Cu chuyện về dng sng Mississippi

Trần Tr Năng

(University of Minnesota & Ecosolar International)

 

 

Trong chuyến đi về thăm lại New Orleans vo thng mười năm 2020, chng ti c dịp thăm lại nơi hội ngộ với biển của Mississippi River, một dng sng bắt nguồn từ tiều bang Minnesota - nơi chng ti sống v lm việc từ hơn 35 năm nay. Khoảng chừng 1,000 km của dng sng chảy vng quanh qua nhiều thnh phố của Minnesota trước khi bắt đầu cuộchnh trnh di về biển. Mỗi ngy chng ti li xe dọc theo dng sng; trường học nơi ti đang lm việc cũng nằm ngay bn cạnh dng sng. Đối với ti, dng Mississippi lc no cũng rất thn quen, d khng gian c thay đổi- New Orleans hay Twin Cities- v thời gian c khc nhau! Dng sng chia xẻ với chng ti những cay đắng ngọt bi, những buồn vui trong cuộc sống, những năm thng đấu tranh mang kiếp người lận đận. Mỗi lần thấy dng sng, ti đều c cảm gic của sự đon tụ v tm về! Ti ghi lại đy vi cảm nghĩ bn lề đối với thnh phố New Orleans sau hơn hai tuần thăm viếng v lun tiện xin mạo muội chia xẻ cng qu bạn đọc một số bi thơ ti viết lin quan đến dng sng lớn ny trong nhiều năm qua.

 

 

1. New Orleans- thnh phố của nước sng, của bầu trời xanh thẳm

 Nếu khng c ln gi lnh lạnh hm nay th kh m biết được ma thu đ trở về trong thnh phố New Orleans! Đy l điều khc hẳn với nơi chng ti hiện đang sống! Giờ ny, ở Minnesota, chng ti c thể cảm nhận v chứng kiến ma thu qua những rừng cy thay l v cơn mưa tiễn ma, với những ch nai vng ngơ ngc đạp trn l vng kh của Lưu Trọng Lư, với tiếng thu nhẹ nhng v hương thu phản phất khắp nơi.

Mới đy m đ gần 10 năm từ ngy chng ti đến thăm New Orleans lần sau cng! Thời gian qua nhanh thật! Tuổi đời cng lc cng chồng chất m những điều thực hiện được th chẳng được bao nhiu! Khu downtown cũng khng thay hnh đổi vc nhiều. French Quarter vẫn giữ dng dấp năm xưa với một ci g c vẻ vừa thanh tao, vừa quyến rủ! Chỉ c điều l con phố t rộn rịp hơn; c lẽ v bệnh dịch nn du khch ngại đến viếng thăm cũng khng chừng!? Ti đi dọc theo dng sng Mississippi để tm vi pht giy an bnh v ht thở mi hương ngọt ngo của đất trời my nước. Dng nước vẫn cn đy/ m điệu, sắc mu, mỗi pht, mỗi giy/ Tĩnh lặng/ Như dng đời vẫn chảy.

Tiếng nhạc jazz blues điệu buồn ro rắt như muốn x nt lng người! Dng sng vẫn chảy hiền ha, v khng tỏ ra dấu hiệu  mệt mỏi no sau một cuộc hnh trnh di gần bốn ngn cy số. Bắt đầu với khoảng 7 mt ở Itasca- Minnesota, nới rộng c đoạn đến khoảng 2.000 mt chiều ngang, nằm song song với Lake Pontchartrain ở Lousiana trước khi chảy mạnh mẻ v ho hng vo Vịnh Mễ Ty Cơ (Gulf of Mexico) (Hnh 1, bn phải). Ni đến Pontchartrain l ni đến hai chiếc cầu song song Causeway di 37 cy số bắt ngang qua hồ ny ở thnh phố Metairie, ngoại của New Orleans. Đy cũng l một địa danh du khch thường đến thăm khi viếng Lousiana!

Thật kh tưởng tượng dng sng Mississippi c một cội nguồn rất khim tốn: bắt đầu từ một con suối trong rc rch chảy quanh qua vi tảng đ nhỏ v vi bụi cỏ dại, Bn những gốc cy kh/u yếm/ Vuốt ve/ Vỗ nhẹ vo bờ [Hnh 1, bn tri]. Dng sng như cuộc đời của con người: bắt đầu bằng sự nhỏ b, khim tốn, lớn ln, chạm trn với nhiều sự bầm dập trong những gc khuất của cuộc đời, rồi trưởng thnh. Dng sng chảy qua bao nhiu thnh phố lạ; uốn mnh quanh những đồi ni trải rộng thnh thang; đối diện v vượt qua biết bao nhiu chướng ngại dọc đường. Nhưngd to lớn, ho hng cho mấy, cuối cng rồi thn phận cũng biến mất, cũng chảy ra biển cả để hội nhập với nhịp đập v dng sống chung của thin nhin! 

Ti về đn nắng qua con phố
Xao xc đường xưa rộn bước chn.

Khc nhạc m m như tiếng thở
Rỉ tai tm sự chuyện xa gần.  

Ti về con nước lặng lờ tri
Thấp thong chiều nghing bng cuối đồi
Moonwalk dăm người đi qua lại

Ngỗn ngang tm sự.
Thng năm vơi

(2020) 

       

 Hnh 1. Bn tri: Dng sng Mississippi bắt nguồn từ một con suối ở Itasca National Park (Minnesota). Gia đnh chng ti thường đến đy; lc con chng ti cn nhỏ, chng thường chạy qua lại nhiều lần từ bờ bn ny sang bờ bến kia bằng cch bước trn những hn đ nhỏ nhẵn nhụi (Hnh bn tri, Google Image). Sau một hnh trnh di gần bốn ngn cy số, cuối cng dng sng về đến New Orleans trước khi hội nhập vo Vịnh Mễ Ty Cơ để trở về biển mẹ (Hnh bn phải, do người viết chụp hm 15/10/20).

Từ qun Caf Beignet nhn những người lại qua. Họ bước đi chầm chậm, Vc dng thong dong như muốn tận hưởng khng kh nhẹ nhng v mt tươi của buổi sng. Ma thu lại về! Nhưng thiếu mu l a! Vắng hnh ảnh những chiếc l đỏ vng nu tung bay như đn bướm. Lc ny l ma nhập học! Nhưng khng thấy bng dng học sinh lại qua. Ngi trường vẫn lặng yn như thiếu vắng một ci g!? Ci tuổi học tr u yếm thn thương... Giọt nắng mong manh. Vừa rớt xuống mặt đường...

Hnh 2. Qun Caf Beignet nằm trn đường Bourbon, French Quarter. Khch thường phải sắp hng chờ đợi cho mn bnh Beignet nổi tiếng ở đy. Thnh phần chnh của bnh l bột bnh m, sửa, đường v dầu đậu phộng. Bnh c hương vị thơm ngon nhất l khi vưa mới ra l (23/10/20). 

French Quarter

Với dng sng Mississippi trải di cuối phố
Tắm nắng thng mười dưới vm trời rộng thanh tao
Rue Bourbon ngập bng những ngi nh cao

Những tiệm qun đn đưa khch ra vo tập nập.
 

L bước chn hoang đi về hướng gi
Mặt nước trong veo.
Hải u ht gọi cho
Đường phố hm nay nhm nghệ sĩ đổi trao

Những khc nhạc bn đường ro rắt điệu buồn tm sự.

