MÙA HÈ ĐI CÂU CÁ .

TRẦN CHÂU,  Exryu Phần Lan.

Năm nay, mùa Xuân chưa qua hết, mà mùa Hè đã muốn đến rồi ! Những ngày cuối tháng 4, trời trong xanh, không một đám mây, mới gần 6g sáng mà ông Mặt Trời đã  ngấp nghé đưa những tia sáng hồng ban mai ở chân trời, báo hiệu một ngày tươi đẹp ! Vài cơn gió Xuân hơi se lạnh mơn man, làm tươi tỉnh, sảng khoái lòng người. Với nhiệt độ khoảng 4 độ C buổi sáng, và 12 độ buổi trưa, là đặc điểm của thời tiết mùa Xuân ở đất nước Phần Lan này. Khoác 1 chiếc áo gió mỏng bên ngoài, ngồi nhâm nhi ly cà phê sữa nóng nơi chiếc bàn đặt ở trong hiên nhà (balcon), mắt nhìn những cánh chim bay lượn, hót líu lo chào đón ánh bình minh, khung cảnh thật êm dịu, thanh bình và đẹp vô cùng…Và sang đến những ngày đầu tháng 5 như hôm nay, mới gần 5g sáng, mặt trời đã ló dạng, bầu trời vẫn trong xanh, với nhiệt độ buổi sáng là 7 độ C, và buổi trưa đã 17 độ rồi, báo hiệu năm nay, mùa Hè đến sớm ! Với khí hậu này, người VN chúng ta ở đây thấy mát mẻ, dễ  chịu, còn với người bản xứ là hơi ấm nóng rồi ! Buổi trưa, ra đường, đã  có vài cô  thiếu nữ  mặc quần short và áo lót ngắn khoe chiếc rún tròn đẹp gắn vài hột kim cương (giả) lấp lánh !

Tôi và con trai đầu câu cá Lahna

Nhân dịp thời tiết đẹp đẻ, và sung sướng khi qua khỏi mùa đông dài lạnh lẻo, chúng tôi đề nghị đi chơi cuối tuần dã ngoại. Sẵn có cô  con gái của bạn tôi vừa tốt nghiệp Trung học, đang chuẩn bị thi vào Đại học, là nhân viên bán chính thức (học sinh thực tập, hoặc đi làm thêm mùa Hè) của Công ty in ấn, phát hành sách WSOY nổi tiếng của PL, chúng tôi nhờ đăng ký chỗ đi chơi cuối tuần ở trang trại mùa Hè dành riêng cho nhân viên công ty. Chìa khoá để vào trang trại cũng được lấy ở văn phòng công ty.

