|
Quan hệ Mỹ-TQ thời Trump
Sakurai Yoshiko Phạm Vũ Thịnh dịch
Hai đại cường quốc Mỹ và TQ đều không an định. Ngôn từ và hành động của người lănh đạo hai nước này đều không thể tin cậy được. Chẳng rơ Tổng thống Trump và Chủ tịch Xi suy nghĩ như thế nào về chiến lược thế giới? Họ sẽ hành động như thế nào? Vấn đề ngoại giao trọng yếu nhất đối với Nhật Bản là triển vọng của quan hệ Mỹ-TQ th́ vẫn chẳng rơ ràng, không khác ǵ trước. Có lẽ một lư do là v́ những phát ngôn bừa băi của Tổng thống Trump. Về vấn đề Đài Loan, mới nghe ông ấy nói "Tại sao lại phải bị bó buộc vào chính sách Một nước TQ?" vừa xong, th́ liền sau một cú điện thoại với Chủ tịch Xi, lại biến ngay thành lời tuyên bố "Hoa Kỳ tôn trọng chính sách Một nước TQ"! Và ông nói "Minh ước Bắc Đại Tây Dương NATO đă lỗi thời rồi." vừa xong th́ lại khen nức nở "Đồng minh NATO là dây liên kết đă đưa đến chiến thắng đánh tan chủ nghĩa phát xít qua hai Thế chiến, rồi đánh bại chủ nghĩa cộng sản trong cuộc Chiến tranh lạnh."Mà về chuyện lănh tụ tối cao có ngôn hành bất nhất, lời nói và hành động không đi đôi với nhau th́ TQ cũng nổi bật hẳn. Trong Diễn đàn Kinh tế Thế giới (Hội nghị Davos) ngày 17 tháng 01, 2017 ở Thụy Sĩ, Chủ tịch Xi đă diễn thuyết về tính cách trọng yếu của mậu dịch tự do! Thật là lời đùa bỡn ở cấp cao nhất! Bởi giờ đây hầu như chẳng c̣n ai nghĩ Chủ tịch Xi có ư hướng cải cách tự do kinh tế cả. Quan hệ quốc tế thay đổi như chong chóng theo chiều gió thổi từ cán cân quyền lực và lợi ích thực tế của các nước, nhất là các nhà lănh đạo Mỹ và TQ luôn luôn chuyển đổi hành vi và chính sách, đến nỗi không thể nào tin tưởng vào lời nói của họ được. V́ thế, không chỉ ngôn động trên bề mặt giữa Mỹ và TQ, mà c̣n phải chú ư theo dơi những động thái phía sau lưng nữa. Chẳng hạn cách gia đ́nh Tổng thống Trump tiếp xúc với phía TQ trên thực tế. Ngày 01 tháng 02, 2017, trưởng nữ Ivanka, người được Tổng thống Trump tin cậy nhất, đă đưa con gái 5 tuổi là Arabella đến viếng ṭa Đại sứ TQ để chúc mừng Tết Âm lịch. Bé Arabella, đang học tiếng TQ, hôm ấy đă mặc áo màu đỏ hát bài ca bằng tiếng TQ, được từ Đại sứ cho đến mọi thuộc hạ tán thưởng nhiệt liệt. Sau đó Ivanka đă đăng phim màn tŕnh diễn của con gái ḿnh lên khoe trên Twitter. Đấy là đường lối ngoại giao vượt lên trên xă giao riêng tư thông thường, đường đường là một hành vi ngoại giao được Tổng thống Trump chấp nhận và yểm trợ. Lúc bấy giờ trên bề mặt chính trị th́ đă có ǵ nào? Ngày 31 tháng 01, Tổng thống Trump lên tiếng phản đối "TQ thao túng suất chuyển ngân để giảm giá đồng Nhân dân tệ." Và ngày 13 tháng 01 ông cũng đă tuyên bố "xét lại chính sách Một nước TQ." Trên bề mặt tin tức th́ Tổng thống Trump ra vẻ nghiêm khắc phê phán chính sách của TQ, nhưng hành vi phía sau lưng th́ ngược lại, bày tỏ t́nh thân ái lai láng đối với TQ. Chồng của Ivanka là Jared Kushner cũng đă có những hành tung đáng chú ư. Được xem là nhân vật được Trump trọng dụng nhất, Kushner lúc bấy giờ đang phụng sự cho bố vợ trong cương vị Cố vấn Tối cao của Tổng thống, nắm quyền lực lớn trong tay. Ngày 10 tháng 01, 2017, nhật báo New York Times (NYT) đă đăng một bài phóng sự lớn về