TIẾNG ĐỔ HỘT TRONG ĐÊM THANH

(Yoru no saikoro, 1940)

Nguyên tác: Kawabata Yasunari
 

Dịch: Nguyễn Nam Trân

 

 

Một

Khi đoàn hát lưu diễn của họ phải qua đêm ở một thành phố cảng th́ căn pḥng trọ của Mizuta chỉ cách pḥng ngủ của mấy cô đào hát (odoriko)[1] mỗi một tấm vách ngăn có thể kéo qua lại.

H́nh như nước triều đă dâng đầy, có tiếng sóng vỗ lao xao vào con đê và tiếng chân chậm răi của những thủy thủ trở về thuyền ḿnh đang bước trên con đường trải sỏi.

Tuy những tiếng động đó đem lại cho anh cảm giác êm đềm một buổi tối mùa xuân nhưng từ năy đến giờ, cái quấy phá Mizuta lại là tiếng động đến từ căn pḥng bên cạnh.

Tiếng động đó giống như ai đang cầm một vật ǵ cứng và be bé ném lên trên mặt chiếu – và cách nhau bằng một khoảng thời gian đều đặn – rồi cứ thế mà động tác ấy tiếp tục với một nhịp điệu nhàm chán.

Vật được ném ra và rơi xuống, khi th́ ngừng ở một chỗ nhưng có lúc lại lăn lông lốc trên mặt chiếu.

Ban đầu anh tự hỏi không biết nó là cái ǵ nhưng dĩ nhiên sau đó Mizuta đă biết ngay là quân xúc xắc.

Mấy cô đào hát kia chỉ chơi cho vui hay đang bày một cuộc đỏ đen nho nhỏ nhỉ?

Thế nhưng từ năy giờ anh không nghe họ chuyện tṛ và bắt đầu lọt qua đây tiếng thở đều đều như người ngủ say. H́nh như chỉ có cô đào chơi xúc xắc là hăy c̣n thức. Đèn pḥng bên vẫn để sáng..

Bốn năm người đàn ông nằm trong pḥng Mizuta cũng đă đi vào giấc ngủ.

Dần dần, tiếng mấy con xúc xắc như chạm vào giây thần kinh Mizuta. Nghĩ là nó sắp chấm dứt nên anh cố gắng chịu đựng nhưng cuộc chơi không có vẻ ǵ sẽ kết thúc.

Chính ra đó không phải là tiếng của quân xúc xắc mà là tiếng của mặt chiếu nhưng tiếng động ấy lạnh lẽo và khó chịu làm sao. Chẳng những thế, tiếng động lạo xạo khi các quân xúc xắc được ném ra như thể đă chui vào tận trong đầu của Mizuta lúc ấy đă bấn loạn. Không những bám sát vào tai và làm cho anh không ngủ được, nó c̣n gieo vào ḷng anh sự bực bội đến độ anh muốn hét lên thành tiếng.

Cách đổ hột xúc xắc này không nhanh và cũng không không chậm, lúc nào cũng lập đi lập lại và cách nhau bằng một quăng đều đặn.

Mizuta bèn ngồi dậy, kéo tấm vách ngăn ra.:

-Làm ǵ thế? Th́ ra là Michiko đấy!

Người con gái tên là Michiko vẫn nằm úp mặt xuống sàn nhà, chỉ quay đầu lại nh́n. Tuy cô như muốn mỉm cười nhưng khuôn mặt đang buồn ngủ không cho phép cô làm nổi cử chỉ đó.Cô xóc xóc mấy quân xúc xắc đang nằm trong ḷng bàn tay phải. Có lẽ cô làm như vậy v́ đă quên lửng chúng là những con xúc xắc.

Mizuta không mấy bằng ḷng:

-Đang bói ǵ đấy hử?

-Bói...? Em có định bói cái ǵ đâu.

-Chứ vậy em đang làm ǵ?

-Không, em không làm ǵ cả.

Michiko bèn thử tiến về phía chiếc gối ở đầu nằm của Michiko.

Michiko đang chống hai tay đỡ lấy khuôn mặt, hai vai hơi co lại. Thế nhưng sau đó nàng đưa đầu ngón tay dụi mắt rồi vén mớ tóc đang rủ xuống g̣ má trái lên khỏi vành tai. Đó là một người con gái có đôi tai mỏng.

Mizuta nói một cách nhẹ nhàng:

-Mọi người đă ngủ yên hết rồi ḱa!

-Vâng.

-Tại sao em cứ tiếp tục đổ xúc xắc như thế.

-Không v́ sao hết ạ.

-Ụa...em không thấy ḿnh kỳ cục à?

Michiko nắm lấy món đồ đang nằm ở ngang tầm chiếc gối, x̣e tay cho anh xem nhưng vẫn lặng thinh.

Trên tay nàng, tất cả là năm con xúc xắc.

-Ô!