Từ 10g sáng ngày thứ 7, 4 chiếc xe thuộc các gia đình chúng tôi, trực chỉ ra ngoại ô thành phố. Trang trại nằm cách thành phố gần 20 km, từ đường Liên tỉnh quẹo vào theo 1 con đường rải đá thêm   3 km  là đến  cổng. Ở cổng, có 1 cánh cửa khoá bằng 1 sợi dây thép nhỏ, 2 bên là hàng rào cao quá đầu người chắn ngang. Trang trại  rộng độ  3 ha, được sắp đặt rất đẹp, với các nhà mát hình tròn, vài dãy nhà có mái che thoáng mát hình chữ nhật, để ngũ qua đêm mùa Hè (có giường, không chăn nệm, khách ngũ trong túi ngũ mang theo), thư viện nhỏ (có khoá), vài mái nhà hình bầu dục, chính giữa là lò than có vĩ để nướng BBQ, mà các bàn và băng ghế bằng cây đặt  chung quanh. Các sân chơi, với cỏ non xanh mướt, cắt tỉa cẩn thận vào mùa Hè, điểm tô bằng các chậu hoa lớn, hay những khóm hoa kiểng nhỏ, với nhiều loại hoa đủ màu đang nở. Rải rác trên các sân này, có xây những lò nướng BBQ kèm theo các bàn và băng ngồi để nướng thịt và ăn ngoài trời. Tạo bóng mát cho các sân cỏ, là các hàng cây thông và bạch dương to lớn, mọc cách khoảng đều nhau. Khu này dựa lưng vào các sườn đồi trồng thông, tùng, bách và bạch dương chạy dài xa tít, còn mặt tiền nhìn xuống 1 cái hồ rộng, nước trong xanh, sóng gợn lăn tăn. Có 1 cầu tàu dài, nhỏ nhô  ra trên mặt hồ, với vài chiếc thuyền nhỏ có bơi chèo, cặp vào  bến tàu.Thuyền được cột chặt vào bến bởi các dây xích nhỏ có khoá. Muốn xử dụng thuyền, phải đến hỏi mượn chìa khoá và áo phao ở  nhà người Quản lý, cách xa đó độ 300m. Ông này là 1 nhân viên của Cty, đã về hưu. Xa hơn 1 chút, là 1 bãi tắm với bờ cát chạy dài, ngoài xa là các cù lao nhỏ nhấp nhô theo nhịp sóng. Hồ rất rộng và chạy dài đến những vùng khác xa hơn. Từ bãi tắm, men theo bờ, đi  xa  hơn nữa, là đầm lầy và lau sậy mọc hoang. Trên bờ, được cất thêm vài nhà vệ sinh, nhà tắm nước sạch, có phòng tắm hơi sauna cổ truyền, đốt bằng củi rừng. Ở Phần Lan, dân số 5 triệu 200 ngàn, có hơn 600 ngàn nhà nghĩ mát mùa Hè (giá độ  200 ngàn euro/ căn), luôn nằm kề bên bờ hồ, với tiện nghi đầy đủ trong đó không bao giờ thiếu nhà tắm sauna . Đây là một nét đặc thù về nền Văn hoá cổ truyền của họ, mà họ luôn trân trọng gìn giữ! Phòng sauna, là tên gọi phòng tắm hơi nước, gồm có 2 phòng xây trong nhà tắm. Từ ngoài cửa nhà tắm bước vào, ta sẽ  gặp 1 phòng tắm thông thường của chúng ta, có  tủ đựng quần áo (khi cởi ra ), bồn tắm (hay vòi hoa sen ), kế bên là kính soi mặt gắn trên tường, bồn lavabô, tủ kính đựng xà bông, dầu thơm, dao cạo râu . ..v.. v … Người muốn tắm sauna, trước hết phải tắm ở phòng này, xong mới bước vào phòng kế bên để tắm hơi. Phòng sauna  nhỏ hơn, xây kín, ốp bằng gỗ đánh vécni chịu nóng và ẩm, có các băng ngồi bằng cây, nhiều tầng, dựa sát vách. Đối diện là 1 lò đốt (bằng điện, nếu ở thành phố; và bằng củi, nếu ở thôn quê). Trong gia đình, hay bạn bè thân thích lớn tuổi với nhau, tắm chung, khi bước vào sauna, không mặc hay che dấu gì hết. Sauna được đốt nóng lên trước đó nhiều phút, và được rưới nước liên tục để tăng độ nóng. Có 1 thùng nước đầy và 1 cái vá dài tay để rưới nước từ từ lên lò. Khi nhiệt độ lên khoảng 70 độ C, họ mới bước vào ngồi trên băng ghế. Người Phần Lan khi tắm sauna, thường dùng 1 bó nhánh bạch dương còn lá xanh, vừa tắm, vừa đập lên lưng, len thân mình họ(như massage cơ thể,để máu huyết lưu thông dễ dàng ).Trong phòng tắm sauna, họ nói chuyện râm ran với nhau, có khi đem bia lạnh vào uống và ăn với makkara (xúc xích). Các cô, các bà PL, uống rượu không thua mấy ông đâu !Buổi tắm sauna kéo dài từ 1/2 g đến 1g. Khi rời phòng sauna, họ không quên tắt điện, hay đội nước cho tắt hết lửa (nếu ở thôn quê). Thường ở nhà riêng (villa), hay ở thôn quê, sauna được xây cất riêng xa nhà chính. Ở thôn quê, sauna luôn được xây cất ven hồ, vì người PL thích vuưa tắm sauna xong, xuống hồ bơi lội vài vòng rồi lại lên tắm tiếp.

Vài loại cá ở Phần Lan

 Cá  Hauki                                                                                                       Cá  Kuha

       Cá  Siika                                                                                       Cá  Muikku                 

Cá  Silakka

Hôm nay gặp trời nắng đẹp, chúng tôi nướng thịt và ăn uống ngoài trời. Thức ăn, uống và đồ đạc cần dùng, đã được các bà chuẩn bị sẵn và đem theo đầy đủ. Mấy cháu nhỏ thấy sân rộng rải, thoáng mát, liền chạy giởn tung tăng, làm các bà mẹ phải đi theo trông chừng mãi. Các bà và các ông, ai thích câu, đem cần câu ra chuẩn bị .... Câu mồi trùng, dành cho các em nhỏ, hay các bà. Ven đồi, có 1 bãi  đất chứa cây, lá mục, đào được rất nhiều trùng to để móc mồi. Mọi người chia nhau đứng 2 bên cầu tàu, hay ven bờ hồ, cách khoảng xa xạ Các ông thích câu mồi giả với cần câu máy, quăng xa hơn để câu cá lớn ! Vì nơi đây ít người đến, hồ rộng, có nhiều loại cá lắm. Câu mồi trùng, với cần câu nhỏ, bắt được cá nhỏ chừng 2 hay 3 ngón tay như cá Silakka (Baltic herring, giống như cá trích, hay cá mòi sardine ), cá Muikku(white fish, giống như cá linh), lớn hơn (độ bằng bàn tay ) như cá  Lahna (bream, cá Mè ), cá Ahven (perch, giống như cá  Sặc ), cá Kuha (pike perch), cá  Siika (powan, lavaret )…Câu mồi giả với cần câu máy, bơi thuyền ra giữa hồ thì câu được cá lớn (độ 3kg hay hơn) như cá Hauki (pike, giống như cá Lóc VN ), Kirjolohi (salmon ) …Khi câu được cá này, phải kéo vào và dùng vợt để bắt. Câu mồi giả phải quăng dây rất xa, và cứ từ từ kéo hoài, để  con mồi giống như đang bơi dưới nước, quyến rũ cá to chạy theo ăn mồi. Ở PL, câu cần câu máy, phải có giấy phép và đóng tiền mỗi năm độ 20 euro. Các con mồi giả thường được làm bằng tay, từ lông tơ của chim, dây gân, nhuộm nhiều màu rất đẹp, giá hơi mắc (từ 3 đến 7 euro / con). Sắm  đầy đủ bộ để đi câu  như người PL (giày lội nước liền quần bằng da dài tận ngực, hộp đựng đủ thứ loại mồi thích ứng với từng loại cá muốn câu, vợt vớt cá, dao, kềm để gở cá..v.v..) rất đắc tiền!

