Tấm nệm Tottori

Tottori no futon, truyện cổ tích Nhật Bản.

Người dịch : Quỳnh Chi

Ngày trước lâu lắm rồi, tại tỉnh Tottori có một quán trọ nhỏ vừa khai trương th́ ngay trong đêm đầu tiên đă có một người khách đến trọ. Đó là một người lái buôn. Chủ quán trọ tiếp đón ông khách vô cùng hậu hĩ, với ư mong rằng tiếng khen quán trọ nhỏ của ḿnh sẽ theo người lái buôn mà vang xa khắp nơi. Ông khách được dọn một bữa ăn no nê, có rượu sake thật ngon hâm nóng uống thỏa thích. Ăn xong khách được nằm ngủ trên bộ nệm futon trải trên nền nhà lát chiếu tatami.

Thế nhưng, hầu như ông khách chưa chợp mắt được bao lâu, th́ nghe có tiếng người nói trong pḥng, làm khách tỉnh giấc. Mà đó là giọng nói của mấy đứa trẻ con nói chuyện với nhau, cứ hỏi di hỏi lại măi một điều:

- Anh có lạnh không ?

- Em có lạnh không ?

Khách khẽ lên tiếng quở trách th́ giọng nói kia im bặt được một lúc. Lát sau, giọng nói ấy lại cất lên th́ thào khe khẽ, ra chiều như sợ khách nghe được, xong vẫn rơ mồn một:

-Anh có lạnh không ?

Một giọng nói khác ân cần đáp lại:

-Em có lạnh không ?

Khách vùng dậy, thắp đèn lên soi, xem xét khắp pḥng, nhưng không thấy có ai cả. Các cánh cửa shoji dán giấy đều khép kín. Ḍm vào trong tủ th́ thấy tủ trống trơn. Khách lấy làm lạ, cứ để đèn sáng mà nằm ngủ. Tức th́, khách vừa ngả đầu xuống gối chưa được bao lâu, lại nghe có tiếng hỏi:

-Anh có lạnh không ?

-Em có lạnh không ?

Lúc bấy giờ, khách mới chợt rùng ḿnh, thấy lạnh cả xương sống, nhưng đó không phải là cái lạnh v́ hơi đêm, mà là v́ khách chợt nhận ra rằng giọng nói ấy phát ra từ trong tấm nệm futon mà khách đang nằm. Chỉ có chính tấm nệm mới có thể cất tiếng hỏi như vậy thôi.

Khách hấp tấp bước xuống cầu thang dẫn xuống nhà dưới, gọi chủ trọ quán dậy và kể hết đầu đuôi sự t́nh. Xong người chủ quán trọ lại ra chiều tức giận, bảo khách:

-Quư khách uống rượu say nên nằm chiêm bao thấy chuyện vớ vẩn chẳng ra đâu vào đâu đấy thôi ạ.

Chiều tối hôm sau, lại có người khách khác đến xin trọ lại một đêm. Đêm khuya, người khách này cũng lại đánh thức chủ quán trọ dậy, và lại kể cho nghe những điều giống hệt như ông khách hôm trước. Và một điều lạ lùng là người khách hôm nay không hề uống một giọt rượu nào.

Khách đi rồi, chủ nhân nghĩ bụng cho là điều quái dị, bèn vào căn pḥng dành cho khách ở tầng hai mà xem xét các tấm nệm. Thế rồi trong lúc đang ở trong căn pḥng ấy, chủ quán trọ bỗng nghe có tiếng người. Bấy giờ chủ trọ mới biết rằng điều mà hai ông khách đă kể lại là có thật. Và chỉ có một tấm nệm duy nhất lên tiếng, c̣n các tấm nệm khác th́ im bặt chẳng nói năng ǵ .

Trời sáng ra, chủ quán trọ bèn đến cửa hiệu bán nệm futon nơi đă bán cho ḿnh tấm nệm ấy, đem câu chuyện vừa xảy ra ở quán trọ mà hỏi chủ hiệu bán nệm. Nhưng chủ hiệu bán nệm cũng không biết ǵ về tấm nệm. Ông ta cho biết đă mua lại tấm nệm này từ một cửa hàng nhỏ hơn, đó là một hiệu buôn nghèo nàn ở măi tận cuối phố . Thế là chủ quán trọ cứ đi lần hỏi hết nơi này đến nơi khác, cuối cùng t́m đến được một hiệu bán nệm nghèo nàn tồi tàn nhất, và mới được biết câu chuyện của chiếc nệm ấy như sau.