Mizuta kinh ngạc thốt lên và ḅ lết về phía đó.

Đó là những con xúc xắc, đều làm bằng xương động vật như nhau. Tất cả nom cũ kỹ và có bám ghét móng tay. Mizuta bèn thử nhặt lấy một con từ bàn tay của Michiko. Với bốn con xúc xắc c̣n nằm lại bên trên, bàn tay của nàng với những ngón dài trông hết sức thanh tú. Lúc nàng múa trên sân khấu, mấy ngón tay này uốn éo trông thật uyển chuyển. Đó là h́nh ảnh bao lần được gợi lên trong đầu Mizuta.

Mizuta trả xúc xắc lại cho Michiko và hỏi:

-Sao em cần đến những năm quân vậy?

Michiko bèn gieo một quân và được một con Tam.

-Thôi đi nào! Hai giờ khuya rồi đấy.

-Vâng ạ.

Rồi vừa gật đầu, nàng lại gieo một lần nữa và con Nhất lại hiện ra.

-Từ năy giờ, mấy cái tiếng này làm anh không ngủ được.

-Chết! Em xin lỗi. Em định đổ cho được một vạn điểm đấy.

-Một vạn?

-Dạ phải. Thế mà không tài nào có được một vạn điểm.

Chắc là mỗi lần gieo như thế nàng lại tính điểm và tiếp tục cho đến khi nó đạt đến con số một vạn. Cho dù được mặt nhiều điểm nhất là mặt Lục, nàng cũng phải gieo ít nhất một ngh́n lần th́ mới được có sáu ngàn điểm!

Mizuta có vẻ chán nản.

-Nếu đủ một vạn điểm th́ em sẽ được ǵ?

-Không, em chẳng gieo v́ mục đích ǵ đâu.

-Nếu không có lư do ǵ cả th́ gieo như thế, có khùng hay không chứ?

-Đúng rồi anh.

Tuy nói thế nhưng Michiko vẫn tiếp tục gieo.

-Anh đă bảo em ngưng mà!

Michiko chỉ hơi nhướng mắt nh́n Mizuta rồi úp trán lên chiếc gối và nằm không động đậy.

-Em khùng tận mạng.

Ném lại câu nói đó xong, Mizuta bèn bỏ về chỗ ngủ của anh ở pḥng bên cạnh.

Thế nhưng bên pḥng ḿnh, Michiko đèn vẫn để sáng.Chẳng những thế, khi Mizuta nằm lắng tai xem động tĩnh, h́nh như Michiko vẫn tiếp tục gieo xúc xắc nhưng gieo bên trên tấm nệm trải ra làm giường (shikibuton). Tuy nó không phát ra tiếng động nhưng chả hiểu sao mà anh lại nghe như có.

Kawabata xem xét một ngón cổ ngoạn 

Hai

Sáng hôm sau, Mizuta mới nói với Noriko -nữ diễn viên lớn tuổi nhất trong gánh hát – về chuyện Michiko đổ xúc xắc.

-.....Tôi thấy có hơi khác thường. May là tính tôi dễ ngủ.

Noriko vẫn không tỏ vẻ ngạc nhiên, như thể cô đă rơ chuyện:

-Ủa! Cho đến nay, bác vẫn chưa biết ǵ sao? Đổ hột xúc xắc là thói quen em ấy thừa hưởng từ bà mẹ đấy. Trong buồng tṛ (gakuya), lúc nào mà em ấy chẳng đổ.

-Thật vậy ư?

-Tụi em th́ đă quen rồi, không ai để ư nữa.

-Hưừm! Đi lưu diễn mà đem cả năm con xúc xắc cơ đấy. Không thấy kỳ à? C̣n chuyện cô ấy bắt chước bà mẹ, nghĩa là sao hở?

Câu chuyện Noriko kể lại là như sau đây:

“Mẹ Michiko là một geisha. Việc này th́ Mizuta đă biết từ trước. Bây giờ bà ta có cửa tiệm riêng và một hai cô đào tập sự (kakae) rồi th́ phải. Bà ta không phải là một geisha có tiếng và vùng đất đó cũng không phải là nơi làm ăn tốt.

Bà geisha ấy, mỗi khi xuất hiện ở các buổi yến ẩm (zashiki) th́ lúc nào cũng mang theo trong dải thắt lưng (obi) của ḿnh hai ba con con xúc xắc như vậy. H́nh như bà làm như thế cả lúc được gọi đến tiếp rượu cho khách.

Hơn nữa, lúc mà bà nới lỏng thắt lưng, hai ba hột sẽ rơi xuống lăn lóc. Có lẽ bà cố t́nh để cho chúng rơi ra. Sau khi đă gợi được ḷng hiếu kỳ của khách, bà ta làm bộ ngạc nhiên “Ấy chết!” và lượm lên rồi đổ hột cho họ xem.