(2020) 

Sau khi ăn điểm tm xong với bnh beignet, trứng, bnh m, c ph v tr, chng ti tiếp tục cuộc hnh trnh về hướng con nước. Khu French Quarter khng lớn lắm với những con đường nhỏ hẹp, rất thch hợp cho người đi bộ. Chng ti đi theo con đường Bourbon, ngang qua đường Orleans, Toulouse, rồi đến đường Conti. Đu đu chng ti cũng nhn thấy những ngi nh với lối kiến trc khc nhau tạo nn một sắc thi đặc sắc của khu phố ny. Bao nhiu thề hệ tri qua, người dn ở đy vẫn bảo tr được những nt cổ knh, đượm đầy nt văn ha v lịch sử như thế ny thật l điều đng qu v trn trọng! Lm sao cảm nhận được tương lai/ Nếu khng biết g qu khứ?/ Lm sao an hưởng được hiện tại/ Khi qun mất cả cội nguồn!?

Đi được một đỗi, khi nghe tiếng hải u khn khn vọng về trong gi, chng ti biết l mnh sắp đến bờ sng Mississippi. Người bộ hnh chung quanh từng nhm lại từng nhm- bước đi. Hnh như ai cũng yn lặng trầm tư, đắm chm trong dng suy nghĩ ring tư che dấu sau lớp khẩu trang v đi khi với đi kiến đen. Lc ny ti thm nhn thấy được nụ cười hay nghe vi cu cho hỏi của những người bạn chưa quen! Một nghĩ ngộ nghĩnh chợt nẩy ra trong đầu, khiến ti mũm mĩm cười: Cn vi tuần nữa l Haloween rồi! Nếu cứ theo ci đ ny, th chắc mọi người khng cần phải tốn tiền mua sắm đồ ha trang trong thời buổi kiệm ước ny?!  

Halloween năm nay
Khẩu trang che kn mặt
Đi knh lớn mu đen
m kn trn đi mắt
Người khc hay cười
Ai đon được buồn vui!? 

Halloween năm nay
Shopping Mall lại qua
 Chừng dăm ba người khch
Chắc khng cần g mua thm để mặc
Ai cũng đ ha trang từ hơn nửa năm rồi!? 

Tm kiếm đu ra được một nụ cười
Đường phố lắm người nhưng chẳng thấy ai vui!
Nt mặt đăm chiu, l chn đi khập khiễng
Như những bng ma trơi chưa tm được lối về! 

Đường ng bng di mang số phận thảm th:

The Walking Dead*)!

 (2020) 

*) Phim kinh dị Mỹ dựa vo truyện tranh của Robert Kirkman, Tony Mooore v Charlie Adland. AMC Networks sản xuất. 

Khi ni đến New Orleans, phần lớn chng ta đều lin tưởng đến Mardi Gras! Mặc d lễ hội ny lc bắt đầu l một ngy lễ tn gio như Christmas hay Easter; nhưng dần dần Mardi Gras biến thn thnh lễ hội ha trang rất nổi tiếng ở New Orleans. Ngy lể hội ny được cử hnh vo thng thng ging mỗi năm, ko di cho đến thng hai với hng trăm ngn du khch từ mọi nơi về tham dự. Vo giữa thng mười m mọi người đ ha trang v bệnh dịch Covid-19 khiến ti c cảm tường như Mardi Grasđ về!  

Mardi Gras năm nay bắt đầu hơi muộn!
Khẩu trang đỏ vng nhiều kiểu khc nhau
Quần o thướt tha rộng hẹp đủ mu
Đầu mũ nn, knh trm đen cả mặt. 

Mardi Gras năm nay lạnh tanh thiếu mất
Tiếng nhạc vang xa khi ngắn lc di
Đường phố t người, tiệm qun lai rai
Vi vạt nắng lang thang giữa lng con phố.

(2020) 

Gh lại St. Louis Cathedral. Ngi Thnh đường sng rực mu nắng v c lối kiến trc na n giống Nh thờ Đức B ở Si Gn. Ti nhn dng sng Mississippi lặng lờ chảy với mặt nước trong leo lẻo. Đ đy cn st lại vi khm cy xanh lm đm vết sẹo thời gian. Buổi chiếu vng v với vi vạt nắng cn st lại trn thảm cỏ của Jackson Square với những bụi cy thẳng hng được chăm sc tươm tất. Bầy trẻ ham vui ngay cả qun mang khẩu trang, đa chơi với tiếng cười gin tan, hăng hắt từng m điệu ngn vang mang lại thm sức sống về cho con phố. Ti đếm bước theo những gt cũ nằm chồng chất ln nhau mang chứng tch đổi thay qua nhiều thế hệ, bao thăng trầm, bao cuộc chiến đấu tranh. Theo di từng hơi thở thăng trầm để tm hồn được lắng dịu trong pht giy. Kiếp đời- kiếp người chiều nay lang thang dọc theo bờ nước. Nhn ngy tri...Trời cao xanh căng ứ mộng trong lnh

Rộn r tiếng cười trong bầu trời xanh xanh
Vội v bước ai về.
Từng hạt mưa nhanh nhanh
Nước trong, ngy ln phố lạ
Ti đi về qua khu
Spanish Plaza.

Vạt nắng vẫn hiền ha theo từng giọt mưa sa
Nhảy ma với điệu nhạc jazz blues từ xa
Cơn gi nhẹ mơn man ln sng vỗ
Người đi dưới mưa. Ti cũng rảo bước trong mưa

(2020)

Giọt mưa lất phất bay nhẹ hạt, mưa thng mười khng đủ lm ướt o!. Ti vẫn cứ tiếp tục bước đi. Ln gi mt thổi qua cho ti một cảm gic thật nhẹ nhng, dễ chịu. Ti đ đi qu xa Minnesota nơi bắt đầu con nước!

Thng mười người ni người cười
Thng mười nắng đổ đn mời khch xưa
Thng mười con nước sớm trưa
New Orleans phố người thưa thớt người. 

Thng mười xanh thắm bầu trời
My tri bng bạc mớm lời hải u
Moonwalk: ghế đ, con tu
Hẹn h. Đưa tiễn. Đi mau trễ rồi!

(2020)

Ti cũng c đến New Orleans vi lần trước đ; lần no ti cũng cảm nhận v chim ngưỡng nt hng vĩ của thin nhin v đất đai rộng lớn bao la ngt ngn của xứ Mỹ. Bao thế hệ đ tri qua; biết bao người đ hy sinh, phấn đấu v sng tạo để tạo dựng v bảo tồn mảnh đất ti đứng đy hm nay!  

... Mnh đ đi qua biết bao nhiu con đường  
Vẫn trn trọng, vẫn nồng nn mạch sống
 Ước mơ nhiều hiện thực chẳng bao nhiu!

 Chn vẫn bước
Vẫn lầm l đi tới.

C thấm mệt đi lần với nghiệt ng thời gian

 Dng đời thnh thang
 Ngt ngn
 Nắng lại trở về chiếu rọi thnh thang
 Ngỡ ngng
 Mong manh từng giọt nắng
 Lăn tăn nhảy ma trong tch tr đậm đen

 Cn nng hổi...

