73. Con gà và nàng vũ công (Niwatori to odoriko, 1930)

Chuyện đi đường có khi vào buổi tối mà còn phải kẹp dưới nách một con gà (1) là điều nàng vũ công (2) ghét không chịu nỗi.

Huống hồ cô không phải là người nuôi con gà này. Mẹ cô cơ!

Thế nhưng nếu cô trở thành một vũ công nổi tiếng thì có lẽ mẹ cô khỏi cần phải nuôi gà nữa.

* * *

-Người ta trần truồng tập thể dục ở trên sân thượng kìa.

Bà mẹ hoảng hồn.

-Có phải chỉ một hay hai người đâu. Họ sắp thành hàng, tất cả phải đến bốn mươi hay năm mươi người như một lớp thể dục ở các trường nữ. Nói là trần truồng nhưng chính ra họ chỉ để lộ có hai chân.

Ánh sáng ngày xuân ngập đầy cái sân thượng đúc bằng xi măng. Nàng vũ công có cảm tưởng chân tay mình đang duỗi dài ra tựa những búp măng non.

-À, mà ngay ở các trường tiểu học, bây giờ cũng không ai còn tập thể dục dưới đất nữa.

* * *

Bà mẹ đến đón con ở ngoài cửa nhà hát khi nàng vừa tập múa xong.

-Mấy con gà cứ gáy đêm. Làm má không biết sẽ có chuyện gì không hay xảy đến cho con không.

Bà mẹ đợi nàng ngoài phòng thay đồ cho đến khi cuộc diễn tập hoàn toàn kết thúc.

“Kể từ ngày mai con sẽ ra múa trần truồng trước mặt khán giả”.

Câu này thì nàng để bụng nhưng lại buột miệng nói:

-Nhiều người kỳ cục lắm. Gần chỗ thay đồ má đợi con là phòng tắm. Hình như có một cha đàn ông cứ đứng bâng quơ ở đó hơn một tiếng đồng hồ. Kính gắn ở của sổ là loại kính mài cho mờ và đặt trên cao, có dòm vào cũng không thấy được cái bóng, thế mà... Không lẽ anh chàng chỉ muốn ngắm hơi nước chảy xuống thành giọt lăn trên cửa kính?

-Má hiểu tại sao gà nó gáy ban đêm!

* * *

Theo phong tục thì hễ gà nào mà gáy giữa đêm thì chủ phải đem nó ra đền thờ Kannon (Quan Âm) ở Asakusa vứt bỏ.

Người ta nghĩ làm như thế sẽ tai qua nạn khỏi.

Hình như những con gà sống cạnh bên đàn bồ câu ở đền Kannon đều là kẻ có khả năng biết trước tai họa sắp xảy ra cho chủ của chúng.

Đêm hôm sau, nàng vũ công vừa về đến nhà đã vội trở ra và từ Honjô băng qua cầu Kototoi nhắm hướng Asakusa.

Thế nhưng dưới cánh tay nàng và trong bọc vải, có một con gà. Đến trước đền Kannon, nàng tháo túi vải và đặt con gà xuống đất. Con gà đập cánh mấy cái rồi nhanh nhẹn chạy đâu mất hút.

-Giống gà sao mà khùng vậy không biết!

Nàng nghe ngóng xem con gà có bị kẹt ở đâu không vì thấy tội nghiệp cho nó nhưng tìm khắp vẫn không thấy bóng dáng. Nàng nhớ ra là có lần người ta khuyên nên đến đền này cầu khẩn:

-Bạch Đức Phật Quan Âm, ngày xưa ngài có đi múa không ạ?

Nàng cúi đầu làm lễ nhưng khi vừa ngẩng mặt lên thì hết sức ngạc nhiên. Trên những cành cây ngân hạnh (bạch quả, ichô), có bốn năm con gà đang chụm nhau lại ngủ.

* * *

-Con gà nhà mình giờ ra sao nhỉ?

Trên đường đi đến rạp hát, nàng vũ công dừng lại trước đền. Không biết từ đâu, con gà tối qua bỗng xáp lại gần. Mặt đỏ bừng (3), nàng bỏ chạy nhưng con gà cứ bám theo chân. Những người ở trông công viên không hiểu duyên cớ, há hốc nhìn theo quang cảnh con gà đang rượt đuổi cô gái.

* * *

Con gà ấy đi lẫn vào trong dòng khách thập phương, theo ngày tháng đã trở thành gà hoang.

Nó bay thạo hơn xưa. Hai cánh đã nhuộm trắng vì cát bụi mà vẫn giữ cái vẻ ngạo nghễ bất cần đời của bọn thiếu niên du đãng khu Asakusa. Có lúc nó đi mổ mấy hạt đậu cùng với đám bồ câu, lúc thì quay ra ngồi trấn giữ trên thùng phước sương của đền với dáng dấp thật oai vệ.

Thế nhưng nàng vũ công không có ý định trở lại ngôi đền Kannon một lần thứ hai. Có đi qua chăng nữa, con gà đó cũng quên nàng rồi.

* * *

Ở nhà nàng vũ công, đã có được hai mươi chú gà con mới nở.