Khách sẽ nhận ra đánh xúc xắc là một tṛ tiêu khiển không có ǵ vui hơn. Tuy tiền đặt cược nhiều khi không đáng bao nhiêu nhưng – cùng với năm tháng – bà có thể tích lũy được một cái vốn nhỏ.

Bà geisha ấy sau đă trở thành một tay gieo xúc xắc lành nghề. Bà muốn có mặt nào là ra mặt đó. Được như thế, bà đă phải bỏ công sức tập dượt trong một thời gian dài. Mỗi khi rảnh rổi bà đều đổ hột.

Mizuta biết được điều đó, nghĩ rằng người đàn bà đó là kẻ khôn lanh, mánh mung v́ đă nắm được nhược điểm của khách và biết nhắm cơ hội để lợi dụng.. Bà này giống kẻ lật giày guốc người ta với ham muốn ti tiện là đi t́m cái ố bẩn nằm bên dưới. Ḿnh không thể nào hạ ḿnh xuống với hạng geisha rác rưởi như thế được.

Thế nhưng đó chỉ là một sự ham muốn thôi sao?

Cho dù chỉ là chuyện đổ mấy hột xúc xắc nhưng có được tài nghệ vào hàng cao thủ như thế là phải vượt lên trên cả ḷng ham muốn. Trong cử chỉ đó, chắc c̣n phải có một xúc cảm như niềm vui hay nỗi buồn nào đó chứ nhỉ? Mizuta đă thử đánh giá lại như vậy.

Nếu bà ta không phải như thế th́ Michiko, người con gái của bà ta, sẽ không bao giờ tiếp tục động tác ấy của mẹ ḿnh.

Mizuta thử hỏi thăm Noriko:

-Khi Michiko đổ xúc xắc, không biết cô ấy cảm thấy thế nào nhỉ?

-Bác ơi, bọn em làm ǵ biết được. Chắc là em ấy nh́n điệu bộ của bà mẹ mà bắt chước theo thôi.

-Giỏi ghê nhỉ!

-Có dùng nó vào tṛ cờ bạc không?

-Ờ hớ! Cỡ như tài đổ xúc xắc của Michiko th́ thiên hạ ở đây đă chạy mặt hết rồi. Không ai dám đối đầu em ấy đâu. Do đó mà Michiko chỉ c̣n biết lủi thủi đổ một ḿnh thôi ạ.

-Một ḿnh à....?

Mizuta chợt thốt ra câu nói đó mà làm như đang tự nhủ.

Tuy chắc chắn Michiko không muốn ai biết tới việc ḿnh có một bà mẹ như vậy, cô đă chơi tṛ đổ xúc xắc – một phương tiện giúp cô nhớ lại bà mẹ ấy - ở một nơi không có con mắt người khác, nhưng có lẽ cô ấy c̣n có ư định nào khác chăng?

Thế nhưng riêng Noriko th́ đối với cái tṛ chơi đổ xúc xắc của Michiko, coi bộ cô ta không hứng thú mấy.

Mizuta đi về phía nhà vệ sinh.

Có một người con gái đă từ chỗ đó đi ra trước. Khi đổi lấy đôi dép nàng vừa đi[2] và dợm ngồi xuống, th́ Mizuta thoáng thấy cô ấy đă thu dọn đôi dép mà anh đă để lại ngoài hành lang, đặt nó hướng ra bên ngoài[3] rồi mới đi. Nh́n đằng sau, Mizuta nhận ra cái dáng của Michiko.

Anh thầm nghĩ th́ ra cô gái này lạ thật, đi để ư cả mấy chuyện nhỏ nhặt như vậy.

                          ***

Ở trên ghềnh đá nằm ở một chỗ hơm nơi biển ăn sâu vào đất liền, bốn năm cô đào hát đang ngồi đó.

-Ôi chao, trời nóng lên rồi! Muốn kiếm cây kem[4] ăn ghê, nhỉ?

Tiếng nói của họ vọng lên đến tai Mizuta, lúc đó đang đứng trên gác hai.

Chưa phải là mùa hoa anh đào thế mà những đám mây hoa (hanagumori)[5] đă trùm lên bầu trời và mặt biển, c̣n những con hải âu màu trắng th́ thấy như đang nổi bồng bềnh trong làn sương khói mơ hồ.

Mizuta đi xuống chỗ mấy cô đào đang ngồi.

Anh lẳng lặng đến trước Michiko và x̣e bàn tay ra. Chỉ chừng đó thôi nàng đă đủ hiểu.Michiko bèn lấy mấy hột xúc xắc từ trong túi ra trao cho anh.

Mizuta lấy cả năm hột xúc xắc, nhất loạt đổ ra trên mặt đá của ghềnh đá chon von ấy. Hai trong số năm hột đă lọt tơm xuống nước. Thế rồi anh nắm lấy ba hột c̣n lại và thản nhiên vung tay vứt luôn ra biển.

-Ấy chết!

