“Đi Theo Vạt Nắng” - Phần 8
Kỷ niệm 80 năm trận Trân Châu Cảng
Trần Trí Năng
|
(Về đây để thăm viếng…Để t́m về…Để cảm nhận thấm thía sự mong manh của một kiếp người!) Năm 2013, chúng tôi có đến thăm Pearl Harbor (Trân Châu Cảng) nhân dịp kỷ niệm ngày quân đội Hoàng Gia Nhật tấn công Mỹ - buổi sáng chủ nhật, 7 tháng 12 năm 1941. Trung tâm chính của khu vực này là USS Arizona Memorial được xây vào năm 1962 ngay ở nơi mà tàu USS Arizona (BB-39) bị đánh ch́m và là nơi an nghỉ của hơn 1,102 lính Mỹ. Ṭa nhà này dài 184 foot (56 m), có lối kiến trúc với hai đỉnh cao nối liền với nhau bởi một khoảng thủng ngay ở chính giữa [H́nh 1]. Theo ông Alfred Preis, kiến trúc sư xây ṭa nhà, hai đỉnh cao tượng trưng cho niềm kiêu hănh của nước Mỹ trước chiến tranh và sự b́nh phục trở lại sau chiến tranh; đoạn thủng ở giữa tượng trưng cho t́nh trạng trầm cảm bất ngờ xảy ra tại nước này sau cuộc tấn công bất ngờ ở Pearl Harbor [1]. Gió biển hơi lành lạnh, vấn vít chung quanh ngôi nhà cho chúng tôi một cảm giác nhẹ nhàng thoải mái. Đoàn người tiếp tục đi ngang qua những ṿng hoa mặc niệm [H́nh 2, bên trái] và dừng lại trước đài tưởng niệm với danh sách những người quá cố. Lá cờ Mỹ treo nửa chừng tung bay trong gió lúc nhẹ nhàng, lúc mănh liệt như tâm sự hỗn mang của những người đến đây hôm nay. Không khí ở đây khá trầm mặc. Không nghe thấy tiếng cười nói. H́nh như mọi người cùng nhau đón mời, đưa tiễn những linh hồn mới đến và ra đi. Trong niềm khắc khoải nghẹn ngào của một thảm kịch con người! “Khi sự kiện Pearl Harbor xảy ra/ Những người đến đây hôm nay hầu như chưa có mặt/ Trên mảnh đất thân yêu được gọi là nhà/ Thời gian trôi qua biết bao chuyện xảy ra/ Người vẫn sống, vẫn vui, vẫn những tháng ngày vội vả/ Bươn chải tất bật đi làm trong cuộc sống mưu sinh/ Biển vẫn xanh, bờ biển đẹp bao t́nh/ Rặng núi phía xa vẫn tắm ḿnh trong nắng ấm.”
H́nh 1: USS Arizona Memorial ở Trân Châu Cảng [2] Như con sóng thần Tsunami đến cuốn trôi đi tất cả! Sau những đau khổ, tang thương, con người xây dựng lại cuộc đời và thành phố. Rồi…không biết bao lâu!? Một Tsunami khác trở lại…Tàn phá rồi dựng xây rồi tàn phá…một chu kỳ cứ tiếp diễn!
Tôi đọc lướt qua danh sách những người
đă hy sinh
Những khuôn mặt loáng thoáng trôi qua
trong làn gió lung linh (2013) Cuộc tấn công này đă gây thiệt hại rất lớn cho Hải Quân Mỹ: đánh ch́m bốn tàu chiến, làm thiệt hại bốn tàu chiến khác, và hàng ngàn người hoặc bị tử vong hoặc bị thương. Trong số bốn tàu chiến , hai tàu được vớt lên, tu sửa và hoạt động trở lại, c̣n tàu USS Arizona và USS Utah vẫn c̣n nằm ngủ yên dưới đáy biển.
Hinh 2: Ṿng hoa tưởng niệm những người đă mất (h́nh bên trái); và ngọn tháp pháo tàu chiến Arizona vươn lên trên mặt nước; chiếc tàu c̣n nằm dưới đáy Trân Châu Cảng. Vết dầu “Tears of Arizona / giọt nước mắt khóc thương tàu chiến Arizona “ vẫn tiếp tục chảy (h́nh bên phải, Google Image).
The USS Arizona Memorial
Ngọn cờ tung
bay xanh trắng đỏ phất phơ
Hàng dừa xanh rợp bóng mát con đường (2013) Đă nhiều năm rồi mà từ trên ban công của Ṭa Nhà Memorial, tôi c̣n có thể thấy vết dầu vẫn c̣n rỉ ra từ chiến hạm [H́nh 2, bên phải]. Vết dầu này được gọi là “nước mắt của Arizona/the tears of the Arizona” hay “nước mắt màu đen/black tears” để ghi lại sự đau thương, tang tóc do cuộc chiến gây ra.