Kushner. Mặc dù Kushner không chấp thuận yêu cầu phỏng vấn, nhưng tờ NYT tường thuật tin Kushner đă có một bữa ăn (vào ngày 16 tháng 11, 2016) với đại phú hào TQ Wu Xiaohui (Ngô Tiểu Huy) khoảng một tuần sau khi Trump thắng cử Tổng thống. Kushner có quan hệ mật thiết với giới tư bản TQ, trong đó có Tập đoàn Bảo hiểm Anbang có vốn 285 tỷ USD, mà Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành là Wu Xiaohui, được biết là đă kết hôn với cháu gái của Đặng Tiểu B́nh. Tập đoàn Bảo hiểm Anbang được sáng lập vào năm 2004, đă tăng trưởng thần tốc trong ngành buôn bán bảo hiểm thu lợi lớn, trở thành một tập đoàn tài chính khổng lồ, đă vang danh trong thương vụ mua trọn khách sạn nổi tiếng Waldorf Astoria ở New York vào năm 2014. Từ hôn nhân với cháu gái của Đặng Tiểu B́nh, Wu Xiaohui được xem là một Thái tử Đảng "Hồng nhị đại – Thế hệ Hồng thứ hai" con cháu của lớp cán bộ cao cấp thời Cách mệnh TQ. Báo NYT đă tường thuật mối quan hệ giữa nhân vật Thái tử Đảng ấy với con rể của Tổng thống Trump. Bài báo cho biết: tháng 01, 2017, Kushner vừa mới bước sang tuổi 36. Từ sau khi tốt nghiệp thủ khoa Đại học Harvard, Kushner đă kế thừa sự nghiệp kinh doanh bất động sản của ông nội, trong ṿng mười năm nay đă đầu tư 7 tỷ USD, phần lớn số vốn ấy được hỗ trợ bởi các nhà tư bản TQ trong đó có Wu Xiaohui. Nh́n vào hai mặt gương phía trước và phía sau của quan hệ Mỹ-TQ, hỗn hợp gồm nhóm các quan chức đảm nhiệm chiến lược ngoại giao hoặc các đại biểu thông thương mậu dịch của Nhà Trắng vốn là những nhân vật đối ngoại cứng rắn với TQ, cùng những người trong gia đ́nh Tổng thống Trump thân thiết với TQ như Kushner, th́ thật khó mà thấy ra được chính sách của Tổng thống Trump đối với TQ thật sự sẽ như thế nào. Và rồi theo tin báo chí TQ, ngày 23 tháng 04, 2018, Chủ tịch của Tập đoàn Bảo hiểm Anbang, được biết là một doanh nghiệp thắng lợi thần tốc với thế tiến như chẻ tre, Wu Xiaohui vừa bị Ṭa án Nhân dân thành phố Thượng Hải truy tố về tội tham ô và lừa đảo [1]. Sau đó, ngày 10 tháng 05, 2018, Wu đă bị tuyên án 18 năm tù và tịch thu tài sản cá nhân 10,5 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 1,7 tỷ USD). Sự kiện Wu đă bị bắt và khởi tố ngay trước ngày khai mạc Hội nghị Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, được xem là đ̣n cảnh cáo đối với những phần tử Thái tử Đảng "Hồng nhị đại" nào dám phê phán chính sách của Chủ tịch Xi. Thêm vào đó c̣n có khuynh hướng nh́n sự kiện này như một đối sách với t́nh trạng các tập đoàn tài chính lớn thu lợi khổng lồ nhờ vào lăi suất cao, đă dùng vốn đó để thu mua và đầu tư đại-quy-mô ở nước ngoài, làm suy yếu hệ thống vận doanh tiền tệ trong nước. Vậy là chính quyền Xi đă triệt phế đối tác kinh doanh của con rể Tổng thống Trump là Kushner. Thế nhưng mặt khác, vẫn liên tục chấp thuận đăng lục nhiều thương hiệu đồ thời trang của con gái Trump, tức vợ Kushner, là Ivanka. Theo hăng thông tấn AP, trong ṿng ba tháng tính đến ngày 27 tháng 05, 2018, có đến 13 thương hiệu của Ivanka đă được đăng lục ở TQ. Trump được biết là người hết ḷng lo cho gia đ́nh ḿnh. Gia đ́nh Trump quan hệ như thế nào với TQ ảnh hưởng không nhỏ đến chính sách của nước Mỹ đối với TQ. Những chuyển biến trong quan hệ ấy là điều trọng yếu cần chú ư. Tháng 07, 2018, có tin Ivanka đă quyết định phế bỏ tất cả các thương hiệu y phục và đồ trang sức của ḿnh. Phía TQ đă có b́nh luận rằng quyết định đó của Ivanka là dấu hiệu Tổng thống Trump chuyển sang quyết tâm chiến đấu trong cuộc chiến tranh mậu dịch với TQ. Phạm Vũ Thịnh dịch Sydney 16/12/2023 Chú thích: [1] https://www.newsweek.com/jared-kushner-chinese-executive-prison-919562 (báo Newsweek ngày 10 tháng 5 năm 2018) Một giám đốc điều hành công ty bảo hiểm TQ có quan hệ với con rể của Tổng thống Donald Trump, Jared Kushner, đă bị kết án 18 năm tù v́ tội tham ô và gian lận gây quỹ lên tới 10 tỷ USD. Wu Xiaohui, cựu chủ tịch và người sáng lập tập đoàn bảo hiểm Anbang của TQ, bị cáo buộc chuyển 65,25 tỷ nhân dân tệ (10,4 tỷ USD) cho các công ty do ông kiểm soát để đầu tư ra nước ngoài, trả nợ và "phung phí cá nhân". Nhật báo TQ đưa tin. Ṭa án Nhân dân Trung cấp số 1 Thượng Hải hôm thứ Năm tuyên bố rằng Wu c̣n phạm tội biển thủ 10 tỷ nhân dân tệ (1,6 tỷ USD) phí bảo hiểm từ các chủ hợp đồng để cung cấp tiền mặt cho các công ty khác của ḿnh. Tờ New York Times đưa tin Wu, người thành lập Anbang vào năm 2004 và hưởng lợi cá nhân từ năm 2011 đến năm 2017, đă gặp Kushner vào ngày 16 tháng 11 năm 2016, ngay sau khi Trump trở thành tổng thống, để nâng cốc chúc mừng những tác động của chiến thắng ấy đối với doanh nghiệp toàn cầu. Wu và cố vấn cấp cao của Nhà Trắng Kushner được cho là sắp đạt được thỏa thuận tái phát triển ṭa tháp Manhattan đang gặp khó khăn tại 666 Fifth Avenue thuộc sở hữu của doanh nghiệp bất động sản của gia đ́nh Kushner, Kushner Cos. Thỏa thuận trị giá 4 tỷ USD với Anbang —mà cố vấn của Campaign Legal Center - Trung tâm Pháp lư Chiến dịch Tranh cử, Larry Noble gọi là “thỏa thuận ngọt ngào”— đă thất bại sau những lời chỉ trích từ các nhà lập pháp Hoa Kỳ. Wu Xiaohui, cựu chủ tịch Tập đoàn bảo hiểm Anbang, đă bị kết án 18 năm tù v́ tội lừa đảo, tham ô và bị phạt 10,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,7 tỷ USD), Ṭa án nhân dân trung cấp số 1 thành phố Thượng Hải công bố hôm thứ Năm. Các nhà quản lư TQ đă giành quyền kiểm soát Anbang, công ty sở hữu khách sạn Waldorf Astoria nổi tiếng ở thành phố New York, vào tháng 2. Tháng sau, Wu thừa nhận trước ṭa rằng ông đă nhúng tay vào việc gây quỹ hơn 723 tỷ nhân dân tệ (115,2 tỷ USD) trong các giao dịch bất hợp pháp. Theo bản tóm tắt của ṭa án, ông ta phản đối các cáo buộc nhưng đến cuối phiên ṭa đă "bày tỏ sự suy tư sâu sắc và hối hận về tội ác của ḿnh". Cuộc điều tra của Công tố viên Đặc biệt Robert Mueller (về việc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2016) được cho là đang xem xét các cuộc đàm phán của Kushner với các nhà đầu tư nước ngoài trong thời gian chuyển giao quyền lực tổng thống, và những nỗ lực của ông ta nhằm thu hút nguồn tài chính từ nước ngoài cho Kushner Cos., bao gồm cả các cuộc tṛ chuyện giữa ông ta với Tập đoàn Anbang. ®
"Khi phát hành lại thông tin
từ trang này cần phải có sự đồng
ư của tác giả Cảm tưởng, ư kiến xin gởi về t4phamvu@hotmail.com |