Gà con ban đêm dù có kêu chiêm chiếp cũng không ai cho là điềm gỡ.

-Này, con ạ! Cũng giống như thế giới con người vậy thôi. Con nít khóc đêm được xem là chuyện thường tình.

-Đúng thật, người lớn khóc đêm mới là kỳ.

Trả lời bằng một câu vô vị như thế nhưng rốt cuộc, nàng vũ công cảm thấy bên trong câu nói của mình cũng có chút gì thâm thúy.

Nàng thường tản bộ cùng với một cậu học sinh trung học.

Nữ vũ công chưa phải là loại nổi tiếng thường đi dạo với mấy cậu học sinh trung học.

Một hôm về tới nhà thì nàng lại nghe mẹ nói:

-Chịu thật, mẹ không sao hiểu nỗi. Gà nhà mình lại gáy giữa đêm. Này con, nhớ lên đền khấn Phật Bà Quan Âm đi.

Nàng vũ công thấy ớn lạnh nhưng cũng mở miệng cười.

-Nếu có tới hai mươi con gà mới nở thì con có thể đi dạo an toàn với hai chục đàn ông. Chừng đó người đã đủ cho cả một đời rồi.

Thế nhưng nàng đoán sai. Lời tiên tri của con gà không liên quan gì đến cậu học trò trung học .

Một gã đàn ông bộ điệu đáng nghi ngờ đã trờ tới quấy quả giữa khi cô nàng đang kẹp dưới nách con gà trùm trong bọc vải.

Nàng vũ công không cảm thấy sợ hãi mấy, đúng hơn chỉ mắc cở vì cớ con gà. Nàng lúng túng không biết phải làm sao, vâng đúng thế, trong trường hợp này, chả lẽ lại đi la làng à!

Thế nhưng kẹp theo một con gà bên sườn như cô gái, ai mà chẳng thấy kỳ khôi. Gã đàn ông kia như đoán được tình cảnh này sẽ thuận lợi cho hắn:

-Này, cô em. Có cơ hội kiếm tiền chắc ăn lắm. Tớ mỗi ngày đi moi thùng rác đặt ở trước rạp hát của cô em đấy. Nhưng tớ không nhặt rác mà chỉ nhặt mấy bức thư tình mà bọn đàn ông gửi cho mấy cô vũ công vứt đầy trong đó thôi.

-Trời đất!

-Cô em hiểu chưa? Đem mấy thứ đó làm mồi câu bọn dê xồm. Thế nhưng tớ cần phải có người làm tay trong ở trong rạp thì công chuyện mới trơn tru.

Nàng vũ công dợm thoát thân nhưng đã bị hắn chộp lấy. Không nghĩ ngợi gì cả, nàng tự động đưa cánh tay mặt lên - bàn tay có giữ con gà - ấn vào mặt gã đàn ông. Con gà nằm trong bọc vải bị ép vào mặt gã nhiều lượt, chỉ biết đập cánh loạn xạ. Chịu không thấu, gã đành phải thối lui. Chắc gã không biết đó là một con gà.

Sáng hôm sau, nàng vũ công thử đi ngang trước đền Kannon (Quan Âm) thì thấy con gà tối qua đang ở đó. Đúng rồi, nó đang chạy đến bên chân nàng kìa!

Lần này nàng không còn phải hấp tấp bỏ chạy để thoát thân nhưng đứng lại đấy mà cười ngặt nghẽo, sau đó mới lặng lẽ ra về.

Thế rồi nàng đến rạp hát và nói với chúng bạn:

-Này các chị, chúng mình phải cất giữ mấy lá thư cho cẩn thận chớ đừng đem vứt bậy vào thùng rác nữa nghe. Chuyện này còn phải đem báo cho cả mọi rạp khác trong công viên được biết. Đó là vấn đề đạo đức xã hội cơ đấy.

Cứ xử sự kiểu như thế thì trong tương lai thế nào nàng vũ công này cũng sẽ trở thành một nhân vật nổi tiếng.

(Dịch ngày 7 tháng 5 năm 2019)

(1) Nguyên văn của Kawabata là Niwatori (Gà). Vì nhu cầu của ngôn ngữ nước họ, các dịch giả có lúc dịch là gà trống (rooster, như Dunlop và Holman) hay gà mái (poule, như Anne Bayard và Cécile Sakai). Rõ ràng là có người nghĩ gà mái gáy là điềm bất tường. Có thể trong tiểu phẩm này, những con gà (trông lẫn mái) không gáy báo sáng mà lại gáy trong đêm nên mới bị xem là kỳ lạ. Xin cứ giữ theo nguyên văn không phân biệt trống mái cho dù người dịch chưa rõ dụng ý của tác giả.

(2) Odoriko có thể dịch là đào hát hay vũ công, vũ nữ. Ở đây ám chỉ các cô gái múa hát ở các rạp khỏa thân ở trong và ngoài khu vực công viên Asakusa, còn tồn tại cho đến tận thập niên 1960.

(3) Một tình cảm lẫn lộn, có lẽ mắc cở vì hối hận đã bỏ rơi con vật hay sợ người khác biết đó là con gà nhà mình đem đến vứt đấy?

Xem tiếp : [ 74- Chắp tay ]