|
|
Văn Lang Tôn-thất Phương
Khi viết hai chữ “nước Mỹ”, tôi nhận định “người Mỹ” và “nước Mỹ” khác nhau. Xứ nào cũng vậy, dù giàu hay nghèo, luôn luôn có người xấu kẻ tốt. Ngay cả bạn bè hay thân thích đi nữa, cũng có người xấu kẻ tốt, huống chi? Mỗi cá nhân sinh sống ở một nơi nào, xứ nào, có vẻ một phần do số mệnh, phần lớn hơn do chọn lựa. Tôi muốn sống ở một xứ nào đó là do chọn lựa. V́ chọn lựa nên đă ba lần từ chối ḷng tốt của những người trước kia muốn đưa tôi sang định cư ở Mỹ. Một anh bạn có nói: “Không sống ở quê hương ḿnh, th́ ở đâu chẳng là đất khách?” Cũng đúng thôi, “Sợi chỉ mành theo gió đưa đi. Đóa hoa rụng chọn ǵ đất sạch”! Nhưng có làm nút chai bập bềnh đi nữa, nếu chọn lựa được, th́ cũng chọn bến đỗ thích hợp với ḿnh, phải không? Nhớ có lần uống cà phê với một chị người Nhật. Chị ấy ở Mỹ 10 năm, sau đó trở về Nhật. Hỏi “bên đó ra sao”, chị bảo “người Mỹ th́ sophisticated”(khéo cư xử). “Chị thấy vậy sao”? Trong hai năm tôi học khoá Master, đa số bạn trong lớp là người Mỹ, các bạn Mỹ chơi với tôi đều tốt. Dĩ nhiên cũng có nhiều người chỉ tiếp xúc với ḿnh v́ xă giao thôi, do sở thích khác nhau, hay không hoà ḿnh với họ được v́ tiếng Anh của tôi lúc ấy chưa đủ để “quậy tưng bừng” với họ được. Sau đó vài năm, tôi có được cơ hội để biết về nước Mỹ – một phần nào thôi – v́ chỉ có vài tháng ở bên đó mà đa số th́ giờ là ở trong những kho sách ở Washington DC và các đại học. Dù sao cũng đă có đến Cali, có ghé khu Sài G̣n Nhỏ, có đến New York, có viếng thăm một số người quen, vv... Cảm tưởng chung là người Mỹ – những ai muốn chơi với ḿnh – th́ họ đối xử rất tốt, thân thiện; có thể nói là họ rất tốt so với một số học giả người Việt mà tôi từng gặp trong nước. C̣n người Việt ở Mỹ th́ do th́ giờ hạn chế nên chỉ tiếp xúc được ít thôi, họ đa số là những người thành công ở xă hội Mỹ. Nhớ lại, mẫu số chung của những người này là sự khoe khoang: Khoe ḿnh, khoe con cái, khoe “quen biết rộng”, vv... và với người chưa quen, mới gặp, th́ người Việt có vẻ không nhiệt t́nh, không tử tế như người Mỹ. Đó là tôi chỉ đến viếng thăm vài tháng rồi đi, không nhờ vả để t́m việc làm hay sinh sống, mà cảm giác đă như vậy. Vật giá ở Mỹ có vẻ thấp hơn so với Nhật Bản, Pháp hay Úc (giá nhà cửa, xe hơi, thực phẩm, hàng hoá tiêu dùng nói chung, vv...). Lương cao, vật giá rẻ, và tiện nghi (hầu như ǵ cũng có nhiều, đặc biệt là tài liệu nghiên cứu). Dù sao th́ nếu ai nghèo, cuộc sống sẽ rất khó khăn. Nhưng ở xứ nào cũng vậy, nghèo th́ khó thở, ngay cả ở trên chính quê hương của ḿnh (tôi nghĩ người Việt ở xứ ḿnh mà nghèo th́ những khó khăn và khổ tâm phải cao hơn rất nhiều). Sát bên nước Mỹ là Canada. Các bạn “quốc tế” của tôi như những người Korea, Taiwan, Nhật, Malaysia – kể cả người Việt – đều bảo xứ Canada đất lành và người tử tế. Làm việc chung với những người Canada “chính gốc”, thấy hầu hết họ đều dễ chịu, biết nghĩ cho kẻ khác. Một chị bạn người Burma nói “xă hội Canada rất có t́nh người”. Nhưng Canada th́ rất lạnh (trừ ra vùng British Columbia, người ta bảo thế). Bạn bè thời c̣n ở đại học di dân sang Canada cũng nhiều, nên có lúc tôi cũng muốn sang Canada. Chuyện dài gịng, nhưng ngắn gọn là có lẽ trên kia mấy ông thần đă nghĩ: “số chú mày phải về Nam Bán Cầu mà sống”! Rốt cục, tuy là có sự lựa chọn, nhưng h́nh như số mệnh của mỗi con người có phần nào phải theo những điều “búng sẵn trên trời” thôi? Bây giờ, nơi tôi đang sống, mùa Đông không lạnh lắm, mùa Thu th́ trời đất nhuộm vàng cây cỏ, mùa Xuân và Hạ đất nở trăm thức cỏ hoa... ngoài những điều này, cái may mắn nhất là tôi tuy không giàu nhưng không bị nghèo. Hằng cảm tạ ơn đời, ơn trời đất, về những ǵ ḿnh có được. Trong xă hội nào cũng vậy, yếu tố quan trọng nhất là con người. Tôi đă chịu ơn của rất nhiều người. Nhớ lại một bài hát ngày xưa cũ đă quên tên, trong đó có những câu thấy sao thật đúng với những ǵ tôi suy nghĩ hằng ngày:
…
Tôi cũng
xin
|
Tạ
ơn
người
|
Tạ
ơn
đời Đă cho tôi | Có những ngày ...
Tạ
ơn
người
|
Tạ
ơn
đời
|
Tạ
ơn
trời
Từ trời ... (18-12-2021)
|