What Can I Do? Chương 15:
Công lư Khí hậu

Katie Redford
Phạm Vũ Thịnh dịch

 

Lời người dịch:

Dưới đây là bản dịch trang 266-267 trong Chương 15 của cuốn sách “What Can I Do? My Path from Climate Despair to ActionTôi có thể làm được ǵ? Con đường dẫn tôi từ Tuyệt vọng đến Hành động v́ Biến đổi Khí hậu”, diễn văn của Katie Redford, Giám đốc đồng Sáng lập của EarthRights International, tổ chức quốc tế phi lợi nhuận bảo vệ quyền con người về môi trường sống mà họ gọi là Earth Rights, khởi kiện các công ty quốc tế lớn về phá hoại môi sinh, đào tạo kỹ năng đấu tranh, yểm trợ các cuộc vận động cho môi trường. Vụ tố tụng đầu tiên là vụ khởi kiện và thắng đại công ty Unocal của Mỹ (hợp doanh với đại công ty Total của Pháp ở Burma, cấu kết với quân nhân Burma) bóc lột dân chúng và phá hoại môi trường trong kế hoạch khai thác mỏ dầu và đặt ống dẫn qua Thái Lan, thập niên 1990

 

*

Tôi là Giám đốc Sáng lập của tổ chức EarthRights, và nhiệm vụ của chúng tôi là kết hợp sức mạnh của luật pháp với sức mạnh của dân chúng để bảo vệ quyền con người về môi trường sống. Cách duy nhất để khiến những công ty nhiên liệu hóa thạch thay đổi là buộc họ phải trả giá cho những hành vi bẩn thỉu của họ, bởi v́ đánh ngay vào chỗ họ đau, tức là lợi nhuận mấu chốt của họ, mới khiến họ thực sự lắng nghe. Một cách chúng tôi thực hiện điều này tại EarthRights là khởi kiện chống lại các tập đoàn nhiên liệu hóa thạch với mục đích buộc họ phải chịu trách nhiệm và buộc họ phải gánh chịu công bằng các chi phí liên quan đến biến đổi khí hậu. EarthRights đă có lịch sử 25 năm truy tố các công ty dầu khí. Không riêng ǵ họ mà thôi, chúng tôi c̣n đuổi theo nhiều loại tập đoàn kinh doanh đồng lơa với họ trong các hành động vi phạm nhân quyền và phá hoại môi trường. Trong nhiều năm rồi, chúng tôi đă kiện các công ty như Unocal, Shell, Chevron, Chiquita, và chúng tôi không chỉ kiện họ mà c̣n thường xuyên thắng kiện! Chúng tôi đă thắng kiện cho các cộng đồng dễ bị thiệt hại nhất trên thế giới, từ Miến Điện đến Nigeria, từ Peru đến Standing Rock của cộng đồng Sioux ở Mỹ. Và đấy là chỉ kể một vài trường hợp mà chúng tôi đă khởi kiện thành công. V́ vậy, khi người ta bảo rằng không thể nào đụng đầu với ngành công nghiệp khổng lồ này, tôi trả lời là không, không phải vậy. Có thể khởi kiện thành công được, và chúng tôi đang làm điều đó ngay bây giờ bây.

Toàn bộ hệ thống của chúng ta cần phải thay đổi để các tập đoàn kinh doanh vốn được hưởng lợi từ việc đứng trên pháp luật bấy lâu nay, phải gánh chịu trách nhiệm và phải tuân theo các quy luật giống như tất cả chúng ta. Chúng ta cần phải quy trách nhiệm cho những kẻ làm sai luật. Họ không thể thoát được nữa! Đấy mới chính xác là những ǵ mà việc kiện tụng thực sự rốt cuộc cần phải nhắm đến. Là trừng phạt những kẻ phạm tội để đảm bảo rằng họ không c̣n có thể tiếp tục sai phạm nữa. Là đảm bảo rằng họ phải gánh vác chi phí gây thiệt hại từ hoạt động của họ mà lâu nay họ đă bắt cộng đồng chúng ta chi trả thế cho họ trong suốt thời gian dài. Rốt cuộc, chúng ta phải ngăn chặn họ tiếp tục lạm dụng trong tương lai, và làm cho những hoạt động phá hoại của những ngành công nghiệp lợi dụng phi pháp này không c̣n mang lại lợi nhuận cho họ nữa.

Như thế, kiện tụng truy tố trách nhiệm về khí hậu có nghĩa là nói lên rằng thời buổi mà người ta có thể lạm dụng đă hết rồi. Đă đến lúc chính những gă khổng lồ về nhiên liệu hóa thạch đă gây ra vấn đề khí hậu, mặc dù đă biết hậu quả mà vẫn cố t́nh che giấu, nói dối để thu lợi hàng tỷ USD, đă đến lúc họ phải chi trả công bằng. Đó là một bước nhỏ hướng đến công lư khí hậu, và đó là những ǵ chúng ta đang t́m kiếm. Và đó là những ǵ tôi gọi là “trách nhiệm giải tŕnh”.

Phạm Vũ Thịnh dịch
08 Feb 2021

 


® "Khi phát hành lại thông tin từ trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả 
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com"

Cảm tưởng, ư kiến xin gởi về  t4phamvu@hotmail.com