Giọt nước mắt màu đen
Năm tháng trôi qua bao thay
đổi trong đời
Biển vẫn xanh, vẫn vồn vă
gọi mời
Nắng vỡ thênh thang muôn
ngàn sắc hiện (2013) Ánh mặt trời c̣n sót lại trong ngày phảng phất trên mặt biển, rọi sáng biên giới phân chia giữa sự hoang tàn, đổ nát và sự vươn lên hùng mạnh giữa hai con tàu [H́nh 3, bên trái]. Và ngay trong sự hoang tàn, người ta vẫn có thể t́m được một màu xanh của vài loại cây đang c̣m cơi t́m sống [H́nh 3, bên phải]. Ḍng sinh diệt mặc khải trong sự vô thường!
H́nh 3 : Ánh mặt trời chiếu rọi trên mặt biển làm biên giới giữa sự phá hoại và sự gầy dựng (h́nh bên trái). Vài mảng màu xanh d́u dịu của nhánh cây trên chiếc tàu bị đánh đắm (h́nh bên phải). Phảng phất đâu đây muôn ngàn khuôn mặt vất vưởng đến từ những hoàn cảnh kinh tế và những địa vị xă hội khác nhau lúc bấy giờ: có người vui vẻ nói cười; có người trầm lặng suy tư; có người từ gia đ́nh giàu có cao sang; cũng có người hẩm hiu với số phận nghèo- thậm chí nghèo cả ước mơ! Tranh đấu, bon chen rồi cuối cùng cũng như những ḍng sông hội nhập về biển rộng. Tất cả đều giống nhau…Chủng tộc, sắc màu chẳng qua chỉ là những lớp son hào nhoáng bên ngoài để cho con người “cách ngăn” và “lợi dụng”!
Trong ḷng những vết tích
hoang tàn và đổ nát
Trong bóng tối đă có vài tia
sáng (2013) Rời USS Arizona Memorial, chúng tôi đi dọc theo con đường dẫn đến chiếc cầu trước mặt. Đứng đó một hồi lâu theo đuổi theo làn sóng xoáy lăn tăn, rồi nh́n những con tàu quân sự đang cập bến. Một cảm giác lâng lâng như đang xoắn sâu vào đầu tôi… Ngày mai những con tàu này sẽ đi về đâu và góp phần ǵ trong việc xây đựng hay tàn phá theo những lư lẽ thông thường “ai đúng, ai sai” hay “lư kẻ mạnh bao giờ cũng thắng”?! Lịch sử loài người đầy rẫy với chiến tranh! Dù dưới một chiêu bài nào, mục đích sau cùng của chiến tranh là để bảo vệ quyền lực và sự phồn vinh của một số người “ăn trên ngồi trốc”!?
H́nh 4: Hoàng hôn về trên Pearl Harbor.
Ngồi trên băng ghế đá màu trắng
Người đến, người đi, từng nhóm người
tâm sự (2013) Ánh mặt trời đỏ ối cả một góc trời, phản chiếu những vũng ánh sáng nồng nàn trên mặt biển. “Mặt trời chiều phất phơ vài đốm sáng/ Mang lại yêu thương, nồng ấm của một ngày/ Biển lặng yên, em bé má hây hây/ Cười toe toét, b́nh sửa tươi bên mẹ.” Sau một hồi đi dọc theo con nước, tôi ngồi bệt xuống băi cát nh́n mặt trời lặn. Không gian êm đềm. Thời gian như chầm chậm trôi…Thiên nhiên thật vi diệu, tuyệt vời! Ngụp lặn trong ḷng thiên nhiên, tôi cảm thấy thật nhẹ nhàng, thảnh thơi!
Tôi nhặt một nhánh cây (2013) Trên thảm cỏ xanh, loe hoe vài du khách đứng cười khành khạch với những mẫu chuyện không đầu không đuôi với đề tài đủ thể loại. Từ xa lạ, họ trở thành thân quen. Từ muộn phiền, họ trải ḷng cởi mở. Niềm tin hy vọng tràn đầy trên khuôn mặt, lan tỏa trong khóe mắt mọi người… Giọt nắng chiều vắt vẻo trên cành cây nằm chơi vơi giữa ḷng trời trong sáng. Nhiều thế hệ đă trôi qua sau biến cố Pearl Harbor! Du khách về đây để t́m lại những cũ kỹ kư ức đă qua và hy vọng vết thương lịch sử này sẽ không xảy ra nữa. T́nh nhân loại, t́nh người, niềm tin, sự thông cảm sẽ là những hành trang đưa con người gần nhau và thông cảm nhau hơn! Niềm hy vọng dâng cao, lan tỏa và hài ḥa cùng vạt nắng cuối ngày. Chiều sắp tàn. Một ngày sắp qua. Một ngày kỷ niệm lịch sử rồi cũng chóng qua. Ngày mai b́nh minh sẽ về. Tia nắng sẽ tiếp tục bồng bềnh trên sóng nước, mang lại sự ấm áp nồng nàn cho con người… Và mọi người sẽ bắt đầu lại một ngày mới!
