Bó Hoa của Phó Tổng Thống Mỹ ở Hà Nội
 

Văn Lang Tôn-thất Phương


 

Phó Tổng Thống Mỹ hiện nay là bà Kamala Harris.  Mấy hôm trước, bà đi công du sang Singapore và Việt Nam.

Ở Singapore, họ tặng bà hai thứ để đem theo:  Một nhánh hoa Lan kỷ niệm, và một món quà lâu dài – tên bà được người Singapore đặt cho một loại hoa Lan màu hồng họ mới gây giống: hoa Lan “Kamala Harris”.

Ở Hà Nội, do truyền thông không nói nên chúng ta không rơ bà Harris có được tặng hoa hay không. Họ chỉ loan đi h́nh ảnh bà mang hoa đến hồ Trúc Bạch để tưởng nhớ cố Thượng Nghị Sĩ John McCain. Tại đây có tấm “phù điêu” khắc h́nh ông McCain đang quỳ đầu hàng, với mấy hàng chữ ghi trên tấm bia bên cạnh (đại ư):  “đây là nơi Thiếu Tá Hải Quân John McCain bị bắn rớt trong khi oanh kích Hà Nội năm 1967”.

Ông John McCain, khi c̣n là phi công, đă làm việc phục vụ đất nước ông.  Về sau, khi làm Thượng Nghị Sĩ, ông cũng phục vụ đất nước ông, với chủ trương thúc đẩy bỏ việc cấm vận với Việt Nam và b́nh thường hoá ngoại giao để ảnh hưởng của Trung Cộng không quá mạnh ở Việt Nam.  Điều này tốt cho cho cả Việt Nam lẫn chiến lược toàn cầu của Mỹ trên đường dài. Tư duy của ông McCain là tư duy thời b́nh. Trong khi tư duy của tấm bia và phù điêu bên hồ Trúc Bạch là tư duy thời chiến.

Khi đến Hà Nội, Phó Tổng Thống Mỹ Harris, và trước đây là Bộ Trưởng Quốc Pḥng Mỹ cũng như thế, đều mang hoa đến viếng ông McCain ở hồ Trúc Bạch. Họ muốn tưởng nhớ một người mà họ kính phục, một người đă tận tụy phục vụ tổ quốc họ, trên một đường lối ḥa b́nh. Nước Mỹ không có nhu cầu muốn thoát ra khỏi đói nghèo, bị cô lập, nội lực yếu kém ... cho nên câu trả lời quá rơ ràng nếu hỏi “Mỹ và Việt Nam ai cần ai hơn”?

Nhưng họ vẫn t́m đến Việt Nam, v́ nhận định rằng bây giờ chủ trương của cố Thượng Nghị Sĩ McCain ngày càng hợp lư.  Tuy nhiên cũng là đứng bên cạnh hoa mà t́nh cảnh của Phó Tổng Thống Harris ở Hà Nội và ở Singapore khác nhau.  Nhờ hiểu được tâm lư của người khác, cho nên không lạ ǵ người dân Singapore, khi cầm tờ hộ chiếu quốc gia họ đi đến đâu cũng nhận được nụ cười thân thiện; và xă hội Singapore phồn vinh, thu nhập quốc dân trên đầu người Singapore cao hơn cả Nhật Bản hay Australia (60,000 USD một năm)...

Ông McCain là Thượng Nghị Sĩ của tiểu bang Arizona, một cứ điểm hùng mạnh của đảng Cộng Ḥa Mỹ.  Suốt mấy chục năm qua, họ luôn luôn bầu cho đảng Cộng Hoà.  Tuy nhiên trong kỳ bầu cử Tổng Thống năm 2020 vừa qua, ông Donald Trump (tuy cũng là người của đảng Cộng Hoà) đă bị Arizona bỏ rơi v́ ông ta đă nhục mạ Thượng Nghị Sĩ McCain, niềm tự hào của dân chúng.  Người dân Arizona quay lưng luôn với ông Trump từ đó, v́ ông Trump đă nói: “he is a war hero because he was captured” (chỉ v́ bị bắt cầm tù mà ông ta thành người hùng)... “is a loser” (đây là một kẻ chiến bại).

Muốn giao hảo với ai, điều cần thiết căn bản là phải hiểu họ.  Thượng Nghị Sĩ McCain qua đời năm 2018, bà McCain nhớ thương ông nên cũng mất theo vài tháng sau đó.  Nhưng h́nh ảnh một cựu quân nhân McCain tận tụy với đất nước sống măi trong kư ức của không chỉ người dân Arizona mà trong ḷng các chính trị gia Mỹ của cả hai luồng Dân Chủ và Cộng Ḥa; ngày hôm nay và có lẽ trong cả những năm dài tháng tận về sau.

 

(28-08-2021)