TRUYỆN Ở ĐẦU MŨI ĐẤT

(Misaki nite no monogatari, 1947)

Nguyên tác: Mishima Yukio
 

Dịch: Nguyễn Nam Trân

Ảnh minh họa 

Khuynh hướng bẩm sinh ấy tuy cằn cỗi và suy thoái theo tuổi đời nhưng hãy còn bắt rễ vững chãi trong tôi mãi đến giờ. Từ ngày còn nhỏ cho đến khi bước qua tuổi thiếu niên, tôi vẫn là đứa trẻ hay mơ mộng, suốt ngày chỉ ngồi suy nghĩ vẩn vơ. Những ai không từng có trải nghiệm đặc biệt như thế, hẳn xem đó là trạng thái nguy hiểm. Đến nỗi bà nội và cha tôi, có lẽ vì lo lắng cho tương lại con cháu - cùng lúc lại quá tin tưởng vào sự thông minh của nó - đã nghĩ rằng, để đánh thức bản chất tốt đẹp ấy, phải gạt đi cái màng nhện đang vướng lấy đôi cánh của con chuồn chuồn là tôi - dù có nguy cơ khiến con vật phải mất mạng - hòng giúp cho bản chất thiên phú của nó được bay vút lên trời cao.  Vì lý do đó, họ đã cố ý dẹp bỏ hết những vật gì gọi là kỳ quặc đang vây quanh tôi, bắt đầu bằng cuốn truyện  Nghìn Lẽ Một Đêm. Trên thực tế thì cái cuốn hút tôi vào đó không phải là  “A La Đanh và Cây đèn thần” hay “Chuyến hàng hải của Hoàng tử Sinh Bá” nhưng là vẻ đẹp u buồn qua cách miêu tả cảnh hậu cung (Harem) vùng Cận Đông khi cái tội tày trời của vương phi Shâriyâr bị phác giác hay qua câu chuyện về vị vua của hòn Đảo Mun (Hắc đảo). Sau đó đến lượt những câu chuyện tàn khốc do anh em nhà Grim kể,  một bức tượng con với hình ảnh vị hung thần sống ở vùng Nam Thái Bình Dương hay cái hộp đựng những món trang sức làm bằng gỗ mun mà tôi thường nghịch ngợm sử dụng như cỗ quan tài, để rồi cùng cô em họ, đặt một con búp bê vào đó và chơi trò tang lễ vv...Như thế, những món đồ nào tôi sưu tập được mà người lớn thấy là không lành mạnh - ít nhất là dưới nhãn quan của họ- đều bị tịch thu. Thế nhưng, tôi vẫn tự hỏi họ đã dựa vào tiêu chuẩn nào để đánh giá cái nào là lành mạnh và cái nào không? Cái mà người lớn cho là lành mạnh cũng sẽ lành mạnh đối với trẻ con chăng? Ngược lại,  có lý do nào khiến những điều mà một đứa trẻ con xem là hết sức tự nhiên phải được chúc phước khi đến phiên người lớn đánh giá chúng? Sự đối lập về cách suy nghĩ giữa trẻ con và người lớn lắm khi gây ra hiểu lầm. Vâng, đó chỉ là hiểu lầm chứ không gì khác. Bởi vì những lời trách móc của người lớn đối với trẻ con chỉ cho ta thấy việc họ nghĩ rằng họ có quyền thống trị cái thế giới của đám con nít. Bà nội và cha (mẹ chắc là người duy nhất chịu thông cảm cho tôi) lúc nào cũng rơi vào cùng một lỗi lầm: họ đã sai khi chẩn đoán và cũng sai khi tìm biện pháp chữa chạy cho tôi. Trạng thái mộng mơ thực ra không bao giờ ngăn cản tôi bay bổng. Chỉ có điều là, từ lâu, tôi đã bay bổng bằng một kiểu khác, không giống như cách họ tưởng tượng. Khi thấy tôi chìm đắm trong mơ mộng, họ không hề nhận thức rằng, trong chỗ sâu thẳm của tâm hồn của nó, thằng bé đang giương đôi cánh để bay trong một không gian bao la, từ chòm sao này đến chòm sao khác. Họ đã mạnh tay tháo gỡ cái màng nhện lấp lánh đang bám theo tôi. Thế nhưng họ lại nghĩ cái màng nhện chính là đôi cánh của tôi, cho dù chỉ là đôi cánh mong manh của một con chuồn chuồn. Đúng là những cái mạng ấy đã ngăn tôi bay theo “bản chất tự nhiên” nhưng có điều là mỗi hành động thất bại đều được đền bù bằng tính bền bỉ của lòng ước mơ tiến về mục đích mình đã vạch sẵn. Trong trường hợp của tôi, nó cũng đã đem lại nhiều hiệu quả tích cực. Nó giúp tôi bước ra khỏi một trạng thái mộng mơ tiêu cực và dạy tôi phải can đảm tự mình tạo ra mơ mộng. Chẳng hạn như tôi đã dùng chính ngòi bút của mình để viết lại những truyện kiểu “Nghìn Lẽ Một Đêm” mà không cần dựa vào sách vở ai cho. Tôi không còn chìm đắm trong mộng mơ mà đã dám tạo ra một cõi mộng mơ riêng. Điều đó có nghĩa là can đảm sáng tạo chỉ xuất hiện khi người  ta thoát khỏi trạng thái mê đắm.

Trong một góc khuất của bán đảo Bôsô (Phòng Tổng, nay thuộc tỉnh Chiba), có một bãi biển rất lạ lùng có tên là Sagiura (Lộ Phố, Bãi Cò) (dầu bây giờ, lũ cò không còn tụ tập ở đó như xưa). Thật ra phong cảnh mũi đất này rất xinh đẹp. Bờ vịnh chạy theo một vòng cung thanh nhã, cũng như cái cửa sông dù có hẹp vẫn nên thơ khôn tả, và từ chỗ này nhìn ra những mũi đất duỗi dài liên tiếp bên nhau là một tầm ngắm tuyệt vời không thua kém những vùng biển nổi tiếng vào thời đó. Ấy thế Bãi Cò vẫn bị người đời đánh giá thấp. Chỉ có một số họa gia hay người am hiểu nghệ thuật, yêu thiên nhiên khoáng dã là biết đến. Thế nhưng lý do những người đó yêu mến Bãi Cò này là  vì ít ai biết đến nó. Vì vậy,  họ đã càng cố ý không khoa trương tên tuổi của nó, thậm chí dấu cả địa điểm ấy đối với bạn bè mình.Thế nhưng việc ít ai biết đến Bãi Cò, không chỉ vì thái độ giữ bí mật như thành viên một hội kín (franc-macon) đến từ tình yêu và thái độ muốn bảo vệ vẻ đẹp thiên nhiên của các vị này.  Phải chăng cảnh quan ở đây tự thể đã có vẻ đẹp hoang dã dành cho người ẩn dật muốn dùng nó để tạo ra bức bình phong chắn tầm nhìn của những kẻ chỉ biết vui chơi yến ẩm.

Bãi biển đó là nơi tôi đã trải qua mùa hè năm mười một  tuổi với mẹ và cô em gái của tôi. Dù rằng trí thông minh phát triển vượt mức tuổi tác nhưng về mặt phát dục, tôi lại rất chậm trễ, yếu ớt, người bé choắt như một đứa bé mới lên bảy. Một mặt lo ngại mình sẽ không bao giờ lớn nỗi, tôi vẫn tỏ ra dễ dãi với bản thân. Nếu năm đó gia đình chúng tôi đến Bãi Cò, một nơi cách xa vùng rừng núi nhiều cây cối mà chúng tôi quen đi nghỉ hàng năm, là để có điều kiện học bơi lội.Từ lâu, ông bác sĩ gia đình đã ngăn cản tôi phơi trần dưới ánh mặt trời bỏng cháy ngoài bãi biển nhưng cha tôi lại phán rằng tôi không còn có thể nghe theo lời cấm đoán đó nữa vì hiện giờ, không còn giải pháp nào khác để tôi phát triển thân thể. Tôi còn được đặt dưới sự chỉ đạo của Okonogi, một ông thầy trẻ dạy bơi mà tôi hay gọi là Okotan, người vốn xuất thân từ một làng chài. Chúng tôi rời Tokyo vào khoảng trung tuần tháng bảy.

Lúc đó, tôi đã sẵn sàng khiêu chiến với biển cả với cùng một sự hăng hái như khi trước đây, trong những giấc mơ, tôi cho rằng mình sẽ thành công khi học cưỡi ngựa hay luyện vĩ cầm dù không có chút năng khiếu nào. Mơ mộng đã giúp tôi vượt qua mọi sợ hãi trong quá trình học bơi và tôi nôn nả tưởng tượng ngày ra được Bãi Cò và cái lúc mình biết bơi. Dù không phải là lần đầu nhìn thấy biển nhưng tôi vẫn hình dung rằng, khác với núi non, biển cả từ lâu vẫn là nguồn gốc của một nguồn năng lực cuốn hút dù tôi chưa  hề chạm được nó. Tôi không sợ hãi cũng không giẫy nẫy khước từ, tôi chỉ kinh ngạc và bị nó quyến rũ. Chỉ vì tôi hãy còn chưa đủ can đảm để tan biến vào bên trong vật thể đang khêu gợi và lôi kéo mình. Tôi chưa dám để cho cái mặt biển sủi bọt tràn trề, sung mãn như đang muốn dâng hiến kia choàng ập lên người mình vào giữa phút này.  Tôi chỉ còn biết vô hiệu hóa mọi sức mạnh của cái vùng xanh biếc ấy. Do đó, tôi  đã tìm đủ cách trốn tránh những buổi tập bơi rồi suốt ngày chỉ ra ngồi ngoài bãi ngắm biển để thưởng thức một hạnh phúc tột cùng. Không chỉ có âm hưởng của những tiếng sóng giống như lời thánh ca cất lên trong một buổi lễ Misa không bao giờ biết dứt đang vang vọng tới màng nhĩ tôi  hết đêm này qua đêm nọ trong ngôi biệt thự nằm dưới chân đồi và cách xa bãi, mà ngay trong những giấc mơ, tôi còn thấy biển khơi như đang lặng lẽ lấn vào bờ rồi tràn lên tận hàng hiên. Trong mơ tôi còn thấy khu vườn nhà đang ngập nước và một đàn cá trắm đỏ bé con đang bơi như rong chơi bên trên thảm rêu lá nhọn (matsubabotan) lấm tấm hoa đỏ. Từ ngôi nhà, tôi không thấy được bãi biển nhưng vẫn nhận ra cảnh trời, nước mênh mang và những mũi đất nằm mãi ngoài khơi. Còn ở chỗ  con sông đổ vào biển, tôi thấy có những chòm mây rời rạc, lấp lánh và lặng lẽ, chúng giống như kẻ lang thang đang tạm dừng chân nghỉ mệt trong chuyến lữ hành dài. Ngay cả màu xanh rất bình dị của mũi đất hình như cũng biến hóa một cách tinh vi từ giờ này sang giờ khác. Ban ngày, nó có  một màu xanh lam nhưng đến khi ngày ngả bóng chiều và khi cả bãi biển đang tắm trong một vùng ánh sáng buồn bã và trần trụi, tự dưng tôi thấy nó trở nên tươi mát và sinh động hơn....Tôi đã đến đây được một tháng và trước sự ương ngạnh mà Okotan cũng không ngờ tới, anh có vẻ như đã buông xuôi việc dạy bơi cho tôi. Bù vào đó, anh tập trung cho những bài tập tôi phải làm trong vụ hè và điều này khiến tôi cảm thấy thoải mái hơn.

