Giới thiệu sách mới Hồi ức đến tương lai
của Trần Văn Thọ
Trần Văn
Thọ
Exryu
Japan
Tập sách này gồm những bài viết tương đối nhẹ nhàng, phần lớn có tính văn nghệ, bút kư về kỷ niệm, về lịch sử, văn hóa, ngoài những bài bàn về giáo dục, kinh tế. Những bài bàn về kinh tế cũng không đi sâu vào chuyên môn và thường kết nối với lịch sử, văn hóa để dễ chuyển đi các thông điệp cần thiết. Những năm gần đây, nhất là từ khi qua tuổi cổ lai hy, tôi lại thích viết về kỷ niệm, kỷ niệm trong giao lưu với các bậc tiền bối hay hồi ức về người thân, về bạn bè, về văn thơ, âm nhạc.
Sách do Omega+ phát hành vào giữa tháng 5 năm nay (2025). Tác giả không ngờ là sách được độc giả, dư luận trong nước đón nhận nồng nhiệt. Sách khổ tương đối to và khá dày (522 trang) nhưng mới phát hành 2 tuần đă bán hết và đă in thêm. Tất cả các tờ báo lớn trong nước đều giới thiệu và b́nh luận về cuốn sách (cho đến nay có tới hơn 20 bài trên báo). Một số báo như Tuổi trẻ, VNExpress, Vietnamnet, Người Đô Thị có tới 2 bài về cuốn sách này. Đặc biệt rất vui là được giới văn học cũng quan tâm và viết bài điểm sách. Từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 6/2025, tác giả được 7 đại học và 2 câu lạc bộ của trí thức ở cả 3 miền mời đến giới thiệu sách và tham gia tọa đàm với một số trí thức trong nước. C̣n một số đại học khác cũng yêu cầu nhưng không thu xếp được th́ giờ nên dự định sẽ thực hiện vào mùa thu tới.
Đọc các bài b́nh luận trên báo và nghe ư kiến của trí thức trong các buổi giao lưu, có thể rút ra nhận định tổng quát của độc giả về cuốn sách này là “phát triển đất nước phải dựa trên nền tảng văn hóa, giáo dưỡng”. Tôi cũng thấy xúc động, cảm kích khi đọc nhiều b́nh luận cho rằng cuốn sách phản ảnh ḷng yêu nước, t́nh tự dân tộc, t́nh yêu quê hương của tác giả.
Sau đây là vài ư kiến tiêu biểu trên các báo: “Văn hóa Việt trong sách Giáo sư TVT” (VNExpress), “Giáo sư TVT với sách Hồi ức đến tương lai' vượt khỏi triết lư kinh tế. Cuốn sách với hơn 500 trang, không chỉ là một hồi tưởng cá nhân mà c̣n là sự kết nối giữa quá khứ với hiện tại, giữa kư ức và khát vọng của giáo sư TVT” (Thanh Niên), “Cuốn sách Hồi ức đến tương lai của GS. TVT tái hiện hành tŕnh kư ức, những trải nghiệm sống và triết lư sống sâu sắc của một trí thức Việt Nam” (The Leader). “(Với cuốn sách này), tác giả TVT đă gặt hái liên tiếp những thành công nức ḷng có lẽ ngoài sức tưởng tượng. Chỉ trong hai tuần, sách anh đă bán hết. Nhiều tờ báo đưa tin rất tích cực và có những bài điểm sách rất hay. Cộng đồng cảm thấy một luồng gió mới thổi qua Việt Nam. ..Một sự t́nh cờ hay hẹn ḥ âm thầm từ lâu của người thành phố đối với anh Thọ? ... Anh đi du học từ miền Nam vào những năm cuối của thập niên 1960 thuộc thế hệ đầu tiên. Sau nửa thế kỷ anh “trở về” với bản sắc vẫn rất Việt Nam, càng Việt Nam hơn, càng yêu nước nồng nàn hơn, nhưng không phải sự trở về với cánh đồng, con trâu và cái cày của Phạm Duy, mà với quyển sách, biểu tượng của tri thức mà anh đă tích lũy nửa thế kỷ qua tại nước người với định hướng cho Việt Nam. Quyển sách của anh là một tác phẩm khai sáng và của ḷng yêu nước, cho thấy người Việt Nam có thể sống thế nào để bản sắc văn hóa không bị lu mờ ở xứ người” (Tiến sĩ Nguyễn Xuân Xanh, viết trên diễn đàn của trí thức trong và ngoài nước).
