NHỮNG CON CHUỒN CHUỒN Ở HUẾ

Văn Lang Tn-tht Phương

x c ny gn 40 năm, hm nay mi thy đưc mt ch chun chun kim Ch ta đu sn trn l cy chanh khi ti tưi nưc. Mu xm, khng đp rc r như nhng con chun chun kim khc ti vn thy ngy xưa, nhưng cũng đ lm cho ti ngng tay đ ngm cho kBao nhiu năm ri nhỉ, từ những ngy ti cn rt nhỏ, quần ct chn đt chy đui rnh bt nhng ch chun chun?  

Hi Nht, thnh thong đi chơi vng qu ti cũng c thy mt vi con chun chun ngh, bay lơ lng xa xa nhưng thc tế ti ch biết chun chun Nht qua thi ca hơn l chun chun thcNgưi Nht cũng rt lng mn như ngưi Vit; khi nghe nhng bi ht về tnh tự qu hương ca họ, mnh l ngưi nưc ngoi m cũng thy tht thiết tha, nghe su lng đến tn cng ở trong lng.   

C như rng tri chiu, con chun chun đ
Ngy cn (v t
ư) đu
i theo thu đ, nay xa qu, đ bao lu?
 

[Aka Tomboh] 

Trưc căn nh ti đ sng Huế, dc theo con đưng nh, bui chiu no cũng c chun chun; chng thưng đu trn nhng hng ro, sc mu đ kiu, nhiu v s. Trong c mt vng rng nơi đy, ma H c tiếng ve ku rn r, c tiếng dơi v cnh sn st trn nhng cy trng c ngoi vưn, c cc nhi ku đm vo nhng ma mưa, c nưc ngp dng ln t t gc vưn trong nhng ngy bo lt Thu đ ti đ sng ha mnh theo nhng đi thay ca thi tiết, vi rt nhiu chim chc cn trng hoa bưm chung quanh Ti đ yu, by gi vn cn yu, nh sng ca nhng đn đm đm lp le lm sng khng gian trn nhng sn c mnh mng, tiếng nhng con chim Cho Mo ku nhau trn nhng ngn cy cao, tiếng khe kh ca nhng ch Chch Che va nhy va lun lch qua cnh l  

V ti c tm tr li x Huế, d biết rng cũng c lm đi thay nhưng trong thm tm c mong u cũng cn cht g đ ca ngy xưa: 

n cũ, hoa xưa, nng mt ngi
Thơ
u dy ln bng di mt
Cng anh nh
y nht sut ngy vui

[thơ T Thy Yn] 

Cn nh r, ngy ti bi hi tr li Huế, tm đến chn xưa th con đưng vi nhiu cy xanh bng mt ngy trưc nay đ trng xi-măng, hai bn hu như san st ton nh lu Căn nh cũ thu đ, by gi đ biến thnh mt qun Karaoke!  Ti đng bn kia đưng ng vo chn cũ, ngm ngi nhn mt c gi đang đng mi dăm by hc sinh trung hc, nam c n c, h t tc vo qun, c l đ giết th gi sau bui hc ban chiu  

C bi ht cũ no đ, ti nh đưc mt khc:  Ti đi tm li mt ma Xun. D khng trng mong đến tương phng...   Hiu vy, nhưng ti khng ng li c nhng đi thay kiu như thế ny.  th đi vn đi thay, nhưng c thay đi g đi chăng, ti vn mong mnh c như nhng ngưi Nht di cư sang Brasil t nhng năm đu thp nin 1950s, khi tr li, thy trưc mt mnh mt đt nưc đi thay huy hong rc r...  Ti biết hon cnh nưc mnh khc xa vi nưc Nht, khng th trong mong đưc như thế; nhưng con ngưi ta, đ l mơ ưc th ai chng ưc mơ mt ci g đ tht to?  

Thi b nh, ti đ tng nghe chuyn nhng ngưi ho hip:  Mt ngưi hng Robin Hood, đot tin ngưi giu phn pht cho nhng ngưi ngho.  Hay mt kiếm sĩ Nht Chi Mai, phi thn trn nc nh, ban đm nm bp dưi mi hin ng quan ph, lng l bn vo trưc mt vin quan tham nhũng mt phi tiu cnh co khng dng li, ln sau s khng tha, vv 

Ln ln, hiu ra đy ch l chuyn tiu thuyết.  Cũng hiu l by gi, nhng ngưi m s đng thin h ng l ngưi hng ho hip, trn thc tế đ  lm ngưc li khi quyn lc vo tay.   H ly tin ca ngưi ngho phn chia cho ngưi giu:  Cho ngưi giu thu tin mi l trn cc tuyến lưu thng ln, gip ngưi giu xy khu gii tr bng đt ca ngưi ngho, vv T hi nhc sĩ Phm Duy cũng l mt bc tin tri chăng, khi t gia thp nin 1940s ng đ viết: 

Đm năm xưa, tương tư ngưi h khoan
m
p bao mng vng
Cho đ
ến khi gp chng

[Khi Tnh Trương Chi] 

Trong mi chng ta, ai cũng c mang trong tm tưng nhiu nt bm c th lm rung đng nhng si tơ tnh cm.  Ch chun chun kim sng nay đ v tnh chm vo ci nt v hnh đ đnh thc nhng k nim ngy thơ u trong ti.  C ai đ đ ni: Huế l đ đi xa m nh m thương, khng phi đ m .  Đng hay khng, ti khng r, nhưng hnh như khi ta đi cng xa th mun tm v cng ln.  C thy sao ưc mong, c mt ci g đ thi thc, ging như cm gic ca bc sĩ Zhivago m văn ho Boris Pasternak đ tng din t:  

Thế m ng c mun tr v li căn nh đ.  ng bưc đi th thn, khng phi bưc vo mt căn nh cũ k m bưc vo trong ni nh nhung v b đi vi Lara! 

(09-12-2020)