(2020) 

Nắng ln mang cho ti niềm tin
Nắng ln đem cho ti nụ cười
Hy vọng trn đầy
Lng rộn rng vui. 

Nắng ln trn dng sng Mississippi
Rực rỡ với mun ngn nh sao sa
Đua nhau nhảy ma
Như trẫy hội hoa đăng

Tiễn đưa con nước về nhập nguồn với biển. 

Vịnh Mễ Ty Cơ hm nay
Mun ngn sắc hiện.

Tắm gội bụi trần sau một chuyến đi xa!?
Con nước giờ đy đ trở về nh

(2020) 

Mi m khm ph v chim ngưỡng thin nhin, khu phố, con đường. Sau vi giờ, mọi người ai cũng mỏi chn v c hơi đi bụng. Chng ti gh lại Ocena Grill nằm trn đường Conti, một tiệm ăn đồ biển do một người quen giới thiệu. Bn trong kh rộng ri. Chng ti gọi mấy mn đặc sản ở đy như catfish, s hến, crab cakes v seafood gumbo. Hương vị cũng bnh thường, khng c g ngon cho lắm! Bn ăn của nơi chng ti ngồi nằm ngay ở giữa nh hng, được dn dựng theo kiểu open air khng c mi che v c lối kiến trc như muốn tạo cho du khch ci cảm tưởng như đang ngồi giữa những ngi nh bằng gạch đỏ bao bọc chung quanh. Xanh da trời/ Tươi mộng đời/ Vạt nắng nhỏ/ Hồng đi mi. nh mặt trời rọi vo mặt, cho ti một cảm gic nồng nn v ấm cng. 

Ngồi trong qun Ocena Grill nhn ln ban cng nơi c vi cụm cy đang cố ngoi ln tm nh mặt trời.

Ti nhắp tr Earl Grey hơi cn nng hổi.
Từng ngụm lại từng ngụm theo dng suy tư
 Lng cảm nhận thấm tha những thăng trầm trong đời.
Mới ngy no đến thăm Tulane, Baton Rouge
Giờ gần 10 năm tri qua ngưỡng cửa thời gian! 

Dĩ vng như giấc mơ một thời tri qua, sẽ khng bao giờ trở lại
Đi mắt ti lim dim, nghe tiếng ni cười bn tai nh nhảnh

Của những c cậu ngồi ăn ở chiếc bn bn cạnh.
Cảm nhận một điều g rất gần gũi, rất thn quen.  

Tuổi trẻ của ngọt ngo. Tươi mt. Trong lnh.
Tiếng nhạc blues jazz ngoi đường vọng lại
m điệu trầm buồn đầy nuối tiếc, luyến thương.
Vạt nắng đong đưa, cn st lại một gc phng
Ti nhn quanh như muốn tm lại những g của năm thng qua!

(2020) 

2. Khu ngoại yn lặng trầm buồn

Trong thời gian viếng thăm, chng ti cư ngụ ở Algiers Point, thnh phố nằm bn kia bờ sng, đối diện với French Quarter. Khoảng cch kh gần đến nỗi bờ sng ny c thể h gọi bến sng kia! V dng sng nằm chắn ngay ở giữa, chng ti phải li xe chạy vng qua cầu Crescent City Connection để đi vo thnh phố (Hnh 2). Một phương tiện di chuyển nữa để trnh phải tm chỗ đậu xe l dng ferry đi từ bến tu Old Algiers (Hnh 3).

Ti thường c thi quen chạy bộ ở nơi ti mới đến thăm. Gọi l để lm quen, cảm nhận v tm hiểu thm về lối sống của người bản xứ! Ti chạy bộ mỗi sng trn Mississippi River Trail, hầu hết về hướng downtown ngang qua bến tu Old Algiers; cũng c khi chạy ngược lại về hướng những ngọn đồi nằm rải rc pha xa. Trail ny nằm dọc theo dng sng- hnh như đang giang đi cnh tay m trn thnh phố!- ngang qua những đồi cỏ nghing nghing v một vi ngi nh mới cn đang xy cất. V người chạy bộ t, m người đi bộ lại cng t hơn, nn ti mặc sức tận hưởng ln khng kh trong lnh v theo di từng nhịp thở chuyển lun theo đường vo tỉnh lặng. Một cảm gic thật nhẹ nhng v thoải mi khi nhn nh dương ln! Ngy ln nắng vỡ trn đường nhỏ/ Chn bước chn đều rộn ước mơ/ Bầy hải u đa vui trong gi/ Cnh liễu xoe trn suối tc thơ. New Orleans nằm sừng sững ngay trước mắt như vẫy tay cho! C những đoạn gần đến nỗi m ti c cảm tưởng l chỉ cần bước chn qua l ti c thể đến French Quarter! Gi lc ny m c chiếc cầu khỉ ở qu nh th tiện lợi biết mấy?! (Hnh 4).

 

Hnh 2. Bến Ferry Old Algiers nằm ngay bn cạnh Mississippi River Trail. Chng ti c thể thấy rất r nt bến ph ny từ pha downtown. Ti đon ngy xưa c lẽ ở đy c một cy cầu treo nối liền hai bờ sng, v c vi thanh cầu ngắn vẫn cn st lại trn sng (23/10/20). 

Con đường nhỏ đưa ti đến Trail
Ngoan hiền uốn cong dọc theo con nước
Dng Mississippi mượt m như chải lược
Vi chiếc x lan nằng nặng lối đi về. 

Ti cứ bước đi. Lng cứ mi m
Đi chn nhỏ trn con đường thoăn thoắt
Nhịp sống mnh mang dng đời xui ngược

Hưởng cht thanh m tươi mt của ngy.
 

Mạch sống trn đầy. Giy pht hm nay!

(2020) 

Hnh 3. Cy cầu Crescent City Connection (cn c tn l New Orleans Bridge- ti thch ci tn ny hơn v c vẻ thn quen v gần gũi!) hiện ra trước mắt. Hai bn Mississippi Trail được viền với triền cỏ xanh mướt lc đc với vi cnh hoa dại mu vng. Dọc theo bờ sng, hng liễu oằn mnh xỏa tc đn ngy sang! (18/10/2020) 

Con đường ti thường chạy bộ mỗi ngy
Nằm nghing nghing trn triền đồi nắng đổ

Vạt nắng long lanh.
n cần, thổ lộ
Cu chuyện một thời: chuyện một dng sng. 

Đất đ viền quanh. Nước chảy dịu dng
Thin nhin tưới.
Thắm đời ti mỗi sng
Nắng. Gi.
Trời. My. Điệu ha trổi dậy
Bản trường ca tuyệt diệu sống bao ngy.
 

Về lại nơi đy. Lng ngất ngy say
Thnh phố tuy khc, dng sng vẫn thế
Vẫn chảy hin ngang mặc ngn du bể

Mt rượi lng người.
Bt ngt trời my.