Dưới đây là hai bài điểm sách của hai trí thức tiêu biểu. Một của nhà phê b́nh văn học Phạm Xuân Nguyên bàn về các mặt văn hóa, văn chương, âm nhạc của cuốn sách, và một của nhà báo và là nguyên giáo sư toán học (ở Pháp) Hà Dương Tường bàn về hầu hết các nội dung trong sách.
Độc giả có thể xem Lời nói đầu và mục lục sách tại đường link:
Phần Tổng luận của cuốn sách được đăng trên trang mạng của Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập VN: https://vanviet.info/van/tong-luan-hoi-uc-den-tuong-lai/
Và đây là đường link mua sách:
https://play.google.com/store/books/details?id=B-hcEQAAQBAJ
Bài điểm sách HỒI ỨC ĐẾN TƯƠNG LAI (Phạm Xuân Nguyên, nhà phê b́nh văn học)
(Đọc tại Buổi giới thiệu sách và tọa đàm ngày 14/6/2025, Caphe Trung Nguyên Legend, Hà Nội).
Kính thưa các anh chị,
Tôi rất lấy làm tiếc đă không đến dự được cuộc ra mắt cuốn sách này của nhà kinh tế học Trần Văn Thọ. Lư do là trong buổi sáng nay (14/6/2025) cùng giờ này tôi bận làm MC cũng cho một cuộc ra mắt sách: tiểu thuyết “Thuyền” của nhà văn Nguyễn Đức Tùng ở Canada in ở trong nước, một tác phẩm viết về vượt biên và thuyền nhân (boat man) từ đó đặt ra vấn đề sự thật và kư ức. Hai sự kiện về sách có những sự trùng hợp ngẫu nhiên lư thú diễn ra rất gần nhau (52 Hai Bà Trưng và 36 Lư Thường Kiệt) mà ước ǵ tôi có thể phân thân để cùng lúc dự được cả hai. Nhưng người phàm th́ không thể phân thân nên tôi đành khất cuộc này và xin viết ra vài lời cậy nhờ sư tỷ đồng Phạm là nhà kinh tế Phạm Chi Lan gửi đến anh Trần Văn Thọ và tất cả các anh chị có mặt.
Tôi đă đọc hết cuốn sách của anh Thọ. Sau đây là mấy ghi nhận ban đầu của tôi.
1.Trước hết là tên sách: “Hồi ức đến tương lai”. Tôi thích cái tên sách đó. Hồi ức là nói về quá khứ. Tác giả lấy hồi ức để nói về tương lai v́ có tương lai nào không đi từ quá khứ. Tên sách như vậy có thể diễn dịch là ngoái lại, t́m lại (quá khứ) để đi tới tương lai. Tôi chợt nhớ tới hai cuốn sách khác có cùng cách đặt tên sách gần như thế: “Đến hiện đại từ truyền thống”của giáo sư Trần Đ́nh Hượu (1925/1995), thầy giáo đại học của tôi, và “Dĩ văng phía trước” của nhà phê b́nh văn học Ngô Thảo. Dưới tên sách chính, anh Thọ có thêm tên sách phụ: “Suy ngẫm về văn hoá, giáo dục và con đường phát triển của Việt Nam”. Đọc từ tên sách vào nội dung sách tôi thấy nhà kinh tế Trần Văn Thọ đă tích luỹ, tạo lập và sử dụng được cho ḿnh một cái vốn văn hoá khi anh bàn đến các vấn đề kinh tế.
2. Nhà kinh tế Trần Văn Thọ có hai mối quan tâm chính về kinh tế Việt Nam: nửa thế kỷ qua là t́m con đường phát triển cho đất nước và hiện nay là xây dựng h́nh ảnh lư tưởng của một đất nước phát triển. Là chuyên gia kinh tế dĩ nhiên anh dùng các tri thức và lư thuyết kinh tế để nghiên cứu những vấn đề kinh tế chung của thế giới cũng như của riêng Nhật Bản, Việt Nam, để đề ra các giải pháp cho các bài toán kinh tế toàn cầu và quốc gia. Trong lĩnh vực chuyên môn của ḿnh anh đă có những thành tựu mà bằng chứng ghi nhận là anh đă được chính phủ Nhật Bản trao tặng Huân chương Thuỵ bảo Tia vàng (2018) và được hai đời Thủ tướng Việt Nam mời làm thành viên Tổ tư vấn kinh tế. Tôi là dân văn chương dốt kinh tế nhưng đọc các bài viết về kinh tế của anh Thọ (dĩ nhiên là những bài anh viết cho độc giả phổ cập, tức là những bài đăng báo phổ thông nay được tập hợp vào sách) thấy rất hiểu và rất đồng cảm với những kỳ vọng cũng như những băn khoăn lo lắng của anh cho con đường phát triển của đất nước. Chỉ riêng cái việc anh đă báo động sớm (từ 1997) nạn lạm phát tiến sĩ do sự dễ dăi và hiểu sai về văn bằng này ở nước ta mà rồi trong nước vẫn không ngăn chặn được đă cho thấy cái nh́n xa và nỗi ưu quốc của anh.
