Manroku Hay Quên

Fujisawa Shuhei

Phạm Vũ Thịnh dịch

1

Trong góc vườn rau nhỏ chưa đến 132 thước vuông, đám hoa mồng gà điểm màu đỏ rực rỡ. Đám cây hoa này trồng đã lâu lắm rồi, tuy không được chăm sóc gì bao nhiêu nhưng vẫn nở đẹp quá. Higuchi Manroku đang vừa rứt lông mũi vừa tán thưởng như thế thì nghe có tiếng bước chân.

Ho khan một tiếng, Manroku thủng thỉnh bước từ hiên trở vào phòng. Vách ngăn phết giấy mở ra, cô con dâu là Kameyo bước vào, tay xách hộp đồ ăn sáng. Sắc mặt cô nghiêm trang, nhỏ giọng nói gì đó, có lẽ là lời chào kính buổi sáng, nhưng Manroku không nghe rõ.

“Thế thì, thằng gì đấy…” Manroku hỏi, nhưng không nhớ ra ngay tên đứa con trai của mình. "... đã đi rồi à?"

Kameyo bê nồi cơm tròn từ hành lang vào, vẫn nhỏ giọng đáp "Vâng", nhưng mắt lảng đi không nhìn mặt Manroku, như chỉ muốn hỏi "Thế thì sao cơ?"

- Cái thằng Sannosuke này!

Khó nhọc một hồi mới nhớ lại được tên thằng con, Manroku rủa thầm trong bụng rằng dạo gần đây, nó bị nhiễm tính vợ xem thường bố chồng nghễnh ngãng mà đâm ra thói khi đi làm không thèm thưa gửi gì với ông.

Nghĩ là Kameyo mang thức ăn vào xong thì quay ra ngay như mọi khi, nhưng cô vẫn cúi mặt đơm cơm cho ông. Lấy làm lạ lắm, nhưng Manroku làm thinh ăn bữa sáng.

Vốn có dạ dày vững mạnh, nên tuy mùa hè năm nay thì quả là chịu không nổi cái nóng khiến không nuốt trôi được bao nhiêu, nhưng qua khỏi thời kỳ đó, Manroku đã ăn uống trở lại bình thường như trước. Sáng nay cũng thế, ông ăn rất ngon miệng.

Mà cũng bởi Kameyo nấu ăn giỏi nữa, Manroku nghĩ thế.

Cô con dâu Kameyo đẹp người, tính khí cương cường, có khi còn thiếu vị nể bố chồng nữa, nhưng điều đáng khen là không nề hà khó nhọc trong chuyện nấu nướng mà cô rất giỏi.

Mặc dù bảo là nấu ăn giỏi, nhưng cũng chỉ là chuyện bếp núc một nhà trong tổ Xây dựng lãnh lương hàng năm 45 hộc mà thôi. Khoảng tiền chi cho việc ăn uống hàng ngày không bao nhiêu, nhưng Kameyo là người vợ đảm đang, giỏi làm được những món ăn ngon trong vòng chi phí eo hẹp ấy.

Ví dụ như bữa sáng nay của Manroku đấy. Có cà tím nhỏ muối dưa, một ít hoa cúc trộn giấm, thêm khúc cá hồi muối còn lại từ tối hôm qua, và canh tương miso. Nhưng cà tím nhỏ là loại cà mùa thu mà người ta bảo "đừng có cho con dâu ăn, uổng lắm", thuộc hạng ngon lành nhất, cũng giống như món hoa cúc trộn giấm ấy. Và bảo là cá hồi muối còn sót từ đêm qua, chứ đã được nướng lại xém cạnh sau khi loại bỏ chỗ cắn dở, còn canh tương miso thì có thêm rau xanh và đậu phụ cắt miếng nhỏ. Thức ăn Kameyo dọn lên không hề có chỗ nào sơ sót cả.

Đậu phụ hoặc cá thì xưa nay các nhà trong tổ Xây dựng vẫn thường mua từ mấy người hàng rong mang vào bán, ngay cả người vợ đã qua đời của Manroku cũng thế thôi. Nhưng Kameyo thì chỉ trừ khi nào quá bận bịu không thể ngừng tay dệt may là việc cô làm thêm, cô thường chịu khó ra tận phố buôn bán dưới khoảng dốc để mua đậu phụ, mua cá trữ sẵn. Chắc chắn là nhờ thế mà từ khi Kameyo bắt đầu đảm đương việc bếp núc thì bữa ăn trong nhà đậm đà mùi vị hẳn lên.

Manroku ngon miệng muốn ăn đến bát thứ ba nên chìa bát ra, nhưng Kameyo hai bàn tay ôm đầu gối, vẫn cúi mặt, không để ý. Cô dường như đang suy nghĩ điều gì đó lung lắm, sắc mặt tối sầm lại.

"Này!"

Nghe gọi, Kameyo giật mình ngẩng mặt lên đưa tay đỡ bát, nhưng Manroku nhận thấy ngay khuôn mặt hướng đến ông thoáng vẻ sợ hãi. Có lẽ có chuyện gì đó rồi. Bởi khuôn mặt này khác hẳn vẻ cương cường hằng ngày của Kameyo.

“Có chuyện gì thế?” Manroku hỏi.

Tuy nhiên, sau khi xới cơm cho Manroku xong, Kameyo lại cúi đầu thật sâu, im lặng. Nhưng cũng không có vẻ muốn đứng dậy đi ra ngoài. Manroku vừa nhai vừa nhìn cô chăm chú. Rồi đặt bát cơm xuống mà hỏi:

“Không biết là chuyện gì, nhưng mà ôm cứng trong lòng thì không tốt đâu. Nói ra xem nào.”

