66. Mùa hạ và mùa đông (Natsu to fuyu, 1949)

Một

Hôm nay là ngày kết thúc dịp lễ Vu Lan, lại trùng với một chủ nhật.

Chồng của Kayoko từ sáng đã ra sân vận động của trường trung học để dự đại hội bóng chày (dã cầu) nghiệp dư trong tỉnh, giờ cơm trưa, anh có ghé ngang nhà một tẹo rồi lại lên đường.

Trong khi đang nghĩ đã đến lúc phải sửa soạn buổi cơm chiều, Kayoko bỗng nhớ lại một sự việc kỳ quái. Lý do là manh yukata nàng mặc hôm nay vốn là chiếc áo đã được khoác lên hình nhân làm mẫu (mannequin) đặt trong cửa kính một cửa hiệu gần nhà nàng ở quê nhà.

Mỗi ngày, khi đi ra chỗ xe điện đậu trên con đường từ nhà đến sở và khi trở về, bên trong cửa kính bày hàng của một cửa hiệu, nàng vẫn thấy hình nhân ấy đứng một mình lẻ loi.

Tuy mỗi mùa hình nhân khoác lên người những bộ áo khác nhau nhưng lúc nào cũng giữ nguyên một tư thế. Trong cửa hiệu nằm heo hút ở cuối dãy phố, cái hình nhân bị buộc phải giữ nguyên tư thế kia đã làm cho Kayoko cảm thấy tội nghiệp làm sao.

Thế nhưng suốt thời gian ngắm nhìn liên tục, Kayoko có cảm tưởng những biểu hiện trên khuôn mặt hình nhân cũng thay đổi từng ngày. Chẳng bao lâu nàng còn nhận ra là những tình cảm hiện ra trên khuôn mặt hình nhân là những tình cảm mình đang mang trong lòng. Đến một hôm thì ngược lại, cô đã dựa vào tình cảm biểu lộ trên mặt của hình nhân để phỏng đoán tình cảm của chính mình ngày ấy. Mỗi sáng mỗi chiều khi ngang qua đó, cô nhìn khuôn mặt của hình nhân như người đang xem bói.

Khi cuộc hôn nhân của Kayoko đã được định đâu vào đấy, nàng bèn đến cửa hiệu mua chiếc yukata mà hình nhân đang mặc trên người. Nàng muốn có nó như món đồ kỷ niệm.

Kayoko nhớ lại hồi đó, mỗi ngày nàng còn thấy trong lòng mình có nhiều lúc vui lúc buồn hơn là bây giờ.

Trong ánh nắng chiều đến từ phía Tây, người chồng với gấu áo yukata giắt vào trong thắt lưng obi, gương mặt đỏ ké dưới cái nón rơm, đã về tới nhà:

-Eo ôi, nóng quá. Đầu cứ quay mòng mòng..

-Mồ hôi nhễ nhại ra kìa. Mình mau đi tắm đi.

-Ừ nhỉ!

Tuy người chồng không mấy hứng khởi nhưng vì bị Kayoko đưa khăn và xà phòng đến tận tay nên đành đi ra nhà tắm công cộng.

Lúc ấy, Kayoko vẫn chưa nướng xong mấy miếng cà tím trên vĩ sắt nên cảm thấy việc chồng đi khỏi nhà đã giải thoát cho mình. Thông thường, anh ta hay đến bên cạnh nàng, nâng nắp nồi canh, mở chạn đựng thức ăn (1) xem chừng ruồi nhặng trước khi giảng giải dài dòng về cách thức nướng cà tím và hình như không để ý đến sự bực bội của vợ.

Người chồng từ nhà tắm trở về, vứt xà phòng và khăn tắm qua một bên rồi ngả lăn xuống mặt chiếu giữa phòng khách mà ngủ. Gương mặt còn đỏ hơn khi nãy và thở có vẻ khổ sở. Kayoko kê gối cho anh nằm và bắt đầu để ý đến tình trạng sức khỏe của chồng.

-Em đắp khăn ướt cho mát nghe?

-Ừ!

Nàng vắt khăn ướt rồi đắp lên đầu chồng, mở cánh cửa giấy (shôij) qua một bên cho thông gió rồi lấy chiếc quạt lớn tráng bằng chất chát quả hồng (shibu-uchiwa) thường dùng trong bếp, quạt qua quạt lại cho anh.

-Thôi, được rồi mà. Đừng lo cho anh thái quá.

Người chồng đặt hai tay lên ngực, chau mày.

Kayoko lặng lẽ để lá quạt xuống, đi mua ít nước đá để chuẩn bị chiếc gối ướp lạnh cho anh.

-Nước đá à? Lạnh chết.

Nói thế nhưng anh vẫn không từ chối, để yên cho vợ làm theo ý nàng.