(2020)

Nhn chung quanh, ti chỉ thấy đất, nước, đồi, cy. Dải lụa trắng mượt m lng đng trn nền trời như muốn bay về một vng trời no đ, xathật xa. Nhn mu nước xanh thẳm pha trước, ti cảm nhận được sư yn lặng v huyền diệu của thin nhin ngn đời/

Bầu trời xanh. Cy cỏ xanh/ Vũ trụ nhịp nhng lun chuyển theo dng thời gian v bin với những thăng trầm nhằm vun xới v điểm t thm nghĩa những mảng đời/ Đ sống, đ đi qua/ Con đường nhỏ, trải nhựa đen thi hết cn xa lạ/ Ngoằn ngoo uốn mnh theo con nước đi vo thnh phố/ New Orleans với những ngi nh cao đủ sắc, đủ mu đứng sừng sững bn cạnh chiếc cầu./Xe c hng di tiếp nối đui nhau

 

Hnh 4. Downtown của New Orleans nằm sừng sững trước mắt. Nếu khng c dng sng ngăn cch, người chạy bộ c thể đi thẳng vo French Quarter của thnh phố (20/10/20).  

Cuối thng mười
Trời xanh mu nắng hạ
Gi th thầm
Cuốn ngọn sng tri xa.

Nằm thnh thang
khng gian rộng bao la
Nhn trời rộng
Chợt thấy lng bỗng rộng.

Hng palm cao
Cố vươn ln tm sống
My thẹn thng
Từng cụm nhỏ tri qua

(2020) 

C nhiều con tu đủ mu thuộc đủ cỡ, đủ loại chạy qua lại trn dng Mississippi: tu hnh khch, tu chở hng, x lan, thậm ch tu chiến v những chiếc thuyền nhỏ. Tiếng ci hụ lm ti nhớ lại bến tu ở hồ Superior thuộc thnh phố Duluth (Minnesota)- nơi ti thỉnh thoảng đến thăm viếng hay đi cng tc. Mu xanh của nước, mu xanh nền trời v mu nắng lc no cũng hấp dẫn v huyền ảo đối với ti! Nhiều buổi sng ở đy, chng ti thường bị đnh thức bởi những tiếng ci tu ny- một tn hiệu của sự chia tay v đon tụ.

 Sợi nắng vng rơi
Lả tả một gc trời

Theo tiếng gi reo vang đồi cỏ biếc 

Cụm my tri qua
Mượt m như di lụa

Đường về nh quạnh quẽ cnh hải u.
 

Thấp thong từ xa
Bng dng mt con tu
Tiếng ci hụ

Ph tan mn sương sớm.

 (2020) 

Dng sng, triền đồi v những ngi nh cao trong thnh phố như muốn giang hai cnh tay rộng m trọn vm trời cao cn leo lt nh sao. Ti lầm lũi l bước chn đi. Chầm chậm. Nhịp nhng. Những bước chn Thiền trải rộng mnh mang. Mississipi River Trail cn nằm im trong mn sương sớm. Đ đy vi nh sng mờ mờ tỏa ra từ những ngi nh dọc theo Trail. Thỉnh thoảng, ti ngồi trn chiếc ghế đ nghỉ chn, nhn chiếc cầu Crescent City Connection mu trắng ở pha trước. Hng cy v bầu trời/ Thời gian v cuộc đời/ Ti ngồi đy/ Lm nhn chứng đơn ci.

Mn sương mai vẫn cn phảng phất bao quanh như chưa muốn khua động sợ dng sng thức dậy?! Một cảm gic thật nhẹ nhng. Thật bnh an v triều mến. Nhn những đa hoa vừa chum chm nụ. Ha vo lng thin nhin. Ti cảm thấy nhỏ nhoi như ngọn cỏ. Tung tăng, rộn rng đn gi. Rồi nắng ln như đn cho một ngy mới sang! Những tia nắng nhẹ nhng, như vuốt ve triều mến. Nắng theo chn ti đ/ Nắng rn bước chn về/

Nắng huyền thoại nhỏ to lời thỏ thẻ/ Nắng trong đời. Nắng ngập cả hồn ti/. 

Thnh phố New Orleans
C bng dng Việt Nam
Những ngi nh thon cao
Nằm cạnh nhau san st. 

Đường nhựa đen ngột ngạt
Xe đậu khng thẳng hng
Để trnh lối chắn ngang
Phải luồn qua thảm cỏ. 

Vạt nắng vng ngờ ngợ
Trn ngập đầy ban cng
Giữa đất trời lồng lộng

Yu thương rộn cả lng.
 

Cuộc sống nhẹ thong dong
t ganh đua, đổi mới
 Cn được bao nhiu ngy

Phải ginh dựt đấu tranh!?
 

Ln gi mt qua nhanh
Tiếng ci tu trở về
Bao cch xa, chờ đợi
Đon vin giờ mừng vui

(2020) 

3. Thnh phố sau cơn bo Zeta

Vi ngy trước khi chng ti về lại Minnesota, chng ti được biết từ Trung Tm Kh Tượng l cơn bo Zeta sẽ đi ngang qua New Orleans vo ngy 28 thng 10. Việc g đến rồi sẽ đến! Sng ngy hm ấy, bầu trời m u v tiếp tục như thế cho đến khi chạng vạng. My đen bỗng đu ko về v sấm st rầm rầm Đm my đen khổng lồ/ Cuồn cuộn ko nhau về/ Trong vm trời xm đục/ Tht go tiếng gi tru.

Hng cy v trụ điện như đang ha điệu cng với gi Hng dy điện đang nhảy dy/ Ln xuống điệu nhịp đều/ Dưới nh đn hiu hắt.

 Ngoi việc khng c điện vi ngy, khu chng ti ở may mắn khng bị thiệt hại nhiều! Chng ti sống vi đm với đn cầy v đn pin! C bất tiện đ; nhưng cũng c một ci g để nhớ về chuyến đi ny!  

Xạt xo tiếng gi bn khung cửa
Điệu h ci vang xe cứu thương
Nước chảy trn đường như con suối

Cuốn tri những rt vụn bao ngy.
 

Zeta về đy tối hm nay
Bn bạc mọi nơi mấy hổm ry
Khum khm vm trời đen xoi rộng
Tưởng chừng nuốt chửng phố nơi đy!?

(2020) 

 

Hnh 5. River Trail buổi sng sau cơn bo Zeta (29/10/20). Nếu khng biết hnh ny chụp ngay sau đm cơn bo Zeta đến, th chng ta sẽ c cảm nhận đy l hnh ảnh của River Trail vo những ngy thường nắng đẹp! 

Sng hm sau, ti vẫn dậy sớm như thường lệ v lm mt chuyến quan st khu chung quanh. Ngoại trừ một số cy bị trốc gốc v vi trụ điện nằm chắn ngang đường, nh cửa vẫn cn nằm y nguyn. Mọi người bận rộn qut dọn những cnh cy, những cnh l rơi; ni cười vui vẻ.

Ti tiếp tục bước chn đi đến River Trail. Con đường vẫn sạch sẻ, tươm tất với triền cỏ xanh hai bn như chưa c chuyện g xảy ra! (Hnh 5). Dng sng Mississippi vẫn nằm yn bn hng liễu đong đưa trong gi. Con nước vẫn hiền ha uốn quanh bờ đ nằm cạnh bụi cy c vi bp non chum chm nụ hoa. Sinh hoạt vẫn bnh thường với người qua kẻ lại. Ti chạy bộ như thường lệ tiếp tục với hơi thở thăng trầm/ chảy lun lưu như một dng sng/ đường vo tĩnh lặng.

Đối với người dn sống ở đy, bo lụt hng năm hnh như l chuyện xảy ra bnh thường! Họ chấp nhận với thi độ thản nhin, nhưng lc no cũng sẵn sn chuẩn bị. Lo lắng nhiều, cũng chẳng gip g được bao nhiu!  