"..."

"Cãi nhau với Sannosuke đấy à?"

"Thưa, không."

Vừa nói, Kameyo vừa kéo tay áo lên, quay người đi, rồi như không còn nén được nữa, cô bật khóc nức nở.

- Chuyện gì thế này?

Manroku ngẩn người, nhìn đăm đăm vào cô con dâu đang khóc rung cả vai, ông chẳng còn lòng dạ nào mà ăn tiếp.

2

Một năm trước đây, Higuchi Manroku đã từ chức, về hưu ở tuổi 54.

Ông đã là một đội trưởng trong tổ Xây dựng, vóc người thấp bé nhưng cơ thể vững chắc, tự mình vẫn nghĩ là còn quá sớm để về hưu, thế nhưng sau tuổi năm mươi thì chứng đãng trí bỗng trở nên trầm trọng. Nói vậy chứ trường hợp Manroku thì hầu hết những gì đã quên đều có thể nhớ lại được sau đó, nên có lẽ chẳng phải là già lẩn mất rồi. Tuy nhiên, đến lúc cứ hay quên mất phải ra lệnh gì đấy cho cấp dưới đang đứng chờ trước mặt, hay không làm sao nhớ ra tên của người đang nói chuyện với mình, thì quả là chướng ngại lớn cho việc thi hành nhiệm vụ.

Cho đến ngày một tai nạn xảy ra khiến Manroku phải quyết định từ chức tức khắc. Mà không, có lẽ nên nói rằng tai nạn đã chờ sẵn dịp ấy mà xảy ra đó thôi. Đấy là khi một bộ phận của tổ Xây dựng đang xây đê phòng cho sông Batô.

Vào thời điểm đó, khoảng 90% công trình đã hoàn thành, ở hiện trường chỉ còn lại đội của Manroku và khoảng 20 người phu lâu nay vẫn phụ thuộc vào đội này. Và công việc chỉ là dùng đất đã được vận chuyển sẵn đó để đắp thêm cho vững phần trên đê, ngoài ra, tháo gỡ các khung gỗ đã được giăng lắp phía bên trong vách đê để giúp chất đá lên, hoặc thu hồi các dụng cụ xây cất rơi vương vãi dưới đáy sông, thuộc loại công tác dọn dẹp cuối cùng đó thôi. Mà chỗ đê cần đắp thêm đất cho vững cũng chỉ còn khoảng trên trăm thước mà thôi. Áng chừng công việc có thể hoàn thành trước khi mặt trời lặn.

“Nghe đây!” Manroku sau khi giải thích nội dung công việc cho mấy người thuộc hạ, liền nhắc nhở cho chắc. "Trước hết, hãy thu dọn các xe đẩy cùng dụng cụ bồi đất rơi dưới sông, sau đó tháo dỡ khung gỗ, xong rồi thì nện đất cho chặt. Thứ tự là như thế đấy. Hiểu rõ chưa?"

Vừa nói như thế, Manroku vừa cảm thấy có điều gì đấy quan trọng cần phải nói thêm vào, nhưng không sao nhớ ra là điều gì. Rồi cứ không nhớ ra được như thế, ông kéo theo một thuộc hạ cùng rời khỏi công trường.

Giao phó hiện trường cho thuộc hạ, Manroku bước đến xem xét cổng nước cách đó chừng hai dặm. Bởi có tin báo rằng cổng nước ở đập Gobei, một nhánh nhỏ của sông Batô, đã bị hỏng, nên cấp trên đã bảo ông phải đến kiểm tra mức độ thiệt hại.

Khi đến nơi, ông thấy cổng nước đã bị tan tành. Cánh cửa gỗ dày cộm đã vỡ mất nửa, cổng nước chỉ khép một nửa khiến đập không thể giữ nước lại được nữa. Nước trào ra từ vết nứt quá lớn trên cánh cổng bị vỡ chảy tràn vào hạ lưu sông Batô. Thế này thì không có gì lạ khi các làng ở hạ lưu kêu ca, Manroku nghĩ thế. Lúc đó là mùa thu, đã qua mùa cần lấy nước vào ruộng.

Manroku nghĩ, có lẽ là do công trình đắp đê sông Batô gây ra.

Để đắp đê sông Batô thì cần đóng cổng nước ở thượng nguồn. Tất nhiên là nước thượng nguồn phía trên cổng nước đó chuyển hướng làm tăng mạnh lượng nước đổ xuống đập Gobei. Thế nên cổng nước của đập Gobei đã được đóng bớt lại để điều chỉnh lượng nước, nhưng có lẽ cổng gỗ đã cũ quá rồi không còn chịu nổi áp lực nước nặng nề đến thế. Nước tràn cuồn cuộn ầm ầm, cánh cổng nước bị vỡ một nửa rung chuyển khủng khiếp.

"Là do trận mưa hai ngày trước đây."

Manroku nói với Shoji, cấp dưới cùng đi. Nói thế, ông cảm thấy trong đầu có điều gì đó quan trọng đang nổi cộm lên nên ngừng nói mà nhìn đăm đắm lên trời, nhưng ngay lúc ông gồng mình chờ sẵn như vậy, điều nổi cộm đó lại biến đi đâu mất.

"Nhìn bên kia kìa!"

Manroku bảo Shoji bước sang bờ bên kia con sông nhỏ để kiểm tra cánh cổng phía bên ấy.

"Thế nào? Thấy vết nứt phía dưới đấy chứ?"

"Đúng là vết nứt rồi." Cậu trẻ Shoji nằm ép bụng xuống bờ sông, rướn người ra mặt nước xem xét một hồi rồi nhỏm dậy lớn tiếng nói: "Thưa có vết nứt lớn lắm. Thế này thì không giữ được bao lâu đâu."

