Thu xưa

Cơn gió thổi lá vàng rơi lác đác
Từ một cây bên cạnh những cây xanh
Vài nhánh con trơ trụi ở đầu cành
Nhìn xuô’ng đất bạn u sầu lo ngại

Bạn đang nghĩ cây này gây phiền toái
Mới hôm qua thu dọn hết lá cây
Mà hôm nay trăm lá rụng rơi đầy
Rồi mai mốt toàn cây không còn lá

Mùa Thu chết khi mưa về lạnh giá
Suốt mùa Đông còn khoảng trống trong sân
Thiếu bóng cây, che nắng chỉ một phần
Rồi bạn lắc đầu, quay đi nơi khác

Ngồi suy nghĩ về cây trong một lát
Đầu gật gù bạn quyết định cưa cây
Bạn ơi, xin dừng lại mấy mươi giây
Bạn sẽ thấy rằng cây kia rất đẹp 

Ngồi thư thả trong sân vườn nhỏ hẹp
Hãy hình dung một thế giới bên mình
Có cây xanh cùng những đoá hoa xinh
Và bên cạnh là cây màu vàng đỏ

Kìa, trên gốc có vài con kiến nhỏ
Đang lay hoay khiêng miếng lá vàng khô
Gắng sức leo quanh những sỏi đá gồ
Chúng không quản đường xa về xây tổ

Hãy nghe tiếng chim đang tung cánh vỗ
Từ đầu cây vàng võ độ Thu sang
Giữa rừng xanh lại rợp lá đỏ vàng
Khung cảnh ấy thật là tranh tuyệt mỹ

Còn nhiều nữa những gì đem thú vị
Bạn có nghe xào xạc tiếng lá cây
Mỗi khi làn gió nhẹ thổi qua đây
Mùa Thu đẹp, một mùa nhiều linh động 

Bạn có nhớ đàn chim vì sự sống
Chúng bay từ phương Bắc lạnh về đây
Cả đàn chim dừng đậu ở cây này
Rồi tung cánh cả đàn bay mất dạng

Mùa Thu đến có trăng lên rực sáng
Mặt trăng tròn nhô khỏi ngọn cây trơ
Chị Hằng ơi chị đẹp, đẹp không ngờ
Ra ngắm Nguyệt đề thơ thêm lãng mạn

Khi Đông đến dưới bầu trời quang đãng
Tia nắng hồng chiều xuống những cành trơ
Cảnh vật đang chờ đợi nắng bây giờ
Cành trơ lá nhìn nên thơ như mộng

Dù trụi lá nhưng cây đang còn sống
Hãy lặng yên và thở khí trong lành 
Ngửi mùi hương từ những lá khô quăn
Ta sẽ thấy cây kia thêm giá trị 

Tuy cây ấy có khi không hoàn mỹ
Vì phải theo cùng đạo luật luân hồi
Thu sẽ qua, Đông lại đến đây thôi
Xuân nhường bước cho mùa Hè tiếp nối

Rồi lá phải theo từng mùa biến đổi
Hãy chờ xem sự chuyển hóa thiên nhiên
Bạn sẽ quên, quên tất cả ưu phiền
Không còn vướng bận lòng khi gió thổi

Đừng vội hốt lá khô trên gốc cội
Lá nằm yên rồi mục nát tan dần
Thời gian qua lá sẽ trở thành phân
Và theo rễ, theo thân nuôi cây tốt

Lá Thu chết vẫn không là mai một
Cuối mùa Đông cây sẽ trổ mầm con
Rồi đầu Xuân đầy những búp lá non
Không mất hẳn, lá hồi sinh như cũ 

Bạn nhắm mắt, rồi suy tư lưỡng lự
Cảnh đẹp kia không khiến bạn xiêu lòng
Bạn tin rằng giữ nó sẽ hoài công
Màu sắc ấy chưa là Thu quyến rũ

Không do dự, quyết cưa cây như cũ
Buá, xuổng, cưa, chổi, cuốc bạn đem ra
Kính an toàn đã có sẵn trong nhà
Bạn hì hục bắt đầu từ cành nhỏ