Zeta thăm New Orleans với mưa to, gi lớn
m thanh đập mạnh vo tường như tiếng xe tng
Những cy cao oằn mnh cố giữ lại lấy thn

Trụ điện ng nghing v khng đủ cn sức khng.
 

Hồi ci cảnh bo vang ln lc di, lc mạnh
Chung quanh tối đen nn phải m mẫm bước chn
Cố tm chiếc đn pin trong gc tủ thật gần
nh bịch lạp sng lung linh lc mờ, lc tỏ

(2020) 

Ngy sau Zeta, chng ti trở lại thăm viếng Frech Quarter. Zeta /Đến rồi đi/Để lại những g?/ Ngoi ln gi mt dịu/ V bầu trời cao/ Với cụm my trắng nhẹ nhng/ Bng bạc tri trong nắng!? Tiệm qun vẫn mở với người ra vo. Hng liễu vẫn đong đưa dưới bầu trời xanh cao, phản phất bng hnh trn dng Mississippi nhẹ chảy.  

Khng thấy l rơi
Chỉ thấy nh mặt trời
Jackson Square
M đỏ hồng hy hy
Em b nhỏ
Chạy theo sau chn mẹ.
Xanh cỏ, xanh cy, thắm mu hy vọng
Cất bước theo dng. L gt chn xa.

Thế giới bao la.
Đu cũng l nh!

(2020) 

4. Những dng thơ của một thời qu khứ

Điểm chung của New Orleans (Louisiana) v Twin Cities (Minnesota) l dng Mississippi chảy ngang qua cả hai thnh phố. Từ lc ti v gia đnh về sống v lm việc tại Twin Cities, dng sng Mississippi rất thn thương v gần gủi với chng ti. Lc con chng ti cn b, chng ti thường đi picnic gần bờ sng trong những ngy cuối tuần đẹp trời. Mỗi ngy chng ti li xe dọc theo dng sng đi lm hay đưa con đi học. Trường Đại học Minnesota (UMN) nơi ti lm việc cũng nằm ngay bn cạnh dng sng. Hnh như c một lin hệ ngẫu nhin giữa chng ti v dng sng ny! Từ St. Paul, chng ti thường li xe qua Intercity Bridge trn hay đi qua I-35 W Mississippi River Bridge để đi vo Minneapolis. Thnh phố Minneapolis v thnh phố St. Paul ngăn cch bởi dng Mississippi v cn c ci tn chung l Twin Cities! Ti cn nhớ lại vụ chiếc cầu Mississippi bị sập (v nhiều năm khng ai bảo tr!) vo ngy 1 thng 8 năm 2007 với 13 người chết v 145 người bị thương. Lm sao qun được sự kiện ny! Buổi sng hm đ, nh ti li xe đưa mấy đứa con đi học ngang qua River Bridge; v ring c nhn ti cũng li xe từ trường về ngang qua chiếc cầu ny trn đường về nh khoảng một giờ trước khi cầu sụp. Giờ nghĩ lại cn rng mnh! Đng l sự rủi may v sống chết trong đời gần nhau như đường tơ kẻ tc! Những lc đẹp trời, ti thường đi tản bộ dọc theo dng sng. Khi tiết trời vo đng, từ Coffman Memorial Union của trường nhn ra, dng sng trng lộng lẫy hơn với những mảng tuyết trắng bao phủ quanh bờ. Ấn tượng nhất l sau một đm bo tuyết, cả vng trời như bừng sống dậy với mun đa hoa trắng nở rộ trn cnh cy, trn bờ cỏ cn xanh v ngay c trn mặt nước!Mnh mang như ng my trời/ Lang thang phố cũ, nghe lời ca dao/ Như cơn mưa nhẹ th tho/ Những bng tuyết đổ r ro gi sang.

Chng ti cũng c dịp thăm nguồn nước của dng sng Mississippi ở Itasca National Park, khoảng ba giờ li xe từ Lake Elmo, nơi chng ti đang sống. Những lần như thế, chng ti cũng gh lại thăm thnh phố Duluth nằm trn bờ Lake Superior. Đứng từ trn bờ nhn xuống, du khch c thể nhn thấy hng ngn hn đ nhẵn nhụi nằm chồng ln nhau. C hn trn lẵn v phẳng phiu. Cũng c hn c hnh chữ nhật như một chiếc bn ăn. Ở đy chim chc về nhiều hơn New Orleans! Hải u từng đn bay lượn với đi cnh trắng xoi di, cất tiếng ht vang như x tan bầu khng kh tịch mịch của vng sng nước! Thỉnh thoảng ti cũng về University of Minnesota Duluth (UMD) để giảng dạy nn Duluth khng c g xa lạ cho lắm đối với chng ti! Thnh phố với những con dốc liu xiu vo những buổi chiều nắng qui ny rất thơ mộng với bến tu v hng qun khắp nơi. Đi bộ trn con đường Duluth Lakewalk dọc theo bờ hồ vo buổi sng sớm hay vo buổi chiều vng bảng lảng vi vạt nắng th thật l thoải mi v lắng đọng tm hồn.

Đi đến đu, hễ c cơ hội l chng ti tm dng sng Mississippi để thăm viếng. Chng ti thăm một số thnh phố dọc theo dng sng: St. Paul,Minneapolis, Winona, tiểu bang Minnesota; Quad Cities (Iowa); St. Louis (Missouri); Memphis (Tennessee) v Baton Rouge, New Orleans thuộc tiểu bang Louisiana.

Ti xin ghi lại thm đy một số bi thơ lin quan đến dng ng Mississippi trong qu khứ do ti sng tc gọi l ghi lại những kỷ niệm của một thời đ qua. Hoi niệm phi pha. Ti đ sống. Đ đấu tranh. Với k ức cưu mang trong dng tm tưởng. Một thong qua rồi! Đậm nt hương xưa! 

Lake Itasca

Nơi dng Sng Mississippi vui ca
Chuẩn bị cho cuộc hnh trnh di gần bốn ngn cy số.

Bắt đầu từ một con suối nhỏ
Rc rch xa nguồn
Uốn mnh qua những bụi cy
Những bờ đ nhỏ
Theo tiếng gọi của gi ni, my ngn

Chảy xuyn qua những đối thng xanh mu bt ngt.
Xun, hạ, thu, đng
Hương bốn ma ngo ngạt
Mạch sống reo vui
Ha nhịp với dng đời 

Itasca National Park (1986) 

Ti về đn nắng chiều phố chợ
Gi mt nn n vn o em
Thng tm trời trong my điểm trắng
Mu m em cười:thắm sắc hương!  

Ti về con trẻ chạy vui mừng
Vồn v chuyện tr rộn bước chn
Hng dậu ma ny hoa nở rộ
Điểm tươi thắm đỏ nt trn cnh.

(Cottage Grove, 1986)

Qun vắng trn đồi cao đỉnh gi
Nắng trổ hoa mu trn o ai!
Chạnh lng một thong về dĩ vng
Mu rng da trời trong nắng mai.  

Sn trường hng cy ng bng di
C cậu học tr vai st vai
Cười ni, vui đa, lời vung vi
Tc gợn bồng bềnh trong gi mai. 