Một đổi sau, người chồng ra ngoài hiên nhà và nôn thốc nôn tháo một chất lỏng màu trắng, đầy những tăm bọt. Anh không quay đầu lại nhìn cốc nước muối Kayoko đem đến cho mình nhưng nằm vật xuống và mặt ngửa lên trời.

-Mình xơi cơm nhé? Chắc bụng đói rồi chứ?

Bây giờ, khuôn mặt của người chồng không còn đỏ như ban nãy mà tái mét.

-Đem mấy chậu nước dội giùm chỗ anh vừa nôn đi.

Người chồng lên tiếng dặn dò xong, hơi thở trở nên điều hòa rồi chìm dần vào trong giấc ngủ.

Kayoko đưa mắt nhìn xem chồng ngủ như thế nào. Một đổi sau, nàng bắt đầu lặng lẽ ăn cơm một mình. Trên mái nhà lợp tôn, có tiếng rơi lộp độp rồi cuối cùng một cơn mưa rào đổ ập xuống.

-Này, đằng sau nhà có quần áo phơi không đấy?

Tiếng mưa đổ mạnh đánh thức người chồng. Kayoko vội buông đũa. Khi nàng đem đồ đang phơi vào trong và trở lại bàn thì người chồng đã nhắc:

-Mình đã đậy nắp bình sake uống còn thừa rồi chứ hở?

Kayoko cũng chưa làm chuyện đó. Người chồng vẻ mặt khó chịu, thở dài một tiếng tỏ vẻ ngao ngán rồi nhắm mắt ngủ trở lại.

Gặp ngày xui xẻo, mọi sự đều xui. Trong màn hình như có muỗi chui vào. Kayoko thấy ngứa bèn choàng tỉnh. Nàng bèn bật đèn lên và ngồi nguyên trong màn, rình cho muỗi xáp lại gần mình. Đợi mãi mà con muỗi không chịu ló mặt. Nàng bèn lấy quạt đập vào mọi góc nhưng vẫn không sao tìm ra nó. Nghĩ rằng bóng tối có lợi hơn cho mình nên Kayoko bèn tắt đèn điện. Một lát sau, khi muỗi vừa đến đậu trên trán, nàng bèn đập một cái rõ mạnh. Tất cả những động tác đó đều được làm với ý tứ không làm gì để cho giấc ngủ của người chồng bị quấy rầy.

Vì mắt ráo hoảnh, Kayako bèn ra ngoài hiên, mở hé một tị cánh cửa kính. Tuy là đêm có trăng nhưng trăng lại bị mây che nên trời có hơi tối.

-Này! Không ngủ à? Trời đã sáng đâu nào!

Có tiếng cự nự của người chồng từ gian phòng.

Khi Kayoko chui lại vào màn thì anh ta lại hỏi:

-Khóc hả?

-Không, em có khóc đâu!

-Hưừm. Khóc thì cứ khóc. Đâu sao!

-Việc gì em phải khóc?

Nhưng lúc đó, người chồng đã trở mình, nằm quay lưng lại phía nàng.

Hai

Hôm qua hình như Kayoko ăn phải món hàu không được tươi nên bụng hơi khó tiêu. Nàng không vào giường mà chỉ nằm dài ra trước lò sưởi bằng than (hibachi) đối mặt với người chồng.

Bỗng dưng nàng muốn chồng mình thổ lộ thêm về Michiko nên dần dần, đặt những câu hỏi có vẻ thúc bách. Giọng của chồng nàng thì vẫn chậm rãi, bình thản.

-Anh nhận ra Michiko thương anh từ cái hồi anh hỏi cô ấy: “Michiko-chan đã đến tuổi lấy chồng rồi đó, em muốn có người chồng như thế nào, nói anh nghe coi!”. Lúc đó, hình như Michiko đang sửa soạn món trứng tráng (omelet) cho anh ăn nhưng sao không thấy cô ấy trả lời. Khi anh lên tiếng; “Này, nếu em không chịu nói làm sao anh đoán được!” thì cô ấy vẫn đứng nguyên tư thế, không quay lại nhìn anh, và trả lời thật nhanh: “Được người nào như anh là đủ”. Nghe anh bảo: “Người như anh hả? Anh hay rượu chè mà cũng được à?” thì cô ấy đáp: “Uống rượu cỡ anh thôi thì đâu có vấn đề!” rồi thoắt cái, bỏ lên gác mất.

Trước đây Kayoko đã có dịp nghe câu chuyện này nhưng cô vẫn thích nghe lại. Cô gái tên Michiko là em họ của người chồng. Giờ đây câu chuyện cũ ấy có phần nào khỏa lấp căn bệnh đau bụng của cô.

-Thế thì phần mình thì mình nghĩ thế nào về chị Michiko vậy?

-Có nghĩ gì đâu! Anh em họ mà!

