Tập kích tiệm bánh mì

Murakami Haruki

Phạm Vũ Thịnh dịch

Dù sao đi nữa, lúc bấy giờ dạ dày của chúng tôi đã trống rỗng rồi. Mà không, chẳng phải chỉ là dạ dày trống rỗng mà thôi đâu. Cảm giác cứ như là đã nuốt luôn toàn bộ khoảng trống không trong vũ trụ kia. Ban đầu thực sự rất nhỏ, chỉ một khoảng chân không cỡ lỗ trống giữa chiếc bánh-rán tròn donut mà thôi, nhưng càng lúc càng nở lớn nhanh chóng, cuối cùng đã trở thành khoảng hư vô không đáy. Tiếng dạ dày chúng tôi sôi sùng sục đã làm nhạc nền nghiêm trang cho tượng đài cơn đói bụng. 

Tại sao cơn đói ấy đã phát sinh? Tất nhiên là vì chúng tôi thiếu thực phẩm. Tại sao chúng tôi lại thiếu thực phẩm? Là vì chúng tôi đã chẳng có vật gì có giá trị tương đương để đổi lấy thực phẩm. Vậy thì làm thế nào đến nỗi chúng tôi lại không có được vật gì có giá trị tương đương để trao đổi? Có lẽ là do chúng tôi thiếu trí tưởng tượng. Mà không, cơn đói ấy có thể đã nảy sinh trực tiếp từ sự thiếu trí tưởng tượng của chúng tôi đó thôi. 

Nhưng mà, sao cũng được. Thượng đế, Karl Marx và John Lennon đều đã chết cả rồi.  

Dù sao đi nữa, lúc bấy giờ dạ dày của chúng tôi hoàn toàn trống rỗng, và vì vậy mà chúng tôi đã dấn thân vào tội lỗi. Không phải cảm giác đói bụng đã xui khiến chúng tôi dấn thân vào tội lỗi, mà chính tội lỗi đã gây ra cơn đói thúc đẩy chúng tôi phạm tội đó thôi. Tôi không hiểu rõ ràng cho lắm, nhưng sự việc này có tính cách hiện sinh chủ nghĩa. 

“Ôi, tớ sắp đi đứt mất thôi,” đồng lõa của tôi rên lên.  Nói tóm gọn thì đúng là như thế.

Thật tình, cả hai đứa tôi đã chẳng cho được vào bụng chút gì ngoài nước lã trong suốt hai ngày qua. Đã một lần ăn thử lá hướng dương xem sao, nhưng rồi không muốn thử thêm nữa. 

Sự tình là như thế nên chúng tôi đã mang dao phay đến tiệm bánh mì. Tiệm bánh mì nằm ở ngay trung tâm khu mua sắm, giữa một hàng bán chăn nệm và một hàng bán văn phòng phẩm. Ông chủ tiệm bánh mì đã ngoài năm mươi, đầu hói. Trong tiệm dán nhiều bích chương của đảng cộng sản Nhật Bản. 

Nắm chặt dao trong tay, chúng tôi chậm rãi bước trong khu mua sắm, tiến đến tiệm bánh mì. Có cảm giác giống hệt như trong phim "High Noon", băng cao-bồi ngoài vòng pháp luật đang đi thanh toán Gary Cooper. Theo bước chân tiến lên, mùi thơm của bánh mì nướng dần dần đậm đà thêm. Và mùi thơm bánh mì nướng càng nồng nàn thêm lên, thì chúng tôi càng nhúng chân sâu thêm vào tội lỗi. Chúng tôi càng phấn khích vì sắp tấn công tiệm bánh mì; lúc đó tôi nhớ đến những cảm xúc sâu đậm của đoàn Thanh niên Hitler. 

Trờì đã xế chiều nên trong tiệm bánh chỉ có mỗi một người khách. Một bà xồn xồn lơ đãng tay xách một cái túi xộc xệch. Bà ta chẳng hề để ý đến không khí hiểm nguy đang lởn vởn xung quanh bà. Bao giờ cũng thế, kế hoạch phạm tội chặt chẽ nào cũng bị phương-hại bởi những cử động lẩn thẩn của những bà xồn xồn lơ đãng kiểu này. Ít nhất thì chuyện như thế luôn luôn xảy ra trong phim ảnh. Tôi đưa mắt nhắn đồng lõa đừng làm gì cả cho đến khi bà ta rời đi. Rồi giấu con dao sau lưng giả vờ chọn mua bánh mì. 