Hôm đó, tôi đã cùng mẹ, đứa em gái và Okotan ra ngoài bãi biển từ rất sớm. Okotan phụ trách khuân theo  chiếc dù lớn (parasol). Cái nóng cuối hè đang đạt tới đỉnh điểm. Trước tiên chúng tôi phải men theo một con đường mòn để xuống dưới phố. Cỏ bên đường bốc lên hơi nóng hừng hực. Dù trước đó đã đẫm ướt sương mai nhưng hơi nóng xông lên  từ những bụi cỏ xum xuê của mùa hè cũng những những độc khí của giống huệ dại (oniyuri) bên đường đang độ ra hoa đã làm cho lưng chúng tôi mướt mồ hôi. Ngày hôm ấy, cái nóng cực gắt cũng đã đến để báo cho biết là một trận bão sắp vần vũ trên mặt biển.

Ở một góc của bến cá nhỏ và nghèo nàn trong vùng, ai đó  đã cắm một cái biển bên dưới hàng hiên với mấy chữ “Thuốc Lá” màu trắng trên một nền sơn đỏ chói, tương phản với bầu trời xanh ở ngoài khơi. Mùi tanh nồng của những ghềnh đá đâm thốc vào cổ họng chúng tôi. Chúng tôi cứ tưởng như mình đang thấy mấy chùm hoa hồng bạch (shiroibara) vừa được gió thổi qua hàng rào khi nhìn những hoa sóng màu trắng đang bay tản mác. Sau khi vượt qua một chiếc cầu, chúng tôi thấy có những con chim hải âu đang tụ tập ở vùng cửa sông ngầu bùn. Tôi tiến về phía bãi. “Coi chừng! Nguy hiểm đấy con!”. Tôi nghe có tiếng gọi liên tiếp của mẹ tôi lẫn vào trong tiếng gió. Những đợt sóng giờ đây đang thi nhau vỡ tan thành những vùng sáng bạc rồi tỏa ra để đuổi theo lũ cua còng và những côn trùng bám trên thân rong bằng những bước chân ngắn nhưng gấp gáp... . Nước lại kéo khỏi chỗ tôi đang đứng. Khi nhìn chăm chú vào làn nước rút như một kẻ mất hồn, tôi thấy cả một sự trống rỗng trong lòng.

Những khi không nhìn sóng, tôi ngồi đọc sách dưới cây dù lớn. Những hạt cát lóng lánh vương vãi khắp trang giấy trong khi tôi thử dằn lấy nó bằng mấy viên sỏi chỉ làm cho việc đọc truyện “Đảo Kho Tàng” (Treasure Island) càng thêm hứng thú. Mẹ tôi lo lấy làm ái ngại trước cảnh đó nên đã lặng lẽ đưa tay lật úp quyển sách hộ tôi. Như một con chó bị giật mất phần ăn, tôi đã ngước lên và ném về phía mẹ một tia nhìn đầy oán hận.. Đôi mắt mẹ hất lên như muốn bảo tôi hãy nhìn ra ngoài biển nên tôi không biết làm cách nào hơn là đứng dậy. Một cái mũ tắm giống như quả nho đang nhấp nhô. Đấy là em gái tôi. Em tôi đang nằm trên một cái phao để Okotan kéo trôi và lướt đi như một con cà niễng (gengorô mushi) sống dưới nước. Em quay lại phía tôi và cười vui vẻ nhưng với luồng gió hây hẩy và ánh nắng chói lòa, tôi không thấy gì ngoài nụ cười đó. Tôi lo lắng tránh những ngọn sóng tìm tới mình và bắt đầu xây một tòa lâu đài cát trên bãi cùng với mấy đứa trẻ con còn ít tuổi hơn cả mình. Khi cái cầu treo của lâu đài đã được đắp xong và bắt đầu khô để nó có hình dáng một tòa thành nằm giữa sa mạc, tôi bèn ngả đầu lên mặt cát và nheo mắt lại để nhìn lên những chòm mây phía chân trời đang làm thành một bức bình phong phía sau ngôi thành.Tôi tưởng tượng là có những hồi kèn vọng lại từ trên  đỉnh tòa lâu đài ấy.

 Lúc đó đang giữa trưa. Cả bọn bốn người chúng tôi ngồi ăn xăng-uýt dưới bóng cây dù lớn. Bỗng nghe mẹ tôi quay mặt lại để thông báo; “Này ! Hatsu đến kìa!” bằng cái giọng trong thanh của bà. Okotan đã đáp lại trong lúc miệng hãy còn đang nhồm nhoàm thức ăn:”Đúng thật. Hatsu đó!”, Hatsu là người có bổn phận trông coi nhà cửa cho chúng tôi. Giờ đây, cô đang bước qua cầu, trên tay cầm một cái dù con kiểu xưa dùng để che nắng.

Sau khi đi kiếm một đỗi, cô đã tìm ra và nhập bọn với  chúng tôi dưới bóng cây dù lớn. Cô đưa mắt nhìn em gái tôi và cao giọng nói: “Trông cô ăn ngon quá, phải không cô chủ?”. Mẹ tôi nghiêm mặt hỏi: “Có chuyện gì đó, Hatsu?”.  “Thưa bà, thật ra là bà cụ trên Takagichô vừa tới nơi....Bây giờ bà đang nghỉ ngơi một chút!. “Thế à?” Mẹ tôi nói thế và ra chiều suy nghĩ rồi đưa mắt nhìn lên bầu trời lúc ấy đang có những dải mây lấp lánh. Dù trong giây phút ấy mẹ tôi không thể hiện điều gì đặc biệt, tôi vẫn nhận ra vẻ đẹp tự nhiên của bà: làn da trắng muốt trên đôi má và chạy từ cuối đôi tai cho đến đằng sau gáy, làm cho tôi chới với trong một niềm hạnh phúc đang vỡ òa. Với ánh sáng hắt lên từ mặt biển và không ngừng thay đổi màu sắc, tôi có ảo tưởng mẹ tôi là hóa thân của linh hồn một đóa cẩm tú cầu (ajisai). Bà nói với tôi: “Này, Aki-chan. Bà trẻ của con vừa đến đó. Chúng mình về nhà chào bà đi!” Chưa chi tôi đã hình dung ra cảnh tượng một bà lão góa chồng béo phục phịch có thú vui kỳ lạ là đến thăm thân quyến mà không báo trước. Bà rất tốt bụng nhưng vì không có cháu nên vẫn tranh đua với người chị tức bà nội tôi trong việc nuông chiều cháu nên không khỏi làm cho tôi khốn khổ vì những cử chỉ quá trớn. Chung qui là trong  những cuộc đàm thoại, lúc nào bà cũng muốn độc chiếm diễn đàn, sợ người ta nói mất phần mình  nên hay xen vào những cái chấm câu, kiểu “Mà này....ừ nhỉ ...thật à....chu cha....phải rồi ... ối giào....không tưởng tượng nổi” vv và vv.. Tuy biết sự có mặt của bà lúc nào cũng đi kèm với bao món quà hấp dẫn như bánh, kẹo và hoa quả nhưng trong lúc này, cái lôi cuốn tôi nhất vẫn là ngôi thành cát còn chưa đắp xong. Để trưng ra bằng cớ cho sự từ chối, tôi đã cố tình làm một bộ mặt khó đăn đăm và nói với mẹ: “Con sẽ về sau khi xây xong thành đã !”. Phần mẹ tôi thì bà đã có đủ kinh nghiệm để phân biệt được trong những cái ngông của tôi, điều gì bà thấy cần phải ngăn chặn và điều gì không nên. Do đó lần này bà chỉ nhẹ nhàng nói một câu”Thế hở con!” và tiếp bằng: “Vậy thì khi nào xong nhớ về con nhé! Càng sớm càng tốt!....Bề gì bà trẻ cũng sẽ ngủ lại nhà mình”. Nói xong bà bèn dặn dò kỹ lưỡng Okotan là phải trông chừng tôi hộ bà rồi dắt cả Hatsu lẫn em gái tôi về nhà. Tôi biết rằng sẽ có những tiếng động lách cách gây ra mỗi  khi mẹ tôi xoay chiếc dù che nắng chung quanh đôi vai của bà. Bởi vì trong khi đang bước và có điều gì phải suy nghĩ, bà thường có tật là loay hoay với cái cán dù bằng cả hai tay, chẳng khác một thiếu nữ. Thực vậy, chỉ cần bước độ dăm bảy bước là đã thấy cái dù quay xong một vòng. “Quay thêm một vòng nữa xem nào, dù!” Trong khi đang nằm dài như bò trên cát, tôi đã có lời cầu xin như vậy. Thế nhưng cho đến lúc bà đi hết chiếc cầu và mất hút, tôi vẫn không thấy chiếc dù ấy xoay thêm một vòng nào nữa.”Cậu chủ ơi! Đang làm gì đấy?”.Có tiếng Okotan cao giọng hỏi tôi và ra vẻ không bằng lòng. “Mấy người bạn đang gọi cậu kìa!”. Tôi chợt nghe tiếng của họ gọi nên đã tiến về phía đó nhưng chỉ là để làm cái bổn phận trẻ con của mình đối với đám bạn nhỏ. Rốt cuộc, tôi đã để lại Okotan bên dưới cái dù lớn và mình thì tập trung xây cho xong ngôi thành cát. Mặt biển như một bầu nước màu xanh lam long lanh và sóng sánh, nằm đầy ắp bên dưới ánh mặt trời đang chế ngự giữa tầng không. Ở lằn ranh chỗ sóng vỗ vào bờ rồi từ đó vỡ ra thành bọt, dân chúng đang  nô đùa nhộn nhịp như cảnh đám đông trong một ngày lễ hội.Nhưng không hiểu sao tôi lại nghe bên trong âm hưởng của sóng biển, giọng cười đùa của đám du khách kia đôi lúc lại lẫn vào vài tiếng gào thét vì thống khổ. Nhiều lần tôi đã ngẩng mặt khỏi ngôi thành để nhìn về hướng đám đông trang phục đủ màu đứng dọc bờ biển để tự hỏi phải chăng đó là tiếng gào của một kẻ đuối nước sắp chết đến nơi. Nhìn về phía Okotan, tôi có cảm tưởng anh đang rất thèm bơi, khiến cho lòng tôi dậy lên một sự thông cảm cho hoàn cảnh của anh, đồng thời với một ý tưởng quảng đại rất đỗi trẻ con là mìn  phải đối xử với anh sao cho tử tế. Do đó, tôi đã chạy lại gần và hổn hển nói:”Okotan! Okotan! Nếu anh thích bơi thì cứ xuống bơi đi nhé! Không sao đâu. Em sẽ tự lo được. Em ngồi đọc sách thôi mà!” – “Thật sao cậu chủ?”. Okotan cười sung sướng rồi chỗi dậy. “Cậu đừng đi đâu hết nhé! Nếu không chúng mình sẽ bị bà mắng cho đấy! Trong hộp thiếc có bánh bít-qui đấy. Nhưng ăn vừa phải thôi nghe!” Tôi mới nói như sực nhớ: “Em cũng phải mặc lại quần áo bộ vào người chứ!”.  Nghe thế, Okotan bèn  nhặt mớ quần áo tây của tôi nằm dưới bóng cây dù lớn, phủi hết cát trên người tôi và nhanh nhẹn mặc hộ tôi xong rồi mới chạy như bay trên cát nóng để ra ngoài biển. Tôi nhìn theo bóng cái lưng của anh đang ngụp lặn phía ngoài khơi..

Chỉ còn một mình, tôi nằm dài ra dưới bóng cây dù lớn đưa mắt nhìn lên nóc dù trông giống như một mái nhà hình vòm đang chụp xuống. Nền vải dù chan hòa ánh sáng, khi một làn gió biển lướt qua là hơi lay động. Thỉnh thoảng vài cụm mây trôi đổ bóng lên nóc dù. Trong làn gió nhẹ lại lẫn vào những hạt cát thủy tinh lấp lánh trông như hạt mầm của hoa cỏ, tìm tới chạm nhẹ trên má người ta và để lại mùi hương đậm đà của nó. Mùi hương ấy đã dạy cho tôi biết thế nào là một hành động mời mọc khó lòng cưỡng nổi. Tôi không còn bụng dạ nào để ngồi đọc sách ở đây nữa. Có lẽ tôi đang bị kích động bởi tình cảm hư vô của một người muốn đi tìm sự cô độc giữa dòng người đông đảo nhưng lại lầm nó với sự khao khát được ai đó mời mọc. Nhưng dù sao, cái chất độc đến từ bao nhiêu thứ sách vở đã  làm đầu óc tôi bị nhiễm bởi những giấc mộng phiêu lưu (tình cờ là quyển sách tôi đang nằm trước mặt lại có nhan đề là Hyô no me (Mắt của loài báo), một cuốn tiểu thuyết hết sức ly kỳ, lãng mạn và  cũng thuộc vào thể loại truyện mạo hiểm). Nếu hôm nay tôi có bị giấc mộng  mạo hiểm đó hiện ra và  thôi thúc, phải chăng vì ông thần hộ mệnh xưa nay của tôi đã vội rong buồm ra khơi, bỏ tôi ở lại một mình.