Ngày xanh ngày tới
Người xa người tới
Ngày vui ngày mới
Cây xanh cỏ xanh hôm nay (2013) Vài cảm nghĩ rời Nhiều năm trước đây, đứa con trai tôi rủ tôi đi xem phim “Pearl Harbor”, một phim t́nh cảm giả tưởng do Jerry Bruckheimer và Michael Bay làm đạo diễn [3]. Một phần hơi ṭ ṃ v́ đề tài của cuốn phim; một phần là một tài tử chính trong phim- Josh Hartnett – xuất thân từ Twin Cities- Minnesota! Câu chuyện có tính cách giả tưởng dựa một phần vào sự kiện lịch sử của trận Trân Châu Cảng (Pearl Harbor). Đại khái câu chuyện xảy ra như thế này: Rafe McCawley (Ben Affleck) và Danny Walker (Josh Hartnett) là hai người bạn thân cùng lớn lên với nhau ở một thành phố nhỏ thuộc tiểu bang Tennessee; họ rất đam mê về phi cơ và muốn trở thành phi công khi lớn lên. Khi Thế Giới Đại Chiến Thứ Hai bùng nổ, cả hai cùng ghi tên xin đi phi công để thực hiện giấc mơ thuở bé của ḿnh. Rafe yêu cô Evelyn Johnson (Kate Beckinsale), một nữ y tá mà Rafe t́nh cờ gặp trong cuộc khám nghiệm sức khỏe trước khi đăng lính ở New York. Hai người yêu nhau tha thiết! Rafe t́nh nguyện gia nhập “The Eagle Squadrons” của Không Lực Hoàng Gia (the Royal Air Force) và được gửi đi chiến trường Âu Châu để tham gia chiến dịch chống Đức của chính phủ Mỹ và Anh. Trong chiến trường “Battle of Britain”, phi cơ của Rafe chẳng may bị bắn rơi trên Eo Biển Anh (the English Channel); và sau đó được tin cho biết là Rafe đă bị thiệt mạng. Được tin này Evelyn rất buồn rầu và thất vọng. Danny cố gắng an ủi Evelyn trước sự mất mát này; rồi từ t́nh bạn đổi sang tính yêu sau nhiều lần gần gũi với nhau. Cho đến một hôm (ngày 6 tháng 12 năm 1941), nghe có tiếng người gơ cửa căn nhà ở Hawaii, Evelyn ra mở cửa và rất ngạc nhiên khi biết người gơ cửa là Rafe. Vâng, chính là Rafe! Cậu ta vẫn c̣n sống! Mọi người đều rất vui mừng! Nhưng rồi niềm vui trôi qua nhanh… Chuyện ǵ sẽ đến rồi cũng đến: khi biết được sự liên hệ giữa Danny và Evelyn, Rafe rất giận dữ và đi t́m gặp Danny ở một quán rượu. Lúc đó, hai người đều uống say mèm và sau một cuộc căi sôi nổi, họ bắt đầu đánh đấm nhau túi bụi. Sau đó, v́ có người kêu cảnh sát quân sự MP, nên cả hai đều chạy trốn khỏi quán rượu để tránh khỏi bị bắt. Cuối cùng hai người cùng thiếp đi trong chiếc xe của Danny lúc nào không biết! Rồi cuộc tấn công Pearl Harbor bất ngờ xảy ra buổi sáng ngày 7 tháng 12 với sự thiệt hại lớn lao cho lực lượng hải quân Mỹ do phi công của quân đội Hoàng gia Nhật gây ra. Hầu hết phi cơ của quân đội Mỹ đều bị phá hoại; Rafe và Danny cuối cùng cũng có thể cất cánh hai chiếc P-40 fighters nghênh chiến phi công Nhật nhằm bảo vệ hai hạm đội USS Arizona và USS Oklahoma. Trở về lại California , Rafe và Danny đều được thăng chức lên cấp hàm đại úy với huy chương “Silver Star” v́ hành vi dũng cảm này. Tháng tư năm sau, cả hai được lệnh tham dự phi đội bí mật đặc biệt với mục đích chính là tấn công Tokyo. Trước khi ra đi, Joselyn tiết lộ với Rafe là cô đang mang thai với Danny nhưng cô lúc nào cũng yêu Rafe! Rafe và Danny được huấn luyện để bay loại máy bay ném bom B-25 Mitchell s và được gửi đi trên chiến hạm USS Hornet. Nhiệm vụ của phi đội đặc biệt của họ đă thành công! Nhưng phi cơ của Danny và của Rafe đều bị trúng nhiều đạn và bị