Bà ta đủng đỉnh lựa chọn mất thời giờ đến sốt cả ruột, cứ như là đang thận trọng chọn mua bộ tủ có ba mặt gương soi, chỉ để chọn mấy chiếc bánh rán và bánh dưa đặt lên khay của mình. Mà bà đã định mua ngay đâu. Đối với bà ta, mấy chiếc bánh rán bánh dưa ấy vẫn chỉ là một luận án gì đấy còn nằm trong phạm vi giả thuyết mà thôi. Bà còn cần nhiều thì giờ để kiểm chứng nữa kia. 

Rồi thời gian trôi qua, trước tiên bánh dưa mất tính thuyết phục. Bà ta lắc đầu như thể đang nghĩ “Tại sao mình lại chọn bánh dưa nhỉ?” Thứ bánh ấy mà mua làm gì chứ! Ngọt quá mà! 

Bà ta trả bánh dưa lại trên kệ, suy nghĩ một lúc rồi gắp lấy hai chiếc bánh sừng bò, nhẹ tay đặt lên khay. 

Một luận án mới đã được đề xuất. Băng sơn đã lay động một tí, thậm chí từ tầng mây bắt đầu hé mở đã có vài tia nắng mùa xuân lọt xuống. 

"Vẫn chưa xong à?" Đồng lõa của tôi gằn giọng thì thầm. “Hay cứ làm luôn mụ ta cho rồi.”

“Đừng, khoan đã nào,” tôi ngăn lại. 

Trong lúc đó, ông chủ tiệm vẫn không để tâm gì đến khách, chỉ chăm chú lắng tai nghe điệu nhạc Wagner phát ra từ máy radio cassette. Đảng viên cộng sản Nhật Bản mà nghe nhạc của Wagner thì có phải là hành vi chính đáng hay không, thật tình tôi không hiểu được. 

Bà khách tiếp tục nhìn đăm đăm vào bánh sừng bò và bánh rán trong khay. Bà lấy làm lạ. Kỳ quái thật! Bà nghĩ bánh sừng bò và bánh rán quyết không thể xếp cạnh nhau được. Có vẻ bà cảm thấy rằng có gì đấy mâu thuẫn về tư tưởng. Chiếc khay bánh trên tay bà rung chuyển lục cục giống như tiếng rung của tủ lạnh bị hỏng bộ điều chỉnh nhiệt độ. Tất nhiên là chiếc khay không thực sự rung chuyển, mà chỉ là rung động có tính cách tượng trưng. Lục cục, lục cục. 

“Làm luôn mụ ta đi!” Đồng lõa của tôi lại nói. Do cơn đói tột độ, nhạc Wagner và cảm giác căng thẳng mà bà kia gây ra, anh ta đã trở nên nhạy cảm như lông tơ trên vỏ quả đào. Tôi im lặng lắc đầu. 

Dù sao, bà kia tay cầm chiếc khay vẫn còn thờ thẫn lang thang trong âm-giới mờ tối. Chiếc bánh rán trong khay đã đứng lên diễn-đàn hướng đến thị-dân La Mã mà bắt đầu một bài phát biểu có thể nói là rất cảm động. Lời lẽ đẹp đẽ, khẩu hiệu hùng hồn, với một giọng nam trung baritone vang dội,... khiến mọi người đồng loạt vỗ tay. Tiếp đó, bánh sừng bò bước lên diễn đàn, đọc một bài phát biểu lan man về đèn giao thông. Những là xe muốn rẽ trái thì cứ tiến thẳng lên khi đèn hiệu giao thông chuyển sang màu xanh, rồi sau khi thấy chắc chắn rằng không có xe nào tiến tới phía mình thì hãy rẽ trái,... Người dân La Mã tuy chẳng hiểu rõ bài phát biểu (bởi thời đó chưa có đèn hiệu giao thông) nhưng vì vốn là một câu chuyện khó mà hiểu cho thấu nên họ đã vỗ tay ào ào. Lần này, tiếng vỗ tay dành cho chiếc bánh sừng bò có phần lớn hơn. Thế nên chiếc bánh rán đã bị trả về vị trí cũ trên kệ.  

Thế là chiếc khay của bà kia đã có được sự hoàn-bích giản dị đến cùng cực. Vỏn vẹn hai chiếc bánh sừng bò thôi. Chẳng còn gì để tranh cãi cả. Hài lòng, bà rời khỏi tiệm bánh mì. 

Bây giờ đến lượt chúng tôi.

“Chúng tôi đói quá rồi,” tôi thẳng thắn nói với ông chủ tiệm. Con dao phay vẫn giấu kỹ sau lưng. “Lại nữa, cả hai chúng tôi không có một xu nào cả.”

“Thế cơ đấy,” ông chủ nói, gật gù.  