Vài loại cá ở Phần Lan

Cá Kampela                                                                                                  Cá Lahna

Cá  Kirjolohi                                                                                                        Cá  Ahven

Ở vùng đất Uusimaa chúng tôi, gồm 5 tỉnh, mỗi năm người PL đều tổ chức tranh tài câu cá vào đầu tháng 5 ở hồ . Năm rồi, thi ngày 12/5/05, người đoạt giải nhất, câu được 1 con cá Kirjolohi (salmon) nặng 19,4 kg, hạng nhì được cá Hauki nặng 11,9 kg, hạng ba câu được 1 con cá Ahven nặng 1540 g ! Đặc biệt, cá có mỡ béo sống ở xứ Ôn và Hàn đới, ăn vào rất tốt cho người bị bệnh tim mạch, nhờ trong mỡ cá có chất Omega 3 và 1 số chất khác.

Cá Hauki người PL câu được năm 2005

 Chúng tôi câu cầu vui, giải trí thôi, nên không đi xa lắm. Các cháu nhỏ, câu dược cá nhỏ lần đầu, kéo vào, vừa reo, vừa vỗ tay rất vui thích.Các cha mẹ nó, phải chạy lăng xăng để trông chừng, và để gở cá ra, móc mồi mới vào. Đến gần 3g trưa, buổi câu cá mới chấm dứt, thu gom, và chuẩn bị nướng thịt, cá tươi ăn. Cá được mổ bụng, bỏ ruột, xẻ và  ướp muối, xả, ớt (đem theo), nướng trên vỉ lò, khi ăn chỉ lấy thịt cá thôi Người lớn ăn, cuốn bánh tráng, rau, giá, bún, ...ngon và giống như ăn ở nhà hàng VN mình. Bia và nước ngọt ướp sẵn  trong thùng lạnh, ăn uống vui đùa ngoài trời thật là vui thích! Các cô, các bà VN ở nước ngoài đều biết lái xe, nên khi đi chơi, tiệc tùng, các ông nhậu...thoải mái ! Ăn xong, lau dọn sạch, đồ dơ, thừa, được cho vào bao rác, bỏ vào các thùng rác đặt gần đó. Người PL, từ nhỏ đã được dạy ở trường về ý thức vệ sinh môi trường, trách nhiệm và tự giác cao, nên các chỗ vui chơi, công viên...tương đối sạch sẻ.Ăn xong, ai thích đi ngắm cảnh thì dẫn con cái đi dạo khắp nơi, còn ai mệt mỏi thì nằm lim dim hóng gió mát trên các tấm nylon trải sẵn trên cỏ,dưới bóng cây. Bầu trời trong xanh, với vài cụm mây trắng trôi lượn lờ,gió thổi mơn man, đem mùi hương hoa Thuỷ tiên, hoa Uất kim hương, hoa Cẩm chướng thoang thoảng, dễ đưa người vào mộng ! Sống ở xứ người, êm ấm, thanh bình quá, không suy tư, căng thẳng tinh thần để giành giựt, bon chen nhau, để làm giàu, nói xấu, chà đạp nhau, tranh danh đoạt lợi ! Các ông lớn tuổi sau 1 giấc lim dim, chập chờn, đã đứng dậy dẫn cháu đi chơi, để cho đám trẻ cha mẹ nó chơi cầu lông với nhau trên sân cỏ .Trẻ con  đá banh, chạy nhảy, vui đùa thật thoả thích !    

Đến hơn 9g tối, mặt trời vẫn còn ngó nghiêng nghiêng trên bầu trời trong mát, chúng tôi bắt đầu chuẩn bị dọn dẹp sạch sẻ lần cuối, trả chìa khoá cho  ông Quản lý, cám ơn và ra về. Đến nhà khoảng 10g, mặt trời vẫn còn le lói ánh sáng ! Mùa này ở đất nước PL đi chơi hoài chưa hết ngày, khỏi cần đốt đuốc đi chơi đêm, đọc câu thơ : ” Cổ nhân bỉnh chúc ” !

Phần Lan, tháng 5 năm 2006.

Cảm tưởng, kỷ niệm chia sẻ xin gởi về : mikaeltran52@yahoo.ca