3. Nhưng tôi đang nói đến cái vốn văn hoá của nhà kinh tế Trần Văn Thọ. Hay nói cách khác trong con người kinh tế của anh có con người văn hoá mà văn hoá là gốc. Không phải người làm kinh tế nào cũng có được cái vốn này. Anh Thọ có v́ nó đă được gây mầm ở anh từ người ông nội quyết chí cho đứa cháu phải được học hành đến nơi đến chốn bằng những tấm vé số mua cầu may. V́ nó đă được nuôi dưỡng ở anh từ người thầy giáo dạy văn trung học ǵn giữ tập vở môn quốc văn của người tṛ để hơn ba mươi năm sau trao lại cho tṛ. V́ nó đă được ấp ủ ở anh từ cuốn vở chép gần như hết các bài thơ của thi sĩ Đinh Hùng. V́ nó đă được bám rễ trong anh từ những trang văn của nhóm Tự Lực Văn Đoàn mà quan trọng nhất là một tư tưởng của nhà văn Nhất Linh thể hiện ở nhân vật Dũng trong tiểu thuyết Đoạn tuyệt: “Chiều hôm ấy Dũng như cảm thấy tâm hồn của đất nước, mà biểu hiện cho đất nước ấy không phải là những bậc vua chúa danh nhân, chính là đám dân hèn không tên không tuổi. Dân là nước. Yêu nước chính là yêu chung đám thường dân, nghĩ đến sự đau khổ của đám thường dân.” Trần Văn Thọ rất tâm đắc với quan niệm này, cho đây là định nghĩa rất hay, rất thiết thực về ḷng yêu nước. Nên hễ có dịp là anh cứ nhắc lại, trước hết là để tự nhắc ḿnh. Chính tư tưởng đó, vốn văn hoá đó đă thôi thúc anh ở đâu làm ǵ cũng nghĩ đến nhân dân, đất nước trong từng suy nghĩ, tư duy, hành động. Bàn về đường hướng phát triển kinh tế nói riêng, phát triển xă hội nói chung của đất nước thời hiện đại mà Trần Văn Thọ liên hệ kết nối được với tinh thần khí phách của Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trăi, Quang Trung th́ phải nói ḍng máu lịch sử văn hoá dân tộc đă chảy mạnh trong anh. V́ thế đọc các bài anh viết trong tập sách này vẫn thấy cập nhật, kích thích và truyền cảm hứng, dù có những sự kiện, con số đă phủ thời gian tính.
4. Cố nhiên, ở tư cách người làm văn học, tôi có để ư hơn đến những bài Trần Văn Thọ viết về văn chương nghệ thuật. Anh không nhận ḿnh là người làm văn nhưng tôi thấy anh đă có dự phần vào văn một cách không ngẫu nhiên. Có thể thấy là anh thích thơ và có t́m hiểu về thơ như một người yêu thơ. Anh đă nhắc lại “nghi án” trong lịch sử văn học về bài thơ “Tiếng thu” của Lưu Trọng Lư liệu có phải là lấy ư từ một bài thơ của Nhật Bản, điều mà Nguyễn Vỹ đă xướng lên từ thập niên 1970. Anh đă tạt sang cả lư luận văn học khi bàn về một nhận định thế nào là thơ hay của Nguyên Sa hay về loại thơ tân h́nh thức mới du nhập vào Việt Nam gần đây. Anh c̣n b́nh về những câu thơ ḿnh cho là hay. Khi viết như thế Trần Văn Thọ có sự tự tin ở ḿnh và tin ở người đọc có sự hưởng ứng, tương thông. Tôi nhận ra sự tinh tế của anh ở bài viết về nhạc phẩm nổi tiếng “Chiều mưa biên giới” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông. Tinh tế khi anh phân tích ca từ “Đêm đêm chiếc bóng bên trời / Vầng trăng xẻ đôi vẫn in h́nh bóng một người”. Câu hát có mượn ư câu thơ Kiều th́ ai có đọc đều biết. Nhưng Trần Văn Thọ đă như một nhà phê b́nh tinh tế nhận ra một điều sâu hơn làm cho “vầng trăng xẻ đôi” trong câu hát khiến người nghe xúc động hơn trong câu thơ, đó là “có lẽ v́ trong “Truyện Kiều”, vầng trăng xẻ đôi là h́nh ảnh người thứ ba tưởng tượng về hai chủ thể khác, c̣n trong “Chiều mưa biên giới” chính tác giả là người trong cuộc, đương tha thiết nhớ về người yêu.” Tinh tế hơn nữa khi từ một b́nh luận của một chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam thương tiếc nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông dịp ông qua đời, Trần Văn Thọ đă kết luận bài viết của ḿnh bằng tâm thức hoà giải dân tộc: “Các thể chế chính trị đều cấm “Chiều mưa biên giới”, nhưng nhạc sĩ đă đi vào con tim của mọi người Việt Nam. Tính nhân văn làm tác phẩm vượt thể chế, vượt không gian và sẽ sống măi với thời gian.” (tr. 97).
