Bài số 38

Thơ bà Ukon  右近

 

a) Nguyên văn:

忘らるる

身をば思わず

誓いてし

人の命の

惜しくもあるかな

b) Phiên âm:

Wasura ruru

Mi wo ba omowazu

Chikai te shi

Hito no inochi no

Oshiku mo aru kana

c) Diễn ư:

Không nghĩ ǵ về ḿnh, cái thân đă bị người bỏ quên,

Chỉ lo lắng cho con người trước kia nặng lời thề thốt sẽ yêu ḿnh măi măi,

Nếu trời phật v́ sự phản bội đó bắt kẻ bạc t́nh phải chết,

Th́ mới là điều ḿnh tiếc cho hơn cả.

d) Dịch thơ:

Thân này đành cam thôi,
Riêng ai hay thề bồi.
Nay phụ t́nh chết sớm,
Ta chỉ tiếc cho người.

(ngũ ngôn) 

Thân ta đành, chỉ tội người,
Phụ lời thề thốt, ông trời bắt đi!

(lục bát)

 

 e) Tác giả và hoàn cảnh sáng tác:

Xuất xứ: Shuui-shuu (Thập Di Tập) Thơ luyến ái phần 4, bài 870.

Tác Giả: Ukon (Hữu Cận), người sinh sống vào tiền bán thế kỷ thứ 10. Là một nữ thi nhân, con gái của Fujiwara no Suetsuna (Đằng Nguyên, Quư Thằng), làm chức Hữu Cận Vệ Thiếu Tướng. Như mọi nhà thơ phụ nữ thời đó, bà không có tên, người ta gọi bà theo chức vị của cha khi bà vào làm nữ quan trong cung. Bà theo hầu hoàng hậu Onshi (Ổn Tử) của Thiên Hoàng Daigo và nổi tiếng trên thi đàn dưới triều Thiên Hoàng Murakami, con trai ông.

Ukon

f) Thưởng ngoạn và phẩm b́nh:

Đề tài: Quên ḿnh mà chỉ nghĩ đến mối t́nh khó quên đối với người con trai.

Con người đă nặng lời thề thốt xin chịu mọi h́nh phạt của trời phật nếu phụ bạc ḿnh, nay nếu bị phạt v́ xóa bỏ lời thề ấy th́ điều đó sẽ làm ḿnh nuối tiếc hơn cả. Truyện vùng Đại Ḥa (Yamato Monogatari) đă dành 5 chương (81 đến 85) kể lại mối t́nh của Ukon với Atsutada (Đôn Trung) con trai đại thần Fujiwara no Tokihira.Người không giữ lời thề có lẽ là ông này.

Tuy nhiên chữ tiếc 惜し(oshi) có thể hiểu theo hai nghĩa khác nhau: một là mĩa mai tội nghiệp cho kẻ bạc t́nh phải chết, hai là thực ḷng thương và luyến tiếc người ấy. Ở đây, có lẽ là cái tiếc trong nghĩa thứ hai, nhưng cũng chưa lấy đó làm chắc v́ trong Truyện vùng Đại Ḥa vừa nói, chương 84, có một câu thơ tương tự nhưng lại bao hàm ư nghĩa thứ nhất.

 

g)      Dư Hứng:

Hán dịch:

Bị Vong.
被 忘

 

Quân kim vong ngă, ngă hà ngôn,
君 今 忘 我 我 何 言

Hải thệ sơn minh tằng đối thiên.
海 誓 山 盟 曾 対 天

Khủng thiên phạt quân, quân tảo chiết,
恐 天 罰 君 君 早 折

Tư niệm chí thử giác tâm toan[1].
思 念 至 此 覚 心 酸


[1] Tâm toan: đau ḷng, chua xót..

Anh dịch:

A solemn oath thou swor’st with me,

I dreamt thou wouldest constant be –

Forgotten, scorned, the penalty

Of death I almost cry on thee.

(Dickins)

Though forgotten now,

For myself I do not care:

He, by oath, was pledged;-

And his life, who is forsworn,

That is, ah! so pitiful.

(Mac Cauley)

 

 

.........................

< Bản bổ sung mới nhất : Dec 28th 2008 >

 

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com