Tôi bước ra khỏi tán dù. Rồi không biết tại sao, tôi lại bắt đầu cất bước về hướng Đông. Ra khỏi khu vực cắm dù, mùi hương biển đến từ các ghềnh đá càng bốc lên mạnh mẽ. Ở khu cửa sông, tôi vượt qua khỏi cây cầu bên dưới đầy rác rưởi đang trôi vào lúc nào mà không hay biết. Chỉ khi ngước mắt khỏi dải nước ngầu bùn phía chân cầu để nhìn lên, tôi mới nhận ra một mũi đất đẹp lung linh. Và dù ở rất xa, tôi đã nghe vọng lại tiếng ve ran, còn mũi đất thì như đang nằm ngủ giữa vùng âm thanh ấy.

Mũi đất ấy cũng xa đáo để, phải mất nhiều thời giờ tôi mới leo đến được  lối vào. Những gò cát đã bắt đầu xuất hiện từ chỗ hoa hồng biển (mai khôi, hamanasu) đang nở. Tôi thấy có những vòng rào làm bằng ván của khu làng chài đột ngột nhô lên một độ cao đến không ngờ. Bên phía trong rào là những bụi dã quỳ, để có thể đứng vững,  đang chống cự một cách dũng cảm trước ngọn gió biển.  Nơi nào gió quá mạnh thì người ta xây tường đá thay vào.  Từ khoảng đó, con đường chạy về phía mũi đất bất chợt trở nên gập ghềnh, nguy hiểm. Sau khi đi qua khỏi mấy bức tường như thế,  tôi nương theo các bậc đá nhô khỏi đám cỏ rậm để đến khuôn viên (keidai) ngôi đền thờ “Nữ thần phúc lộc” (Benzaiten) nằm ở  lưng chừng đồi. Ngôi đền này nằm gọn trong một cánh rừng cây cối hết sức tươi tốt đến độ ánh sáng xuyên qua tàng cây tán lá đã phủ lên cả ngôi đền một màu xanh lục. Đằng sau đền lại có một con đường nhỏ khá kín đáo, giúp cho khách nhàn du vốn quen qua lại nơi đây có thể ra đến địa điểm cao nhất ở đầu mũi đất. Khi tới được đó, người sành điệu sẽ có cảm tưởng đang được ngắm cái màu lục đến mát mắt của một trũng sâu phủ đầy rêu và dương xỉ  nằm dưới một mảng trời xanh tươi tắn và vuông vức. Đúng thế, cảnh tượng đó giống như  một cái giếng ai đã đào lên giữa xứ sở của một mùa thu đẹp vĩnh viễn để đưa chúng ta đi về xứ sở nóng bỏng, chói chang của một mùa hè cũng trường cữu như thế. Ở cuối con dốc, ta sẽ bắt gặp vài bụi cây tùng thưa  thớt, nơi mà những ngọn gió đến từ ngoài khơi dù bị cái nóng của bờ cát chiếu ngược lên thiêu đốt, vẫn có thể đem đến một ảo tưởng mát mẻ nào đó.

Có ai tưởng tượng ra được một khung cảnh đẹp đẽ và thanh nhã mà lại chất chứa từng ấy u sầu không nhỉ? Nhìn chung quanh, tôi không thấy gì khác hơn là những thân tùng và dăm bờ bụi thưa thớt. Con đường nhỏ và ngoằn ngoèo dẫn lên nơi đây phải đi qua nhiều gò đống, cái thấp cái cao. Giữa những lùm cây thưa và ghềnh đá nằm trên những gò đống ấy lại thấp thoáng những ngôi biệt thự nho nhỏ, xinh xắn, đủ mọi màu sắc mà khu vườn nằm đằng trước chúng thường  được trang trí bằng bồn bông hay cánh cổng nhỏ kết hoa.  Những biệt thự ấy nhiều vô số, không tài nào đếm xuể. Bởi vì khi dừng chân trước cảnh cổng biệt thự A và ném một cái nhìn ra chung quanh, ta chỉ thấy mình như đang bị bao vây giữa những lùm cây, ghềnh đá và cánh rừng thưa ở phía xa chứ không hề thấy bóng ngôi nhà nào khác.  Vậy mà chỉ cần đi đến biệt thự B cách đó non trăm mét là đã không còn thấy đâu hình bóng của A. Bốn phía chỉ toàn là hoa cỏ, ghềnh đá và một mặt biển đang lấp lánh đằng xa.  Như thế, địa thế và cấu trúc tinh tế của khu biệt thự này đã mang lại cho phong cảnh của mũi đất một vẻ đẹp thần bí và một bầu không khí ẩn dật. Chẳng hạn chủ nhân ngôi biệt thự A có thể đã có ảo tưởng rằng trong phạm vi vài cây số quanh nhà mình, không có gia đình nào khác đang sinh sống. Cho đến một ngày đẹp trời, khi đang đi loanh quanh dạo mát, ông ta mới tình cờ nhận ra có một vườn hồng đang khoe sắc đằng trước một ngôi nhà nhỏ không xa nơi mình ở cho lắm. Cảnh đó khiến ông phải ngỡ ngàng vì không dám tin vào đôi mắt của mình. Thế rồi khi cho tay chạm vào những cánh hoa hồng hãy còn ướt sương để cảm thấy thực sự một sức đàn hồi đến từ nó và qua sự tương phản giữa vẻ đẹp của màu hoa hồng ươn ướt nổi lên khỏi đám lá xanh để hiểu rằng đây là một hiện thực chứ không phải chuyện trong mơ thì cũng đúng ngay lúc ấy, ông nhận ra là từ cánh cửa sổ nhỏ trổ trên gác ngôi nhà vừa mới mở ra, một cư dân ở đó đang mỉm cười và gật nhẹ như muốn gửi đến ông một lời chào....Phải nói là cảnh tượng như thế đã khiến ông càng thêm ngạc nhiên. Thì ra người ở trên mũi đất này chỉ cần khoảng mười đến hai mươi phút tản bộ là có thể đi vào một xứ sở trong truyện thần tiên (Merhenland).hay bước ra từ đấy.

Sau đó, giữa tiếng ve nghe chói cả tai, tôi tiếp tục lần theo bậc đá của ngôi đền thờ bà Benzaiten. Leo hết cái dốc rất gắt nằm giữa rừng cây xanh tốt mà tôi đặc biệt yêu thích này,  tôi đã lên tới cái mỏm cao nhất của mũi đất. Gió trên đây thật mát và nồng nàn hương biển. Sau đó tôi bắt đầu chậm rãi bước trên một con đường lởm chởm những đá chen giữa những bụi cỏ và chạy dọc theo cánh rừng để lần ra phía biển. Thế rồi, tựa mình vào một tảng đá có hình thù như cái một cái mũ trụ  (kabuto) nhô lên khỏi đám cỏ, tôi lặng nhìn cảnh biển và lắng nghe tiếng sóng. Phần phong cảnh bên dưới chân tôi như đã trừu tượng hóa toàn bộ phong cảnh đẹp đẽ và đồ sộ nằm mãi ngoài xa và đang tạo nên một thứ âm nhạc dị thường trong đó vang vọng cả tiếng sấm động ở một nơi nào phía đường  chân trời. Sóng biển giống như những cánh quạt hết mở ra rồi khép lại, bọt nước bắn tung lên ghềnh đá và ánh nước chiếu loang loáng bên trên, những hình ảnh nhanh đến chóng mặt ấy đều tạo ra một cảm giác lặng lẽ trong một quang cảnh tươi sáng đến độ không  ai dám tin. Tôi biết rằng dưới chân ghềnh này ắt phải có những hang động đang hút nước triều đến rồi sẽ thả nước đi sau đó. Đây là nơi đám dân chài đã đặt những cái nơm để bắt cá.Trên mặt những ghềnh đá bằng phảng nằm dưới đó lại thấy xuất hiện  vô số lỗ con mà giống côn trùng gọi là “mọt biển” (funamushi, sea slater) trông như những bóng ma đang dạo qua dạo lại. Suốt cả ngày, tôi đã dầm đôi chân trong bọt biển như muốn đương đầu với những đợt sóng thay nhau ùa đến bằng tất cả lòng can đảm của một đứa trẻ con. Tôi đã cố gắng chống cự với biển cả, cái mà tôi không thể ngăn chặn nỗi. Phải thành thực mà nói, trong những giây phút như vậy, tôi cảm tưởng có một cái gì ở ngoài xa đang ra sức vẫy gọi mình. Nếu sẵn sàng đáp lại sự mời mọc ấy,  tôi sẽ làm được một hành động cực kỳ đẹp đẽ nhưng việc đó lại không thích hợp với nhân tính. Tôi bèn kéo tôi ra khỏi chuỗi suy nghĩ mơ mộng ấy và đưa mắt nhìn xung quanh mình. Tôi chỉ thấy gió đang thổi trên đầu những cây cúc gai (azami) cao khều và ở mãi xa, đằng sau phiến đá tôi đang tựa lưng,  một  ngôi nhà nhỏ màu trắng cất theo kiểu Âu nhưng nay đã đổ nát mà phân nửa hầu như vùi trong lùm cỏ. Sơn trên mấy bức tường trắng nhiều chỗ bạc màu hay bong ra, làm phản chiếu lên trên một màu xanh mơ hồ giống như màu hắc ín (rekisei, bitumen) . Chung quanh ngôi nhà ấy lại có một hàng rào màu trắng ngăn nó với một cánh đồng cỏ dành để nuôi súc vật. Làm như có bàn tay của một nàng tiên nào đã thừa lúc tôi sơ ý mà chợt đem nó đến đặt bên tôi. Cái kích thích tôi hơn cả là khi nhìn về phía dưới khung cửa sổ lệch lạc và tối tăm của ngôi nhà, tôi nhận ra được màu đỏ rực của một vùng rợp bóng hoa hồ chi mùa hạ (natsuhagi). Có lẽ vì gió thường xuyên thổi ngang qua đó nên những đóa hồ chi hết ngả bên này lại sang bên kia trông chẳng khác một bầy chim màu đỏ thẫm, lúc bay lúc nghỉ,  lúc đập cánh, lúc so cánh, lẫn lộn vào nhau như thể đang cùng cất tiếng hót, tạo ra một cảm tưởng. hết sức sinh động. Thế rồi tôi bỗng nghe có những tiếng động nổi lên từ phía đó. Không hiểu có phải nó đã có từ lúc tôi vừa khám phá ra ngôi nhà đó hay từ trước đó nữa nhưng nhất định là tôi đã nghe được tiếng đó. Nói là âm thanh thì nó giống như là một thứ âm nhạc mờ hồ  lúc ngắt lúc nối, còn nói về phương hướng thì tôi không thể xác định được vị trí. Thế nhưng khi kết hợp  những âm thanh ấy với tiếng chim kêu thì, tình cờ làm sao, tôi đồng thời xác nhận được là nó đã xuất phát từ phía ngôi nhà xa lạ ấy và đặc biệt đã vọng đến từ cánh cửa sổ xiêu vẹo mà tôi vừa nhắc tới.

