Một thoáng Myanmar

Phùng Kim Yến

Gọi một thoáng có lẽ chính xác vì chuyến đi lần đầu đến Myanmar có tên cũ là Miến Điện, chúng tôi chỉ có 6 ngày ở Yangon, thủ đô cũ của Miến Điện, và Bago một thành phố có nhiều di tích thắng cảnh Phật giáo cách Yangon khoảng 80 kí lô mét.

Một thoáng có nghĩa là chỉ lướt qua, thường rất ít điều lướt qua mà còn lưu lại lâu dài trong ký ức, nhưng ở Myanmar thì khác, đến nay tôi vẫn chưa tiêu hóa hết những cảm xúc ngạc nhiên, thú vị của lần gặp gỡ ban đầu này.

Thật vậy, Yangon chỉ cách Sài gòn có 2 giờ bay, hai nước Myanmar và Việt Nam cùng có chung một dòng sông Mekong chảy ngang qua. Sông chảy có khi cuồn cuộn, có khi êm ả như dòng thời gian vẫn cứ trôi, trôi trên số phận của mỗi dân tộc và trôi trên số phận của từng con người.

Vì vậy Myanmar trong tôi, tuy không là “ bà con xa “nhưng vẫn là láng giềng gần, rất gần. Tôi đến với Myanmar, trước hết có lẽ là sự tò mò muốn khám phá về một đất nước có truyền thống Đạo Phật, chiếm đến 85 % dân số, nơi phát triển đặc sắc của nhánh Phật giáo Nguyên thủy ( Therevada), có nơi gọi là Phật giáo Tiểu Thừa hay Nam Tông.

Myanmar với những thánh tích Phật giáo, chùa tháp nguy nga,tráng lệ,

quê hương của nhiều vị Thiền sư lỗi lạc đã hoằng pháp ở nhiều trường dạy Thiền nổi tiếng trên thế giới, người dân mộ đạo, hiền lành vậy mà họ đã và đang sống dưới một chế độ bị chỉ trích là “độc tài quân phiệt “, nhiều năm qua đóng cửa, cô lập với thế giới bên ngoài.

Liệu có gì nghịch lý hơn không ?

Trước khi khởi hành, chúng tôi có rất nhiều “ cảnh báo “ về Myanmar.

Nào là đất nước không có an ninh, chính quyền quân đội và các lực lượng chống đối vẫn còn đụng độ, mới đây thôi vào tháng 11 -2010 ở vùng đông bắc Myanmar có đến gần 20,000 người Miến vượt biên sang Thái Lan lánh nạn. Rồi còn cái sự ăn ở, đi lại thiếu tiện nghi, thành phố cái gì cũng cũ cũng nghèo, xe hơi tay lái nghịch model khoảng 2, 3 chục năm về trước, internet thì chập chờn lúc có, lúc không, điện thoại thì mắc khủng khiếp 4 usd cho 1 phút gọi về VN chưa kể 15% phụ phí.

Tôi thầm nghĩ : thôi thì thử sống 5, 7 ngày ở một nơi xa lạ không điện thoại, không internet tóm lại cuộc sống “ không điều kiện” biết đâu cũng là một trải nghiệm đáng nhớ, tạm quên những tất bật, ồn ào, của một Sài gòn phố thị, dường như nó đang lùi lại rất xa ở phía sau.

Chuyến bay VN Airlines từ Sài gòn – Yangon buổi trưa hôm ấy, phi cơ cũ kỹ, tiếp viên toàn đàn ông, chỉ có một cô áo dài đỏ, môi son đỏ nhưng vắng tanh nụ cười, thức ăn thì dở ơi là dở, thua cả cơm trưa văn phòng. Cả đoàn đoán già đoán non thôi rồi, viễn cảnh này là phi trường Myanmar hẵn tệ lắm đây, không chừng là phiên bản 2:0 của “ Tân Sơn Nhất Interna -tional Airport “ thập niên 80, thế kỷ trước.

Nhưng không, phi trường Yangon đón chúng tôi trong sự ngỡ ngàng, vì nó sạnh sẽ, hiện đại đến bất ngờ. Chỉ có thủ tục nhập cảnh là rườm rà bởi du khách nào cũng “ được “ chụp ảnh kiểu “ webcam “ để lưu hồ sơ, nhân viên thì cứ nhẩn nha, chậm rãi đến sốt cả ruột. Máy móc tối tân nhưng tháo tác thì chẵng chuyên nghiệp chút nào, mất hơn giờ đồng hồ đoàn mới ra khỏi phi trường.

