KHAI BÚT ĐẦU NĂM 2022

Trần Văn Thọ
Exryu Japan

Đã trở thành thông lệ, ngày đầu năm buổi sáng dậy trễ vì tối hôm trước thức đón giao thừa. Vừa ăn sáng vừa đọc báo và đợi thiệp chúc Tết đến. Thiệp Tết đến khoảng 11 giờ sáng. Chiều đi tản bộ đến viếng một đền thờ nhỏ gần nhà. Thời trước thường lên tàu điện đi khoảng một tiếng đến các đền thờ lớn như đền Minh Trị nhưng bây giờ, nhất là đang mùa dịch, không đi xa nữa.

Ngày Tết cũng là dịp uống rượu nhiều. Rượu vang và rượu sake hâm nóng. Uống rượu để có cảm giác đang đón mùa xuân đầm ấm. Vào thế kỷ thứ 11, Vương An Thạch, tể tướng và là văn nhân đời Tống, chắc cũng có cảm giác đó qua mấy câu thơ viết trong giờ giao điểm giữ hai năm:

Bộc trúc thanh trung trừ nhất tuế
Xuân phong noãn tống nhập đồ tô

(Tiếng pháo nổ chấm dứt một năm,
Gió xuân ấm thổi vào cốc rượu)

Đồ tô (屠蘇) tương truyền là một loại rượu uống ngày Tết để mong trừ bệnh tật và trường thọ. Ở Nhật cũng dùng từ này để chỉ một loại rượu đặc biệt uống vào ngày Tết gọi là otoso（お屠蘇）. Bây giờ trong dịp Tết rượu otoso cũng được thưởng thức nhưng cũng có nhiều người chỉ uống rượu sake thông thường.

Các đài truyền hình ngày Tết ở Nhật có nhiều chương trình đặc biệt. Buổi tối ngày đầu năm có truyền hình trực tiếp Chương trình hòa nhạc Năm mới (New Year Concert) từ thủ đô Vienna của Áo rất hay, đặc biệt ở phần cuối lúc nào cũng trình diễn nhạc phẩm Giòng sông xanh (Beautiful Blue Danube), kiệt tác của Johann Strauss II. Tết năm nào gia đình tôi cũng xem chương trình này.

Ngày Tết tôi cũng hay xem các chương trình về lịch sử (phim, kịch, tư liệu, v.v..). Ngày đầu năm nay xem phim Red Cliff (Xích Bích). Trận Xích Bích trong Tam Quốc chí thì hầu như ai cũng biết. Nhưng phim Red Cliff kéo dài 5 tiếng, được thực hiện rất công phu, với sự hợp tác của Trung Quốc, Hoa Kỳ, Đài Loan, Nhật Bản và Hàn Quốc. Khi trình chiếu lần đầu vào năm 2008 tôi đã thấy quảng cáo rầm rộ nhưng bây giờ sau khi được đưa lên TV mới có dịp xem. Đúng là hoành tráng. Tất cả các phương tiện chiến đấu thời đó đều được động viên vào chiến trường. Nhưng xem cảnh quân Tào Tháo bị hỏa công của Khổng Minh và Chu Du chết cháy hoặc chìm xuống dưới dòng nước Trường Giang tôi thấy buồn và tự hỏi có phải hầu hết 80 vạn quân đã chết chỉ trong một trận này? Lại nghĩ đến câu thơ của Tào Tùng thế kỷ thứ 9:

Nhất tướng công thành vạn cốt khô

(một tướng thành danh thì có vạn binh sĩ phơi xác ở chiến trường)

hoặc nói như Nguyễn Duy, nhà thơ đương đại Việt Nam:

Mọi cuộc chiến tranh, phe nào thắng thì dân đều bại

Mong rằng từ năm 2022 sẽ không có chiến tranh để hậu thế không phải làm những cuốn phim như Red Cliff.

Chúc cho đất nước ta và cả thế giới bình an trong năm 2022 và nhiều năm sau nữa.

(Tokyo, khai bút đầu xuân 2022)