"Thế thì kết cuộc là phải thay thế rồi." Manroku lớn tiếng đáp "Được, ta hiểu rồi," ông kiểm tra lại cẩn thận xong, gọi Shoji trở lại, cùng rời khỏi cổng nước.

Khi quay trở lại dọc theo con đường ruộng bên cạnh đập Gobei, nghe có tiếng chuông vọng đến từ xa. Tiếng chuông chùa Entoku bên ngoài thành đấy. Tiếng chuông nhắc Manroku nhớ lại điều gì đó đã vướng vít mãi trong lòng từ sáng.

"Chuông báo mười giờ sáng đấy! Thôi rồi!" Manroku thốt lên, rồi im lìm cắm đầu chạy vụt đi. Shoji hốt hoảng chạy theo.

Trời đổ mưa lớn hai ngày trước đây, sông Batô phồng nước. Phụ lưu thì không chỉ có nhánh qua đập Gobei mà còn một số ở thượng nguồn nữa, vì vậy nước sông Batô không đến nỗi ứ tràn, nhưng lượng nước tăng cao muốn vượt qua cổng nước đã bị đóng vì công trình đắp đê.

Nếu cứ để mặc như vậy thì cổng nước sẽ bị phá vỡ mất, vì vậy dinh Huyện lệnh muốn mở lại cổng nước, nên tối hôm qua đã hỏi tổ Xây dựng về tiến độ của công trình đắp đê đã đến đâu rồi.

Tổ Xây dựng họp bàn và phán định rằng việc đắp đê không còn liên quan gì đến luồng nước nữa, cuối cùng chỉ cần chút thời gian để thu dọn mà thôi. Tổ báo cáo với huyện lệnh rằng đang thu hồi các dụng cụ xây cất rơi vương vãi dưới đáy sông, và tháo gỡ các khung gỗ đã được giăng lắp phía bên trong vách đê, nhưng cũng không còn bao nhiêu khung gỗ nữa, nên làm nhanh được thì cần chỉ một giờ, làm chậm cũng không đến hai giờ là xong, nên mở cổng thoát nước lúc mười giờ sáng là được.

Người trực tiếp phụ trách hiện trường chính là Higuchi Manroku. Trong đầu ông đã nắm sẵn tình hình như thế mà ra lệnh cho thuộc hạ về trình tự công việc của ngày ấy, thế nhưng ông lại quên đề cập đến điều quan trọng nhất. Việc mở cổng nước lúc mười giờ sang ấy, đến lúc phát lệnh cho thuộc hạ thì đã lọt khỏi lỗ hổng nào trong trí ông mà rơi mất đâu rồi.

Manroku cắm đầu chạy, mồ hôi tuôn đầm đìa. Mà đổ mồ hôi không chỉ vì chạy. Sông Batô rộng chừng 12 thước, tuy không gọi được là sông lớn, nhưng khi nước đầy cũng đủ mạnh để cuốn trôi người hoặc ngựa. Có nhiều chỗ sâu quá đầu người, một khi bị cuốn trôi thì khó mà cứu nổi, trừ phi là người thật giỏi bơi lội.

Nếu cấp dưới và đám dân phu còn lưu lại mà nghe theo lời dặn của Manroku thực hành ổn thỏa công tác thu dọn, thì lúc này chắc hẳn tất cả đã rời bờ sông lên đê rồi. Nhưng nếu có ai làm sai trình tự ông đã dặn, hoặc lười biếng trì hoãn nhân lúc không có ông ở đó giám sát, thì chắc là bị cuốn trôi theo luồng nước từ thượng nguồn đổ ập xuống.

Lo âu như thế, cùng ân hận vì đã không nhớ ra việc mở cổng nước, khiến Manroku toát mồ hôi hột. Cứ thế ông vừa chạy đổ mồ hôi đầm đìa, vừa cảm thấy tuyệt vọng mà tự nhủ: đến thế này thì hết làm được công việc trong thành nữa, mình đã già quá rồi. Tùy theo mức tai hại đến đâu, nếu là lỗi nghiêm trọng thì có khi không chỉ nghỉ hưu mà xong đâu.

Nhưng may mắn thay, hôm đó chỉ còn có ba người phu sót lại dưới đáy sông và cả ba đã được người trên đê cứu lên được khi luồng nước ập đến, nhờ vậy chính thức thì sơ suất của Manroku đã chỉ khiến những người có mặt tại hiện trường bị sốc mà thôi.

Nhưng chính Manroku thì sau khi hoàn thành công trình, đã báo cáo ngay vụ tai nạn ngày hôm đó với cấp trên, chịu khiển trách, và đã đệ đơn xin nghỉ hưu giao lại công việc trong thành cho con trai mình là Sannosuke.

Những ngày sau khi về hưu quả thật là nhàm chán đúng như Manroku đã hằng dự tưởng. Những năm gần đây, vì tình trạng tài chính khó khăn, chính quyền phiên trấn phải mượn đỡ một phần lương gạo của các phiên sĩ. Nói là mượn, nhưng chưa có tiền lệ trả lại, hơn nữa bắt buộc phải cho mượn, nên đối với mọi nhà gia thần, thực chất là bị giảm lương chứ chẳng gì khác cả. Và bảo là mượn dựa trên mức lương, chứ một nhà lương hàng năm là 200 hộc bị mượn mất 30 hộc thì không thể so sánh được là giống như nhà Manroku chỉ lãnh được 45 hộc mà bị mượn mất đi 5 hộc. Các nhà võ sĩ cấp thấp như nhà Manroku thì bình thường mức lương 45 hộc cũng đã xoay sở khó khăn rồi, lại trừ đi mất năm hộc nữa thì không còn lựa chọn nào khác ngoài chuyện phải kiếm việc làm thêm. Không chỉ nhà Manroku, các nhà lãnh lương dưới trăm hộc đều phải làm thêm một số việc phụ, mà xu hướng mấy năm nay thì chính quyền phiên trấn chẳng những không ngăn cản lại còn khuyến khích làm thêm các công việc phụ nữa.