Chiếc xe du lịch 40 chỗ, made in Japan có máy lạnh, ghế ngồi tươm tất, cùng với cô hướng dẫn viên mặc váy Miến truyền thống cười thật tươi với hai bàn tay chắp lại như búp sen cúi đầu chào : “ Mingalaba “, chúng tôi cảm thấy trong lòng yên ổn, mọi lo lắng dường như đã tan biến.

Yangon là thủ đô cũ của Miến điện, có những biệt thự sang trọng nằm ẩn mình trong tàng cây xanh mát mắt, và tương phản là những chung cư cũ kỹ, những ngôi nhà nhỏ bé ọp ẹp, tuy nhiên từ phi trường về đến trung tâm thành phố, giao thông là những con đường cao tốc 4, 6 làn xe, không biết xây từ đời nào nhưng rõ ràng thông thoáng hơn ở Sài gòn nhiều. Không thấy có xe gắn máy (Honda ) 2 bánh mà chỉ có những chiếc xe lôi ( loại xe đạp chở khách ), xe lam, xe du lịch, xe tải, xe buýt cũ kỹ bụi bặm, trông thật thảm hại, tưởng như có thể văng cánh cửa hay rớt cái bánh xe trên mặt đường, thế mà chúng vẫn phom phom tiến lên phía trước, nghiêm chỉnh ngừng lại khi đèn đỏ và lái xe thì không nhấn còi loạn xạ như ở Việt Nam, đặc biệt là không thấy bóng dáng một ông cảnh sát nào.

Hồ Inle nước xanh như " Biển Hồ "

Myanmar là một quốc gia có diện tích tự nhiên lớn nhất vùng Đông Nam Á khoảng 670 triệu km2 và dân số chưa đến 50 triệu, chia thành 7 bang và 7 vùng hành chánh, quốc hiệu mới nhất từ tháng 2 năm 2011 là Cộng Hòa Liên Bang Myanmar. Người dân sinh sống phần lớn là nông lâm nghiệp, Myanmar có tài nguyên khoáng sản dồi dào như mỏ nhôm, thiếc, đồng, đặc biệt là vàng nên còn có tên là “ Đất Vàng “ ( The Golden Land ).

Tượng Phật nằm , thếp vàng ,dài 72 mét ở Yangon

Tượng Phật 4 mặt cao 30 mét, nằm trên đồi Adorn gần tp. Bagon

Ngoài ra Myanmar nổi tiếng với những mỏ đá thiên nhiên quý hiếm như hồng ngọc (ruby), lam ngọc ( sapphire ) và đặc biệt là ngọc xanh, còn gọi là cẩm thạch (jade ). Myanmar chính là nơi cung cấp nguyên liệu thô có chất lượng cao cho những nhà chế tác nữ trang hàng đầu thế giới. Những pho tượng Phật mỹ thuật được triển lảm khắp nơi mấy năm qua, chế tác chính từ các mõ ngọc thạch ở Myanmar.

Hang động Pindaya trong rừng nơi có hàng ngàn tượng Phật cỗ

Tốc độ phát triển kinh tế chậm góp phần bảo vệ môi trường và hệ sinh thái của nước này. Rừng chiếm gần 50% diện tích, có số lượng gỗ tech lớn nhất thế giới và còn bảo tồn được nhiều động vật hoang dã quý hiếm.

Chúng tôi có đi thăm nơi chăm sóc những con voi trắng còn gọi là bạch tượng, gọi là “trắng” vì da voi màu vàng nhạt, chứ không phải trắng như…bông bưởi. Đuôi bạch tượng nghe nói rất quý, trong và dai như sợi cước.

Người ta cắt nhỏ, quấn lại thành những chiếc nhẫn đeo vào ngón tay, và quảng cáo đây là linh vật mang lại may mắn và tài lộc. Du khách VN nhất là các ông mua ào ào, giá khoảng 10 đô la 1 chiếc. (Hèn gì những con voi trên vùng Tây Nguyên VN cứ bị cắt đuôi cụt ngũn).

Như một cô gái xinh đẹp,quần áo lụa là gấm vóc đầy rương đầy tủ, nhưng cô gái ấy bị cấm cung, bị cô lập, phải che thân bằng những mảnh vải cũ kỹ sơ sài. Myanmar chính là cô gái xinh đẹp ấy, cô đang bị lãng quên.