Cây rung động, lại càng thêm lá đổ
Vài giờ sau cành lớn cũng phơi thây
Đến buổi chiều cành lá đã trải đầy
Trên sân cỏ xanh pha vàng, nâu, đỏ

Bạn xếp gọn khúc cây qua một xó
Rồi cong lưng đào cuốc cả gốc lên
Đến xế chiều, thân bạn đã suy mềm
Chân lảo đảo đạp trên bùn bên gốc 

Kìa dưới đất, những con giun đang khóc
Quằn quại đau, thân bị nát tả tơi
Chúng mong sao sẽ hoá kiếp thành người
Sau khi chết tiêu tan trong cát bụi

Chưa hết việc, trời đang ngà ngà tối
Vài hạt mưa pha lẫn giọt mồ hôi
Đã mệt rồi, tuần tới tiếp tục thôi
Bạn thở mạnh: Tuần này qua mau quá !

Thế mơ’i biết bứng cây là vất vả
Xong lần này và chỉ một lần thôi
Từ tuần sau khỏi dọn lá vàng rơi
Thay vào đó sẽ là cây xanh mới

Thêm tuần nữa bạn nôn nao chờ đợi
Ngày cuối tuần mau đến bạn ra sân
Rồi miên man dự tính những gì cần
Cho hoàn tất trồng cây vào chỗ trống 

Sáng nay bạn đến vườn cây thật rộng
Đi dạo quanh những chậu lớn nhiều lần
Ngắm cây xanh rồi lại đứng phân vân
Cây nào nhỉ, một cây xanh xanh mãi

May khi ắy, người chăm cây bước lại
Chào bạn rằng: Cần giúp đỡ chi không
Và chỉ thêm cây dễ sống nên trồng
Bạn vui vẻ mua cây cao khá lớn 

Nhìn đẹp mắt một cây xanh mơn mởn
Bạn sẵn sàng tay áo vén lên cao
Lại ra công vài tiếng phải cuốc cào
Đặt xuống lỗ, chỉnh cây rồi lấp đất

Tay xoa bụi, rằng: Cây này nặng thật ! 
Thu dọn xong trời đã đến quá trưa
Tắm rửa rồi ăn nghỉ cũng là vừa
Chiều xem lại còn chi mình sẽ tính 

Vì quá mệt, ngủ gần chiều mới tỉnh
Bạn ra vườn ngồi ngắm bóng cây xanh
Vài con chim bay lượn đậu đầu cành
Bạn sung sướng hít hơi vào đầy ngực

Từ chiều ấy hình như trời sáng rực
Không bị mờ vì những lá uá nâu
Cũng không lo hốt lá cuối Thu sầu
Sân xanh ngắt một màu tươi xanh đậm

Thu vừa hết, gió Đông sang lạnh thấm
Đông năm nay có vẻ lạnh hơn xưa
Và hình như ít nắng giữa ban trưa
Không nắng ấm, sau vườn mau sậm tối

Nhớ Đông trước có vài tia nắng rọi
Qua nhánh cây trơ trụi cũ trước đây
Nhưng bây giờ thêm bóng của tàng cây
Tia nắng ấm bị cây xanh che khuất

Có lẽ thế, tiết Đông này lạnh thật
Thôi ráng chờ vài tháng sẽ qua mau 
Đông ở đây dù có lạnh đến đâu 
Không đến nỗi đóng băng hay rơi tuyết

Trong vườn cũng không cây nào như chết
Cuối Đông rồi sân vẫn đậm màu xanh
Nhớ mầm con vừa mới trổ trên cành
Trong khoảnh khắc hình cây xưa trở lại

Mùa Xuân đến tiễn Đông không ngần ngại
Nhưng Xuân này lại thiếu búp lá non
Vì năm nay cây ấy đã không còn
Cây thiếu cảnh toàn thân khoe lá mới

Xuân đã hết, gió Hè sang phơi phới
Nhìn màu xanh an ủi được phần nào
Thêm cây to che nắng mát biết bao
Hè này đến quên cây không quyến luyến 

Thật mau quá, thế là Thu sắp đến
Biết Thu này ta có nhớ Thu xưa
Nhớ nhung chi , có nhớ cũng bằng thừa
Cây đã mất và đây là hiện thực

Mùa Thu cũ vẫn còn trong ký ức
Cũng nơi đây năm ngoái lá đỏ vàng
Cây mới này không biết đến Thu sang
Vẫn xanh lá, thật vô tình đến thế !