-Được người xinh đẹp cỡ đó lại thốt ra một câu như vậy mà không rung động. Mình vô tình quá đấy nhé!

-Cô ấy thể chất hơi yếu đuối nên anh không dám lấy làm vợ. Đối với người mà mình không có chủ ý lập gia đình thì rung động để làm gì, hở em!

-Thế rồi cái món trứng tráng chị Michiko đang làm cho anh lúc đó, nó đã ra sao?

-Trứng tráng hở? Khéo hỏi chưa! Thì ăn mất chứ sao.

Kayoko nghĩ rằng người chồng có lẽ cũng từng có lúc đứng bên cạnh Michiko để giảng giải về cách thức làm món trứng tráng cho nên khi cô em họ bỏ lên gác, anh ta phải tự tráng lấy trứng. Nghĩ đến đó, Kayoko thấy có gì hơi lạ lẫm.

Người chồng bảo:

-Thay vì hỏi mấy chuyện này, bà đi chợ nhanh lên cho tôi nhờ? Bốn giờ chiều rồi đó.

Thoạt nhiên, trong lỗ tai Kayoko như có tiếng rít của cơn bão mùa thu và bụng cô đau.

Biết rằng trong người cô không khỏe mà vẫn sai cô ra ngoài giữa khi trời lạnh lẽo thế này, người chồng của cô thật tệ. Có thể nào anh ta lại không phân biệt được vẻ tươi cười của mình khi nói chuyện với thái độ ỉu xìu lúc thúc vợ ra ngoài đi chợ.

Trên đường đi chợ mua đồ, Kayoko cảm thấy lên cơn ớn lạnh, phải ngồi xuống nghỉ một lát trong một con hẻm.

Nàng nghĩ chồng mình phải là một con người lạnh lùng tàn nhẫn nên mới có thể từ khước một cách thẳng thừng tình yêu của Michiko. Đứng trước một kẻ như vậy, có thể xem Michiko mới là người hạnh phúc vì cô ấy chỉ phải bày tỏ mỗi một lần và bằng một cách vụng về, chất phác tình yêu của mình thôi. Ngày nào đó biết đâu người chồng chẳng nghĩ rằng chỉ có Michiko là người con gái độc nhất đã đem lòng yêu anh. Cứ nhìn tính nết của anh là có thể nghĩ được như vậy.

Khi Kayoko về đến nhà, người chồng đã đi tắm.

Nàng xuống bếp thì trong người bỗng nổi một cơn rét run như có ai dội nước lạnh lên sống lưng. Bụng đau. Nàng vội bỏ ngang việc sửa soạn bữa cơm chiều và vào trong phòng nằm vùi.

Từ nhà tắm công cộng trở về, anh chồng hỏi:

-Ốm à? Để sửa soạn lồng ấp (2) cho nhé?

Kayoko lắc đầu nhưng người chồng vẫn đem cái lồng ấp vào. Khi nàng tỏ ý lo lắng cho bữa cơm chiều thì anh ta nói:

-Anh không hề chi đâu.

Nói xong anh đóng ngăn cửa kéo lại và đi ra ngoài.

Từ gian bên cạnh Kayako nghe tiếng húp cơm chan canh nước trà xanh (3). Dù nàng đã lấy đồ ra để làm cơm nhưng người chồng thích dạy dỗ chuyện bếp núc kia lại có vẻ lấy đó làm phiền toái. Dù sao, tiếng húp cơm chan trà kia giống như hành động của người muốn ăn cho xong bữa.

Nhìn gương mặt của Michiko trong tập ảnh, Kayako thấy mình không có gì qua mặt được cô ta nhưng ít nhất, nàng khỏe mạnh và đây là ưu điểm khiến cho người chồng chọn nàng làm vợ. Kayako nghĩ là có thể nội ngày mai, nàng sẽ khỏe lại thôi. Nhưng lòng nàng vẫn nặng trĩu bất an và nếu đem đặt bên cạnh nó thì tiếng cắn dưa món takuan (4) ròn rã trong phòng bên cạnh cũng chưa thể làm nàng an tâm cho được.

Nhưng lúc sau này, những tiếng lầu bầu khó chịu của người chồng cũng đã có phần giảm đi so với hồi mùa hè.

(Dịch ngày 1 tháng 12 năm 2018)

(1) Tương đương với cái “gác-măng giê” (garde-manger) dùng để giữ đồ ăn khỏi bị ruồi đậu kiến bu... vào thời chưa có tủ lạnh.

(2) Nguyên tác kairo. Trên nguyên tắc, nó giống như bọc đựng nước nóng dùng để sưởi cho ấm của Pháp, cũng thường thấy ở Việt Nam. Ngày nay ở Nhật, kairo được làm bằng hóa chất đặc.

Xem tiếp : [ 67- Kẻ trộm cành dâu bạc ]