Duluth, UMD (1988) 

Mississippi River- Dng sng lớn
Bắt đầu bằng sự khim nhường

Dễ thương, triều mến.
Lc đc với vi chiếc l maple rơi
Nhẹ nhng như những cnh bướm tung tăng n đa.

 Đỏ, cam, vng chờ đợi
Tri theo dng
Về tận bến xa.

 

Bộ lạc Ojibwe
Nhộn nhịp hm nay với người đi qua lại
Lộng lẫy sắc mu những trang phục đậm thắm nt dn gian
Trai gi trẻ gi đứng ngay ngắn thẳng hng
Những điệu nhảy Pow Wow**) hnh như khng dứt

 

Bộ lạc Ojibwe
Người theo người lũ lượt
Sỏi đất qu hương sng nước trời my
Văng vẳng từ xa như tiếng gọi đu đy
Thỏ thẻ, th thầm từ ngn xưa vọng lại

 

Hồ Mille Lacs hm nay
Chợt bừng sống dậy
Những năm thng xa xưa với nh lửa bập bng
Những chiếc chi Tepee

Lộng lẫy giữa đm đen.
 

Mille Lacs Indian Reservation Center (1989)

 

**) Mille Lacs l hồ lớn thứ hai ở Minnesota sau Lake Superior. Bộ lạc Ojibwe tổ chức lễ hội tại đy vo thng tm mỗi năm với những gian hng thức ăn, sản phẩm thủ cng nghệ v nhất l những vũ điệu Pow Wow rất th vị. Gia đnh chng ti cũng thch tham gia vo điểu ma ny v đy l vũ điệu tập thể, tương đối dễ, vui nhộn v gip ti co gin gn cốt sau hơn ba giờ li xe từ Twin Cities. Lễ hội ny cũng l cơ hội để những người dn trong bộ lạc v ngay cả du khch khoe trương trang phục với sắc mu sặc sỡ của mnh! (Hnh 6).

 

Hnh 6. Điệu ma Pow Wow của Bộ lạc Ojibwe ở Mille Lacs Indian Reservation Center- Minnesota (Google Image). 

Long lanh vạt nắng lưa thưa
Từng sợi điểm thắm giọt thừa trn mi.

o ai tm cả mu trời
Đi chn rộn r nụ cười đn đưa.
 

Gia đnh sớm tối sng trưa
Đn con chạy nhảy n đa bn sng
Gi ln mt rượi cả lng
Ngập trn hy vọng chờ mong một ngy! 

Winona (1989) 

Tiếng so ngn ln sao buồn thảm lạ
Gọi ngy xưa, vọng lại điệu ca xưa
Những bn tay, những nh mắt n đa
Những tnh cảm cao sang v diễm tuyệt. 

Tiếng sao vươn cao nghe buồn da diết
Cn lại đy người chẳng nhận ra người
Thời gian qua, cy l vẫn xanh tươi

Nhưng lối sống ngy xưa cn đu nữa?
 

Tiếng so hm nay về đy nhắc nhở
Người chết chn hay người sống nửa hồn!?
Xc thn nt tan, tn lụi, vi chn
Mang cay đắng, những linh hồn oan nghiệt. 

Điệu r rich buồn đau, lng rn siết
Từ ngn xưa nghe dĩ vng trở về
Những muộn phiền, thầm cm lặng, tỉ t
V mất mt khi chiều về bn mộ 

Nghe ging tố dng ln buồn con phố
Tiếng so về vọng lại điệu thm u
Nghe hồn xưa cn oan ức, hận th
Đầy cay đắng mang theo mun vạn kiếp. 

Millie Lacks Indian Reservation Center (1990)  

Ti ni g với con suối nhỏ, rc rch chảy quanh những hn đ nhẵn nhụi để bước chn người lại qua, cho cnh chim ưng xoi cnh rộng trn vm trời cao hm nay?

Ti ni g với cụm my bng bạc tri, cho mu xanh của rặng thng gi bớt cằn cỗi với gốc rễ bm su vo lng đất hằn khắn chặc bao ngy?
Tng cy bao năm hnh hi chưa đổi thay giờ như chiếc lộng khổng lồ ng mnh, uốn o đu đưa theo cơn gi mới; tạo thnh những m điệu thn thương, khi bổng, lc trầm cho lng người một cảm gic nhẹ nhng, thnh tht.
Ngy cứ ln. V lng người như đang sống trong cơn mꅔ 

Itasca National Park (1990) 

St Paul

C dng sng Mississippi chảy di qua phố
St Paul
C những đại l
Rợp bng người đi 

St Paul

C những người lem luốt,
Lầm lũi đẩy chiếc xe shopping đi
Vất vả suốt ngy

tm
sống
Họ khng cần nh cao cửa rộng
Họ chỉ cần một mi ấm che thn
Trong những ngy đng sắp đến
Rất gần!
 

St. Paul (1990) 

 Giữa đất trời trải rộng thnh thang mun nơi, ru nhịp đời mnh mang trong ti; người người trở về trong cnh rừng nhỏ thầm kn ngn đời.
Itasca sng nay thng reo ngt ngn, cụm my trắng nhẹ nhng lả lướt bay trong bầu trời xanh su thẳm; mọi vật bao trm với ngn tia nắng nồng nn sưởi ấm tm thn.
Người ci đầu cho người nhẹ bước thong dong, nghe hơi thở nhịp nhng theo từng điệu thở;
Chim trao nhau lời ht, cnh hoa l tứ đại sắc thắm tươi cười, ha nhịp đều cng tiếng chung cha ngn xa, khi bổng lc trầm.
An hưởng pht giy, trnh những tạp niệm phng tm v qun đi những mẫu chuyện qu khứ tương lai qua dng năm thng  

Itasca National Park (1992) 

Mặt hồ trong in bng bao cuộc đời
Bao ước mộng chợt qua rồi chợt tắc
Bao sức sống hng hồn, bao dn tộc

Rồi chiều về vọng lại tiếng ca xưa.
 

Mặt hồ hm nay lộng lẫy dưới mưa
Chi Tepee vọng lại tiếng ai cười
Từng vng xoắn lăn tăn như c động
Chạy theo mồi qun cả một chiều mưa. 

Mille Lacs Indian Reservation Center (92) 

Tung tăng trong mu nắng
Đn con vui
Chạy đuổi bắt dưới tng cy

Rộn r tiếng cười.
 

Tuổi trẻ
Ngực căng đầy sức sống
Bắt đầu cuộc đời
Như cu chuyện một dng sng 

Từ một con suối nhỏ
C đi khi con nước chảy xoay vng
Rc rch quanh tản đ
Tm hướng về

Luồn lch lối đi qua.
 

Cũng c khi
Cm lặng.
n ha.
Cắn mi chờ đợi

Một ngy nolm một chuyến đi xa.
 

Dng sng hm nay
Rộng ri bao la
Mississippi cuồn cuộn chảy
m điệu chan ha

Ngo ngạt thanh m.
 

Tuổi trẻ
Dng sng
Dng sống
Tuyệt vời! 

Căng đầy sức sống
 Cng thng năm đi tới
Nhanh nhanh ln!
Thời gian khng đợi! 