rơi. Cả hai bị bao vây bởi quân đội Nhật. Danny bị bắn trọng thương trong lúc muốn bảo vệ Rafe. Trong lúc lâm chung của Danny, Rafe cho Danny biết là Joselyn đang mang thai với Danny; nghe vậy Danny rất vui và yêu cầu Rafe nhận đứa bé sắp chào đời và nuôi nó lớn lên như con của ḿnh. Rafe đồng ư với đề nghị của bạn ḿnh và sẽ đặt tên đứa bé là Danny! Cuốn phim “Pearl Harbor” này ra đời với nhiều khen chê lẫn lộn! Người khen cũng nhiều mà người chê cũng không ít! Mặc dù câu chuyện của Rafe, Danny và Evelyn là giả tưởng, nhưng thực tế những câu chuyện tương tự như vậy cũng đă xảy ra trong nhiều cuộc chiến, mà gần đây nhất là chiến tranh Trung Đông. Biết bao chuyện thương tâm! Biết bao người đă ra đi ở cái tuổi đẹp đẽ nhất trong đời! Mạng sống con người sao rẻ rúng quá! Nhiều thảm kịch xảy ra trong chiến tranh để những người ngoài cuộc phán đoán, góp ư và b́nh luận! Những người và cơ quan có thẩm quyền kể cả báo chí chỉ trích sự tàn nhẫn chiến tranh và biết đâu họ cũng đồng thời ngấm ngầm ủng hộ chiến tranh v́ những lợi ích riêng tư của một nhóm người có quyền lực! Những người như Rafe, Danny, Joselyn, những chiến sĩ Mỹ, Nhật chỉ là những con cờ, những vật hy sinh trong”The Game of War”! Trong chuyến đi thăm Trân Châu Cảng nhiều năm trước đây, khi nh́n những đổi thay bên cạnh những dấu vết chiến tranh để lại; nh́n những du khách thuộc nhiều thế hệ đi lại qua dọc theo con đường bên biển sóng; tâm trạng tôi trở nên hỗn loạn, và có cảm tưởng như ḿnh đang rợi tơm vào một không gian phẳng lặng với nhiều mâu thuẫn nội tại: Có phải con người cần chiến tranh để sinh tồn? Chiến tranh có thực là một tất yếu lịch sử hay chỉ là một chiêu bài để thực hiện những ư đồ đen tối? Đây là hai câu hỏi cũ kỹ như trái đất mà ngay cả hiện tại cũng không có ai có thể trả lời một cách thành thực mà không phải nhiều hay ít dối gạt chính lương tâm ḿnh. C̣n vài ngày nữa là kỷ niệm 80 năm Pearl Harbor attack (trận Trân Châu Cảng). Nhân dịp này, người viết cũng xin mạo muội ghi lại vài cảm nghĩ bên lề về chiến tranh và con người. Mong một ngày mai nhân loại sẽ không c̣n chiến tranh, mặc dù biết đây chỉ là một ước mơ hăo huyền!
Tôi đă đi qua bao nhiêu cuộc đời
Thôi hết rồi c̣n đâu những buổi trưa (1973)
Anh da vàng miệng tươi cười hớn hở
Nắng đổ thênh thang, nắng vàng mới vỡ
Nắm chặt tay
nhau, nét thương thật đậm
Hăy gọi tên nhau, đón chào ngày mới
Người ta chém giết nhau bởi v́ không
biết (1999)
Ngồi nh́n chiếc cầu ṿng (2000)
Em cho tôi một nụ cười
Em cho tôi một ngày mới
Em là nguồn sống để mọi người mơ tới (2000)
Nghĩ ǵ, nhớ ǵ trong tâm trạng hôm
nay?!
Tám mươi năm trôi qua từ ngày Pearl
Harbor Attack
Mất mát thực sự là những người dân đen
lam lũ (2021)
Ḍng nước mắt khóc thầm (2021)
Gió biển hiu hiu thổi Xa xôi đời xa xôi
(2021)
Công lư và ḥa b́nh (2021)
Vết dầu loang vẫn tiếp tục
rỉ ra từ chiến hạm
Giọt nước mắt như vết dầu
loang vẫn sống
Nước mắt dầu loang buồn buồn
tủi tủi (2021)
Với kỹ thuật tân tiến hôm
nay (2021)
Những cũ rích cũ rang
Như nắng chói chang vươn văi
trên đồi (2021) [1] https://en.wikipedia.org/wiki/Attack_on_Pearl_Harbor [2] https://www.nps.gov/perl/index.htm [3] https://www.commonsensemedia.org/movie-reviews/pearl-harbor
December 7, 2021
|