Michiko bèn chạy ra phía đầu ghềnh đá và nh́n xuống biển nhưng nàng chỉ làm thế thôi chứ không nói lấy một câu. Cứ tưởng là nàng phải tỏ ra tiếc của hay giận dữ hơn nữa chứ. Một thái độ im lặng như vậy thật đáng ngạc nhiên.

Mấy cô đào hát đi vào bên trong rạp hát xong, Mizuta lại trở lên gác trọ. Anh đưa mắt nh́n về mặt biển nơi có chỗ hơm ăn sâu vào đất liền nơi những hột xúc xắc kia đă ch́m xuống đáy và cảm thấy mối sầu lữ thứ. Anh nghĩ đến  chuyện như mai mốt nếu về Tôkyô, ḿnh sẽ t́m đến gặp bà geisha đổ xúc xắc, mẹ của Michiko, cũng không biết chừng.

Trên bến cảng, con tàu chạy bằng hơi nước buông neo ở đó giờ đă lên đèn.

Ba

Đoàn tiếp tục lên đường lưu diễn, trước sau đă được một tháng.

Ở một thị trấn có cái ṭa thành xây trên núi (yamashiro)[6], có lần Mizuta đă kéo đám đào hát lên đó chơi. Thế nhưng bọn con gái chỉ măi lo ăn (những món khoái khẩu mùa xuân như) “bánh bột nếp xem hoa” (hanami -dango) và “mầm cây phết tương đậu nành” (kinome-dengaku).

Mỗi lần các cô đào tụ họp th́ họ lại có những cử chỉ thiếu phép tắc mà đến Mizuta cũng khó ḷng khuyên bảo. V́ trong đám khách đến đó thưởng hoa  không thiếu chi người đă có dịp xem các cô múa hát trên sân khấu nên anh thấy các cô làm như thế là mất mặt với họ.

Lúc đó, anh đào rụng đă gần hết, cành trơ ra và hoa không có một cánh. Đài hoa c̣n mỗi nhụy và héo khô dần. Thế nhưng khách du xuân vẫn đông đảo, họ nh́n chầm chập vào mấy cô nhưng các nàng cứ mặc kệ.

Sau khi đă ăn mầm cây phết tương, họ lại thè lưỡi liếm quanh mồm rồi dùng sáp thoa lại môi son. Michiko cũng dùng thỏi son nhưng trước khi thoa, nàng phải mím chặt môi một cái trước khi hé ra. Màu tươi tắn của đôi môi trơn, trông sao mà yêu thế.

Mizuta như vừa t́m ra được một cái ǵ ngộ nghĩnh mà anh không ngờ tới, bèn đến đứng bên cạnh Michiko.

Khi nh́n gần, anh thấy cái mũi nho nhỏ không đập vào mắt ai kia thực ra cũng có h́nh thù xinh xắn. Làm như nó là một món đồ thủ công tinh xảo mà khi chế tạo, người thợ khéo đă dồn hết tâm lực vào đó.

V́ đă quen việc trang điểm trước mặt mọi người nên chẳng thấy Michiko tỏ vẻ thẹn thùng. Thế nhưng làm cử chỉ đó ở giữa những hàng cây lá bắt đầu nhú mầm mà vẫn giữ tư thế như lúc ngồi trang điểm trong buồng tṛ th́ đối với Mizuta, đó là điều hiếm có.

Đôi môi ấy, cánh mũi ấy, riềm mi đang khép và cái mũi tṛn trịa ấy đang cúi xuống chiếc gương be bé nằm trong bàn tay để soi bóng ḿnh ...tất cả như muốn ru người ta vào một giấc mộng êm đềm.

Anh chưa từng nghĩ như thế khi nh́n nàng trên sân khấu nhưng Mizuta cảm nhận rằng nàng là một người con gái đáng quí hơn ḿnh tưởng.

Anh đột ngột lên tiếng:

-Thật t́nh anh không hiểu Michiko là người con gái như thế nào!

-Ủa, sao vậy?

Michiko ngước mặt lên.

-Em là đứa ít ăn ít nói, phải không? Nếu như ai đó không nói chuyện với ḿnh, th́ bên nầy nhất định không bày tỏ ǵ cả. Phải không nào?

-Ủa, thật vậy sao? Đâu có chuyện đó, anh!

-Đối với anh, coi bộ em chỉ trả lời mỗi khi anh hỏi. Hiếm có ai như em!

Michiko làm bộ như suy nghĩ về điều Mizuta vừa nói về ḿnh nhưng không trả lời anh.

Thỏi son của Michiko là loại dùng để lên sân khấu nên thấy nó bóng nhẫy so với lớp son thông thường. Và điều đó làm Mizuta chợt nhớ lại một chuyện.

