|
e)
Tác giả và hoàn cảnh sáng tác:
Xuất Xứ:
Go-Shuui-shuu (Hậu Thập Di Tập), thơ luyến ái phần 3, bài
763.
Tác Giả:
Izumi Shikibu (Ḥa Tuyền, Thức Bộ, 978? - ? ) là con gái của Ôe no
Masamune (Đại Giang, Nhă Chí) và mẹ của Koshikibu (tác giả bài 60).
Hầu hạ Hoàng Hậu Shôshi (Chương Tử) trong hậu cung của Thiên Hoàng
Ichijô (Nhất Điều). Là tác giả của Izumi Shikibu Nikki (Ḥa
Tuyền Thức Bộ Nhật Kư).

Izumi Shikibu
Đây là bài thơ làm ra trên
giường bệnh để tặng cho người đàn ông yêu dấu trước giờ tác giả từ
biệt cơi đời.
f)
Thưởng ngoạn và phẩm b́nh:
Đề tài:
Biết cái chết gần kề nhưng vẫn một ḷng yêu.
Bài thơ này giản dị, không sử
dụng kỹ xảo, bộc lộ được t́nh cảm tự phát của tác giả.
Tất cả cuộc đời như ngưng đọng
lại trong một chữ t́nh. Bài thơ cũng bày tỏ sự ham muốn bám víu vào
cuộc sống.
Cách diễn đạt hết sức lăng mạn như thế rất khó t́m ra ở một nhà thơ
nữ nào khác thời Heian. Những vần thơ phá cách và bôn phóng này là
biểu tượng cho phong cách sống tự do của bà.
g)
Dư Hứng:
|
Hán dịch:
Phương Hồn Dục Đoạn.
芳 魂 欲 断
Bệnh tháp
trầm trầm dữ nhật tăng,
病 榻 沈 沈 与 日 増
Phương hồn dục đoạn ngă thương
t́nh.
芳 魂 欲 断 我 傷 情
Kim thế lai sinh trường tương
ức,
今 世 来 生 長 相 憶
Do vọng y nhân tái nhất phùng.
猶 望 伊 人 再 一 逢
|
|
Anh dịch:
Ere long for me this world shall end,
Thus doth my mind to me foretell;
Ere long to other world shall wend
My soul that thee hath lov’d so well.
Ah, would that thou
But oncemore wer’t beside me now.
(Dickins)
Soon I cease to be;--
One fond memory I would keep
When beyond this world.
Is there, then, no way for me
Just once more to meet with thee?
(Mac Cauley) | |
Tuy là người không dễ khen ai, nhất là giữa phụ
nữ với nhau nhưng Murasaki Shikibu, trong tập nhật kư của ḿnh, đă
có những ḍng chữ đánh giá cao tài thơ của Izumi Shikibu:
“Thơ của bà Izumi đáng gọi là hay. Về mặt tri
thức cổ thi và lư luận thơ ca, tuy bà không so sánh được với một nhà
thơ chuyên nghiệp nhưng trong những bài bà vịnh, thế nào cũng có
những nét thanh nhă đập vào mắt ta”.
C̣n về việc xác định người đàn ông mà bà Izumi
muốn gặp lần cuối cùng là ai th́ theo ư kiến của nhà thơ và nghiên
cứu cổ văn Kubota Utsubo (Oa Điền, Không Huệ, 1877-1967) th́ người
đó là Tachibana no Michisada (Quất, Đạo Trinh), quan trấn thủ vùng
Izumi, ông chồng đầu tiên của bà. Người c̣n thương tưởng đến bà suốt
đời không ai khác ngoài ông cho dù cuộc đời t́nh ái của bà nhiều
sóng gió. Bà đă qua tay nhiều đàn ông (Fujiwara no Yasumasa, người
chồng thứ hai, các t́nh nhân như hoàng thân Tametaka, hoàng thân
Atsumichi…). Tuy nhiên, cách giải thích “phải đạo” của Kubota Utsubo
không được mọi người đồng t́nh cho lắm. |