Trên quầy có đặt một cái bấm móng tay. Chúng tôi cùng nhìn đăm đăm vào cái bấm móng tay ấy. Một cái bấm móng tay đồ sộ cắt được đến cả móng vuốt của loài kền kền nữa kia. Có lẽ được chế tạo ra như một trò đùa bỡn gì đấy. 

Ông chủ tiệm nói: “Nếu đói đến thế thì ăn bánh mì đi”.

“Nhưng chúng tôi không có tiền trả.”

“Nghe rồi,” ông chủ nói, chán chường. “Khỏi phải trả tiền. Cứ ăn như ý muốn.” 

Một lần nữa, tôi lại nhìn đăm đăm vào cái bấm móng tay. "Thật sao? Chúng tôi định phạm tội đây mà.”

"Ừ, ừ."

“Vì vậy, không thể chấp nhận lòng tốt của người khác được đâu.”

"Ừ..."

“Chuyện là như thế.”

“Thế cơ đấy,” ông chủ nói một lần nữa, “Vậy thì, hãy làm thế này xem sao. Các cậu cứ ăn bao nhiêu bánh mì tùy thích. Bù vào đó tôi sẽ đặt lời nguyền vào các cậu. Chịu như thế không nào?”

"Lời nguyền? Như thế nào chứ?"

“Lời nguyền thì bao giờ cũng khó lường. Không giống như lịch trình tàu điện ngầm đâu.”

“Này, khoan đã!” Đồng lõa của tôi ngắt lời. "Tớ không chịu đâu! Tớ ghét bị lời nguyền gì đấy! Cứ giết ngay đi cho xong chuyện!”

“Khoan đã, khoan đã!” ông chủ vội vã nói. “Tôi không muốn bị giết.”

“Chứ tớ không muốn bị lời nguyền,” đồng lõa của tôi đáp lại.

“Nhưng mà phải có trao đổi gì đấy mới được chứ,” tôi nói. 

Cả ba chúng tôi im lìm một hồi mà đăm chiêu nhìn cái bấm móng tay.

“Thế này thì sao nào,” ông chủ mở miệng. “Hai cậu có thích Wagner không?”

“Không,” tôi đáp.

“Hoàn toàn không,” đồng lõa của tôi nói.

“Vậy thì, nếu các cậu chịu nghe cho đủ nhạc Wagner, thì tôi sẽ cho ăn bao nhiêu bánh mì cũng được.” 

Nghe cứ như là chuyện nhà truyền giáo ở lục địa tối ám chưa thấy ánh sáng văn minh gì đấy, thế nhưng chúng tôi đã lập tức chấp thuận ngay. Ít nhất thì cũng tốt hơn là bị lời nguyền mà.

“Được thôi,” tôi đáp.

“Tớ cũng chả sao,” đồng lõa của tôi nói. 

Thế là hai đứa tôi vừa nghe nhạc Wagner vừa ngốn bánh mì vào cho đầy bụng. Trong lúc ông chủ đọc lời giải thích đĩa nhạc: “Tristan và Isolde, là tác phẩm xuất sắc chiếu sáng rạng rỡ trong lịch sử âm nhạc, hoàn thành năm 1859, trở thành tác phẩm trọng yếu không thể thiếu để có thể lý giải được thành tựu âm nhạc ở nửa sau cuộc đời của Wagner.”

"Hừm hừm…"

Ngồm ngoàm…  

“Cháu trai của Hoàng đế xứ Cornwall là Tristan được vua phái đi đón Công chúa Isolde về làm Hoàng hậu, thế nhưng trên chuyến hải hành trở về, anh đã sa vào tình yêu với Isolde mất rồi. Phần nhạc mở đầu bằng song tấu cello và oboe diễn tả tình yêu tuyệt vời của đôi lứa này.” 

Một giờ sau, cả hai bên đều hài lòng mà chia tay.

“Nếu được thì ngày mai cùng nhau nghe Tannhauser nhé,” ông chủ tiệm bánh mì nói. 

Chúng tôi lê bước trở về phòng, khoảng hư vô từng tồn tại trong chúng tôi biến đâu mất tiêu không còn chút dấu vết. Và sức tưởng tượng của chúng tôi bắt đầu chuyển động nhịp nhàng như thể đang lăn tròn xuống con dốc thoai thoải.

Phạm Vũ Thịnh dịch

Sydney 30/11/2023

® "Khi phát hành lại thông tin từ trang này cần phải có sự đồng ý của tác giả 
và ghi rõ nguồn lấy từ www.erct.com"

Cảm tưởng, ý kiến xin gởi về  t4phamvu@hotmail.com