Bài số 48

Thơ Minamoto no Shigeyuki　源重之

 

a) Nguyên văn:

風をいたみ

岩うつ波の

おのれのみ

くだけてものを

思ふころかな

b) Phiên âm:

Kaze wo itami

Iwa utsu nami no

Onore nomi

Kudakete mono wo

Omou koro kana

c) Diễn ư:

V́ gió mạnh cho nên,

Ngọn sóng đập vào bờ đá vỡ tan tành.

Mà đá kia không hề lay chuyển.

Trong khi người ấy vẫn lạnh lùng,

Chỉ có ḿnh ta buồn v́ trái tim tan nát.

d) Dịch thơ:

Sóng đánh vào ghềnh đá,
Vỡ nát dưới cuồng phong.
Tim ta tan bọt sóng,
Người như đá lạnh lùng.

 (ngũ ngôn) 

Sóng đánh, đá cứ trơ ra
Người sao hờ hững, ḿnh ta nát ḷng.

(lục bát)

 

 e) Tác giả và hoàn cảnh sáng tác:

Xuất xứ: Shika-shuu (Từ Hoa Tập), thơ luyến ái phần thượng, bài 311.

Tác Giả: Minamoto no Shigeyuki (Nguyên, Trọng Chi, ? - 1000), ḍng dơi Thiên Hoàng Seiwa (Thanh Ḥa). Làm quan ở nhiều nơi hẻo lánh xa kinh đô, để lại dấu chân từ Mutsu ở Đông Bắc cho đến đảo Kyuushuu ở phía Nam, sau mất ở Mutsu. Có chân trong 36 ca tiên.

Lời thuyết minh trong Shika-shuu cho biết bài này nằm trong só 100 bài dâng lên Reizei-in (Thái Thượng Hoàng Lănh Tuyền, 950-1011) hồi ngài vừa được tấn phong Đông Cung Thái Tử.

Đây là tiếng than năo nuột mà người đàn ông thốt ra trước sự lănh đạm đối với mối t́nh nồng cháy của ḿnh.

f) Thưởng ngoạn và phẩm b́nh:

Đề tài: Mối t́nh bất hạnh của ḿnh làm cho cơi ḷng tan nát như sóng đánh vào bờ đá.

Bài thơ này sử dụng nhiều kỹ xảo từ jo-kotoba (với hai câu đầu), qua kake-kotoba (chữ kudake nghĩa là “vỡ thành từng mảnh nhỏ” có thể dùng cho ngọn sóng lẫn dùng cho người), đến engo (giữa nami và kudake) nên tỏ ra quá dụng công đối với một bài thơ t́nh đáng lẽ ra phải trực tiếp và thanh thoát.

Tác giả ví thái độ của người ḿnh yêu cứng rắn như ghềnh đá và ái t́nh của ḿnh mạnh mẽ như ngọn sóng nhưng sóng va vào đá th́ tất vỡ tan thôi. Bà Shirasu Masako cho rằng bài này nếu thật là của Shigeyuki th́ nó chắc đă lấy cảm hứng từ một honka (thơ mẫu) của Ise no Go với nội dung không khác bao nhiêu.

 

g)      Dư Hứng:

Hán dịch:

Cấp Phong Xuy Lăng.
急　風　吹　浪

 

Hạo hạo trường không phong xuy cấp,
浩　浩　長　空　風　吹　急

Phách ngạn lăng toái thiên vạn trích.
拍　岸　浪　砕　天　万　滴

Ngă kim tâm toái dữ thử đồng,
我　今　心　砕　与　此　同

Vạn lự thiên tư bi vô dĩ[1].
万　慮　千　思　悲　無　已

[1] Bi vô dĩ : buồn không thôi.

Anh dịch:

From th’ pitiless rock are backwards flung

The wind urged floods in scattered spray.

With prayers from anguished heart-depth wrung,

I seek to make thee love’obey;

As spurns the rock

The waves, dost thou my passion mock.

(Dickins)

Like a driven wave,

Dashed by fierce winds on a rock,

So it is, alas!

Crushed and all alone am I;

Thinking over what has been.

(Mac Cauley)

 

  

.........................

< Bản bổ sung mới nhất : Jan 7th 2008 >

 

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com