Hasting***) (1995)

 

***) Thnh phố Hasting nằm gần nơi dng sng Mississippi gặp St. Croix River. Dng St. Croix bắt nguồn từ tiểu bang Wisconsin, di 272 cy số; một phần lớn của St. Croix chạy dọc theo bin giới giữa Minnesota v Wisconsin. Ở giao điểm ny, du khch c thể nhận ngay bin giới giữa hai dng sng: mặt nước của dng Mississippi th xm nu v c nhiều bn; trong khi đ mặt nước của dng St. Croix th trong xanh. Từ trn bờ nhn xuống, trng rất ngoạn mục! (Hnh 7).

 

Hinh 6. Mu nu của sng Mississippi ha quyện với mu xanh của St. Croix ở giao điểm của hai dng sng (Google Image). 

Hai dng sng từ hai tiểu bang ln cận
Chưa biết, khng quen, khc khởi điểm bắt đầu
Gặp gỡ nơi ny, lời mời gọi cho nhau
Vng xanh thắm ha chung cng vng sắc xm  

Trao đổi, đổi trao, giao ha chung số phận
Cng dắt du nhau tri nỗi chảy theo dng
Mississippi: tn của một dng sng
St. Croix: con nước di nằm in bng 

Uyển chuyển, quanh co lng vươn xa trải rộng
Sớm nắng chiều mưa qua mun vạn nẽo đường
Trời đất bao la gi ro gọi ma thương
Tưới mt hng cy thấm nồng trăm hoa nở.
 

Hasting (1995) 

Em ngồi nhn nắng qua song
Trời xanh, nắng đổ ấm lng tuổi thơ
Ngy ln vi nốt nhạc thừa
Người chơi điệu cuối, thấm su giọt tnh 

Trưa h bầy gi lung linh
Cnh cy ngọn cỏ quyện hnh sắc thn
Từ xa xe chạy lại gần

Cy kem ngọt lịm ton thn lạnh người.
 

(Hasting 1995)

Theo nắng ti về thăm con phố
 Cy xanh mt rượi mịn da trời
 Bờ cao sng nhỏ thời gian vỡ
 Bm vu chần trần năm thng vơi 

 Văng vẳng đu đy rộn tiếng cười
 N đa đn trẻ đuổi nhau vui

Trời cao hoa nắng đang đua nở
Trn tc bồng bềnh, thắm ước mơ. 

Duluth (1998) 

Lc đc cụm bng hoa sng trắng
Nằm nhỡn nhơ trn mặt nước bnh yn.

u yếm thn quen dng sng nhỏ dỉệu hiền

Vi mảng tuyết bao phủ quanh bờ đ.
 

Hoa nở rộ
Cả rừng cy trắng xa
Dng nước trong

Ha quyện với nền trời.
 

Đm my tri
Như lạc lối đơn ci!?
Lờ lửng giữa lng đời

V định.

 

UMN (2000) 

Rồi ngy cứ ln. V nắng cứ phai. Chn cứ bước đi. Từng bước nhịp nhng. Dng sng đ vẫn nằm yn tĩnh lặng. Như đếm nhịp điệu thời gian chợt đến, chợt tan. Đi trn triền đồi cỏ xanh gi rộn tiếng vang. V cn sớm nn kh trời hơi lnh lạnh. Đ đy vi c cậu sinh vin ngồi trn ghế đ. Đường Washington giờ đy rộn r tiếng cười. Tay vỗ tay cho, người bắt tay vui.

Dng sng nước trong veo chảy hướng về nơi thnh phố. Minneapolis sng nay cho đn nắng về. Lấp lnh mu vng gợn gi tung tăng. Những tia nắng như sao sa lăn tăn trn mặt nước. Ngy ln cao. Hng cy thng xanh mượt. Gi reo vang tẩu khc nhạc giao ma 

UMN (2000)

 Bao lần ng, đứng ln mới lớn được thnh người
Bao lần sng vỗ cao mới thấm mi nước mặn
Những đoạn đường đi qua bao nhiu biển sng
Những bi ct mu vng, điểm trắng, thắm sắc nu.

Cũng bước chn ny chiều nay lc chậm, lc mau
Theo tiếng gi đi về hướng mặt trời sắp lặn
Một vng đỏ ối thnh thang ni đồi tm mịn
Hứa hẹn trở lại nơi ny khi nh dương ln. 

UMN (2005) 

Ti ngồi trn chiếc ghế đỏ sậm
Loang lổ điểm bạc trắng mu sơn

Nhn những chiếc l sugar maple rơi
Lả tả rụng tơi bời

Từng cnh. Lại từng cnh
Uốn lượn, nhịp nhng
Như đn bướm nhởn nhơ
Dưới bầu trời hồng sắc my tri .
 

Lng cảm thấy vui vui
Ti chợt nở nụ cười.

Buổi sng trở về hm nay

Trn mặt hồ Superior lao xao
Với những ngọn sng dng cao
Như những đn c voi
Đua nhau lội vo bờ.

Vội tm chỗ tạm tr
D chỉ dăm ba pht
Để cho đời thi hết kiếp vơ!
 

Rải rc đ đy vi vạt nắng vỗ về
Mang sức sống cho thảm cỏ xanh mt rượi.

Con đường trải di trước mắt ti
Trong khun vin Canal Park.
Hơi thở nhịp nhng. Hai con mực đen

Hng hục đuổi theo người chủ đang chạy bộ.
Bầy hải u vọng ln tiếng ht

Đục v khn.
Đang dnh miếng bnh m kh.
Ngon, dỡ, sạch,
Ngy từng ngy tranh đấu
Theo dng năm thng qua! 
Rực sng đng pha xa .
Lake Superior Highlands
Rừng cy tiễn ma với mu lửa đỏ:

Tm, vng, cam,
Nu, trắng, xanh viền.

nh dương ln
Bốc chy cả một gc trời
Đang say ngủ

Bỗng nhin bừng sống dậy
Với sức sống nồng nn

Mạch sống min man.  

Ngồi trn chiếc ghế đỏ sậm
Loang lổ điểm bạc trắng mu sơn

Giữa lng thin nhin
Vận chuyển khng ngừng .
Ti tự chọn mnh lm nhn chứng!
Buổi sng thẹn thng trở về
Trinh nguyn. Quyến rủ. Đam m.  

Ma thu Duluth
Thnh phố nhỏ thon thon
Với những con dốc chiều nghing nghing vạt nắng
Những ngi nh kiểu Victoria

Ng bng di cm lặng .
Khu đại học nhn xuống đường London tấp nập
Từng nhm học tr chậm ri bước khoan thai .

Ma thu Duluth
Những ống khi cao to đua nhau nhả khi .
Boong tu di người sửa soạn ra khơi
Lm một cuộc hnh trnh mới
Đến những vng đất lạ .
Rồi lại trở về nh
Sau ma đng qua!

Ma thu Duluth
Gi h reo vang
Trổi lin khc "Tnh"
Khi bỗng, lc trầm
Những chiếc l vng
Min man điệu ma
Đn ma thu sang.
 

Gi ru lng ti .
Gi ru cuộc đời .
L vuốt ve ti .
L vuốt ve người
Rơi . Lả tả rơi.
Nhịp khc cho đời.
Say. Mơ. Hồn thơ
Nhạc khắp mun nơi!