Giống như người ta đã quên Myanmar hay Burma từng là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, từng có một công ty dầu khí Miến Điện hoạt động cách đây gần một thế kỷ, và từng xuất hiện trên chính trường một công dân đảm nhiệm cương vị cao nhất của một tổ chức quốc tế gọi là Liên Hiệp Quốc : Tổng thư ký U Than. Ông là người đầu tiên không phải là người phương Tây giữ chức vụ này trong 10 năm ( 1961 ).

Thời ông làm việc tại New York, có những người Miến Điện giúp việc bên ông, trong số đó có một cô gái trẻ tên là Aung San Suu Kyi, con gái của một chính khách. Sau này cô trở thành nhà hoạt động dân chủ được giải Nobel hòa bình và đang lãnh đạo một đảng đối lập với chính phủ đương thời.

Chính trường không bình yên, nhưng cuộc sống người dân Miến lại trầm lặng, êm ả lạ thường. Không tất bật, bon chen,có lẽ đất nước này thấm nhuần những lời dạy của đức Phật về một đời sống giản đơn, thiểu dục tri túc. Người ta không cần kiếm tiền bằng mọi giá để phải lao tâm khổ xác có khi còn tạo nghiệp ác. “Thà đi ăn xin còn hơn ăn cắp”, vì ăn cắp với bất cứ hình thức nào thô thiển hay tinh vi đều là phạm giới, mang nghiệp xấu.

Đi ăn xin hay khất thực ở các nhà sư Miến Điện là hình ảnh cao quý và cảm động, có từ thời đức Phật còn tại thế. Phật đi xin ăn để tạo điều kiện cho bất cứ ai, kẻ giàu người nghèo cũng đều có cơ hội mở lòng chia sẻ và cho đi chính là bớt đi sự bám víu, lòng tham lam.

Nét cọ ngẫu hứng của họa sỹ đường phố: " nhà Sư đầu ... dù , chân đất "

Sáng sớm, trên đường phố ở xứ này thường bắt gặp những nhà sư áo màu đỏ thẫm tay ôm bình bát, người trước người sau, mắt nhìn xuống, đi hàng một bước chậm rãi, nhận vật phẩm cúng dường từ các thí chủ, người cho khiêm cung, người nhận trân trọng, khi thì gói xôi, nắm cơm, củ khoai, quả chuối … đủ cho một bửa trưa gọi là “ độ ngọ “. Các nhà sư theo phái Nguyên thủy, Tiểu thừa hay Nam tông, ai cúng gì ăn nấy không phân biệt chay mặn và chỉ ăn hai buổi, sau ngọ là nhịn đến sáng hôm sau.

Tôi có tham dự một buổi “ độ ngọ” của gần ngàn vị tăng ở Thiền viện Kyar Khat Wine. Các nhà Sư sắp hàng một đi vào trai đường, thí chủ hoặc khách tham quan đứng hai bên bỏ vào bát các vật phẩm cúng dường, hoặc “sớt bát” từ những thùng cơm to nấu sẵn vào bát các vị sư. Trong trai đường có chuẩn bị thức ăn cũng do các thí chủ nấu. Trước khi ăn đều có đọc kinh cầu nguyện và hồi hướng phước báu cho các thí chủ và tất cả mọi người, mọi loài trên trái đất này được bình an, lợi lạc.

Myanmar là đất nước của chùa chiền, mỗi khu phố, ngôi làng đều có chùa, ở đó người ta đến cúng kiến, cầu nguyện, học giáo lý như một ngôi nhà tâm linh chung. Ở nhiều nơi, chùa còn là trường học cho các trẻ em đến học văn hóa. Đàn ông Miến ai cũng có thời gian cạo tóc đi tu ở chùa, gọi là tu “ gieo duyên “.

Gia đình người Miến thường tổ chức lễ quy y dành cho các bé trai, gọi là lễ Shinpyu. Đây là nghi lễ quan trọng dành cho các bé khi đến 7 tuổi được cha mẹ mặc quần áo và hóa trang thật đẹp giống như các hoàng tử, ngồi trên những chiếc xe tải không mui trang hoàng rực rỡ, màu mè y như những chiếc kiệu hoàng gia . Các “ kiệu “ này sẽ đưa các bé đến chùa quy y Tam bảo, gợi lại hình ảnh Thái tử Tất Đạt Đa con vua Tịnh Phạn trong ngày rời ngôi báu đi tu.