Nhà Manroku cũng thế, con dâu là Kameyo dệt cửi, con trai là Sannosuke thì khắc tượng gỗ Bồ Đề Đạt Ma để bổ sung thu nhập cho gia đình. Manroku thầm nghĩ, thời còn là người chủ nhà làm việc trong thành thì vẫn được đãi ngộ tương xứng với cương vị ấy, thế nhưng về hưu mất rồi thì, mới là trụ cột của gia đình ngày hôm qua, mà hôm nay lại rơi ngay xuống thành thứ gánh nặng cho gia đình.

Thực tế, tuy không đến nỗi là gánh nặng, nhưng cũng chẳng bao lâu sau ngày về hưu, sự nể nang chăm sóc ban đầu qua một tháng hai tháng dần dần phai nhạt, riết rồi con trai con dâu ông chỉ còn bận bịu công việc của mình, thậm chí không nói chuyện gì mấy với Manroku nữa. Rồi đến mùa thu thì Kameyo bắt đầu nói thẳng thừng với giọng điệu cương cường vốn có, bảo ông hôm nay ra giúp công việc đồng áng, khiến Manroku phải ra đào những củ cải, củ khoai môn to dài trong vườn rau trong hai ngày. Vườn rau nhà cùng thuê chung người đến giúp, thỉnh thoảng Kameyo cũng tự mình làm việc đồng áng. Kameyo rất siêng năng.

Ông nghĩ: Mà thôi, mình không chạm khắc gỗ như Sannosuke được, cứ chỉ đi dạo, ngủ trưa và ăn uống như thế này, thì có bị đối xử lạnh nhạt chút ít cũng đành chịu thôi. Chỉ còn chuyện càng ngày càng già đi, điều cần nhất là cố gắng để đừng làm cho con dâu chán ghét. Manroku dòm chừng đôi vợ chồng trẻ, trong lòng cố gắng giữ một chút khoảng cách mà sống.

Thế mà giờ đây, cô con dâu có phần xa cách ấy lại khóc lóc không chút che giấu ngay trước mặt bố chồng!  Manroku không khỏi nghĩ: nhất định là đã có chuyện gì trọng đại xảy ra rồi.

"Có chuyện gì thế? Nói ra đi nào." Manroku nói, ông chợt cảm thấy có niềm thương xót dâng tràn trong lòng đối với cô con dâu đang khóc nức nở dúi mặt vào ống tay áo.

Kameyo mồ côi cha mẹ từ nhỏ, các nhà họ hàng thay nhau vòng vòng nuôi nấng cho đến tuổi thành nhân. Cô không hề biết tình yêu thương của cha mẹ là gì. Manroku nhớ lại lời người mai mối là Sone Genzaemon đã nói: Có cơ duyên mà thành con dâu trong nhà, thì cũng xin yêu thương chăm sóc như cha mẹ ruột của cô. Bây giờ ngồi khóc ngay trước mắt bố chồng như thế này thì chắc hẳn là vì cô không có nơi nào khác để khóc. Nghĩ đến đây, Manroku càng cảm thấy Kameyo vô cùng đáng thương, khi nhìn thấy bờ vai gầy run rẩy trong cơn nức nở.

Một ý nghĩ chợt thoáng qua trong trí Manroku. “Có vẻ phải giấu với cả Sannosuke nữa chứ gì.”

Nghe thế, Kameyo mới ngẩng mặt lên nhìn bố chồng. Cô chưa có con, khuôn mặt đẫm nước mắt ấy trông giống như của một cô gái nhỏ.

"Nào, nói ra xem sao."

"…"

Manroku lặp lại lần nữa. Kameyo lấy mảnh giấy lau trong tay áo ra khịt mũi, rồi nói với giọng nhỏ nhẹ u ám khác hẳn ngày thường:

"Có người đe dọa con."

"Đe dọa à? Ai thế?"

"Ngài Oba Shogoro đấy ạ."

"..."

Manroku nhíu mày nhìn con dâu. Oba Shogoro, con trai cả của người tổng lãnh tất cả các tổ trưởng Xây dựng, là người đã được giao cho giữ sở Giao dịch thu gom sản phẩm dệt may làm thêm của các nhà phiên sĩ, và thương lượng giá cả tùy mùa với các thương gia trong thị trấn.

Thói thường thì hầu hết con cái của các phiên sĩ cấp cao đều được tuyển dụng vào tổ Cận vệ, làm việc ngang cấp với cha họ, đã thành lệ rồi, vậy mà Shogoro thì chưa bao giờ được tuyển, và đến bây giờ cũng vẫn bám víu vào sở Giao dịch ấy, là chỗ khuất lấp không thấy ánh mặt trời, nghe đâu là vì tính khí cộc cằn thô bạo không thích hợp với các chức vụ trong thành. Manroku còn nghe nói rằng anh ta mặc dù tính cách thô bạo nhưng giỏi kiếm thuật, là một môn sinh hàng đầu của Võ đường Muroi trong thị trấn.

"Oba Shogoro đã nói gì kia?"

"..."

"Đừng giấu giếm! Không nói ra nguyên nhân thì làm sao bàn chuyện được."