Tôi đứng dậy nhưng chẳng biết để làm gì, chỉ thấy mình đang bước trên những phiến đá phẳng đang nhô lên khỏi đám cỏ, có lẽ  tôi muốn tìm con đường vừa đưa mình đến đây. Thế nhưng lạ cái là nó lại đưa tôi theo một hướng khác chứ không đúng hướng của ngôi nhà tôi vừa nhìn thấy. Bởi vì ở cuối con đường mòn này, chỉ có mỗi một vầng mây với hình thù một con cá màu trắng đang trôi. Tôi tức tốc vẹt cỏ, nhắm ngôi nhà hoang kia và tiến thẳng về phía đó. Mặc cho những bụi hoa hồng dại (noibara) và hồ chi cành chĩa ba (nusubitohagi) ngáng bước, cuối cùng tôi đã đến được một địa điểm kế cận. Bất chợt lúc ấy, tôi mới phát hiện là mình đang đứng cạnh một bờ vực, còn ngôi nhà hoang tôi muốn tìm đến lại nằm ở mỏm đất bên kia, cách nơi tôi đứng một vũng biển hẹp với vách đá cắt thẳng đứng. Thế nhưng, ngạc nhiên làm sao, khi đứng ngơ ngác ở vị trí này, tôi mới bắt đầu nghe rõ mồn một những âm thanh đến từ ngôi nhà hoang mà từ nãy, gió đã thổi tới bên tai. Thì ra đó là tiếng đàn ống (organ). Bỗng nhiên tôi bị choáng ngợp bởi một cảm giác kỳ lạ, nó cuốn hút như đang buộc tôi phải lao người vào trong khoảng không để sang đến bờ bên kia. Tôi thử tìm một lối đi và khám phá ra rằng con đường mòn tôi tưởng sẽ đưa mình  về một hướng khác chính là lối đi bọc vòng (uro) cái khoảng hẹp nhất của bờ vực và có thể giúp tôi đến được ngôi biệt thự hoang tàn đang ở trong tầm mắt.

Như một kẻ mộng du, tôi tất tả lấy con đường mòn men theo bờ vực đó và sau khi chạy được một đỗi đã thấy mình đang đứng trước ngôi nhà. Bên cánh cổng tôi chỉ thấy có mỗi một cây du (nire) cổ thụ. Cái mái lợp bằng ngói trước đây vì khuất tầm mắt nên không thấy, bây giờ mới hiện ra trước mắt tôi. Thế nhưng ngói lại không còn bao nhiêu tấm.  Bên dưới nhà là những bụi cúc dại, hoa màu trắng, đang thi nhau chỉa ngọn lên trời. Chung quanh đó là những khóm hồ chi mùa hạ với những đóa hoa màu đỏ sẫm đang bò lan. Nhìn kỹ mới thấy bụi hồng nằm ở lối đi từ ngoài cổng vào nhà, có lẽ vì thiếu bàn tay chăm sóc nên hoa cũng chỉ ra thưa thớt, nói chung là nhiều lá hơn hoa..Tôi lại nhận ra là cánh cổng làm bằng gỗ sồi nặng nề và ẩm ướt đang mở nửa vời. Chính từ nơi đó, tôi đã nghe vọng ra những tiếng đàn ống mong manh như sợi tơ, trong khi giữa đám hoa cỏ trên cánh đồng (có cả những bông loa kèn vằn vện, oniyuri), lũ nhền nhện, bọ hung vàng, ong mật và ve sầu đang nằm nghỉ nhưng chúng lại bất động y như xác chết. Đó là giây phút tạm thời im ắng của một buổi xế trưa mùa hạ mà lá trên ngọn cây du cũng không xào xạc trong khi một màu hoàng kim đang bao trùm lên tất cả. Tuy không có một cái bóng thẫm nào nhưng tôi lại cứ ngỡ mình đang đứng giữa đêm khuya và hình như tiếng đàn ống réo rắt kia đã làm cho bầu không khí trở nên nặng nề. Hơn thế nữa, tôi lại nghe một giọng hát kín đáo như cánh bướm mùa thu đang xen lẫn vào trong tiếng đàn. Nó giống như một con  cá hương (ayu) đang lướt nhẹ bên trong tiếng róc rách của một dòng suối nhạc mà người ta chỉ nhận ra hình dáng qua ánh sáng lóe lên từ những cái vảy cá. Tôi không phân biệt từng câu chữ của ca từ nhưng nghĩ rằng nhất định phải là là tiếng hát của một thiếu nữ thật xinh đẹp. Tôi bèn rón rén bước vào một căn phòng  trong nhà. Có lẽ đây là gian phòng khách, từ đó có hai cánh cửa đưa vào trong sâu. Gian sảnh này chỉ có vài ba chiếc ghế gãy và một cái bàn hình tròn đã nứt nẻ, bên trên phủ một lớp bụi dày. Tôi hết sức để tâm khi ngồi lên một trong những chiếc ghế đó nhưng mặt khác lại cảm thấy hơi thất vọng trước sự dạn dĩ của mình bởi đã ngỡ rằng mình còn sẽ bị kích thích và hồi hộp hơn cả khi bước vào đây. Tôi tập trung đôi tai lắng nghe và nhận ra là tiếng đàn ống ấy đã vọng ra từ căn phòng bên trong nhưng lại có những nốt nhạc kỳ lạ làm cho âm thanh không ăn khớp với những nốt khác. Có thể vì cây đàn đã hỏng nên giai điệu phát ra từ đó đã trở thành lạ lùng và bí ẩn. Dần dần, tai tôi bắt đầu quen với giọng hát và cuối cùng âm sắc đã rõ ra như những viên đá cuội lấp lánh nằm dưới một dòng suối mùa hè trong leo lẻo:

Những đóa hoa hồng kỷ vật của mùa hè...

Chỉ còn sót lại ít lâu cho đến đầu thu.

Hạnh phúc được sống bên anh trong những ngày như hôm nay,

Cũng sẽ tan biến theo em trong cuộc đời phù du...

Đó là một tiếng hát buồn áo não và chứa đầy hoài niệm. Phong cảnh đẹp đẽ đang vây chung quanh tôi bỗng xoay vòng như một con vụ. Tôi cúi mặt xuống và thấy trên cái mặt bàn nứt nẻ và bụi bặm hai ba tràng hoa. Đó là những tràng hoa do trẻ con kết từ những lá cỏ tím (tử vân anh, gengesô) hái ngoài đồng từ mùa xuân năm trước và bị bỏ quên ở đây. Chúng có màu sắc của những cành hoa khô thường thấy ép trong trang sách, không có một chút tươi tắn nào của sự sống. Chúng cứng đơ và thẳng tuột như những cánh chuồn chuồn và khi tôi đưa tay cầm, chúng đã rã rời ngay như phấn hoa.

Những đóa hoa hồng kỷ vật của mùa hè...

Chỉ còn sót lại ít lâu cho đến đầu thu...

Tiếng hát như thể thì thào trong sự trông chờ một người khách đến viếng. Khi âm điệu của nó đi đến chỗ quá não nuột làm tôi phải sửa lại tư thế ngồi trên chiếc ghế thì nó đã bật lên một âm thanh kỳ lạ khác, nghe chẳng khác nào tiếng kêu than. Tiếng đàn ống đột ngột im bặt. Có vài tiếng giày đáp nhẹ xuống mặt sàn. Như một đứa trẻ đang sợ người ta mắng mình, tôi cố ý không hướng về nơi có tiếng động đó và chỉ chăm chú nhìn xuống mấy tràng hoa trên bàn. Một thiếu nữ la mặt nhẹ nhàng đến ngồi trên chiếc ghế bên cạnh tôi. Một mùi hương hoa hồng thoang thoảng đâu đây.

-Cậu em này ở đâu đến vậy?

Giọng cô gái ấy không hề lộ ra một chút phiền trách nào mà lại hết sức thanh thoát và dịu dàng. Lúc đó tôi mới dám ngước mắt nhìn lên Một thiếu nữ trẻ đang nhìn tôi mỉm cười. Theo cách nhìn của tôi thì nàng hết xức xinh xắn và hãy còn chưa đến hai mươi, một khuôn mặt đúng y như những gì tôi từng vẽ ra trong trí về một người con gái mai sau sẽ là vợ tương lai. Tôi thấy nàng mặc một cái áo bằng vải lanh (lin) màu hồng, trên đó thêu rua đăng-ten lối xưa và mang một xâu chuỗi trên cổ.

-Nhà em ở đâu?

Tôi ấp úng:

-Dạ ...trên Núi Cò (Sagiyama) đấy ạ!

-Xa đến vậy cơ! Thế em đến đây một mình sao?

-Vâng.

-Ủa? Em không bị lạc đường?

Tôi mỉm cười và e thẹn lắc đầu như một cô gái nhỏ.

Có lẽ nụ cười của tôi đã là vật phản chiếu từ nụ cười không bao giờ khép lại của người đẹp lạ mặt.  Một đứa trẻ con như tôi chỉ có thể cảm nhận ý nghĩa nụ cười đó bằng bản năng nhưng nếu trưởng thành hơn một tí thì dù chỉ với trực giác của mình, tôi cũng sẽ hiểu được rằng đó là cái mặt ngoài để che dấu bóng tối đến từ một tấn bi kịch mà tôi không biết phải diễn tả như thế nào. Thế nhưng khi nói đến một “nụ cười bi kịch” thì làm sao tôi giải thích được luồng ánh sáng rạng rỡ mà tôi thấy đã phát xuất từ phía đó.

-Em chỉ đi dạo thôi. Rồi tình cờ...nghe được ...tiếng đàn.

-Ra là thế!

Như tiếng nói từ trời cao vọng xuống, câu trả lời của nàng nghe sao mà hờ hững. “Nếu em thích nghe đàn ống đến mức đó thì chị sẽ đánh mãi cho em nghe” Thiếu chút nữa tôi buột miệng: “Đánh ngay đi chị!” nhưng đã ngậm miệng ngay vì thiếu nữ vừa cất mình đứng dậy. Nàng đến bên thành cửa sổ hướng về phía mặt biển và ngắm cảnh trời nước bên ngoài đang chìm trong một vùng nắng lóa. Nàng đan hai cánh tay vào trong mái tóc như đang nâng cao một bó hoa đầy.

Tôi cảm thấy một cách trọn vẹn sự có mặt của người con gái xinh đẹp bên cạnh mình. Tất cả mọi ý nghĩ của tôi đều như xoay quanh nàng. Tôi hình dung về cuộc đời, vận mệnh của nàng và những gì có thể chờ đợi nàng ở phía trước, cả cái giọng cười quá đỗi tươi sáng ..mà, nhiều năm về sau, tôi đã nghiệm ra rằng những người đàn bà trẻ khi mang thai thường có những nụ cười nghe trong trẻo đến độ nó sẽ trở nên buồn bã sau đó. Lúc ấy, nàng  vừa quay lưng về phía cửa sổ. Ánh sáng chiếu ngược  cho tôi thấy nàng có một khuôn mặt đen tuyền, đen như hình ảnh nàng trinh nữ xứ Ethiopia mà vua Salomon ngày xưa  đã đem lòng yêu dấu.

-Em có lần nào đi ra đến tận đầu mũi đất chưa?

-Chưa ạ.

-Thế thì tí nữa chị sẽ đưa em ra đó dạo mát. Nơi đẹp nhất đấy.

Trong một sát-na, tôi cảm thấy một niềm hạnh phúc tột cùng chợt đến với mình. Không biết phản ứng thế nào, mặt tôi đỏ bừng và không lên tiếng đáp lại, cứ thể mà đưa tay mân mê tràng hoa khô trên mặt bàn. Và cũng vào lúc đó, với sự nhanh nhẹn của một con chim nhỏ sống theo bản năng, thiếu nữ đã đưa mắt nhìn về phía cửa sổ, rồi như vừa xác nhận được điều gì, nàng bèn quay ngoắt và phóng thẳng về phía cánh cửa ra vào rồi mất dạng đằng sau. Trong tích tắc đó, châu thân tôi cũng dậy lên một sự phấn khích không biết từ đâu đến. Động tác của nàng sao mà giống như một con nai cái biết nương theo làn gió để vào ẩn trốn trong rừng, chỉ để rơi rớt lại trong không gian một chút xạ hương. Tôi chợt nghĩ biết đâu nàng lại chẳng là con tinh của loài nai cái?