Ở khu Asakusa cũng có tiệm bán các món đồ trang điểm dành cho sân khấu và mỗi khi lên đường lưu diễn, mấy cô đào phải sắm sanh các thứ đó. Tuy vậy, có lẽ v́ không lưu ư nên khi lên đường chưa được bao lâu, Michiko đă phải dùng đến son của người khác. Một cô đào v́ khó chịu trước việc ấy, đă phản đối.

Nh́n xuống ḍng sông đang chảy dưới chân ngôi thành trên núi, Mizuta lên tiếng:

-Có cánh đồng hoa cải dầu (natane-batake)[7] dưới kia ḱa!

-Đúng rồi anh. Em thích hoa cải dầu (na no hana) lắm cơ!

-Michiko sinh ra ở Tôkyô mà. Làm sao em lại nhớ h́nh ảnh đồng hoa cải dầu được nhỉ?

-Nhớ chứ anh. Thế nhưng loại hoa ấy, khi cắm vào b́nh th́ không nên cắm nhiều. Chút ít thôi là đủ.

-Thế hả em? Mai ḿnh đi đến đó xem chơi nhé.

Michiko gật đầu.

Khi đi ngang qua phố, Mizuta định cho Michiko vào cửa hàng để cô mua dăm món đồ trang điểm. Tuy không đúng là đồ hóa trang dùng cho sân khấu nhưng c̣n hơn là để nàng cứ phải mượn đỡ của đồng nghiệp. Anh mới nói với mấy cô đào:

-Anh đi với Michiko một chút nhé!

-Đừng lân la mà về trễ quá nghe.

-Ôi chao! Đi đâu vậy? Có cho người ta đi theo không?

Có vài cô dợm đứng lên nhưng rồi lại buông người xuống và nh́n về phía họ. Thế nhưng không phải là các cô đó mà chính Michiko mới là người cảm thấy bối rối. Nàng đứng nguyên một chỗ, mặt đỏ bừng. Mizuta làm như không có ǵ e ngại và cứ bước xuống con dốc. Michiko bèn đuổi theo.

-Không sao chứ?

-Được ạ!

Michiko làm như ḿnh bất đắc dĩ phải theo anh nên bước mà mặt cứ cúi gầm.

-Này, coi bộ nếu anh không nói ǵ th́ em vẫn câm như hến đấy hở?

-Ơ ơ...không phải thế đâu!

Anh tưởng là Michiko đang lắc đầu th́ đă thấy nàng cười nhoen nhoẻn và hấp tấp chạy tới như người có việc gấp.

T́m ra được một hiệu tạp hóa trên con đường trong phố, Mizuta mới bảo:

-Đây đây! Vào tiệm này mà mua đồ trang điểm trên sân khấu.

Michiko ngạc nhiên, nàng nh́n anh. Trong cặp mắt, có ánh lên một sự phản kháng.

Mizuta nói rất rơ ràng:

-Dùng đồ của người ta, thế nào cũng bị họ ghét cho coi.

Michiko gật đầu nhưng khi mua bán, ngượng ngập thế nào mà cứ lúng ta lúng túng, Mizuta mới gỡ rối cho bằng cách nói với cô:

-Này, Michiko, đây có bán hột xúc xắc đó nghe.

-Ô ḱa, thật đấy!

Thế rồi bằng một giọng tươi vui, cô bảo:

-Bán cho tôi xúc xắc. Năm hột giống như hột này nè!

-Năm à? Cửa hàng chỉ có bấy nhiêu thôi. Hai hột nhé cô!

Người chủ tiệm nói và tiến về chỗ có đặt mấy con xúc xắc.

-Cho hai hột vậy!

Mua xong, hai người đi ra hướng bờ sông. 

Trên con đê có đắp một con đường để tản bộ và có cả một hàng cây tùng. Hai bên bờ sông, rải rác vài đám người đi chơi đang ngồi nghỉ trên thảm cỏ non.

-Mấy chị đằng nhà trọ nói là từ khi bờ sông này được xây bằng xi-măng th́ phong hóa của dân trong vùng suy đồi hẳn.

Vừa nói vừa cười, Mizuta đi xuống bờ sông.

Đây là một khúc nhiều cỏ và sỏi đá nên ḷng sông hẹp lại, không được bao nhiêu nước. Mizuta thử xuống gần mé con sông cạn. Anh ngồi trên một tảng đá lớn.

Michiko bèn nhanh tay đổ hột xúc xắc lên mặt đá.

Mặt lạch nước cạn in bóng mặt trời mùa xuân đang ngả về Tây.

Mizuta đưa mắt nh́n động tác bàn tay của Michiko một đỗi.

-Bói cái ǵ đi nào!

-Anh muốn bói cái ǵ?

-Bói ǵ cũng được mà.

-Ai đời...Nếu anh nói cho em biết anh mong cái ǵ th́ em sẽ đổ cho anh đạt được điều ước đó.

-Thế à! Thôi th́ nếu ra con Nhất th́ anh và Michiko sẽ thành người yêu của nhau nhé1

-Không, không! Cái đó em không chịu đâu.

