h́nh như nhỏ hẳn, chuyện nơi này bên kia có thể biết ngay tức khắc, trong nhà ngoài ngơ thấy ai cũng trang bị một cái “quẹt quẹt” (*) của “Android” hay “táo khuyết”. Đang dạo phố hay đi đâu đó, nếu để “chế độ mở” th́ nghe một tiếng “lích” hoặc “chế độ rung” th́ cái túi cứ “giật giật”, có thể mở ra tại chỗ xem ngay, màn h́nh hiện ra một hàng hay nhiều hàng chữ, tiện lợi vô cùng, có thể thực hiện tại chỗ những điều cần làm mà không cần phải về nhà hay tới hăng. Nhưng, đây mới là “mondai” (問題-vấn đề), mà chỉ có trong “cộng đồng” tiếng Việt. Thí dụ:

“Chieu nay, nho mua cho m may thu do”
“E, Bua nao ranh, tao bo len cho may chơi”.

Trời ơi, nghĩa ǵ đây, phải dùng đầu nặn óc gần mấy giây mới ra kết quả:

“Chiều nay, nhớ mua cho em mấy thứ đó”
“Ê, bữa nào rảnh tao ḅ lên chỗ mày chơi”
.

(Chữ “ḅ” này là ngôn ngữ b́nh dân của người miền Nam thời trước, nói ra hiểu ngay).

Cảm thấy “bức xúc” nên “trả vốn” ngay:

“Thôi di chu dung bo cha noi” (Thôi đi chứ đừng ḅ cha nội)

Không hiểu đối tượng có hiểu không? nhưng không thấy hồi âm.
Trong số học tṛ người Nhật của người viết, thỉnh thoảng có vài người “hỏi thăm” v́ thấy những ḍng chữ, mà chính ḿnh cũng thấy bàng hoàng v́ hoàn toàn không hiểu, đại khái như:

1-     “Trui ui, lam j ma cac chi iu qui jan ju the? Bi h e moi roi khoi juog. Nhug chu e mut chut thui ma, e din day!”. (Trời ơi, làm ǵ mà các chị yêu quí giận dữ thế? Bây giờ em mới rời khỏi giường. Nhưng chờ em một chút thôi mà, em đến đây!).

2. 2 day U co ranh o? (Hôm nay bạn có rảnh không?).

3. “I nho. Thanks U da nhac!” (Tôi nhớ. Cám ơn bạn đă nhắc!).

Không có phần phiên dịch bên cạnh, quí vị hiểu không? bảo đảm... hiểu chết liền.

Thêm một chuyện nữa, bạn bè gần nhau có lập nhóm nhỏ để “trao đổi” trên Viber. Một hôm có một ông bạn gửi lên một tấm h́nh với cái đầu đầy thương tích, ông chưa kịp giải thích th́ “bụp” một cái, một hàng chữ của bà khác hiện ra:

“Moi ca nha xoi”. (Mời cả nhà xơi). Thấy mẹ rồi, xơi cái ǵ ở cái cục u trên đầu vậy?

Vài giây sau, th́ mấy hàng chữ của ông mới xuất hiện:

“I vua bi te bi thuong tren tran”. (Tao vừa bị té bị thương trên trán)

và sau đó cũng mấy giây, bức h́nh khoe một món ăn mới tiếp nối.

Cuộc trao đổi không dấu, không lớp lang thứ tự thật quá ư là “bức xúc”.

Đó mới là vài câu ngắn ngắn, chứ nếu từ năm ḍng trở lên là ..... xin tắt máy luôn không cần coi, chờ xác nhận lại, chứ không th́ cứ để “tâm trí” rồi cố gắng “dịch” th́ chuyện đâm sầm vào ai đó là chuyện thường t́nh. Thôi cho xin hai chữ b́nh an, v́ nhà em “vẫn c̣n thích t́nh ca, vẫn c̣n thương màu áo ngà”.
“Ôi niềm đau không dấu” sao quá phũ phàng!