Trong một đỗi, dòng chảy của thời gian như chậm lại. Phía dưới kia và ở mãi xa, ngọn triều đang tạo ra những cái xoáy nước trông như cái cối đang xay. Lũ ve vẫn kêu ran lúc gần lúc xa, tiếng của chúng vang lên như tiếng cơn mưa rào sắp sửa đổ xuống. Một lần nữa, tôi lại có ảo giác là mình đang đứng giữa đêm khuya, và ở một ý nghĩa nào đó, tôi như một người vừa thức giấc nửa đêm, bực bội khi thấy thời gian đang trôi qua một cách nhọc nhằn.

Bất chợt cánh cửa lớn mở ra. Một thanh niên bước vào. Thấy tôi nhìn anh với một cái nhìn nghi kỵ, anh bèn đỏ mặt lên và quay ngoắt lại. Người con gái vừa mới bước vào sau anh đã lên tiếng giải thích:

- Này anh! Cậu này là bạn của em đó. Chúng em vừa mới quen biết đây thôi.

-Coi bộ em dễ làm thân quá nhỉ?

Chàng thanh niên nói với một cái giọng không mấy thiết tha nhưng vẫn lịch sự.  Anh ta ngừng lại giây lát để quan sát, cười với tôi một cái rồi bỏ đi thật nhanh vào buồng trong. Cô gái xinh xắn lẽo đẽo bước theo anh,  để gấu váy kéo lê trên mặt sàn, nhưng trước khi mất dạng, nàng đã ngoái đầu mỉm cười với tôi và  dặn dò:

-Em đợi cho chị một chút nhé!

Thế xong, nàng đóng cánh cửa lại

Trong tấm lòng trẻ thơ của tôi bỗng dậy lên sự kinh ngạc khi thấy nụ cười của chàng thanh niên và của thiếu nữ sao mà giống nhau quá thể. Nếu là một kẻ trưởng thành, có lẽ tôi phải dùng mấy chữ “có tính bi kịch” để nói một cách bao quát về chúng.  Cùng lúc, sự ngạc nhiên mà tôi cảm thấy chắc cũng giống như tình cảm của người nhìn thấy sự tương tự giữa màu tím của cây long đàm (gentiane) và cây lộ thảo (roseau) ở bên bờ nước, nghĩa là không có gì đáng phải ngạc nhiên. Cái nhìn của hai người đều tươi tắn như nhau. Anh chàng thì chắc phải hai mươi hay hăm mốt tuổi. Tuy mặc một cái áo vét xám có kẻ sọc kiểu Pháp  và mang chiếc cà vạt màu nhã nhưng cách mặc của cậu ta rất ăn ý với cách ăn mặc của cô gái và có thể xem như thích hợp với một buổi lễ kỷ niệm nào đó. Dù thế đi nữa, cả hai thứ trang phục đều toát ra một không khí cổ xưa và đầy hoài niệm.

Tôi không biết làm gì khác hơn là ngồi chờ. Trước mắt tôi và ở ngoài khung cửa sổ là một bầu trời mùa hè đặc biệt cao rộng và một bãi biển trên đó có những bụi cây ra hoa vàng ánh lên như vân mẫu (mica). Những ngọn sóng lớn ngoài xa chuyển động trông như một đàn voi biển (hải tượng)  đang gầm thét và có thể nói là chúng đang hát lên lời ca của định mệnh.

Tôi có mơ chăng? Phải chăng đó chỉ là ảo tưởng đến từ thính giác khi tôi chợt nghe có tiếng than khóc nỉ non từ gian phòng bên trong. Thế nhưng một đỗi sau, khi hai người bạn trẻ ấy bước ra, khuôn mặt của họ vẫn rạng rỡ và đầy nét trẻ trung. Chàng con trai cúi riềm mi dài xuống và nhẹ nhàng mời mọc:

-Mình đi bây giờ không?

-Vâng, đi ngay đi anh!

Cô gái cũng trả lời với một giọng tươi sáng. Nàng chìa tay cho tôi nắm và bảo: “Chúng mình đi chơi nào!”. Tôi cảm thấy bàn tay của nàng nóng bỏng. Trong đầu tôi bỗng hiện ra lời hứa của người đẹp bèn lên tiếng hỏi: “Thế thì anh chị không chơi đàn cho em nghe nữa à?”. Lúc ấy cô gái mới sực nhớ nên đã nheo mắt nhìn anh bạn trai rồi mỉm cười nói với tôi: “Thôi để lần sau nhé em!”. Tôi chỉ biết nghe theo cô một cách nhu mì và còn tự giận mình sao lại đưa ra một đòi hỏi vô duyên như thế.

Tôi cảm thấy không cái gì có thể so sánh được với niềm hạnh phúc được dạo chơi với họ. Cho đến lúc đó, chỉ những lần dạo chơi với mẹ là dịp khiến  tôi sung sướng hơn cả. Thế nhưng lần này thì mỗi phút giây bên họ đã làm cho tôi quên đi cả người mẹ lẫn ngôi nhà của tôi. Làm như đó là một niềm vui tội lỗi,  một sự thích thú khi làm điều cấm đoán và che đậy nó  trước cái nhìn người khác. Đó là niềm vui giúp tôi giữ vững lòng tin, làm tôi sực tỉnh và thoát khỏi cái đơn điệu đến nhàm chán đã bám theo tôi suốt tuổi ấu thơ.  Đi bên cạnh cặp đôi xinh đẹp này, tôi không cảm thấy những áp lực từng  đè nặng lên mình và còn được bao bọc bởi một cái gì vĩnh cửu, xuyên thời gian, của một thế giới trường sinh bất lão.

Chúng tôi rời khỏi ngôi nhà đổ nát và đi theo con đường mòn về hướng mũi đất. Như đã từng nói, đó là một con đường lắm dốc và ngoằn ngoèo,  một con đường lý tưởng dành cho người đi dạo. Nơi đây chỉ có cỏ mùa hạ mọc xum xuê và những áng mây trắng ngần bay lang thang trong khi từng cơn gió nhẹ thổi qua làm các tàng lá thi nhau xào xạc. Đến lúc con đường tụt xuống cái trũng sâu thì tôi đã thấy một vùng đầy huệ trắng  (shirayuri) đang mọc sát bên nhau. Một cây tùng cổ thụ phủ bóng lá xuống  tấm thảm hoa huệ này giữa tiếng vo ve của đàn ong mật. Ở một chốn cách xa cặp mắt của thế nhân như nơi đây, những đóa hoa kia dường như đang cùng nhau cúi đầu cầu nguyện. Thiếu nữ bèn ngồi xuống để hái  hoa và đến khi nàng đã ôm đầy hết cả một bên tay trái, đã bắt đầu kết chúng lại thành bó và áp sát lên ngực. Mải mê đứng nhìn cảnh tượng đó, tôi thấy cổ họng mình như khô lại. Khi thiếu nữ ngẩng đầu, đôi má của nàng ửng hồng, chẳng khác nào màu sắc của buổi hừng đông đang phản chiếu lên bó huệ. Nàng vừa cười, vừa cắm một đóa hoa lên viền cổ của chàng trai và đặt vào trong bàn tay chàng một đóa thứ hai. Thế rồi nàng tiếp tục bước, vừa tết thêm một tràng hoa. Chàng trai vẫn lặng thinh. Chắc không phải vì chàng đang có điều gì để phải tư lự, có thể là lòng chàng đang tràn ngập một niềm hạnh phúc nhưng thấy không cần phải nói ra. (Tuy nhiên, có phải vì là để bày tỏ niềm hạnh phúc, dù nhỏ nhoi đến bao nhiêu, mà con người bắt đầu sử dụng ngôn từ thể trao đổi?).

Sau khi rời thung lũng hoa huệ, con đường lại đưa chúng tôi lên một con dốc khá gắt và cuối cùng đến được cái đồi tròn mà trên đó chỉ có độc một tảng đá lớn trấn giữ. Từ đấy mà nhìn, chúng tôi nhận ra bên kia có một ngôi biệt thự màu trắng kiểu Tây phương nằm trên cùng một mặt bằng, từ mỗi cửa sổ của nó đều có màn cửa màu trắng đang bay tung trông như những ngọn lửa. Một con dê núi đứng kêu be be, chìm giữa đám cỏ cao quá đầu. Ngoài ra, không thấy bên trong lẫn bên ngoài ngôi nhà một sự sống nào khác.

-Đằng kia là ngôi nhà của bà Kachô (Hoa Đính) đấy!

Tuy thiếu nữ lên tiếng thông báo nhưng nàng vẫn bước tiếp và không ngẩng đầu lên vì mãi bận tết tràng hoa. Thanh niên chỉ đáp lại “Thế hở!” với một giọng không mấy quan tâm . Ngôi biệt thự này là chỗ nữ thi nhân Waka nổi tiếng kia từng sống ẩn dật. Bà có một cuộc đời đầy bi kịch, bởi vì tuy là một người đàn bà đẹp chẳng ai bì kịp, bà vẫn là nạn nhân của những cuộc ngoại tình của chồng mình. Bỗng dưng lúc đó một con khuyển thật lớn đã nhảy xổ từ lùm cỏ và sủa lên inh ỏi.Thiếu nữ lẫn tôi không khỏi bật ra một tiếng kêu sợ hãi. Thế nhưng con chó đó đã lướt ngang chúng tôi để chạy như tên bắn về phía cái đồi đất cao mà phân nửa đang được phủ bằng lau sậy (susuki). Khi con chó vừa đến đích thì tôi thấy chợt có một cái bóng đen xuất hiện đằng sau những cành hoa lau. Nắng chói lóa khiến tôi không thể nhận rõ đường nét của cái bóng ấy nhưng động tác chậm chạp và tấm lưng cao nghệu của gã đã làm tôi nghĩ đến một bóng ma khổng lồ đáng kinh khiếp đang in hình giữa thinh không bên dưới những đám mây.  Có điều lạ là nếu con  chó tiếp tục chạy xẹt qua xẹt lại chung quanh hắn như điên dại, tôi không còn thấy nó sủa nữa. Còn cái bóng kia thì sau đó, vẫn với những động tác chậm lụt, đã bắt đầu rẽ lau lách để xuống phía dưới ngọn đồi..

Thiếu nữ lên tiếng hỏi: “Ai đấy nhỉ?”, còn chàng thanh niên có vẻ căng thẳng đã trả lời: “Hắn có lẽ là một kẻ vô gia cư!” Phần tôi thì quá hoảng sợ nên đã vứt cả mấy cành hoa huệ và đưa tay bám lấy gấu áo dài của người con gái và cố nhịn để khỏi bật ra tiếng khóc. Nhưng chính vào lúc ấy, tôi đã cảm thấy rằng chúng tôi đều là nhân vật đang đóng vai nào đó trong một câu chuyện.

