|
e) Tác
giả và hoàn cảnh sáng tác:
Xuất xứ:
Shin Kokin-shuu (Kim Cổ Kim Tập), tạp thi phần hạ, bài 1843.
Tác Giả:
Fujiwara no Kiyosuke ( Đằng Nguyên Thanh Phụ, 1104-1177), con của
Akisuke (Hiển Phụ, tác giả bài 79). Ông là một nhà lư luận lỗi lạc
về ca học, trọng trấn thi đàn đương thời, ngang ngửa với Shunzei. Là
người soạn Shoku Shika-shuu (Tục Từ Hoa Tập). Tác phẩm lư
luận thơ có Fukuro-zôshi (Túi Ghi Chép), Ôgishô (Ghi
Về Ư Nghĩa Thâm Sâu).
Đây là một bài thơ thuật hoài,
không rơ thâm ư của tác giả. Chỉ biết tác giả là người hay xung khắc
với Akisuke, cha ḿnh, và sống cảnh bất ngộ suốt thời thanh xuân.
f)
Thưởng ngoạn và phẩm b́nh:
Đề tài:
Nh́n gịng đời lưu chuyển, nghĩ đến thân thế ḿnh.
Trong bài thơ, 3 giai đoạn, quá
khứ, hiện tại và tương lai nối kết với nhau. Tác giả dựa vào những
kinh nghiệm trong quá khứ để suy luận rằng ḍng thời gian bất tận
như liều thuốc linh thiêng có thể an ủi, xóa được những khổ đau của
ḿnh và biến nó thành những kỷ niệm có khi đáng yêu nữa.
Nagaraeba
dùng thể giả định, ư nói, “nếu ḿnh cứ tiếp tục sống”. Các trợ từ
ya...mu đi song đôi để lập thành một câu hỏi có tính ước lượng
“cái ǵ sẽ xảy ra đây”. Tác giả sử dụng kỹ thuật ngắt câu ở cuối câu
thứ 3 (sanku-gire).
g)
Dư Hứng:
|
Hán dịch:
Thử Thân Khổ Trường Tại.
此 身 苦 長 在
Đản đắc thử sinh thân trường
tại,
但 得 此 生 身 長 在
Kim sinh lai thế vong bất
thành.
今 生 来 世 忘 不 成
Tích tuy thân kinh hứa đa khổ,
昔 雖 身 経 許 多 苦
Kim tổng tâm hoài vô hạn t́nh.
今 総 心 懐 無 限 情
|
|
Anh dịch:
Were I to linger more in life
What seemed of old a grievous strife.
Would seem to be a burden slight,
To be borne almost with delight.
(Dickins)
If I long should live,
Then, perchance, the present days
May be dear to me;--
Just as past time fraught with grief
Now comes fondly back in thought.
(Mac Cauley)
| |
Đây là bài thơ có tính thuật
hoài thương cho ḿnh sinh ra không gặp thời. “Nhân sinh bất như ư”.
Tác giả làm bài này lúc đă trên 61 tuổi. Nhà nghiên cứu quốc học
Keichuu (Khế Trùng, 1640-1701) đă dẫn ra bài thơ gốc từ Bạch Thị Văn
Tập:
Lăo sắc nhật thượng diện,
老 色 日 上 面
Hoan t́nh nhật khứ tâm.
歓 情 日 去 心
Kim kư bất như tích,
今 既 不 如 昔
Hậu đương bất như kim.
後 当 不 如 今
|