Hương thu
Điệu thu.
m hưởng ngy thu
Giữa thng mười
Bn bờ Hồ
Superior .
Lng người rộn rng
Đn ma thu sang

Duluth (2005)

Nếu khng c cơn gi mạnh thổi về hm nay, th rừng cy chưa c thể cảm nhận được thế no l sự mất mt khi nhn những chiếc l xanh non lả tả rơi trn dng Mississippi!?

Chắc hng cy vẫn chưa hề biết chuyện g đang xảy ra; v vẫn cn giữ khăng khăng quy luật nẩy mầm, xanh non, lớn ln, vng nua rồi la cội!?
L rơi trn bờ sng. L tri đi theo dng. Từng cnh lại từng cnh! Cnh bướm vng trn sng!

L rơi sng lăn tăn. Nh nhẹ g vo bờ. Vạt nắng vng mới đậu. Điệu nhạc chiều nn thơ!.

L rơi đến bao giờ? L vng rồi sẽ rụng!? Giao ha cng l xanh!

Mặt nước xanh trong lnh. Dng sng tiếp tục chảy. Theo dng về bến xưa.

Nhn về pha xa. Sừng sững cy cầu Main Challenge Bridge. Lung linh trong những đm my trắng bng bạc. In bng trn nền trời xanh.

Gi thổi mạnh hm nay. Gi cho con nước cảm gic được nng cao, thấu hiểu thế no l chịu đựng dung ha.
Thin nhin bao la, lun chuyển. V lng mnh cảm thấy rộn rng. Thnh thang giữa lng thin nhin vi diệu
 

Winona (2005) 

Hạt bụi nhẹ bay chiều cuối phố
Thn ti mai ny về hư v

Ti chỉ l hạt bụi
Sinh ra giữa chợ đời.

Bn ba tm chỗ đứng
Phi pha thng ngy vơi.

Thn ti lm hạt bụi
Nổi tri khắp nẻo đời.

Ti sống: ti hiện hữu
Tin. Yu. Lng vui vui.

Thn ti như hạt bụi
Nhởn nhơ dưới nắng vng
Tung tăng trời cao rộng
Hn hoan lng mnh mang .

Thn ti l hạt bụi
Bao năm gp với đời
Thăng. Trầm. Nhiều đổi mới.

Ma nhảy, cười mun nơi.

Rong chơi ngn hạt bụi
Reo vang ht ru lời
Mưa chiều về mang tới
Long lanh. Lng vui tươi.

Thn ti. Đời hạt bụi.
Bấp bnh chiều thinh khng.
Cơn gi về thổi mạnh
Tả tơi rơi xui dng.

Đỏ, xanh, vng la cội
L rơi nhiều.
L rơi.
Hạt bụi m xc l
Cũng xong hết một đời!

Ngy mai tm hạt bụi?
Tuyết trắng đầy mun nơi.
Hạt bụi giờ mn kiếp
Biến thn.
Kiếp lun hồi.

 Lake Elmo (2005) 

Thnh phố La Crosse
Nằm dọc theo bờ sng Mississippi
Vi c cậu sinh vin vội v bước đi
 Trn đường Main Street
Chuyến xe but về hướng trường mỏi mệt
Người ti xế hnh như thiếu ngủ đm qua!?

Nhn trước sau.
Nhn lại gần xa.
Một thảm trắng bao trm dưới bầu trời m u xm đục.
 

Người xuống. Người ln. Trạm cuối cng đng đc
Trước mặt sn trường.
Đứng sừng sững những ta nh cao
Yn lặng.
Trầm . Hơi gi lạnh tạt vo
Mặt mũi tc tai lm mt lng kẻ đến. 

University of Wisconsin La Crosse (2012) 
 

Dng sng cứ mi chảy đều như dng đời lun chuyển theo thng năm
Dng thời gian lc cạn, lc su đưa ti về theo những con tu.
Đi xa mi. Cng lc cng xa bến đậu.

Gateway Arch. Hội ngộ trở về sau những chuyến đi xa

 Ngụp lặn theo ngọn nước trầm buồn, vui nhộn lời ca sau những lần giả từ, đon tụ
Dng sng cứ mi chảy đều như dng đời trầm lặng thiết tha
Lời ca hm qua vẫn cn m hưởng đu đy, thấm su vo đất ni nơi ny.
Cho cy xanh đm rễ su vo lng đất.
Nh nhẹ, nhịp nhng mang mu mỡ về cho cy cỏ nở hoa. 

St Louis (2010)

Lng đng cuối cụm my vũng mặt trời đỏ ối
Mặt nước đổi mu, lăn tăn theo ngọn gi chiều bung.
Bầy trẻ nhỏ chạy nhảy tung tăng đa chơi trn ct mịn
Bng đổ theo dng triều mến một ngy qua

Ti tiếp tục đi bộ dọc theo bờ sng
Để những gt chn in hằn trn vng ct mu nu tĩnh lặng hiền ha
Len lỏi giữa thảm cỏ xanh v những hn đ nhỏ to, đủ mọi hnh th nằm gối đầu ln nhau.
Ti ht thở khng kh mt dịu cuối ngy v để đầu c đi hoang theo dng tm tưởng. 

St. Louis (2012) 

Tiếng xe ha với tiếng người.
Thanh m nằng nặng đn mời khch xưa.

Cnh cy theo gi đu đưa
St Louis phố x giấc trưa vỗ về.
 

Panera qun c ph
Cc c cậu trẻ tỉ t sự tnh
Sn trường mượt cỏ đẹp xinh
Ta nh gạch đỏ tắm mnh nắng thu

Washington University in St Louis (2013)

 

5. Kết từ

D l mt con suối hay một dng sng, tất cả đều c cội c nguồn! Sng Mississippi cũng khng ngoại lệ: dng sng bắt nguồn từ một con suối nhỏ với vi hn đ mn nhẳn đủ chỗ để du khch bước qua trong Cng Vin Quốc Gia Itasca (Itasca National Park) thuộc tiểu bang Minnesota v kết thc ở New Orleans- Lousiana trước khi chảy vo vịnh Mễ Ty Cơ để nhập dng với biển. Dng sng cũng giống như con người. Tất cả đều bắt đầu từ ci nhỏ nhoi, rồi lớn ln, thnh tựu v cuối cũng cũng sẽ trở về trong lng thin nhin- nguồn sống tuyệt vời.

Chng ti xin dng dng thơ dưới đy để kết thc bi viết ny:

Thời gian tri qua cng con nước cuốn theo bao kỷ niệm
Cn lại đy bước chn trần. Nghe hiu hắt rng chiều bung
Thời gian mang lại cho ti một cảm gic yn vui thấm nhẹ u buồn
Ho hắt qua hng cy xanh tri đu đưa theo cơn gi về du dịu vấn vương.

Thời gian tri qua bước chn ti ngang dọc khắp nẻo đường
Tiếng xe cộ, tiếng cười, qua bao thnh phố thắm nước xanh mu biển
C những chiều một mnh ngồi yn trong qun nhỏ nhập nhe nh điện
Nhn giọt c ph t tch rơi với m điệu trầm trầm trĩu nặng thm u. 

Thời gian tri qua, rừng thng ro rắt reo trong khng gian dy đặc sa m
Bọt sng trắng từng đợt nhấp nh rực sng một ngy u m
Thời gian qua cho ti những chuỗi ngy bnh an, thanh đạm
Sống chỉ một lần. Một đời. Sống trọn kiếp người thi!

UMN (2001)

December 2020