Những đám mây sáng lóa băng  ngang bầu trời bắt đầu tăng thêm nhiều. Tiếng ve réo rắt từ cánh rừng xa nay đã nghe như ở sát bên và càng lúc nghe càng chát chúa. Mỗi lần một đám mây bay ra ngoài xa thì mặt đất cũng như đồng cỏ lại phản chiếu ánh mặt trời gay gắt trông như những miếng đồng nhẵn thín vừa được đánh bóng. Đồng thời, có tiếng biển gầm thét từ xa vang lên như sấm động. Chúng tôi ngồi lại trên đỉnh gò. Không còn thấy đâu hình bóng của “kẻ vô gia cư” lúc nãy. Những thân lau bạc (susuki) trông như tín hiệu báo thu sắp về.  “Kìa! Nó ở đằng kia!”. Chàng thanh niên nói và đưa ngón tay về địa điểm chắc chắn phải là đầu mũi đất mà thiếu nữ mới nhắc đến. Ở đó chỉ có một cây tùng tán rộng mọc lên lẻ loi trên một mặt đất lởm chởm những đá với vài bụi cỏ chung quanh, nên trông khoảng khoát như cái sân vận động.  Vì phía ấy không có gì để ngáng tầm mắt nên tôi có thể thấy cả đường chân trời xanh thẫm đang vạch dài đằng sau mũi đất. “Đúng là phía nó. Nó còn xa hơn nơi chúng ta ngỡ!”. Thực vậy, khu vực này hoàn toàn biệt lập. Qua khỏi một bụi cây, tôi thấy dưới mắt con đường mòn duy nhất đi xuyên một dải đất hẹp và dẫn đến nó . Tôi nhướng cặp mắt dò hỏi nhìn về phía thiếu nữ xinh xắn kia thì mới thấy là trên mái tóc, nàng đã quàng thêm tràng hoa huệ vừa mới tết nên không khỏi thốt lên: “Chao ôi! Chị đẹp quá đi mất!”. Lời cảm thán ngây thơ của tôi không ngờ đã làm nàng thẹn thùng đến đỏ mặt và đưa tay gỡ tràng hoa ấy xuống. Trong khi đó, thanh niên chỉ đưa mắt nhìn cô gái và nở một nụ cười.

Xuống khỏi ngọn đồi và tiến đến gần mỏm của  mũi đất, trước mắt chúng tôi hiện ra vô số những đóa hoa hai màu trắng, đỏ đang khoe sắc giữa đám cỏ. Chúng tôi nhận ra rằng đây là những bụi cẩm chướng (nadeshiko) vì là loài hoa biết mọc len lỏi  giữa những mô đá. Chắc hẳn điều ấy phải  đến từ một lý do nào đó chứ trên mũi đất này, mỗi địa điểm hầu như chỉ được dành để một giống hoa có thể  mọc thành vùng. Khi chúng tôi tiến xa hơn nữa về phía mũi đất, cảnh vật chung quanh càng lộ thêm dưới ánh sáng mặt trời nhưng vẫn chưa đồng nhất. Chúng tôi im lặng bước ở giữa những cành hoa cẩm chướng, đến tận bờ đá cuối cùng, nơi trời nước giao nhau. Hai đầu gối tôi như nhũn ra. Trong khi hai người bạn đồng hành của tôi đứng bất động và thì thầm gì đó với nhau, tôi quì xuống mặt đá để ngắm cảnh nước biển như thi nhau đổ vào một vực thẳm ngoài xa. Thiếu nữ vội vàng chạy đến bên tôi như muốn giữ lấy: “Coi chừng nhé. Để chị đỡ hộ người em cho...”. Nàng vòng tay ra đằng sau ghì lấy ấy tôi thật chặt rồi cả hai cùng nhìn về cái vực sâu hun hút đó. Mùi thơm, sức nặng và hơi ấm của thân thể nàng càng tăng thì, ngược lại, đầu óc tôi càng thêm choáng váng. Ở dưới đáy của vực sâu, tôi nhận ra có một “bãi dài đang nằm lặng lẽ một cách lạ kỳ”? Có thể nào dùng một cái tên như vậy để gọi nó chăng? Nếu như màu trắng của những ngọn sóng va vào rồi vỡ tan trên những ghềnh đá đâm ra thụt vào như răng cưa thì bên dưới đáy hố sâu ấy, mặt biển đang sôi sục lại có một màu xanh còn thẫm hơn nữa và gieo cho ta cảm tưởng là nó bình lặng hơn cả cái mặt biển im lìm đang trải dài đến vô tận. Đó là hiện tượng vừa đây, tôi vừa trải nghiệm: nghĩa là tất cả mọi tiếng động đã trở nên trừu tượng. Cảnh quan đó rất cô đọng, giống như một tấm ảnh thu gọn và vô cùng chuẩn xác, như thể hình ảnh ấy đến từ một thế giới khác. Tiếng tim đập của người con gái đang ôm lấy tôi mỗi lúc nghe càng mạnh. Tôi thấy mình như đang được đu đưa trong một chiếc nôi và tôi bỗng linh cảm là sẽ có một sự bất hạnh sắp xảy đến. Tôi đưa mắt nhìn thiếu nữ như dò hỏi nhưng rõ ràng là nàng đã hết thiết tha nhìn cảnh trí này. Nàng bèn nâng người tôi rồi đứng lên, còn đôi mắt chơm chớp nhìn  ra ngoài khơi. Một con tàu màu trắng đang trôi ở phía chân trời. Chúng tôi nhìn theo bóng con tàu đang hân hoan rẽ sóng mà chẳng nói với nhau một lời nào. Một lúc sau, con tàu đã rời xa và chỉ để lại một vệt khói trắng trên mặt biển xanh thẫm của mùa hè. Nó trông giống như một cái vỏ sò màu hồng vì phản chiếu màu sắc đến từ những đỉnh mây. Thế nhưng dường như dưới mắt cặp đôi này, con tàu đó chỉ hiện ra như một niềm hy vọng bị ngăn cấm bởi vì nó quá sinh động và đẹp đẽ. Tôi có cảm tưởng đây là lần đầu tôi nhận ra có cái gì lấp lánh giữa hai bờ mi của chàng thanh niên. Một đứa trẻ con như tôi thì nào đã hiểu được ý nghĩa của những giọt nước mắt ấy.

Có lẽ để tránh cho một sự im lặng tuy chứa đựng sự thực nhưng khó lòng giải thích khỏi đè nặng lên tôi, thiếu nữ đã đột ngột đề nghị với một cái giọng vui nhộn vốn không thích hợp với cô chút nào: “Hay là chúng mình chơi trốn bắt, em nhỉ. Chị sẽ đóng vai “Chó sói” (Quỷ, Oni) ngay cho! Thực tình tôi không có lòng dạ nào để chơi cái trò này nhưng đã đồng ý chỉ vì muốn nàng vui: “Phải rồi! Chơi trốn bắt! Chúng mình chơi trò trốn bắt đi!”. Thế rồi, với một sự hưng phấn rất ư là trẻ con, tôi đặt hết câu hỏi này đến câu hỏi khác. “Chó sói”sẽ úp mặt vào đâu? Nó phải đếm đến bao nhiêu tiếng?” Nàng giả vờ suy nghĩ trong một lúc nhưng có lẽ chỉ để che dấu một thái độ không thiết tha với trò chơi này. Trong khi đó, thanh niên đang ngồi cạnh thảm hoa cẩm chướng có một khuôn mặt nhợt nhạt mà tôi không thể hiểu nguyên nhân, đang nhìn về ngoài khơi nơi còn tàu vừa khuất và chỉ còn những chòm mây trắng đang lặng lẽ trôi. Xong xuôi, thiếu nữ mới lên tiếng: “Mình sẽ bắt đầu ở chỗ cây tùng kìa! Và chị sẽ đếm tới một trăm”. Thanh niên bèn kéo tay tôi chạy theo bước chân của thiếu nữ đến tận chỗ cây tùng đang đổ bóng và vươn những cành lá dày của nó lên trên nền trời. ”Sẵn sàng chưa?”. Cô gái đặt câu hỏi kèm theo một nụ cười trìu mến. Thế rồi nàng quay người lại, áp sát vào thân cây tùng và đưa hai bàn tay lên che mắt thật chặt. Thanh niên ra hiệu cho tôi bằng mắt, nắm lấy tay tôi rồi kéo tôi chạy càng lúc càng xa theo hướng ngược chiều với bờ vực. Tuy nhiên, không gian chung quanh đây lại rất khoáng đãng, không có nhà cũng như rừng chồi là những chỗ có thể nấp được. Ý định quành trở lại ngọn đồi lau (susuki) kia xem ra khó lòng thực hiện. Chẳng còn giải pháp nào khác, chúng tôi đành đến nấp bên dưới một bụi cây thấp có vẻ như bụi hoa đỗ quyên (azalea, tsutsuji) mọc xen kẽ giữa những mô đá. Thanh niên đưa mắt cười với tôi nhưng tim tôi đang đập như trống làng vì sợ mình sẽ bị nàng phát hiện ngay. Tôi thấy cô gái bước ra khỏi bóng tùng. Nàng đặt một bàn tay ngang tầm trán để nhìn cho rõ và đảo mắt khắp bốn phía . Nàng làm tôi liên tưởng đến con cò trắng (shirasagi) vừa đáp xuống một cánh đồng hiu quạnh. Trong người tôi lúc đó dậy lên một luồng khoái cảm của kẻ vừa khám phá một bí mật và nhìn thấy được cái mà đáng lý ra mình  không có quyền thấy. Dĩ nhiên là thiếu nữ đã đoán ra ngay chỗ của chúng tôi vì đây là nơi duy nhất có thể nấp được. Như một con chó săn màu trắng, nàng phóng về phía chúng tôi đang nấp, làm bay tung cả gấu áo dài theo bước mình. Không hiểu vì lý do gì mà tôi thấy mặt thanh niên kia ửng đỏ, và trong khi đang thu mình giữa đám hoa, đôi mắt anh như đang sáng long lanh. Đó cũng là lúc thiếu nữ vừa đến được bụi cây của chúng tôi và thanh niên đã vọt ra khỏi chỗ nấp để đón nàng. Về phần tôi, với ý nghĩ là mình còn có thể nấp thêm một lúc nữa, bèn thu mình như một con nhím và co người lại. Trong khi đó thì đôi nam nữ bạn đồng hành của tôi ôm nhau ngả nghiêng  trên thảm cỏ mùa hè đằng sau những khóm lá lấp lánh nắng mỗi khi chúng bị dạt qua một bên. Tôi nghe tiếng họ cười khanh khách, nhưng thoắt cái, tất cả đều im bặt. Thế rồi, tiếng ve sầu đồng loạt vạng lên như muốn đập vào màng nhĩ của tôi. Hết nhẫn nại được nữa, tôi vọt ra khỏi chỗ nấp và tiến về phía họ, với một chút cố tình pha lẫn ngượng ngập, nói như thể mình vừa phát hiện: “Ô! Anh chị  đang ở đây à?”.

Chúng tôi chơi trò oẳn-tu-tì (janken) xem ai là người kế tiếp phải đóng vai “Chó sói”. Kết quả lượt đến người vào vai đó sẽ là tôi. Vào lúc đó, tôi thấy tình cảm tôn trọng nghĩa vụ vốn đã hạn hẹp nơi một đứa trẻ con như tôi đã bị những kích thích đến từ trí tò mò làm cho suy yếu đi và tôi hãy còn chưa tìm ra cái gì khác để củng cố nó. Tôi lại chưa có dịp khiến nó được thỏa mãn. Thế nhưng nếu trí tò mò ấy vẫn kháng cự ngoan cố hơn bao giờ hết, có lẽ vì tôi ý thức rằng nó đã bám chặt lấy tôi! Phải chăng, từ trong tiềm thức, tôi đã cảm thấy bằng trực giác sự tôn nghiêm và thần thánh của những sự việc đang xảy đến cho mình, cả cái bản năng biết coi trọng những nghĩa vụ tôn nghiêm ấy. Tôi bèn tới áp sát người vào thân cây tùng. Bàn tay thanh tú của người con gái đang nhẹ nhàng sửa lại tư thế những ngón tay tôi để đưa bàn tay tôi dán chặt vào mắt. Tôi cảm thấy cử chỉ này như một nghi thức rửa tội cho mình. Liền sau đó, tôi đã ngửi thấy mùi thơm hăng hắc của nhựa cây tùng cũng như tất cả hơi nóng ngày hè mà chiếc lá tùng giống như mũi kim đó đã  hấp thu được và nay đang giam giữ trong đó.. Tôi bèn ấp mặt thật sâu vào giữa hai lòng bàn tay đến độ gây được ảo tưởng là mình đang khóc. Rồi để cho những tia nắng chói của buổi xế trưa không lọt vào trong mắt nữa,  tôi đã dùng ngón tay ấn mạnh lên rèm mi dù nó đã khép lại khá chặt. Chợt tôi nhớ ra là mình chưa đếm xong. Do đó tôi mới bắt đầu lại. Nhưng chầm chậm thôi. Bởi vì lúc này ký ức về những bước chân rón rén hầu như không gây ra tiếng động khi người con gái để tôi lại đây, mùi hương trinh nguyên cũng như cảm giác khi gấu váy của nàng chạm vào hai đầu gối trần của tôi, đã làm cho tôi quên lửng giữa khi đang đếm. Rốt cuộc tôi đã buông xuôi. Tôi phải bắt đầu đếm lại nhưng chậm chừng nào càng tốt chừng ấy. Mặt tôi đỏ lên vì xấu hổ. Phải chăng đó là trạng thái tâm hồn cho thấy cái tình cảm thân ái tôi đã dành với nàng? Nó cũng khiến tôi hiểu rằng cách duy nhất để biểu lộ được tình cảm ấy là hãy làm sao để nàng có thể chạy đi nấp ở một nơi mà tôi  sẽ khó lòng tìm ra nàng nhất.