Kameyo cúi gằm mặt tái xanh xuống mà nói: "Con ra khỏi quán trà cùng với ngài Kataoka Bunnoshin thì bị ngài Oba bắt gặp."

3

Kataoka Bunnoshin rời thành trở về sau giờ làm việc thì đã có Manroku chờ sẵn ở lối vào nhà anh ta ở xóm Kogai. Anh ta cao, da trắng, có phong thái đàn ông đẹp trai đúng như Kameyo đã nói nên nhìn thoáng qua là nhận ra ngay.

"Anh là Katayama đấy nhỉ?"

"Không, tôi là Kataoka."

“À, phải rồi, Kataoka.” Manroku vòng qua trước mặt Bunnoshin, như để chận đường. Nói vậy chứ đối phương thân hình cao lớn, còn Manroku thấp bé bụng phệ, nên trông có hơi cố rướn người lên.

"Tôi là Higuchi đã nghỉ hưu. Higuchi của tổ Xây dựng đây."

"À, thế thì là bố chồng của cô Kameyo."

Bunnoshin vui vẻ nói. Đúng là người đã sống ở Edo nhiều năm, chỉ mới trở về quê nhà hai tháng nay, đã rửa mặt bằng nước Edo lâu năm rồi, nên quả thật dáng điệu rất lịch thiệp. Tuổi chừng 28, 29, cùng lứa với Sannosuke.

"Thế hôm nay có việc gì với tiểu sinh đấy ạ?"

"Tôi muốn hỏi chút chuyện, nên đến gặp đây thôi."

Manroku hỏi, có đúng là chừng nửa tháng trước đã mời Kameyo đến uống trà tại quán trà Kohagi ở xóm Kikui đấy không. Nhà Kataoka thuộc hạng lương trăm hộc, nên Manroku gắng nói với vẻ trang trọng.

"Quán trà Kohagi? Nửa tháng trước đây ạ?" Bunnoshin khoanh tay nhíu mày suy nghĩ, nhưng lập tức buông ra mà vỗ mạnh hai bàn tay. Kataoka có dung mạo thanh lịch, thân hình cường tráng, phong thái thì người cỡ trung như Sannosuke không sao bì kịp dáng dấp kiêu kỳ ấy, thế mà dường như anh ta đã nhiễm thói thân mật có phần suồng sã của Edo rồi. "Đúng thế đấy, tôi nhớ ra rồi. Quả thật tôi có mời cô Kameyo đi uống trà. Thế có chuyện gì đấy ạ?"

Nói thế xong, Bunnoshin nhận ra rằng Manroku đang nhìn mình đăm đăm có vẻ ngờ vực, nên vội vàng nói thêm.

"Không, không, nói mời đi uống trà là thật đấy chứ không có ý nghĩa nào khác đâu thưa ông. Khi gia đình tôi còn ở xóm Miyagawa đã là hàng xóm của nhà cô Kameyo nên sáng chiều vẫn thường qua lại chào hỏi nhau rất thân thiết. Tình cờ đã gặp lại nhau nơi xóm Kikui sau một thời gian rất lâu nên cùng uống trà hàn huyên thế thôi."

“Nhưng mà, quán trà gì đấy mà anh nói…” Manroku nói, đã quên ngay tên quán trà mất rồi, “Anh đã biết quán đó cũng bán cả rượu nữa đấy chứ?”

"Rượu à? Không, không có rượu đâu thưa ông." Bunnoshin vội vàng xua tay, những ngón tay trắng dài như của đàn bà. "Dù có gặp hàng xóm cũ thân thiết đến thế nào chăng nữa, thì cô Kameyo dù sao cũng đã là con dâu của nhà Higuchi, đâu có thể uống rượu được. Mà chính tôi đây cũng hiểu phép tắc chứ."

"..."

"Mà nói là hàn huyên thế chứ cũng chỉ nửa giờ là nhiều. Nếu có điều gì nghi ngờ thì xin đến hỏi quán trà Kohagi ấy."

"Không có gì dối chứ?"

"Xin thề. Tôi là người đã đính hôn, sang xuân sẽ tổ chức hôn lễ. Không làm chuyện gì khiến người ta hoài nghi. Xin tin như thế cho."

"Thế à?" Manroku gật đầu nói: "Được, hãy tin lời anh nói. Nhưng mà, dù tôi có tin anh, thì cũng đã có người nhìn thấy anh cùng con dâu của tôi từ quán trà rượu Koharu đi ra, mà lấy cớ đe dọa con dâu của tôi đấy."

“Quán trà Kohagi chứ.” Bunnoshin đính chính rồi nhíu mày nói. "Đe dọa kia ạ?"

"Bảo là không muốn ta công khai cho mọi người biết, thì phải tuân theo lời ta một lần mới được."

"Bởi cô Kameyo là một người đẹp đấy nhỉ, hừm. Kẻ nào vậy, tên khốn nào đã đe dọa cô ấy thế?"

"Anh biết Oba Shogoro không?"

"..."

Bunnoshin không nói gì nhưng hai má giật giật. Có vẻ biết Oba Shogoro là ai.

"Có vẻ như anh biết hắn. Quả thật đã bị hạng đốn mạt nhất bắt gặp."

"..."

"Vậy thì hôm nay tôi có yêu cầu này, anh nghĩ có được không? Anh có thể nào đến gặp Oba, nói thẳng với hắn rằng điều hắn lợi dụng làm lý do để đe dọa Kameyo hoàn toàn chỉ là một sự hiểu lầm mà thôi."

"Tôi ấy à? Đến gặp Oba sao?" Bunnoshin sắc mặt tái nhợt, run giọng nói: thế thì kẹt lắm. "Chính lão trượng trực tiếp đến nói thì tốt hơn chứ. Nguyên tắc là như thế mà."