Michiko cười và lắc đầu lia lịa:

-Không để anh ṿi như thế được. Bởi v́ khi em muốn con Nhất, con Nhất nó sẽ hiện ra ngay.

-Thôi được rồi! Cứ đổ cho anh.

-Không!

Michiko nói một cách rơ ràng như vậy nhưng nàng lại quay người sửa lại tư thế ngồi, thiếu điều cúi mặt xuống phiến đá, thổi phù phù lên trên đó. Có lẽ cô muốn phủi sạch cát bụi cái đă. Thế xong cô mới lấy tay ve vuốt mặt đá.

-Phải đổ trên mặt chiếu mới được. Đổ ở đây chắc không đúng đâu. “Cách đối phó” mỗi nơi khác nhau mà...

Câu nói “cách đối phó” của cô đă làm cho phải Mizuta ph́ cười.

Thế nhưng nh́n bàn tay đang lúc lắc mấy hột xúc xắc và ánh mắt đăm đăm của Michiko th́ Mizuta biết nàng đang hết sức tập trung tinh thần. Nó khiến  lồng ngực anh như co thắt lại. Michiko điều chỉnh nhịp thở rồi nhẹ nhàng đổ hột.

-Nào!

Ánh mắt long lanh, nàng ngước lên nh́n Mizuta.

Trên mặt đá, cả hai hột xúc xắc đều ra con Nhất như anh mong muốn.

-Ôi cha ơi! Giỏi quá ta.

Toàn thân Michiko như đang tràn ngập một niềm vui thần thánh.

-Giỏi quá em. Thử đổ một lần nữa xem sao!

-Một lần nữa à?

Giọng của Michiko chùng xuống như người bị thất vọng. Cô lại đưa ngón tay miết miết lên trên mặt đá.

-Không biết đổ lần nữa th́ nó c̣n ra hay không đây. Em ngán quá!

Trên vành tai mỏng của Michiko, ánh mặt trời chiều như đang chiếu xuyên qua.

Bốn

Ở ngôi nhà trọ của địa điểm lưu diễn kế tiếp, khi anh nh́n Michiko đổ hột th́ thấy lần này cô đă có thêm và đủ cả năm hột xúc xắc.

Mizuta hỏi:

-Đổ một lượt năm hột, có ra được năm con Nhất không nhỉ?

-Thôi, em không chịu đâu. Anh Mizuta cứ bắt em đổ tới đổ lui măi....

Michiko trải một tấm nệm ngồi ngang tầm lỗ rốn và nằm sấp lên như người đang ḅ.

-Có ra được năm con Nhất không nào?

-Làm sao ra được, hở anh.

Michiko nắm lấy năm hột xúc xắc trong ḷng bàn tay một cách hững hờ rồi đổ chúng ra.

Mấy hột xúc xắc không chứa đựng chút nào ư chí lẫn t́nh cảm của Michiko nên mỗi quân tự tiện bày ra mỗi thứ một mặt. Và đôi mắt đang nh́n những mặt của các hột xúc xắc ấy cũng lộ một sự buồn bă, hai cánh tay nàng đan ṿng lại và gương mặt sa sầm:

-Em buồn ngủ rồi.

Lúc đó nàng không mang tất.

Từ cái gấu váy lộ ra hai bắp chân trần đă mệt mỏi v́ cuộc hành tŕnh dài. Chúng có vẻ săn chắc nhưng những ngón chân ấy chắc v́ phải nhón lên để múa (toe dance) nên đă biến dạng. Từ phía xa vọng lại một hồi trống đại của pháp hội giảng kinh Pháp Hoa (Hokke no taiko)

Mizuta nhặt lấy những hột xúc xắc nàng hăy c̣n để nằm lăn lóc và thử đổ xem sao. Michiko ngẩng đầu, lơ đăng nh́n anh nhưng sau khi cầm lấy một hột trong tay, nàng đă thử đổ nó. Lại ra một con Nhất.

Nàng đổ lần nữa, thêm một con Nhất khác.

Với ba con xúc xắc c̣n lại, nàng thử đổ mỗi lần một hột và lần nào cũng ra  toàn con Nhất.  .

Nàng dùng ngón của hai bàn tay để thu thập tất cả những mặt có con Nhất rồi bày thành một hàng. Giống như đứa trẻ con vô tâm trong nhà trẻ đang xếp đặt món đồ chơi bằng gỗ[8] thành vô số h́nh thù khác nhau.

Từ phía hành lang nh́n ra, có thể thấy những nóc nhà ở dưới phố. Một cô đào tên Tokiko kêu lên.

-Ô, ô ḱa. Hôm nay trời đẹp ghê. Tụi ḿnh giặt giũ đi nhỉ?

Thế rồi, cô ta đứng dậy:

-Anh Mizuta, đưa quần áo đây. Tụi em giặt cho.

-Hả?