Du lịch Myanmar là du lịch tâm linh, đến để thực tập sống chậm trong những khoảnh khắc bình an, thanh tịnh. Tham quan các chùa hay thiền viện du khách bắt buộc cởi bỏ giày dép kể cả vớ, để đi bộ vào. Xe thì parking khá xa cổng chùa, nền đường thì nắng nóng như lửa, các thiện nam chỉ dám “ rên “ nhè nhẹ “nóng quá, nóng quá “ bị các tín nữ “ chọc quê “ : “ Ôi, thế mà mấy ông đòi đi bộ cùng đức Phật, như đức Phật, a tăng kỳ kiếp mới thành Phật nhé “.

Tuy nhiên vào đến chùa không gian rộng rãi, thông thoáng, nền đá gạch mát lạnh, thật dễ chịu. Người Miến có một thái độ hết sức cẩn trọng, trang nghiêm khi vào chùa, không nói chuyện ồn ào, không thắp nhang khói mù mịt, họ yên lặng niệm kinh, thiền định, cầu nguyện. Nơi nào có tiếng người lao xao, rộn ràng chắc chắn là du khách nước ngoài, họ chụp ảnh trầm trồ phấn khích trước những ngôi chùa lộng lẫy nguy nga như cung vàng điện ngọc. Chùa ở Myanmar đúng là như thế thật.

Đến Yangon không thể bỏ qua ngôi chùa có tên Shwedagon, nằm uy nghi trên ngọn đồi Shingutta, phía tây hồ Kandawgyi còn được gọi là Chùa Vàng ( Golden Pagoda ) nơi có ngôi tháp trung tâm lát vàng, chung quanh là quần thể với hàng trăm ngôi chùa mái cong, lộng lẫy với những tượng Phật bằng vàng ròng, bằng ngọc quý, bằng đồng đen mạ vàng đạt đến nghệ thuật điêu khắc, chạm trổ cực kỳ tinh xảo, diễm lệ đến mê hoặc.

Đây là ngôi chùa cổ nhất trên thế giới có lẽ, lịch sử ghi khoảng 2500 năm, trải qua nhiều giai đoạn trùng tu, tôn tạo và hoàn tất vào thế kỷ thứ 6 đời vua Okkalaba, truyền ra rằng đây là nơi thờ 8 sợi tóc của đức Phật. Chưa ai được thấy báu vật linh thiêng này nhưng riêng ngôi tháp trung tâm cao 99 mét, được lát bằng 9300 vừa thỏi vừa lá vàng, nặng khoảng 5 tấn, đỉnh tháp như một vương miện trang điểm bằng 5448 viên kim cương, 2317 viên đá quý, nổi bật nhất là 1 viên kim cương nặng 76 karat đã nói lên khả năng sáng tạo, công phu tuyệt vời của người Miến xưa và ý thức bảo vệ tôn tạo của người bây giờ.

Chùa Shwedagon với tháp trung tâm lát vàng

Tác phẩm nghệ thuật kỳ vĩ toàn làm bằng vàng bạc, châu báu, ngọc quý, bạn có thể chiêm ngưỡng bằng mắt thường hoặc qua một cái kính viễn vọng, tuy nhiên dưới ánh nắng mặt trời vàng và đá quý rực rỡ, chói lòa đến nổi như một phản xạ có điều kiện, bạn phải nhắm mắt lại.

Tôi không thể tưởng tượng mình đã bị “mê hoặc” đến nỗi tôi phải chiêm ngưỡng Shwedagon đến 3 lần. Lần đầu như một khách du lịch nước ngoài mua vé vào cửa 5 usd / một người, đi bằng thang máy lên đến ngôi tháp cao nhất, ( chắc hiếm có ngôi chùa nào trên thế giới “ hiện đại “ như vậy ).

Lần thứ hai, đêm cuối cùng trước khi rời Myanmar chúng tôi lại ngắm Shwedagon vào ban đêm. Quần thể ngôi tháp sáng rực bởi ánh đèn laser chiếu vào, như một quả cầu vàng, rất to nổi bật trong màn đêm, trên cao và xa hơn là ánh trăng rằm bàng bạc lung linh, thật là bức tranh huyền ảo siêu thực.

Và lần thứ ba, tôi quyết định vào 4 giờ sáng ngày hôm sau, mấy chị em chúng tôi sẽ đi bộ - thiền hành - đến Shwedagon đón bình minh trên đỉnh tháp. Sau khi được cô tiếp tân chỉ đường đi dến chùa, cách khách sạn khoảng 2km, chúng tôi im lặng đi, không ai nói chuyện với ai, tận hưởng bầu không khí mát lạnh, trong lành, hiếm có như ở đường phố Sài gòn.