"Không đâu, nếu tôi đứng ra thì thành chuyện lớn đấy. Anh là người trong cuộc, giải thích giùm cho, mới là cách giải quyết nhanh chóng nhất để khỏi hiểu lầm vô bổ."

"Nhưng mà, kẹt quá!" Bunnoshin rụt rè nói: "Tôi vừa mới về xứ, lúc này là thời điểm quan trọng, thật sự không muốn bị lôi cuốn vào chuyện phiền phức như thế này. Hơn nữa như vừa nói, tôi đang chờ mùa xuân đến là cử hành hôn lễ..."

"Nhưng mà, anh Katayama..."

"Kataoka chứ!"

"Anh Kataoka, anh cũng có nửa phần trách nhiệm chứ. Nhìn thấy Kameyo bị quấy nhiễu như thế, người đàn ông như anh mà quay mặt đi giả vờ như không biết được sao?"

"Cho dù ông có nói nặng lời đi nữa, thì trước nay ai cũng nói Oba là kẻ loạn bạo mà."

Bunnoshin xuống giọng nói, vừa rụt rè nhích xa Manroku thêm một chút. Rồi đột nhiên đổi sang giọng vui vẻ trở lại mà nói: vậy thì hãy làm thế này.

"Trước tiên cứ theo tuổi tác thì xin lão trượng hãy thương lượng trước đi, rồi nếu coi mòi không xong thì tiểu sinh cũng đành phải ra mặt mà điều đình. Làm theo trình tự như vậy xem sao nhé." Không chờ phản ứng, Bunnoshin nói tiếp thật nhanh “Như vậy đi, hôm nay thì xin cáo từ.” rồi vội vàng quay lưng bước đi như chạy trốn. Không hề ngoái lại. Nói tóm lại là đổ vấy trách nhiệm cho Manroku mà bỏ trốn đó thôi.

- Đồ vô dụng!

Manroku thở dài. Ban đầu, ông đã mong Kataoka là người có khí phách, hiểu rằng việc gây rắc rối cho Kameyo là trách nhiệm của mình mà hứa sẽ giải quyết chuyện đó, nhưng không ngờ lại phải thất vọng thế này. Hóa ra anh ta chỉ là một kẻ giỏi miệng lưỡi mà thôi.

Tuy nhiên, cũng không thể chỉ trách người dưng thôi được, bởi giá như con ông là Sannosuke mà tự tin vào tay kiếm của mình, thì ông có thể bảo nó đường đường chấp nhận sự khinh suất của vợ mà đến gặp thằng con nhà Oba để nói chuyện phải trái, thế nhưng Sannosuke cũng lại là thứ người nhu nhược chẳng hơn gì tên Kataoka vừa rồi. Chẳng giúp gì được cho việc giải quyết vấn đề cả. Rốt cuộc thì chỉ còn cách chính Manroku phải đến gặp thằng con nhà Oba, như Kataoka đã nói.

Nếu nghe Manroku giải thích mà đối phương gật gù đồng ý thì không sao, nhưng nếu hắn khi dễ ông là người già mà bỏ ra ngoài tai, thì sẽ thành vấn đề đáng ngại lắm. Phải chuẩn bị tinh thần mới được. Manroku chợt dừng chân trên đường. Ông đang đứng ngay trước đền Suwa ở cuối xóm Kasai.

- Võ đường Hayashizaki phái Muso...

Có lẽ mình đã rỉ sét mất rồi, Manroku nghĩ thầm vừa bước vào khuôn viên mờ tối của đền. Thời ông còn trẻ, đã có một võ đường trong thị trấn dạy kiếm phái Muso nhánh Hayashizaki. Ông đã luyện tập kiếm thuật ở đó từ khi còn nhỏ, và trở thành tay kiếm xuất sắc đến mức được sư phụ Terauchi Yagoemon chứng nhận là danh thủ có kỹ năng vượt trội cả thầy nữa.

Nhưng Manroku kế thừa nghiệp nhà vào làm việc trong thành được vài năm thì thầy Terauchi bị bệnh chết, võ đường đóng cửa, môn sinh chuyển sang các võ đường khác, trường cũ ở xóm Mageshi dần dần nhạt nhòa trong tâm khảm mọi người. Ngày nay thì cả võ đường lẫn tiếng tăm về thủ pháp chiến đấu tráng lệ của Higuchi Manroku không còn được ai nhắc nhở đến nữa.

Đền Suwa có cái tên oai vệ như thế, nhưng chỉ là một ngôi đền nhỏ cũ kỹ, khuôn viên đầy cỏ dại um tùm, không khác gì một miếng đất hoang. Manroku đứng trước một cây phù-dung đã trụi lá. Ông bật đốc kiếm, buông thõng tay, dạng chân đứng tấn, vừa nhìn thân cây giống như cây chổi trắng dựng ngược, vừa điều chỉnh hơi thở cho đều.

Chừng nửa giờ sau, Manroku hét lên một tiếng lớn, vặn lưng, chém. Rồi lập tức rên lên "Đau, đau quá!", tay xoa lưng mà ngồi xổm xuống mặt đất âm u. Cùng lúc phía trên đầu, thân cây bị chặt làm đôi chậm rãi rơi xuống. Thanh kiếm đã được trả vào vỏ trong chớp mắt.

4

"Tôi không nhớ đã nói là: phải nghe theo lời tôi."

Oba Shogoro nhe răng cười mà nói như thế. Một gã to con, mặt đỏ hồng, còn trẻ mà da đã sần sùi như đàn ông trung niên, vừa cười vừa nhìn Manroku bằng đôi mắt nhỏ sắc nhọn.