Kết luận: Nếu có thể được xin bà con cô bác, nhất là giới trẻ bây giờ Teen hay Teo 9x, 10x ǵ đó bây giờ làm ơn làm phước:

1/ Đánh dấu cho chính xác.

2/ Hạn chế tối đa những ngôn từ viết tắt.


Tiếng Việt c̣n... th́ nước ta c̣n. Tiếng Việt mà “bệnh” th́ nước ta cũng.... tiêu.

-------------------------------------

(*) là cái iphone, ipad, smartphone, từ ngữ “quẹt quẹt” này nghe lần đầu tiên từ mẹ cháu, có thể mẹ cháu nghe từ ai đó không chừng.

 

“Nhận quà mà .... c̣n được cám ơn”.

Một cậu bé người Mỹ đă nói như thế khi được hỏi cảm tưởng về xứ Nhật.

Không biết ở xứ khác thế nào chứ ở Nhật th́ đúng là như vậy.

Sáng sớm đi làm, hay hơi trưa trưa, có thể là cả ngày, bạn sẽ thường nghe được tiếng “mời chào” bằng những gói “tít sưu” nho nhỏ vừa đủ cho 1 ngày “chùi mũi”, có thể nhiều hơn tùy theo nhà ga lớn hay nhà ga nhỏ. Có khi mỗi ngày mỗi nhận nhiều quá, đầy túi, đầy cặp phải đem về nhà “collect”.

Gửi ông một chút quà

Ngoài ra c̣n có những mời chào khác: “một cái uchiwa (quạt)” để phe phe phẩy phẩy. Những lúc trời “nóng khủng” mà nhận quà thế này th́ c̣n ǵ bằng. “Tít sưu” th́ lau mồ hội, “uchiwa” th́ tạm đẩy lùi cái nóng trong giây lát.

Tôi có quen một gia đ́nh người bạn tất cả là 5 người, khi tiễn họ ra ga để về “cố quốc”, họ nhận cả 2 thứ, ông bố quay sang tôi: “Úi cha, cái này đem về “cố quốc” cũng là quà có một không hai”, ông “ra lệnh”: cả nhà “giả bộ” đi ngược lại nhận thêm 5 cái quạt nữa. Vậy là tạm đủ cho phần quà ông được mang về. Không những vậy ông c̣n được cúi đầu chào: “arigato”. Ông hỏi tôi: “Người này nói ǵ vậy”, tôi giải thích. Ông cười và sau đó chia sẻ “Chỉ có xứ này nhận quà.... mà c̣n được cám ơn” y như lời cậu bé Mỹ “nhận định”

クリックすると新しいウィンドウで開きます

Uchiwa đây xin mời quí vị.

Ghé cái siêu thị, vào tầng bán thức ăn th́ thấy “ngộp” với đủ lời mời gọi:

-         Mời ông anh dùng thử chút rượu mới ra

-         Mời cô em ăn thử miếng thịt này, mềm lắm.

-         Mời bà chị xơi tạm món dưa món hàng quốc sản

-         Chị có cần xoa thử loại phấn này cho “hồng thêm đôi má” không, em giúp?

và c̣n nhiều lắm.

Tôi có ông bạn, ông kể với tôi bằng giọng Nam rặc: Anh biết hông, Bữa nào không có Zangyo (overtime) dzề sớm, tui chỉ cần 1 dẓng như vậy là người thấy “rần rần”... quá đă.

Với người Nhật, những h́nh thức này chỉ là một PR quảng cáo các mặt hàng nào đó, ai thích th́ thử rồi mua, ai không thích th́ cứ “vô tư” đi thẳng. Người nhận như “dân nghèo chúng tôi” th́ chỉ có “lời” mà hoàn toàn không “lỗ”.

Quí vị thấy thế nào về nước... của tôi. Các xứ khác ra sao th́ xin được lắng nghe.

Thôi tạm dừng đây để làm vài “lon” rồi kỳ sau.... kể tiếp. Xin tất cả “cầu nguyện” cho tôi để tôi.... “hoàn thành nhiệm vụ”.

 

Sayonara.

Vũ Đăng Khuê

16/10/2017