5. Đến tương lai ở một khía cạnh khác ngoài kinh tế là từ tính người và t́nh người Việt với nhau như thế. Tôi đọc được điều này trong cuốn sách của Trần Văn Thọ. Những bài viết trong sách theo tác giả là những bài tương đối nhẹ nhàng, không đi sâu vào chuyên môn, dễ đọc, hợp với nhiều độc giả khác nhau. Nhưng khi tập hợp chúng lại thành một cuốn sách đặt trong một cấu trúc hợp lư và cho nó cái tên “Hồi ức đến tương lai” th́ chúng có sức gợi mở nhiều và lan rộng được đến nhiều người đọc cùng chung sự quan tâm đến vận nước như anh, bất luận ở lĩnh vực ngành nghề nào. Cảm ơn anh Trần Văn Thọ về cuốn sách này và không chỉ v́ cuốn sách này. Cảm ơn các anh chị đă nghe tôi vắng mặt và một lần nữa tôi rất tiếc không thể dự được để được nghe ư kiến của mọi người về trong và ngoài cuốn sách của anh Thọ mà tôi tin là sẽ rất lư thú và bổ ích. Chúng ta cũng phải cảm ơn Nhà xuất bản Đà Nẵng đă in cuốn sách này của anh Thọ trong một nỗ lực văn hoá là muốn cứu giữ lấy ḿnh khi cấp chính quyền thành phố muốn giải thế ḿnh. Và cuối cùng nhưng không phải sau hết, chúng ta chúc nhau cùng anh Trần Văn Thọ tin được vào tương lai từ những hồi ức ta đă có từ quá khứ.
Hà Nội, 13/6/2025. Bài nầy được đăng trên 2 trang mạng sau:
https://www.diendan.org/.../diem-sach-hoi-uc-den-tuong-lai
và
https://vanviet.info/tren-ke-sach/hoi-uc-den-tuong-lai/
Đọc Hồi ức đến tương lai : Khát vọng v́ một Việt Nam phát triển (Hà Dương Tường, nguyên giáo sư toán tại Đại học Công nghệ Compiègne, Pháp)
Tên tuổi của tác giả cuốn sách này, GS Trần Văn Thọ, chắc không xa lạ với người Việt Nam, ít nhất đối với những ai từng theo dơi t́nh h́nh đất nước trên báo chí, sách vở. Gần như, nếu không muốn nói là tất cả các báo lớn, Nhân Dân, Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Lao Động, v.v., đặc biệt là Thời báo Kinh tế Sài G̣n, thường xuyên đăng bài viết của ông, và thỉnh thoảng (ít thôi) có bài viết về ông. Đó là khi ông được mời vào Tổ Tư vấn của Thủ tướng Vơ Văn Kiệt (1993-1997), rồi 20 năm sau, của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (2017-2021), hay khi ông được trao tặng Huân chương Thụy Bảo của Nhật hoàng.
Bản thân người viết mấy ḍng này, điều hành tờ nguyệt san Diễn Đàn – Forum ở Pháp (sau là trang mạng diendan.org), cũng đă rất nhiều lần giới thiệu ông với bạn đọc của ḿnh. Một tác giả có chuyên môn sâu sắc trong nhiều lĩnh vực kinh tế-xă hội của Việt Nam và châu Á, được nuôi dưỡng bằng một tấm ḷng luôn luôn thiết tha mong mỏi đất nước ḿnh mau sớm vượt qua được những trở ngại hay thách thức từ bên ngoài hay từ những khuyết nhược điểm của chính ḿnh, để sớm trở thành một nước phát triển, có cuộc sống tươi đẹp, xứng đáng với bao công sức của người dân.