Sở Giao dịch thì thường là ở khu vực ngoài cùng trong thành, thế mà cái sở Giao dịch đồ dệt may này thì lại nằm trong xóm Yumishi ở cuối thị trấn. Cũng đành là do tính chất của loại mặt hàng trao đổi nữa, nhưng trông chỉ là một căn nhà thô sơ tuy khá rộng, vốn là nhà dân bỏ trống được phiên trấn mua lại để làm chỗ giao dịch bán đồ dệt may mà các nhà phiên sĩ được khuyến khích làm thêm. Ở đây, ngoài Oba, có một thuộc hạ, hai tên hầu, cùng vài người dân phố do các thương nhân phái tới, chỉ vậy thôi. Xem ra cũng chẳng được chính quyền phiên trấn ưu đãi gì mấy.

Bản thân Oba hẳn cũng biết rõ điều này hơn ai hết. Gia đình hắn là phiên sĩ cao cấp lãnh lương 250 hộc. Theo lệ thường thì nhà cỡ này vào thành làm chức quan gì đấy là điều không lạ gì, thế nên phải chịu bó thân ở cái xóm Yumishi khuất lấp ngược hướng tiến thân này, thái độ bất mãn hiện rõ trên khuôn mặt lẫn thái độ Oba, hắn đối xử thô bạo, không hề che giấu tâm tình bất cần đời của mình.

“Nhưng mà, nó đấy…” Manroku phản bác, nhưng lần này ông không nhớ nổi tên con dâu để nói ra. "Con dâu tôi nói rõ ràng là anh đe dọa nó."

"Có lẽ là một sự hiểu lầm thôi mà."

“Chỉ hiểu lầm thì không nói làm gì.” Manroku nói. Ông đã mệt mỏi quá với lối nói lươn lẹo của đối phương rồi. “Thế nghĩa là sao nào? Có phải anh đã hiểu được rằng con dâu của tôi từ quán trà Koharu đi ra, chỉ là vì đã được người quen cũ là ngài Kataoka mời vào đấy uống trà chỉ trong chừng nửa giờ, vì thế, không có chuyện anh lấy đó làm cớ để đe dọa con dâu của tôi. Phải thế không?"

"Quán đó có phải là quán trà Koharu đâu, đấy là quán Kohagi chứ, ông lão." Oba khinh nhờn nhăn mũi nhìn Manroku, tiếp tục nói: "Đã nói là không có đe dọa rồi. Nhưng mà, con dâu nhà ông lão đã ra khỏi quán trà cùng với người đàn ông là sự thật đấy chứ. Đến chuyện họ đã uống rượu hay uống trà trong quán đó thì tôi không biết. Chỉ là, việc có đem sự thật ấy đi nói với người nào khác hay không, là tùy thuộc vào tôi mà thôi."

"Thế là đe dọa rồi. Con dâu tôi bảo là không còn muốn đem đồ dệt may đến đây nữa, thế là cản trở công việc làm thêm của nó rồi." Manroku đứng lên, lớn tiếng nói: "Tôi sẽ thưa lên cấp trên!"

"Đừng làm thế thì tốt hơn. Chỉ lộ chuyện xấu hổ của nhà ông ra mà thôi."

"Xấu hổ cho nhà cũng chẳng sao. Bản thân con dâu ta mới là trọng yếu. Không để cho ngươi làm gì được đâu!"

Liếc thấy các tên hầu và người dân phố kinh ngạc nhìn sang bên này, Manroku bước ra khỏi sở Giao dịch.

Oba đuổi theo bắt kịp.

"Này, ông lão. Còn chuyện muốn nói mà. Đến đây đi."

Oba nói giọng côn đồ, vừa rẽ ngoặt vào con hẻm ngay trước. Nhìn tấm lưng rộng của hắn, Manroku bước theo sau. Qua khỏi con hẻm nhỏ hẹp là đến một cây cầu bắc ngang con sông nhỏ, Oba băng qua cầu. Ra đến con đường bên cạnh dòng sông, phía trước xa là cánh đồng đã thu hoạch xong.

Bước trước dẫn đường một lúc, Oba quay đầu lại. Ánh mặt trời lặn dần ở hướng Tây trượt dài trên cánh đồng chiếu lên hình dáng Oba. Mặt hắn nửa đỏ nửa đen.

"Này, ông định thế nào cũng báo cáo lên trên đấy à?"

Vừa nói Oba vừa mở dây buộc, bật đốc kiếm. Có lẽ để ra oai. Manroku nhìn theo thận trọng để tránh sơ hở, vừa nói:

"Ta sẽ báo cáo! Tình huống này, tốt nhất là để cấp trên phân định đúng sai."

“Dẹp đi.” Oba hạ giọng uy hiếp, “Nếu nhất quyết làm thế, thì ta không tha cho đâu.”

Nói vừa xong, nhanh nhẹn tới mức không tương xứng với tấm thân to lớn, hắn lùi ra sau chừng 6 thước, từ đó vững chãi tiến lại phía Manroku. Oba cười không thành tiếng. Nụ cười trên khuôn mặt dày nửa đỏ nửa đen trông thật ghê rợn.

Oba ngừng cười, đột ngột trầm người xuống. Có thật sự muốn chém chết Manroku hay không thì không biết, nhưng hắn gầm lên một tiếng, trong nháy mắt rút kiếm ra khỏi vỏ, bộc lộ vẻ hung ác của một kẻ thô bạo đến mức không thể làm việc trong thành được. Có thể hắn chỉ chém bằng bề lưng của thanh kiếm, nhưng lưỡi kiếm đã đổ ập xuống đầu Manroku.