Số là có một gia đ́nh nọ có hai đứa con trai, đứa bé sáu tuổi, đứa lớn tám tuổi. Họ là dân tha phương cầu thực đến ngụ cư ở đây. Một ngày mùa đông người cha lâm bệnh được một tuần lễ th́ qua đời. Sau đó người mẹ yếu đuối lắm bệnh tật lâu nay, chẳng bao lâu cũng qua đời theo chồng, để lại hai đứa con thơ. Hai đứa bé không có một người thân nào để nương tựa, nên chúng bèn bán dần ṃn các thứ trong nhà lấy tiền sống qua ngày. Mỗi ngày chúng đều đem bán một thứ trong nhà, cho đến khi không c̣n ǵ để bán, ngoài một tấm nệm để nằm. Đă đến lúc chúng không c̣n ǵ để ăn, lại c̣n đang thiếu nợ tiền thuê nhà.

Đến ngày đại hàn, một ngày trời lạnh khủng khiếp, lạnh hơn bao giờ hết. Hôm ấy tuyết rơi nhiều và đóng rất dầy, hai đứa bé không thể ra khỏi nhà mà đi đâu xa. Hai đứa bé cùng đắp chung một tấm nệm mà run bần bật, không c̣n có cách nào khác là lo lắng hỏi thăm nhau theo kiểu trẻ con:

-Anh có lạnh không ?

-Em có lạnh không ?

Hai đứa bé sợ gió lạnh, nhưng chúng c̣n sợ chủ nhà hơn thế nữa. Là v́ chủ nhà đă đến dựng cổ chúng dậy mà đ̣i nợ. Người chủ nhà này là một gă đàn ông tướng tá dữ dằn, và không biết mủi ḷng. Khi biết không có ai trả tiền nhà cho hai đứa bé, gă bèn đuổi chúng ra ngoài đường giữa lúc trời tuyết, tịch thu nốt cả tấm nệm c̣n lại và khóa chặt cửa lại.

Hai đứa bé phong phanh có mỗi một manh áo mỏng nhuộm màu lam, là v́ chúng đă bán hết quần áo để mua cái ăn. Và chúng cũng không biết đi về đâu. Ở cách đấy không xa có một ngôi chùa nhỏ thờ đức Phật Quan Âm, nhưng v́ tuyết rơi dầy quá, nên hai đứa bé không tới đó được. Sau khi chủ nhà bỏ về rồi, hai đứa bé bèn lén quay trở lại phía sau căn nhà. Đúng lúc đó cái lạnh làm hai đứa bé buồn ngủ, hai anh em bèn ôm chặt lấy nhau cho đỡ lạnh.

Trong lúc hai đứa bé ngủ thiếp đi th́ thần thánh thương t́nh đă đem cho chúng chiếc nệm mới. Đó là tấm nệm trắng nơn và đẹp chưa từng thấy trên đời này, và nhờ vậy hai đứa bé không c̣n thấy lạnh nữa. Hai đứa bé ngủ say hết ngày này sang ngày khác. Rồi người ta t́m thấy chúng, xây cho chúng một chỗ nằm trong nghĩa địa của ngôi chùa thờ đức Phật Thiên Thủ Quan Âm có ngàn cánh tay.

Sau khi biết rơ đầu đuôi câu chuyện về tấm nệm, người chủ quán trọ bèn đem cúng tấm đệm ấy cho vị ḥa thượng trụ tŕ ở ngôi chùa thờ Phật Thiên thủ Quan Âm, để nhờ ngài tụng kinh cầu nguyện cho linh hồn hai trẻ nhỏ.

Thế là từ đó, tấm nệm im bặt không c̣n lên tiếng nữa.

 

(Tokyo, 16/12/2006)

Tottori no futon, truyện cổ tích Nhật Bản.
Người dịch : Quỳnh Chi