Đọc cuốn sách này, người đọc sẽ thấy rơ tấm ḷng ấy qua rất nhiều bài viết (xem Mục lục các bài viết và Lời nói đầu của tác giả ở tập pdf cuối bài này). Ở phần IV, dĩ nhiên, thể hiện ngay trong nhan đề “Để đất nước đi lên” và nếu t́m th́ dễ thấy những từ khóa nổi bật: “phát triển” (đôi khi trong cụm từ “nhà nước phát triển”, cả “chủ nghĩa phát triển”), “độc lập, tự chủ”, đi kèm những gợi ư để phát huy “nội lực” (đổi mới, sáng tạo, xây dựng tinh thần doanh nghiệp, v.v.). Phần III, gián tiếp hơn, nhưng những suy tư của tác giả cũng xoay quanh rất nhiều các vấn đề nói trên, dù là khi ông nghĩ tới những bài học từ quá tŕnh đổi mới của Nhật Bản, “quê hương thứ hai” của ḿnh, hay trong những chuyến đi làm việc ở vài nước khác. Có thể nói, thông qua phần này, tác giả đă vẽ nên một lịch sử hiện đại của Nhật Bản, từ thời Minh Trị Duy tân tới những năm gần đây, với điểm nhấn là những “Anh hùng trong thời đại phát triển”, nhân cách của người lănh đạo mà họ đă chứng tỏ trong chính trị hay khi điều hành doanh nghiệp. Nhân cách của những chính khách như Saigo Takamori và Katsu Kaishu với cuộc đàm phán Vô huyết khai thành (1868) đầy tinh thần tôn trọng lẫn nhau, mở đường cho thời Minh Trị. Hoặc của các thủ tướng Ikeda Hayato (1860-1965) thời hậu chiến hay gần đây hơn, Abe Shinzo (2006-2007 và 2012- 2020), với các chính sách kinh tế thành công được xây dựng nhờ biết trân trọng, lắng nghe ư kiến của trí thức. Hoặc của những doanh nhân như Honda Soichiro (sáng lập công ty Honda), Matsushita Konosuke (sáng lập Công ty Panasonic), Toyoda Kiichi (sáng lập Toyota), xem “mục tiêu tối thượng của kinh doanh là giúp ích xă hội, phụng sự xă hội, góp phần phát triển đất nước”…, những gương sáng mà theo tác giả, các lănh đạo doanh nghiệp hiện nay ở Việt Nam “nên tham khảo triết lư, văn hóa kinh doanh”. Ư tưởng gắn “văn hóa và nhân cách” của người lănh đạo với “vận mệnh đất nước” được tác giả nhấn mạnh nhiều lần, rạch ṛi như trong nhan đề của bài mở đầu phần III, hay ẩn trong những câu chuyện về các “quan chức Nhật khi công du nước ngoài”...
Ngoài ra, cả hai phần này đều có những bài viết đáng quư về một mảng đề tài khác thể hiện mối quan tâm của tác giả đối với mục tiêu xây dựng đất nước: các vấn đề về giáo dục và đào tạo, đặc biệt là đại học.
Tuy nhiên, bài giới thiệu này sẽ thiếu sót lớn nếu không đề cập các bài viết trong phần I và phần II, nơi xuất hiện một Trần Văn Thọ khác, “cá nhân” hơn. Đây cũng là hai phần đánh dấu sự khác biệt của cuốn sách mà bạn đang cầm trên tay với những tác phẩm khác của cùng tác giả. Nhà kinh tế, người trí thức đau đáu về t́nh h́nh đất nước tất nhiên vẫn c̣n đó, khi ông suy nghĩ về “thời b́nh của Trần Hưng Đạo và Vơ Nguyên Giáp” hay khi ông hồi tưởng lại các cuộc gặp với cố Thủ tướng Vơ Văn Kiệt, sử gia Phan Huy Lê, nhà thơ Việt Phương, người bạn thân Huỳnh Bửu Sơn..., nhưng người ta cảm thấy hơn một Trần Văn Thọ không chỉ là một tác giả vô h́nh của một bài b́nh luận về một chính sách kinh tế, chính trị nào đó mà một người “thực” đang đối thoại với (hay nghĩ về) nhân vật của ḿnh.