Thế nhưng, ngay khoảnh khắc tiếp theo đó, thanh kiếm của Oba đã nẩy bật lên không trung rồi rơi xuống sông, bản thân Oba thét lên một tiếng lớn đau đớn, gập đầu gối mà khụy xuống. Nhát kiếm nghênh tiếp dũng mãnh của Manroku đã đánh bay thanh kiếm Oba, rồi lưng kiếm vòng lại chém thẳng vào cẳng chân của Oba.

Manroku thận trọng bước lại gần Oba, rút thanh kiếm ngắn còn lại nơi thắt lưng đối thủ mà ném luôn xuống sông.

"Được tiếng là môn sinh cao cấp của Võ đường Muroi mà trình độ chỉ thế này thôi à. Chẳng ra gì cả."

Manroku nói, rồi bảo Oba câm miệng đang còn rên ầm ĩ. "Cậu trẻ ạ, ta nói sẽ báo cáo lên là để dụ ngươi ra bên ngoài đó thôi. Bởi dù gì thì cũng là con trai của cấp trên ta, không thể chém nhau ngay trước mặt mọi người được."

"..."

"Chứ để thanh toán một tên nhãi ranh như ngươi, thì ta, Higuchi Manroku, không cần phải nhờ đến tay phiên trấn. Hôm nay thì cỡ này thôi, nếu sau này mà còn dám nói vô lễ với con dâu ta, thì không chỉ gãy một chân mà xong được đâu đấy. Hiểu chưa?”

Bị mũi kiếm của Manroku nâng cằm lên, Oba Shogoro nói: hiểu rồi. Mắt hắn ngước lên nhìn Manroku thoáng vẻ sợ hãi.

Manroku từ từ lùi lại vài bước, rồi tra kiếm vào vỏ nhanh như chớp, cố ý cho Oba thấy thật rõ ràng. Xong quay lưng bước đi, chầm chậm thôi, bởi vì vừa mới sử dụng thế kiếm nghênh tiếp khiến lưng ông lại bị đau nhói một lần nữa.

Chắc không bị nhìn thấu đâu, Manroku vừa nghĩ vừa quay đầu lại, thì thấy Oba đang kéo quần váy lên đến thắt lưng, vừa suýt soa vì cái chân đau, vừa bước cà-nhắc xuống sông. Có lẽ bởi hắn nghĩ không thể quay lại sở làm mà không nhặt hai thanh kiếm lên.

*

“Thế thằng gì đấy…” Manroku nói với cô con dâu đang mang bữa sáng đến. Vừa mở miệng ra là chợt quên ngay, không nói ra được tên thằng con của mình, "... đã đi rồi à?"

“Đi đã lâu rồi.” Cô con dâu Kameyo lạnh nhạt đáp, vừa nhanh chóng xới cơm múc canh tương, xong nhấc mông lên nói. "Thế sau đấy thì bố tự mình làm lấy nhé, sáng nay còn phải làm nhiều việc lắm."

Chao ôi, trở lại thói cũ rồi đây. Manroku vừa nhai cơm vừa nghĩ như thế.

Nghe đâu sau khi Manroku khuất phục được Oba, mỗi khi Kameyo đến sở Giao dịch để nộp đồ dệt may làm thêm, thì chẳng những Oba không nói gì với cô mà còn ngoảnh mặt đi, không nhìn Kameyo lần nào nữa. Kameyo đã cảm thán, "Bố đã dùng chiêu gì với người đàn ông thô bạo ấy thế?", và từ hôm đó, cuộc sống hàng ngày của Manroku đã được cô con dâu quan tâm chăm sóc tận tình. Thế nhưng chỉ được đâu chừng một tháng thôi thì có vẻ đã trở lại nếp lạnh nhạt cũ!

Tuy nhiên, Manroku cũng chẳng phải là bất mãn gì lắm. Được chăm lo quá thì ông cũng cảm thấy phiền toái. Ông nghĩ con dâu thì chỉ cần mặt mày tươi tắn vui vẻ, và cho mình ăn món ngon là chẳng còn gì phải phàn nàn nữa.

"Mà cái món gì đây cũng…"

Ngon quá chứ, Manroku vừa nghĩ vừa nhai món cá diếc kho chua ngọt do Kameyo làm. "Kho chua ngọt", lời ấy ra đến cổ họng rồi, ấy thế mà ngưng lại mà biến đâu mất, không ra khỏi miệng ông được. Ông càng cố nhớ cho ra thì nó lơ lửng trên không lại càng rời ra xa tít.

Phạm Vũ Thịnh dịch

Sydney 20/02/2023

Chú thích:

^[1] Hộc : Koku, đơn vị đo lường, khi dùng để tính bổng lộc của võ sĩ thì khoảng 150 kí gạo, khi dùng để tính dung tích thuyền bè thì khoảng 180 lít.

^[2] Edo : trung tâm cai trị của Phủ Chúa Tokugawa, bây giờ là Tokyo.

Ghi chú của người dịch:

Truyện ngắn này của Fujisawa Shuhei, đầu tiên do nhà Shincho xuất bản tháng 9 năm 1988, được dịch từ nguyên tác là truyện thứ 4 trong tập truyện "Tasogare Seibee - Võ sĩ hoàng hôn" bản bỏ túi do nhà Shincho Bunko tái bản lần thứ 28 tháng 5 năm 1999.

® "Khi phát hành lại thông tin từ trang này cần phải có sự đồng ý của tác giả 
và ghi rõ nguồn lấy từ www.erct.com"

Cảm tưởng, ý kiến xin gởi về  t4phamvu@hotmail.com