-Chắc anh không muốn đâu nhưng để em giặt giúp cho. Em nói đưa quần áo đây!

-Không sao. Anh không có ǵ giặt.

Tokiko bèn đến bên góc pḥng và mở rương ra.

-Anh Mizuta, ra chỗ khác chơi đi.

-Ờ ờ!

Thấy Tokiko như thế, Michiko h́nh như cũng định giặt đồ hay sao mà lại đứng lên, cô đi về phía Mizuta và ch́a tay ra.

Mizuta lắc đầu:

-Anh không có đồ mà.

Một người độc thân như Mizuta th́ chỉ bọc mấy thứ đồ lót lại bằng giấy nhựt tŕnh, trên đường lưu diễn bạ đâu vứt đấy (cho nhà trọ giặt). Nay nghe mấy cô đào bảo giặt đồ cho ḿnh, anh thấy có hơi lạ lẫm. 

Coi bộ việc giặt đồ giống như bệnh truyền nhiễm, Ở chỗ rửa mặt hay trong nhà tắm đă nghe thấy có tiếng hợp ca khe khẽ của bốn năm cô đào.

Mizuta nằm lăn ra ngoài hành lang nơi có nắng soi. Khi anh nhắm mắt lại, tiếng hát ấy làm anh tưởng như ḿnh đang ở Asakusa.

Và cùng lúc nó làm cho anh nghĩ rằng ḿnh đă sống cuộc đời lưu diễn rày đây mai đó đă quá lâu rồi.

Đêm hôm ấy, đă quá giờ mở màn rồi mà không ai thấy cô đào lớn tuổi tên  Noriko bước vào buồng tṛ. Cùng lúc lại thiếu mất một anh kép.

Bọn Mizuta đưa mắt nh́n nhau và cho người chạy về phía nhà trọ xem sao. Thôi đúng rồi, họ không thấy hành lư của Noriko đâu cả.

Hỏi khắp mọi người nhưng ai cũng nói là họ không thấy Noriko và anh kép trẻ này có ǵ khả nghi. Noriko hăy c̣n chồng ở Asakusa. Anh ta nổi tiếng  tính nết khó thương nhưng là kép ăn khách. Noriko đă chịu đựng anh chàng hết nổi rồi nhưng khó ḷng cắt đứt. Cái anh kép trẻ lần này chắc chỉ là bạn đường (michizure) mà thôi. Có lẽ kỳ này chồng của cô lại gọi về để đưa cô qua một gánh hát khác. Hoặc là v́ muốn chia tay với hắn cho nên sau khi kết thúc chuyến đi này, cô sẽ đi tiếp xuống vùng Kansai[9] và ở luôn dưới đó cũng không chừng.

Tuy vậy, bề ǵ th́ đối với Noriko, bây giờ có lẽ là lúc thích hợp nhất để cô có thể rời đoàn hát. Những người trách nhiệm trong đoàn thấu hiểu hoàn cảnh khiến Noriko bỏ trốn nhưng lại bắt buộc phải dấu diếm, giữa họ với nhau cũng không ai thổ lộ điều ǵ.

Chuyện c̣n quan trọng hơn thế là buổi diễn tối nay lại có một lỗ trống to lớn nên họ cuống cuồng bàn tính để xem ai có thể đóng thế vai của Noriko.

Trưởng gánh (zachô) là Tomomatsu đă đến gặp người tổ chức buổi hát ở địa phương để tạ lỗi. Tuy may mắn được thông cảm cho ngay nhưng ông tổ chức này lại cho biết là ḿnh đang muốn mở một buổi liên hoan ngoài lề chiêu đăi những nhân vật tai mắt địa phương và mong rằng gánh hát sẽ đưa các cô đào  đến tham dự. Mục đích của ông là muốn các cô thù tiếp trong bữa tiệc và giúp vui cho họ.

Mấy cô đào được Tomomatsu dắt đến nơi. Sau khi các cô từ buồng tṛ ra đă được họ đưa trực tiếp đến quán ăn. Mizuta về đến nơi th́ đă trễ bèn đi vào trong buồng tṛ nh́n thử.

Tuy quần áo các cô đào cởi ra bỏ bừa băi đă được người trách nhiệm đạo cụ nhặt nhạnh rồi nhưng vẫn thấy như ai vừa ném ra đó. Ông ta phàn nàn với Mizuta:

-Tệ thật! Càng ngày càng đổ đốn như thế này! Mấy đứa khôn ngoan đă nhanh chân cút xéo. Ơ ḱa, trong giày sao lại có ḍi bọ thế này. Tếu quá nha!

Thế xong ông ta nhặt lấy mấy chiếc giày đó và ném vào một góc.

H́nh như Michiko cũng đă thay đồ và theo họ đi rồi. Trong những bộ đồ mặc khi múa đang treo ḷng tḥng ở trên tường, anh thấy có cái áo vét đồ bộ của cô.

