Chia Xẻ Vài Cảm Nghĩ

  “Ngoại ngữ Huế”

 

Mới đọc bài “Ngoại ngữ Huế” trên Internet, nói về chuyện nhiều người nghe tiếng Huế cứ như “nghe tiếng ngoại quốc”.  Tôi nghĩ là ḿnh hiểu được cảm giác của những người này.

Dân Nam, có nhiều người trực tính nên nghĩ sao nói vậy.  Họ không quen với giao tế trong xă hội (người Bắc khéo hơn) cho nên thỉnh thoảng cứ thành thực mà nói: “tiếng Trung nghe trọ trẹ”  (Họ muốn nói “tiếng Huế”).

Dù sao phải công nhận là tiếng Nam (Sài G̣n) và tiếng Bắc (Hà Nội) dễ nghe hơn tiếng Huế.  Dĩ nhiên khi nói “Hà Nội” ở đây, trong đầu tôi không nghĩ đến tiếng Hà Nội bây giờ.  Tôi rất yêu tiếng Bắc (Hà Nội) của những người như nữ ca sĩ Ngọc Lan, Ư Lan, vv… Đối với tôi, giọng Bắc như của ca sĩ Ngọc Lan nghe rất “yểu điệu thục nữ”, đầy nữ tính, quyến rũ vô cùng. Giọng nói này, so với “giọng Hà Nội” của các cô xướng ngôn viên TV ngày nay, thấy khác xa một trời một vực. Tôi cứ tiếc hùi hụi, v́ nghe trong giọng của các cô có pha cái ǵ đó nằng nặng của các vùng xa xôi “đất mặn đồng chua”.

Chắc bà con xứ Huế cũng vui ḷng cười lớn bỏ qua cho điều này:  Tôi là người Huế “chính hiệu con nai vàng”,  nhưng không “sùng bái” giọng Huế. Nếu bảo chọn lựa, tôi sẽ xếp giọng Bắc (Hà Nội 1954) trên hết, kế đến là giọng Sài G̣n… 

(Người chi mô mà dị ̣m, đúng là “Huế ly khai”, không biết trân quư t́nh sâu nghĩa nặng, thánh đạo nho phong cái chi chi cả!)

Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm gốc gác Quảng B́nh, nhưng ở Huế lâu nên ông nói giọng Huế. Tuy nhiên, để cho mọi người nghe được dễ dàng hơn, mỗi lần đọc diễn văn ông thường dùng giọng Nam.  Ông đứng đầu một quốc gia, muốn nói giọng ǵ chẳng được, nhưng ông chọn lựa giọng Nam, hạ “cái tôi” nhỏ xuống trước quảng đại quần chúng.

Tôi c̣n nhớ như in, những ngày xưa khi ḿnh c̣n nhỏ, cứ đến giờ Giao Thừa là tiếng của Tổng Thống Diệm (nói giọng Nam) vang vang trên đài phát thanh:  “Bước sang năm mới, tôi thân ái gửi đến đồng bào trong nước và hải ngoại, lời hỏi thăm và chúc Tết của tôi…”

Tại sao tôi nhớ măi?  V́ lớn lên, tôi t́m hiểu về xă hội Việt Nam dưới thời Tổng Thống Diệm.  Nếu ông là một người mà tôi đánh giá (trên khía cạnh nghiên cứu lịch sử) và chứng minh được ông bê bối, nói láo, bán nước… th́ chắc chắn là tôi không nhớ làm ǵ những chi tiết như vậy. Ông rất đạo đức, không hề dối trá quốc dân, không tự tâng bốc ḿnh, không phù phép tạo huyền thoại, sống rất thanh liêm…

Thuở ấy tôi c̣n nhỏ, chẳng biết ǵ là chính trị, chẳng biết được Đệ Nhất Cộng Ḥa của Tổng Thống Diệm là tốt hay xấu. Cũng chưa có cơ duyên (như về sau này) để t́m ṭi về cuộc đời và việc làm của Tổng Thống Diệm (để hiểu và so sánh); cũng chưa đọc “Chính Đề Việt Nam” của ông Cố Vấn Ngô Đ́nh Nhu. Cho nên, thuở đó, có lúc tôi đă để ḿnh theo ư nghĩ của đám đông vô tri để coi thường Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm.  Bây giờ, nghĩ lại mới thấy:

Tôi đă sống, đă lỗi lầm chẳng nhỏ
Trong đời tôi đă có những thơ ngây
 (1)

Việc Tổng Thống Diệm và ông Cố Vấn Ngô Đ́nh Nhu bị sát hại là một nỗi đau to lớn cho cả dân tộc.  Nếu không, nếu Đệ Nhất Cộng Hoà mà trường tồn th́ đă không có 1968 Mậu Thân, hay 1972 “Mùa Hè Đỏ Lửa” rồi “Đại Lộ Kinh Hoàng”, 1974 không mất Hoàng Sa, 1975 không có tháng Tư định mệnh…

Và do đó sẽ không có hàng hàng lớp lớp vượt biên, không có mấy lượt Đổi Tiền, Đánh Tư Sản, không ai đi tù Cải Tạo hay đi vùng “Kinh Tế Mới”...  Cũng không có chiến tranh với Cam Pu Chia, không có quân China tấn công năm 1979.  Không có Mật Ước Thành Đô, không Bô Xít cao nguyên, Formosa giết biển, không “Đặc Khu Kinh Tế”, vv… Không có trên trăm ngàn gái Việt ào ạt đi làm cô dâu khắp cùng hải giác thiên nha, không có vạn vạn thanh niên Việt bươn chải đi làm lao công vặt cho thế giới…

Cứ nói “không có”, “không có” mà thấy rơ ràng ḿnh đang “gợi giấc mơ xưa”!  Giấc mơ “không có” này, đúng ra chỉ là ước mơ cho chuyện đă xa vời trong dĩ văng, là mộng mơ huyễn tưởng, dù nó đẹp.  Cụ Tản Đà có nói ngày trước:  

Tỉnh rồi lại muốn mộng mà thôi
Nghĩ đời lắm lúc không bằng mộng
Tiếc mộng bao nhiêu lại ngán đời…

Mộng mơ, nhưng t́nh cảm của tôi lại cứ muốn cho ḿnh ở trong mơ, trong giấc mộng “không có” nói trên, v́ nó quá đẹp.  Một thi sĩ người Pháp nào đó có viết mấy câu thơ nổi tiếng:

“C'est un beau rêve,
Un vraiment beau rêve.
C'est tellement beau pour être vrai!”

(Quả là giấc mơ đẹp, giấc mơ quá đẹp.
Không thành sự thực được chỉ v́ đẹp quá đi thôi)
 

Tôi mơ, nhưng vẫn đủ tỉnh để biết mộng mơ của ḿnh thực ra là mơ ước.  Tôi vẫn thỉnh thoảng mộng mơ như thế, và có khi đă ước mong sao lư trí ḿnh có thể lèo lái được giấc mơ: 

Con ước mơ chi cuối đời lưu lạc?
Này bà Tiên hiền vừa mới hỏi ta.
-Xin đem hết những đổi đời tan tác
Biến trở thành giấc mộng của đêm qua
” (2)

 

(2019-02-19)

1 & 2: Theo thứ tự, thơ Trần Dần và Cao Tần.