Đôi tai tôi hiện giờ nghe rất rõ, từ tiếng gió lướt trên mặt cỏ, từ tiếng quả tùng đang chạm vào nhau ở trên đầu ngọn cây. Những tiếng sóng nghe càng sâu lắng mỗi khi tôi ý thức trở lại về sự hiện diện của nó Tôi không còn nghe tiếng chân và tiếng cười của hai người bạn đó nữa. Duy chỉ có tiếng ve thống thiết vọng lại từ xa. Thế rồi thời gian cứ thế trôi qua và không có gì khác xảy ra (tuy nói không có gì những tôi vẫn cảm thấy một áp lực kinh khiếp đang lớn lên dần như cảnh người ta rứt đi từng trang của một quyển sách). Chợt tôi nghe một âm thanh rất giống tiếng chim kêu. Thế nhưng tôi đã chỉnh ngay ấn tượng vừa có.  Không phải tiếng chim mà là một tiếng rú đơn độc chỉ vừa đủ nghe vì bị tắt nghẹn nửa chừng. Nó đã vọng lên giữa từng không và có lẽ từ phía bờ vực. Cho đến nay, tôi chưa lần nào nghe ai rú lên bao giờ nhưng nếu thực sự đó là một tiếng rú (không phải tôi là nạn nhân của một “ảo tưởng thính giác” vì cách mệnh danh này không xứng đáng với nó) thì quả là một tiếng rú hết sức trang nghiêm và không mảy may vẩn gợn. Nếu đó là tiếng người thì nó thật quá trong trẻo và thuần nhất. Vì nó đã chợt ngừng lại nên tôi chỉ có thể xem đó là tiếng kêu hiếm hoi của một loài chim quí. Bất chợt lúc đó, ký ức của tôi làm như sống lại. Trước đây, giống như trường hợp quá tập trung tinh thần, tôi có lần nhầm tiếng cười nói vui vẻ của đám người đang tắm biển với những tiếng rú của họ. Âm thanh mà tôi nghĩ là tiếng rú kia có khi chỉ là tiếng cười ngặt nghẽo? Cái tiếng kêu bất chợt vọng lại từ chốn xa kia vốn gợi ra trong đầu tôi màu sắc của biển cả chắc đã phát ra từ một sinh vật nào đó vô cùng cao quí. Và phải chăng nó là tiếng cười của các thần linh?...

Tất cả những ý tưởng ấy đã đến với tôi trong khoảnh khắc chỉ có mươi giây đồng hồ. Tôi mới nhận ra rằng nếu cứ để cho tình thế này tiếp diễn, tôi sẽ mất quá nhiều thời gian để đếm tới con số một trăm.  Cảm thấy mình đã mất hứng với cái trò chơi này, tôi bèn buông hai tay khỏi mặt mình. Quanh tôi bây giờ là một sự tĩnh lặng tuyệt đối như thể tôi đã bị điếc. Nhưng không hẳn thế. Tôi vẫn thấy bờ đá phẳng ở phía xa có in một cái bóng sáng đang sẫm dần, có lẽ vì một chòm mây đang trôi qua bên trên. Với cảm tưởng mình là một hiện hữu cô độc giữa khoảng trời đất mênh mông, đứa bé con trong tôi cảm thấy đang có gì làm mình choáng váng. Để khỏi chao đảo và té xuống tại chỗ, tôi bèn co giò chạy. Nhiều phen chực ngã nhưng tôi vẫn thấy là mình đang tiếp tục chạy. Trước tiên, tôi tiến về phía bụi cây khi nãy dẫu thừa biết không ai dại gì mà nấp hai lần cùng một chỗ. Tuy nhiên lần này tôi lại khổ sở vì bị những khóm gai chích vào hai bắp chân. Khi gần tới bụi cây, tôi đinh ninh là thế nào mình cũng sẽ bắt gặp hai người ấy ở đó. Tôi nhào người ra sau bụi cây để xem xét nhưng những gì tôi thấy chỉ là đám cỏ dại đáng thương vừa bị tôi đè nát khi thu mình lại để nấp cũng như dăm quả dâu rừng còn nằm vương vải đó đây. Hai người kia thì chẳng thấy đâu. Quá bực bội với chính sự mệt mỏi của mình, tôi luồn lách trong đám cỏ cao - nhưng ở đấy vẫn không đủ cao để nhìn – nên đã trèo lên một hòn đá lớn và phóng tầm mắt thử  xem có chỗ nào khác đáng nấp hay không. Nhưng chỉ là công cốc. Không biết bao nhiêu giả thuyết đã thi nhau hiện ra trong bộ óc non nớt của tôi. Có thể là trong khoảng thời gian mà tôi nghĩ là tương đương với một trăm tiếng đếm đầu tiên – tôi đã quá kéo dài với một lý do không chính đáng -  đủ để đếm được đến hai hay ba trăm tiếng. Nhưng tôi ngờ lắm. Chàng thanh niên kia vốn biết tính toán, với một trăm tiếng đếm, anh ta sẽ đi được bao xa, mà chẳng lẽ anh còn muốn đi xa hơn nữa? Lúc đang chìm đắm trong những ý nghĩ ấy, tôi đã vô tình chọn con đường mòn đưa về ngọn đồi có nhiều lau bạc (susuki) mọc. Thế rồi từ trên đỉnh cao của ngọn đồi này, tôi lại nhìn suốt đoạn đường mà ba đứa chúng tôi vừa đi khi trước. Ngay bên dưới, tôi thấy có cái mái nhà của bà Kachô, nữ thi sĩ Waka qui ẩn. Có tiếng con dê núi run rẩy cất lên trong một sự im lặng hầu như tê liệt. Thì ngay lúc đó, tôi thấy có một vật gì động tĩnh. Phải chăng đó là “gã vô gia cư” tướng mạo cao to mà chúng tôi mới gặp không lâu? Cả người tôi run lên vì sợ hãi và khốn khổ đến độ tôi không thể nào cầm được nước mắt. Trong những giọt nước mắt ấy còn có cả một tình cảm âu lo khi thấy mình phải đối diện với một sự cô độc và niềm thương cảm không hiểu nguyên do. Bản chất của nó hoàn toàn khác với những giọt nước mắt nũng nịu của đứa con hư vì được bà mẹ quá nuông chiều. Giờ đây tôi đang khóc cho số phận của mình và mong chóng đến được cây tùng đơn độc vừa ló dạng phía xa xa. Đằng sau đôi mắt nhòa lệ của tôi, nó như đang đứng dưới màn mưa. Có lẽ đây là lần đầu tiên tôi khóc một mình, không có sự quan tâm của cha tôi, mẹ tôi, em gái tôi hay những người thân thích. Tuy nó vẫn là những giọt nước mắt trẻ con vô nghĩa như thường lệ nhưng một phần nào, đó còn là giọt nước mắt của kẻ vừa trở thành người lớn đổ ra sau khi đã có mặt trong một sự kiện quan trọng. Nó đã hướng dẫn để tôi thấy thể nào là trách nhiệm của kẻ tham gia vào một trò chơi như trò trốn bắt. Tôi tiếp tục bước nhưng vẫn chưa thôi khóc. Tôi không biết mình đã đi, đã chạy như thế nào nhưng giờ đây, nhận ra mình vừa đến trước cây tùng. Tôi ngồi xuống gốc cây, đưa mắt nhìn quanh và có cảm tưởng mình đã dày xéo hết bụi hoa cẩm chướng.Thế thì bây giờ đâu là chỗ hai người kia đang ẩn nấp mà tôi phải đi tìm? Ngoài vài dúm cỏ, chỉ có một mặt đất phủ đá bằng phẳng...Bầu trời cao rộng trên kia mới là cái đang chiếm hầu hết tầm nhìn của tôi. Giờ thì mây kia mỗi lúc thêm nhiều, lúc hợp lúc tan, biến hóa thành những hoa văn thanh nhã. Cái mũi đất nằm bên kia bãi cát giờ đã sáng lên dưới ánh mặt trời, làm như nó đang có gì vui, Ngược lại, tôi không nhìn thấy được phần biển bao chung quanh mũi đất, trừ phi tôi đi đến tận xa, nơi có thể nhìn lấy ánh nước biển chiếu ngược lên để có cảm tưởng mình đang đứng ở nơi nào đó thật cao trên nền trời. Tôi đứng dậy, bâng quơ ném một cái nhìn cuối cùng chung quanh và có cảm tưởng cái nhìn của mình từ giờ là cái nhìn u ẩn của một kẻ đã trở thành người lớn.

Lúc đó tôi đau khổ cùng cực và phẫn nộ như chưa từng thấy vì vừa bị phản bội bởi một kẻ mình hết sức yêu thương. Tình cảm đó đã khiến tôi đưa mắt nhìn ra phía mũi đất trong khi đầu óc thì đang trống rỗng. Vực thẳm ngăn cách bầu trời cao bên trên đường chân trời lúc đó đang sáng lên như một lưỡi kiếm sắc, còn mặt đất lởm chởm những ghềnh đá trông tinh khiết như những lễ vật dành để dâng cho những chòm mây đang trôi về xa. Lê lết mãi tôi mới đến được cái mỏm đầu mũi đất. Biển càng tối đi bao nhiêu thì mũi đất càng tiến sát đường chân trời bấy nhiêu. Nó đang kẻ thành một vệt cắt rõ nét và bên trên đường chân trời ấy là những đỉnh mây sáng lóa. Mặt biển giúp cho vầng thái dương, lúc bây giờ đã bắt đầu ngả bóng, có cơ hội xuyên qua kẽ hở của những chòm mây, gửi xuống bên dưới một cái nhìn mời mọc.  Không thấy bóng một con tàu nào  đang ở ngoài khơi, họa chăng một chiếc thuyền buồm đang rẽ sóng và trôi dần vào trong tầm mắt của tôi. Tôi cúi xuống nhìn và tự hỏi nó sẽ đến đổ ở bến nào đây. Thế rồi lúc ấy cả người tôi như run lên và hai đầu gối mềm nhũn ra, một trạng thái mà tôi không có cách chi cưỡng lại. Làm như có một sức nam châm nào đó đang hút tôi vào một cái vực sâu, và trong vực sâu ấy là biển cả phong nhiêu. Tôi cố gắng thụt lui rồi nằm rạp xuống mặt đất, cố chế ngự nhịp tim trong khi vẫn nhìn vào cái vực sâu kia. Trong đó, tôi đã thấy những gì nào? Nói cho chính xác thì tôi hoàn toàn không thấy có gì cả. Chỉ vì nó chỉ giống y những gì tôi từng thấy: mấy thân tùng tắm trong ánh nắng, các ghềnh đá, cái cửa sông con và những đợt sóng bạc đầu không chịu ngừng nghỉ. Và quang cảnh đó cũng im ắng như thế. Có thể nói là trước mắt tôi chỉ có  một vùng bờ biển vô cùng lặng lẽ đến mức không tin nổi đang bày ra đó. Ý nghĩ về tiếng cười của những vị thần lại tìm về trong tâm trí tôi. Thế nhưng đó là những ý tưởng vượt khỏi tầm suy nghĩ của một đứa trẻ con là tôi vì nó to lớn không  chi so sánh được. Đầu tôi xây xẩm làm tôi phải đưa tay vịn vào một bờ đá và phải đợi đến một lúc sau mới có thể rời nó để đứng lên.