Chúng tôi đi qua một cái chợ nhỏ nằm trong khu lao động, những người đàn ông Miến lục đục dọn hàng, chở hàng, và món hàng họ trưng bày sớm nhất, nhiều nhất là hoa tươi.

Chợ nổi và những ngôi nhà sàn trên sông

Giống như ở Ấn Độ, đàn ông Miến buôn bán tháo vát, đảm đang, họ mặc váy ( xà rông ) gọi là “ longin “ như phụ nữ. Cô hướng dẫn viên đã thao tác cách quấn váy của đàn ông và phụ nữ Miến cho chúng tôi bắt chước, thật là ngạc nhiên không có dây nịt giữ bụng vậy mà họ khéo léo, đi chạy, khuân vác, làm những việc nặng mà không sợ bị…tuột.

Đàn ông, phụ nữ vùng Nam Miến nước da ngăm đen, trông khắc khổ, nhưng họ thật hiền, ít nói như người Lào. Phụ nữ hay trẻ con thường trang điểm bằng một loại bột màu vàng nhạt lấy từ một loại rễ cây tên gọi là “ thanakha “, đem mài với nước, bôi lên trán và má, có tác dụng chống nắng dưỡng da, trông thật độc đáo và ngộ nghĩnh .

Đây là mỹ phẩm có thương hiệu của Miến Điện, giống như hơn nửa thế kỷtrước, người Việt nam ta biết đến một loại dầu xoa chống cảm lạnh gọi là dầu cù là “Mác Su “.

Loay hoay trong khu phố xa lạ, trời còn tối, vậy mà tôi không có một chút cảm giác sợ hãi, lo lắng gì cả. Tôi hỏi một người đàn ông bán hàng đường đi đến chùa, tôi chỉ nói tên Shwedagon và ra dấu bằng cái chắp tay lạy, vậy mà ông ta hiểu và ra dấu chúng tôi hãy đi theo ông.

“ An lạc, chậm rãi từng bước chân “, không được rồi, ông ta đi nhanh quá chúng tôi chạy lúp xúp sau, cuối cùng đến cổng phía Tây của chùa, không có thang máy và chúng tôi hỳ hục leo 175 bực cầu thang, từng thứ 7 mới đến ngôi tháp.

Trời vẫn còn tối đèn vẫn chiếu sáng rực, gió thổi mát lạnh. Có nhiều người Miến, những du khách Phật tử và Tăng Ni của các nước, nhận biết qua pháp phục khác nhau đến rất sớm, hơn cả chúng tôi. Họ im lặng ngồi thiền hay thiền hành chung quanh tháp, chung quanh cây bồ đề, và nhiều nhất trong các chánh điện, lâm râm tiếng đọc kinh của các vị Sư chủ lễ thời kinh sớm.

Không khí trang nghiêm, thanh tịnh, năng lượng an lành, mát mẻ lan toả trong không gian, chứng kiến phút giao thời của đêm và ngày khi mặt trăng từ từ biến mất trong mây và tia nắng đầu tiên của một ngày mới xuất hiện, tôi đã nghĩ gì trong khoảnh khắc thiêng liêng đầy cảm xúc ấy .

Tôi đã không nghĩ gì cả, tôi tận hưởng, tôi cảm nhận từng sát na hạnh phúc, bình yên và tôi nhận thức cảm thọ này có lẽ sẽ không đến lần thứ hai trong đời. Đúng như một nhà văn đã viết : “ Không ai tắm hai lần trong cùng một dòng nước “ .

Chùa Shwedagon và buổi sáng hôm ấy bây giờ đã là quá khứ, là kỷ niệm.

Đến Myanmar, tôi cũng được ăn cơm Miến hai lần trong khung cảnh thơ mộng của ngôi biệt thự vườn, dưới ánh nến, và một buổi tiệc buffet có biểu diễn văn nghệ dân tộc trên một chiếc thuyền rồng neo trên hồ Kandawgyi, với những người phục vụ mặc lễ phục cung đình, nhưng thức ăn Miến, phải nói như thế nào nhỉ, quả thật là khó ăn, hổn hợp hương vị của Ấn Độ, Thái và cả…Tàu.

Người Miến ít ăn thịt, nhiều là tôm cá, gà, và hầu như không ăn thịt trâu bò. Chợ cũng đầy đủ trái cây rau cải vùng nhiệt đới, thức ăn đóng gói sẵn, đồ hộp đa số nhập từ Thái Lan.