Rồi những lúc khi màn chiều đã xế
Ra vườn sau chờ đón ánh trăng lên
Trăng đang nhô lơ lửng ở ngọn trên
Sau cây mới chị Hằng như bớt sáng

Đàn chim Bắc nay không còn lai vãng
Không có cành trơ trụi để dừng chân
Mong sao cho ký ức ấy tan dần
Không còn tiếc đàn chim tìm chỗ đậu 

Khung cảnh cũ đến nay còn in dấu
Cây đỏ vàng nổi bật giữa cây xanh
Gió heo may đưa lá rụng đầu cành
Khi quét lá thoảng mùi hương của lá

Hình như có tâm tình chi khó tả
Phải chăng là bạn tiếc cảnh Thu xưa
Thôi quên đi Đông sắp đến cũng vừa
Rồi mọi chuyện sẽ êm xuôi như cũ

Đông đã đến, sao ta còn ủ rũ
Trong năm qua cây cảnh ít đổi dời
Một năm mùa có bốn, cũng vậy thôi 
Không đủ lạnh, ở đây không có tuyết

Ngoài xanh biếc, không gì là đặc biệt
Không cành trơ, không lá đỏ vàng nâu
Suốt một năm ta chỉ thấy một màu
Ta nhớ lại mùa Thu xưa quyế’n rũ 

Nếu đem được cây kia về như cũ
Xuân Hạ Thu Đông lúc đến khi tan
Nhìn bốn mùa thay đổi dẹp vô vàn
Ngoài ôn độ, mùa còn thay cảnh sắc

Bạn đi bộ ngang nhiều ngôi nhà khác
Thấy đủ màu vàng đỏ rộ trước sân
Lá khô bay, lăn dưới gót vài lần
Làn gió mát, lá vàng rung xào xạc

Trời chợt tối vì mây giăng dầy đặc
Lòng xôn xao không biết tại vì sao
Này bạn ơi, đừng luyến tiếc chi nào
Hãy dừng bước, hít vào đầy khí mát

Nhắm đôi mắt, lặng tâm trong giây lát
Nên biết rằng thực tế vẫn là đây
Bạn rất may Đông đến ở nơi này
Không lạnh cóng, đóng băng hay bão tuyết 

Và không cảnh tiết trời nhiều cay nghiệt
Cả bốn mùa luôn rợp lá cây xanh
Hãy cảm ơn sự hiện hữu an lành
Nên quý mê’n những gì ta đang có

Có những lúc muốn chi ta không rõ
Hay có khi tốt xấu chẳng phân minh
Cái xấu kia che điểm tốt bên mình
Khi hiểu biết, muộn màng rồi thất vọng

Buồn đôi chút nhưng không nên tuyệt vọng
Khi bạn mong thưởng thức cảnh thiên nhiên
Đi dạo qua hàng xóm hoặc công viên
Ngắm cảnh đẹp, khỏi hoài công chăm sóc

Đừng bỏ phí những ngày giờ vàng ngọc
Giờ phút này đời sống thực là đây
Chiêm ngưỡng đi, cái đẹp suốt đêm ngày
Xin quý trọng những gì trong hiện tại 

Vì có thể chúng không bên ta mãi
Sự trên đời là thế giói vô thường
Hãy vui đi mai mốt khỏi vấn vương
Không hối tiếc những gì chưa tận hưởng


ST

Bài này Sểnh làm vào Thu năm ngoái