Khi quay trở lại đến ngôi đền thờ Nữ thần phúc lộc (Benzaiten), tôi mới thấy anh Okotan đang ngồi thừ người trên một bậc đá. Khi nhận ra tôi, anh đã nhìn tôi ít lâu với cặp mắt ngỡ ngàng như không tin nổi. Anh liền phóng ngay đến bên cạnh và vồ lấy tôi trong đôi tay. “Nói tôi nghe? Việc gì đã xảy đến cho cậu hở? Cái gì thế?”. Anh hỏi tôi một cách dồn dập. Anh thiếu điều đong đưa người tôi giữa hai cánh tay mướt mồ hôi. Cái cử chỉ đột phát mà tôi không còn xa lạ gì ở nơi anh, đã khiến tôi có một hành động đột phát tương tự. Tôi đã khóc như mưa như gió và quàng tay vít lấy cổ anh. Anh nói với giọng an ủi: “Cậu lạc đường phải không? Bậy quá đấy nhé!” Nhưng sau đó anh đã nắm lấy tay tôi và cùng sánh bước trên con đường mòn phủ cát đã khiến chúng tôi đi đứng khó khăn.  Trong khi đang đi, anh kể cho tôi nghe trăm thứ khổ sở mà anh gặp phải khi lùng kiếm tôi. Anh còn chỉ cách tôi xử sự làm sao để khi về khỏi bị trách mắng. Sau khi đã giáo đầu như vậy, anh tiếp tục bày tỏ những điều lo lắng và lên tiếng trách móc về hành vi bất cẩn của tôi. Vì  hơi ngạc nhiên trước phản ứng im lặng của tôi mà anh thấy bất thường và đáng quan ngại nên đôi khi lại cất tiếng hỏi thăm:”Cậu chắc không sao chứ? Thế có bị  lên sốt hay không đấy?” Tuy nhiên chỉ cần tôi lắc đầu phủ nhận là anh lại bắt đầu càm ràm trở lại. Rồi như có một ý nghĩ chợt đến trong đầu trong khi đang đi, anh đã nắm lấy tay tôi thật mạnh và kéo tôi đến một quán nước ven đường. Đó là nơi anh đã cắm cây dù lớn và để tạm mọi thứ linh tinh. Nhưng bà chủ quán nước đã lên tiếng: “Ồ! Ông đấy à. Hồi nãy cô giúp việc đã đến thu dọn tất cả đồ đạc rồi. Tôi có bảo cô ấy là nguy quá, không biết cậu chủ đã biến đi đâu mất và bây giờ ông đang đi tìm cậu ấy!. Nghe xong, cô ấy đã hốt hoảng bỏ chạy về nhà”. Mặt anh Okotan tái mét. Anh hổn hển nói:” Đúng như bà vừa nói. Chuyện xảy ra quả là kinh hoàng. Thế cô ấy đến vào lúc nào và ra đi từ bao giờ? “ “-Mới đây thôi. Khoảng chừng hai hay ba mươi phút.” “-Thôi, mình về ngay đi!”. Okotan lại cầm lấy tay tôi và bắt đầu chạy, còn miệng không thốt một câu.

Lòng tôi lúc ấy đang bị giằng co bởi một vấn đề nan giải. Xưa nay tôi vẫn vui vẻ chấp nhận cái  qui tắc đạo đức là con cái không bao giờ được dấu diếm điều gì đối với bố mẹ và từ trong đáy lòng mình chưa hề có một tiếng nói nào khuyên tôi đừng thèm đếm xỉa tới nguyên tắc ấy. Nhưng điều gì đã xảy ra? Lần này, tôi có cảm tưởng như có ai đó đã dạy cho mình một cách dịu dàng và thầm lặng rằng tôi vừa ký với họ một bản giao ước không lời trong đó có qui định những điều tôi không được phép nói cho cả cha mẹ mình hay bất kỳ ai khác. Và khi tránh thổ lộ như vậy, tôi phải cảm thấy có một niềm vui và lòng can đảm với việc mình làm.Thật tình tôi vẫn lo lắng vì chưa biết đâu là ranh giới của sự im lặng cần thiết kia khi phải giáp mặt mẹ tôi. Nhưng khi  về đến ngôi biệt thự của gia đình và sau đó trở lại Tokyo, tôi đã thành công khi không phải kể lại bất cứ chuyện gì đã xảy ra và như thế, trút đi được bao nỗi lo lắng cũng như sự dằn vặt của lương tâm.

Đúng như điều tôi đã dự đoán, bà trẻ Takagichô đã làm rùm beng câu chuyện và để cho bà hạ hỏa, mẹ tôi đã phải ra tay trấn áp vì nếu không làm như thế, mẹ tôi cũng đến điên mất. Mẹ tôi đã cố gắng giữ tối đa sự bình tĩnh cho dù đôi mắt bà không khỏi đỏ hoe. Trước cả bà trẻ, chính mẹ là người đã thốt ra một tiếng kêu mừng rỡ đến tội nghiệp khi vừa thấy bóng tôi bước vào nhà và sau đó ôm chầm lấy tôi. Tôi đã tiếp tục bù lu bù loa hơn cả một tiếng đồng hồ.

Khi tôi theo chân Okotan về đến nhà thì mặt trời đã ngả bóng thật nhanh, nhuộm màu chiều lên trên bờ tường những ngôi nhà như cảnh tượng một buổi hoàng hôn mùa thu mà trong tiếng ve kêu đã có cái gì mát mẻ. Mẹ tôi mắng cho anh Okotan và tôi một trận nên thân, bà chỉ chịu ngừng lúc trời đã về khuya.

Hôm sau, tôi lên cơn sốt. Bác sĩ khuyên nên cho tôi về Tôkyô và bắt tôi phải hoàn toàn tĩnh dưỡng. Do đó cả nhà đã đóng hành lý và lấy vé tàu hỏa. Mọi người đã quấn tôi vào một cái chăn để cho anh Okotan vác trên lưng như một đứa bé sơ sinh. Rất nhiều người ngoài sân ga cũng như trong toa tàu đã ném về phía tôi những cái nhìn thương hại, nhưng đối với tôi, chúng lại là những mũi tên đang nhắm bắn vào lòng tự ái. Thì ra nhiều khi sự mơ mộng cũng có thể khiến người ta sinh ra kiêu căng.

Chuyến tàu hỏa đã đến Tôkyô đúng vào lúc cảnh nhộn nhịp trong những khu phố đang đạt tới đỉnh cao. Trời chưa tối hẳn mà biết bao nhiêu biển quảng cáo đã bắt đầu nhấp nháy. Trên thành cầu Ôhashi, bên dưới những trụ đèn đã được thắp sáng, tôi nhìn theo đám khách bộ hành đi qua đi lại như một đàn kiến đông đảo đang bồn chồn tìm những địa điểm mua vui. Vào lúc đó, cạnh lối đi vào cây cầu, tôi nhận ra có ánh đèn màu xanh đang bật lên từ những cánh cửa sổ của một ngân hàng.

Tôi lo ngay ngáy không biết cha tôi sẽ trách mắng thế nào khi biết là cuối mùa hè năm ấy, tôi vẫn chưa học bơi, ngay cả chưa biết cách làm sao để người nổi trên mặt nước Thế nhưng tôi đã có được một sự mãn nguyện bởi vì sẽ không còn bất cứ cái gì lay chuyển được lòng tôi Tuy về đến nhà mà vẫn chưa biết bơi nhưng bù lại, tôi đã học được một sự chân thực vô cùng quan trọng mà nay tôi vẫn mò mẫm đi tìm. Sự chân thực đó cũng là cái mà vì nó, tôi sẽ sẵn sàng hy sinh cả mạng sống của mình.

                                                                              Dịch ngày 20/04/2024

Bên lề tác phẩm:

“Truyện trên đầu mũi đất” phải chăng là thiên tự truyện của một đứa trẻ chậm phát dục nhưng giàu trí tưởng tượng như chú tiểu nói lắp trong Kinkakuji, (để sau này có thể thành một nhà văn) đi lạc đường đến một mũi đất đâm ra ngoài biển và đã có một trải nghiệm với hai nam nữ lạ lùng như bước vào không gian của một chiều thứ tư)? Ở Nhật, những mũi đất đâm ra biển khơi (misaki) với cổng chào (torii) đặt ở bờ nước được xem như chốn thiêng liêng mà người dân xứ này có thể chào đón những vị tôn thần hay tổ tiên đến từ một thế giới vĩnh cửu.

Ánh sáng chói chang một ngày hè nặng nề, mặt biển xanh, bầu trời trong điểm vài đám mây, bãi biển uốn khúc với những đợt sóng tung bọt trắng xóa và không bao giờ biết nghỉ, cảnh vật thanh u, hoa cỏ xum xuê (tùng đơn độc, ghềnh đá, vực sâu, các loài hoa cẩm tú cầu, đổ quyên, cẩm chướng, lau sậy, cúc gai ...).. là những chất liệu thuần Nhật đủ tạo ra sân khấu một cuộc gặp gỡ dị thường. Đứa bé con trong truyện tượng trưng cho một tâm hồn nhạy cảm nhưng thuần khiết đã gặp đôi thanh niên nam nữ vốn giống hai con người bước ra từ những trang cổ tích. Thế nhưng họ là ai? Họ có là thần linh (như tinh hồn của cánh cò trắng hay con nai cái thấy trong truyền thuyết và cổ thi), người hay ma quỉ? Họ đến từ quá khứ, hiện tại hay tương lai? Và tại sao họ vừa tươi tắn vừa bệnh não,  lúc đàn, lúc hát, lúc khóc, lúc cười, rồi mượn cớ một trò chơi ú tim để bất chợt biến mất khỏi thế giới của đứa trẻ. Đó là bí mật mà đứa trẻ hứa sẽ giữ cho mình  suốt cả cuộc đời. Thế nhưng cuộc gặp gỡ tay ba giữa thiên nhiên ấy đã trở thành một điều xác tín và thiêng liêng như thần khải khiến cho cậu ta cảm thấy mình phải làm một điều gì có ý nghĩa để dâng hiến cho những người đã khuất mặt, chẳng hạn thực hiện một sứ mệnh thiêng liêng thay vì hòa mình vào đám người lũ lượt như đàn kiến, không lý tưởng, chỉ biết chạy theo khoái lạc vật chất và kim tiền trong khung cảnh một  thành phố Tôkyô hậu chiến.

Tác phẩm đăng lần đầu tiên vào tháng 11/1947 nghĩa là gần đúng 2 năm sau ngày Nhật Bản bại trận (15/08/1945) vốn có ý nghĩa đặc biệt đối với một nhà văn trẻ mang ý tưởng ái quốc tuy lãng mạn nhưng cực đoan, thường xuyên bị ám ảnh bởi cái chết, dù lúc ấy ông chỉ mới 22 tuổi.

Thư mục tham khảo:

-Mishima Yukio, Misaki nite no Monogatari (Truyện ở đầu mũi đất) trong Tuyển tập khổ bó túi (bunkobon) cùng tên do cơ sở Shinchô xuất bản, Tokyo, 1978, từ trang 33 đến 61 nhưng đã in lần đầu tiên trên tạp chí vào tháng 11/ 1947). Nguyên tác Nhật ngữ.

-Mishima Yukio, Misaki nite no Monogatari do Nakamura Ryôji và René de Ceccatty dịch sang tiếng Pháp thành “Une histoire sur un promontoire” trong Tuyển tập bỏ túi (Livre de Poche) nhan đề Une matinée d’amour pur (Một buổi sáng tình yêu thuần khiết) do Folio-Gallimard (Paris) xuất bản năm 2005. Bản ngoại văn tham chiếu.

* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài Gòn trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ý của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rõ nguồn lấy từ www.erct.com