Cũng không quên kể đến một bất ngờ chúng tôi được mời tham dự buổi biểu diễn chung kết cuộc thi hoa hậu ngành du lịch do Hiệp hội du lịch Miến Điện tổ chức. Các cô gái Miến mặc váy đầm dạ hội đủ màu, cũng son phấn, lụa là, kim tuyến, kim sa, vòng vàng, lấp lánh. Một phiên bản y chang Việt Nam, khúc mở đầu cho thời kỳ gọi là mở cửa và hòa nhập.

( Mong cho Myanmar hòa nhập nhưng đừng hòa tan để mất đi chính mình ).

Myanmar là nước vẫn còn bị cấm vận kinh tế bởi Hoa Kỳ và Liên Minh Châu Âu. Tuy nhiên trong khối Asean, Thái Lan và Singapore lại là “ cửa ngỏ “ của Myanmar, buôn bán với Myanmar nhiều nhất, không kể Ấn Độ và Trung Quốc - cường quốc láng giềng có đường biên giới chung dài nhất với Myanmar và có ảnh hưởng lớn trong đời sống chính trị, quân sự và kinh tế của nước này .

Đồng tiền lưu hành ở Myanmar gọi là kyat, đọc là “ chát “, ngoại tệ duy nhất được chấp nhận trong giao dịch là đồng đô la Mỹ, khách du lịch đến đây thích nhất là các hàng lưu niệm bằng đá quý, tranh, tượng, nữ trang …

Tuy rất “ cám dỗ “ với phụ nữ, nhưng người có kinh nghiệm đi du lịch đều biết mua hàng lưu niệm thì không sao, nhưng mua của để dành như nữ trang,đá quý,du khách dễ bị bắt chẹt như chơi vì giá cả, thật giả khó lường.

Sợ nhất là mua phải hàng “ made in Hong Kong, bên hông Chợ Lớn “.

Myanmar nhìn chung là nước có nền kinh tế thấp, đời sống dân còn nghèo, ngành công nghiệp không khói chỉ mới bắt đầu. Có cảm nhận như cô gái xinh đẹp ấy đang dần dần bước ra khỏi vùng tối của sự cô lập, bao vây và những rào cản của tự do, trong đó có quyền tự do đi lại, tự do sinh sống : một cuộc sống bình an, hạnh phúc .

Cô gái Miến điện, hướng dẫn viên của đoàn, cô có tất cả phẩm chất tốt đẹp của một “ sứ giả ” quảng bá ngành du lịch, yêu nghề và giỏi nghề.

Vậy mà cô chưa đặt chân đến nước láng giềng thân cận Thái Lan và cả Việt Nam, đất nước mà cô dành nhiều lời khen tặng làm tôi có phần xấu hổ vì thấy … chưa xứng đáng.

" Mây vẫn mây bay trên tầng tháp cổ "

So với Việt Nam, Myanmar có nhiều phong cảnh đẹp thiên nhiên còn hoang sơ, chưa bị khai thác cạn kiệt, di sản văn hóa, tôn giáo đồ sộ, phong phú lại được bảo tồn, tôn tạo có trách nhiệm và ý thức, người dân hiền lành, chân chất, được soi rọi và thấm nhuần triết lý sống của đạo Phật : hài hòa với thiên nhiên và với con người.

Trong suy nghĩ của tôi, không phải Việt Nam mà chính là Myanmar, mới là đất nước có vẻ đẹp và duyên dáng tiềm ần ( the hidden charm ).

( Vietnam – the hidden charm là slogan của Du lịch Việt Nam ).

Chia tay Myanmar, chia tay Chang, cô hướng dẫn viên dễ thương và các bác lái xe lặng lẽ phục vụ cho đoàn thật an toàn, chu đáo, Chang ôm tôi nói : “see you next time “, tôi cười : “ if not, see you next life”.

Chúng tôi, hai Phật tử, cùng cười, có lẽ chúng tôi đều ngầm hiểu next time, hay next life không phải là thời gian quá dài.

Có duyên rồi sẽ gặp lại, không kiếp này sẽ kiếp sau, nhiều kiếp sau.

Phải thế không Chang và Myanmar của cô ???

phùng kim yến

tháng 5 -2011

Ghi thêm : Hình ảnh : credit of UMTA, Tony, Trân, Khuê, Ky

......................

Hình ảnh