Tự Vấn lúc Cuối Năm:

“Buông Xả” Được hay Không?

 

Văn Lang Tôn-thất Phương


Một anh bạn người Korea có nói: “Trong những ngày cuối năm, tục lệ của chúng tôi là lau cửa chính vào nhà, lau cho thật sạch để đón năm mới”.  

Tự nghĩ, thay v́ lau cửa như người Korea, tôi có những ǵ luộm thuộm trong thói quen hằng ngày cần “lau sạch” để đón năm mới không?

Qua những lúc chuyện tṛ trao đổi, nhiều bạn bè của tôi vẫn thường nhận định rằng người Việt chúng ta vẫn có những cái lo xa hơi… quá mức!  Chung quy th́ cũng tại sống trong sự thiếu thốn của cả xă hội nên hầu hết mọi cá nhân đều mang trong ḿnh một loại thói quen “pḥng thủ”. 

Từ thuở c̣n nhỏ, mỗi chúng ta đă quen nh́n thấy những thứ lỉnh kỉnh như một cái máy quạt cũ kỹ, một chiếc xe đạp hư, vv… nằm đâu đó trong nhà ḿnh (hay nhà hàng xóm), bụi bám trăm năm và chẳng có ai đụng đến. Nhưng chúng vẫn nằm đó, trơ gan cùng tuế nguyệt, mặc dù nhà th́ chật, cần nhiều khoảng trống. 

Nói cách khác, do lớn lên trong hoàn cảnh thiếu tiện nghi, thiếu vật liệu, đa số chúng ta quen với việc “tích cốc pḥng cơ”. Nếu bỏ những thứ “nằm vùng” nói trên đi mất, nhỡ mai đây cần đến th́ chẳng biết t́m đâu cho ra, hoặc phải đi mua, tốn kém. Rốt cục là cái ǵ cũng cất để pḥng “khi hữu sự”, lúc nào chưa “hữu sự” th́ tốt nhất là cứ... cất giữ sẵn đó! Lâu ngày, thói quen lo xa kia tự nhiên làm ra một “di sản văn hoá” có tên là “ưa tích trữ”. 

Mà chẳng riêng ǵ đồ dùng, các thứ khác đều như thế cả. Áo quần đă chật, biết rằng không muốn mặc nữa, nhưng cũng cứ cất trum trủm. Đôi giày cũ, tuy c̣n mang được nhưng hết đẹp rồi, cũng nghĩ rằng nếu bỏ đi th́ “thương người cùng ta qua phong ba”!   Mấy cái đinh vít, con ốc… lấy ra từ đâu đâu cũng cứ cất để đó, dù biết rằng khi cần đến th́ chúng cũng chẳng thích hợp với nhu cầu!

“Đức tính” ưa tích trữ này lan qua đến cả sách báo, ấn phẩm, vv...  Tài liệu nghiên cứu th́ giữ đă đành, những sách “ba láp” cũng không nỡ bỏ! Loại tạp nhạp này, thực ra có mấy khi sờ đến lần thứ hai đâu, thế mà…! 

Đổi sang thời đại Internet, các nguồn tin có nhiều hơn, thế là lại thêm thứ để tích trữ! Sách điện tử nào hay (hoặc chỉ “hay vừa vừa”), hoặc các bài báo, kư sự, h́nh ảnh, vv... nào có vẻ “sẽ cần trong tương lai” đều được tải xuống để dành! Nhiều khi xem TV thấy bọn sóc đi tha hạt khô về trữ cho mùa Đông bỗng thấy té ra ḿnh tích trữ c̣n gấp ngàn lần chúng nó! 

Bèn tự nhiên thấy thương thân! “Cuộc đời đó, có bao lâu, mà… trữ hoài”! Hèn chỉ người ta thường khuyên: “Bạn phải biết thương lấy chính ḿnh”! 

Trong những “giây phút chạnh ḷng” như thế, dĩ nhiên lại tự hẹn… sẽ “buông xả”, “quẳng gánh lo đi và vui sống”!

Nhưng rồi lại hẹn rày hẹn mai, có cả trăm ngàn lư do để không ‘buông’ được! 

Chẳng phải tu hành ǵ ở đây mà “buông xả”. “Buông” có nghĩa là dám giải thoát cho ḿnh khỏi căn bệnh trầm kha cứ ưa “đầu cơ tích trữ” đáng ghét kia đi thôi! 

Có những điều ngày xưa đă từng là tính tốt, nhưng cuộc đời thay đổi, hoàn cảnh, nhận thức, số th́ giờ ḿnh có, vv... bây giờ không c̣n như xưa; “văn hoá tích trữ” không c̣n là một đức hạnh nữa rồi. 

(27-12-2021)