Người đọc sẽ thích thú hơn khi khám phá một Trần Văn Thọ “nhạc và thơ” trong phần I. Nói cho đúng, Trần Văn Thọ không phải là một thi sĩ hay nhạc sĩ. Ông là một người yêu thơ, từ thuở c̣n đi học đă chép thơ đầy một cuốn sổ tay dày gần 300 trang, gồm nhiều bài thơ hay của các tác giả tiền chiến, đặc biệt là thơ Đinh Hùng chiếm gần nửa cuốn sổ. Và tuy không sáng tác (ông cho biết “đă thử” nhưng “tự thấy ḿnh không thể làm thơ hay nên từ đó không làm nữa”), ông có những bài viết lư thú và độc đáo về thơ. Trong bài “Gặp những câu thơ hay”, bàn về một định nghĩa “thế nào là thơ hay” được cho là của Nguyên Sa, ông vừa tỏ ra đồng ư (“Đúng là ư có sâu xa th́ thơ mới hay”), vừa phản bác (“có nhiều câu thơ ư sâu xa nhưng người đọc cảm nhận được ngay, thấy rất thi vị và không cần phải giải thích nhiều, không cần viết ra cả trang giấy mới nói hết ư nghĩa mà vẫn hay”), với những dẫn chứng thuyết phục, từ Hoài Khanh, Nhă Ca, qua Thế Lữ, Hoàng Cầm, Nguyễn Bính, Thanh Tịnh, Huy Cận. Bài “Tiếng thu Việt Nam và Nhật Bản” là một đóng góp có giá trị về cuộc tranh căi chung quanh lập luận của Nguyễn Vỹ, rằng bài Tiếng thu của Lưu Trọng Lư là “đạo” (rất giống nội dung) một bài tanka của Nhật vào cuối thế kỷ thứ 9 (đă được dịch ra tiếng Pháp từ lâu). Ông cung cấp nguyên bản tiếng Nhật của bài tanka và dịch nghĩa của nó (“Nghe tiếng nai kêu và đạp trên lá phong rẽ lối đi trong rừng sâu, mùa thu buồn làm sao!”), đủ để khép lại cuộc tranh căi đầy ác ư (mauvaise foi) của Nguyễn Vỹ. Bài “Ḍng sông Kanda đi vào thi ca Nhật Bản” viết về ca từ của một bài hát Nhật rất nổi tiếng những năm 1970, với bản dịch của Quỳnh Chi, có vẻ như cho ta biết về cuộc đời tuổi trẻ của chính tác giả khi đó.
Trần Văn Thọ cũng không phải là một nhạc sĩ chuyên nghiệp, dù sáng tác hay biểu diễn. Nhưng sách đầy những kỷ niệm ngọt ngào về các ca khúc yêu thích của ông, dù là Nhật (Koibito-yo, cũng có lời Việt là Người yêu dấu ơi) hay Việt (Chiều mưa biên giới, Nắng chiều hay nhiều bài Bolero khác), cho người đọc thấy ở tác giả một tâm hồn nhạy cảm, như ta vẫn gặp ở một người yêu nhạc.
Cùng với nhiều kỷ niệm khác, từ thời thơ ấu hay tuổi học tṛ, phần I này góp chung với ba phần đă giới thiệu, vẽ nên một chân dung Trần Văn Thọ hoàn chỉnh hơn so với tiểu sử nhà kinh tế thường thấy.
Xin trân trọng giới thiệu sách với bạn đọc.
(Bài được đăng trên trang mạng Diễn Đàn (Paris): https://www.diendan.org/phe-binh-nghien-cuu/doc-hoi-uc-den-tuong-lai-khat-vong-vi-mot-viet-nam-phat-trien
(Giới thiệu và tọa đàm về Hồi ức đến tương lai tại Đại học Quốc tế Miền Đông, B́nh Dương, 30/5/2025)
(Giới thiệu và tọa đàm về Hồi ức đến tương lai tại Đại học Quốc Gia Hà Nội, Hà Nội, 17/6/2025)
(Giới thiệu và tọa đàm về Hồi ức đến tương lai tại Đại học Văn Lang, TPHCM, 5/6/2025)
Bạn bè tổ chức nhiều buổi đàn hát, ngâm thơ để mừng sách Hồi ức đến tương lai và tác giả TVT (đây là buổi tổ chức tại TPHCM tối 31/5/2025).