|
|
Đôi Gịng Đầu Năm ẤT TỴ
Văn Lang Tôn-thất Phương
Đón Tết năm nay, vẫn đang sống xa quê hương nên tiếp tục không có cái vui được hưởng không khí vui của dịp Tết, đặc biệt là cái nhộn nhịp của những ngày “đón Tết”: Bánh chưng xanh, đi Chợ Hoa ngắm hoa, ngắm người qua lại... Không biết bây giờ, trẻ con có c̣n xúng xính trong áo quần mới, rủ nhau “đi khoe xóm làng”, nữa hay không? Thường th́ ba ngày Tết không vui bằng cái không khí rộn ràng trước đó, cho nên câu “vui như Tết” có lẽ là để nói về cái không khí rộn ràng trước Tết. Nh́n trên truyền thông, có vẻ Tết năm nay (Ất Tỵ) là một cái Tết không dễ dàng ǵ lắm đối với rất nhiều người trong nước, không phải chỉ riêng ǵ với người nghèo mà cho cả đến những gia đ́nh trung lưu. Kinh tế không thoáng, công ăn việc làm khó kiếm là một điều; những khó khăn về giao thông, y tế, vv... là một điều khác. Người nghèo kéo nhau “đi về làng cũ cấy cày cho xong” cũng không hẳn là một lựa chọn tốt trong thời buổi bây giờ. Việt Nam sẽ ra sao trong bốn năm trước mắt là một điều không dễ đoán, v́ đối với bất cứ quốc gia nào, kinh tế thương mại có dễ dàng hay không cũng tùy thuộc vào t́nh trạng kinh tế chung của thế giới. Mà thế giới th́ trong thời điểm hiện tại, không ai đoán được là mọi sự sẽ đi về đâu, với ông Trump đă ngồi trong White House. Những điều ǵ ông tuyên bố đều làm cả thiên hạ hoang mang: Âu Châu th́ lo ngại, Đông Á th́ “trầm lắng”, ngỏng cổ lên “wait and see”... Ngay cả ông Putin của nước Nga cũng bảo là “ông Trump là một người khó đoán được” (unpredictable). Lo ngại nhất là Ukraina, viện trợ Mỹ mà bị cắt th́ chắc chắn thảm họa sẽ đến, v́ một ḿnh các nước Tây Âu không thể gánh vác được được việc viện trợ vũ khí cho Ukraina. Dù sao th́ đối với hầu như cả thế giới, đặc biệt là Mỹ và Tây Âu, Việt Nam đă và đang nằm trong quỹ đạo chiến lược của Trung Quốc. Quan hệ ngoại giao của họ, dù họ có lựa chọn cách nói thế nào đi nữa, tất cả đều nằm trên nét nh́n cơ bản đó. Không phải chỉ trong bốn năm ông Trump làm Tổng Thống, mà vấn đề sẽ vẫn c̣n như thế trong lâu dài. Trong năm Ất Tỵ này, và trong bốn năm ông Trump làm Tổng Thống, “chính quyền Trump sẽ ứng xử như thế nào đối với Việt Nam” là một câu hỏi quá đơn giản. Bất cứ ai làm Tổng Thống Mỹ đi nữa, tuy quyền lợi cá nhân của họ có ăn theo chút đỉnh, nhưng chủ yếu là họ nhằm phục vụ cho quyền lợi của nước Mỹ. Mà trong phạm vi quyền lợi của nước Mỹ, họ sẽ cân nhắc t́nh thế ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Taiwan, ... rồi các nước Đông Nam Á, Australia, New Zealand, và Biển Đông ... ngay đến cả xem xét đối sách của nước Nga ở Á Châu (Nga đối với Trung Quốc, Bắc Triều Tiên, Nhật Bản, Nga nhắm ǵ ở Đông Nam Á)... Họ sẽ xem Việt Nam như thế nào trong bối cảnh lớn như thế, rồi mới quyết định. Chính quyền Mỹ phục vụ quyền lợi của nước họ, chẳng dư công đi “chống” ai đó “giùm ḿnh”! Dù thế nào đi nữa, mong ước cho Việt Nam được an lành, phát triển, là điều người Việt nào cũng mong muốn. Nhưng làm thế nào để được yên lành và phát triển là một câu hỏi quá lớn, không dễ ǵ có thể nghĩ ra được. Thời buổi này, những chuyện như “một người nằm trong thảo lư” mà thấy được “đại thế của thiên hạ” như trong truyện Tam Quốc là điều bất khả thi (mà thời nào chẳng vậy, chỉ có trong tiểu thuyết thôi). Muốn biết được khá đầy đủ (chưa nói là hiểu rơ và từ đó nghĩ ra được kế sách), phải cần có thông tin, phải biết rơ cốt lơi của của chính sách toàn cầu của từng mỗi nước lớn, bản chất của nền chính trị trong nước lớn ... C̣n phải nắm vững hiện trạng của chính nước ḿnh; rồi phải có trí tuệ, khả năng, óc phán xét, phân tích, vv... Trí tuệ tập thể của cả một cộng đồng, trong trường hợp Việt Nam, ví dụ là có đi nữa, cũng chưa chắc là t́m được ánh sáng (Nhưng trí tuệ của toàn thể cộng đồng xứ ta đă và đang có hay không, có được ở mức nào ... lại là một câu hỏi khác). Dù sao năm mới là dịp để nuôi hy vọng, hy vọng nho nhỏ thôi, cho ḿnh, cho người thân và bạn bè thân quen: Mọi người đều luôn được sức khỏe, và may mắn. Với một cá nhân hay một quốc gia đều cũng vậy, may mắn, nếu có được, là do nhân quả; không phải do cầu trời khấn Phật hay kiên tŕ ḷng tin vào chủ thuyết nọ, cách làm kia... Chính các chọn lựa của con người, đặc biệt trước những vấn đề hệ trọng, đưa đến những kết quả tốt hay không, thành hay bại. Nói cách khác, nhân quả nằm trong chọn lựa của từng cá nhân, từng mỗi dân tộc, hay quốc gia. May mắn, nếu có đến, là do kết quả của những chọn lựa lâu từ trước. Chúc các bạn trong năm mới Ất Tỵ này được thân tâm an lạc, những ǵ năm ngoái muốn làm mà làm chưa xong, th́ năm nay sẽ có nhiều th́ giờ thuận lợi hơn để thực hiện.
Thân mến!
* *
(23-01-2025)
|