Mizuta tḥ tay vào túi của chiếc áo ấy. Mấy hột xúc xắc nằm trong đó.

-Coi bộ cô này khác với bà mẹ. Dự yến tiệc lại quên mang hột xúc xắc đi theo.

Anh th́ thầm một câu nói đùa sau lưng cô như thế và cầm lấy năm hột xúc xắc rồi đổ thử.

Mặt chiếu trông bẩn thỉu.

Bây giờ anh mới nh́n một ṿng buồng tṛ. Anh thấy sao mà nó thê lương thế. Mấy bộ quần áo hoa ḥe sặc sỡ kia có h́nh thù dị hợm dị như những cái vỏ bọc rỗng tuếch.

Mizuta vẫn tiếp tục đổ xúc xắc.

Một anh kép tên là Hanaoka bước vào pḥng, đến bên cạnh và hỏi nhỏ:

-Đổ xúc xắc đấy à?

Anh chàng đứng đó một đỗi để xem anh chơi nhưng lại bảo:

-Thôi, dẹp mấy cái tṛ u ám này đi!

-U ám chỗ nào?

-Ờ hớ! Hay là anh đang muốn chơi cá cược?

-Cá cược cũng được chứ? Đặt cái ǵ nào?

-Ừ nhỉ. Đặt con Michiko đi vậy.

Mizuta chợt ngẩng đầu lên, ra vẻ như đồng ư:

-Muốn đánh cuộc th́ đánh nhưng phải để cho Michiko đổ mới được nghe.

-Ồ không. Tôi chỉ nói đùa thôi. Thôi, đưa tôi đi nhậu cái coi. Tôi là thằng đàn ông thiếu may mắn nên chẳng được ai mời. Ḿnh đi chơi nha. Đêm xuân mà.

Mizuta mới lấy mấy hột xúc xắc bỏ vào túi và đứng lên.

Năm

Trong cái quán nhỏ, Hanaoka cứ cà khịa với Mizuta. Anh hỏi:

-Này Mizuta! Anh thấy Michiko thế nào?

-Thế nào là sao ạ?

-Bộ anh không thấy thích cô ấy à?

-Th́ cũng có chút chút...

-Theo chỗ tôi th́ cô ta hồi nhỏ dường như đă bị đứa nào máy mó ...

-Cái ǵ?

Mizuta ngạc nhiên, nh́n chầm chập vào mặt Hanaoka:

Hanaoka nói mà như muốn thổ lộ tâm sự:

-Nói thật với anh tôi là có thương con nhỏ đó chút đỉnh nên đă âm thầm theo dơi và “quan sát” nó...

-“Quan sát” cái nỗi ǵ. Thôi đừng ăn nói bậy bạ.

-Không đâu. Cho đến tối hôm nay, tôi chưa hé môi cho ai hết.Tôi chỉ nói điều tôi đang nghi ngờ khi ở trên đường lưu diễn này cho anh thôi. Vậy chớ theo anh th́ làm cách nào anh có thể giải thích cái tính khí lạ lùng của Michiko hử?

-Có ǵ lạ lùng đâu!

-Không lạ à?

Hanaoka đưa đôi mắt lừ đừ v́ đă uống quá nhiều, quan sát sắc mặt của Mizuta.

Trong ḷng cảm thấy bực bội, Mizuta tiếp tục uống rượu.

Hanaoka làm ra vẻ thân mật, tựa vào người Mizuta và đưa tay lay vai anh:

-Thôi, cứ coi là không có ǵ lạ đi. Thế nhưng mà, cả đời tôi, tôi chỉ xin anh Mizuta có mỗi một điều. Tôi chỉ muốn xin anh t́m cách bắt cô ấy phải nói toạc tất cả một lần.

-Được chớ sao không.

-Một lần thôi...Chẳng hạn giao cho cô ấy một vai tuồng nào thật thích thú để có thể nói toạc chuyện ấy một lần. Như vậy th́ tôi nghĩ rằng ḿnh sẽ giải đáp được ẩn số tức là thái độ khó hiểu của con bé.

Lời nói của Hanaoka âm vang trong lồng ngực của Mizuta. Anh chợt im lặng.

-Sao, anh Mizuta? Anh thấy thế nào?

Mizuta gật đầu:

-Có thể là đúng như lời anh nói cũng không chừng.

-Cái đó chính là nguyện vọng của tôi.

À, ra là thế. Mizuta ngẫm nghĩ. Té ra anh chàng Hanaoka này yêu Michiko. Hơn nữa, anh c̣n nghĩ là hăy c̣n có những chuyện ḿnh chưa nh́n thấy. Do đó, anh không c̣n ư định sổ toẹt tất cả những ǵ gọi là sự “quan sát” về nàng của Hanaoka.

Năm nay Michiko 17 tuổi và nàng đă đi theo gánh hát từ hồi 15. Nhưng trước đó th́ nàng sống với mẹ và Mizuta không biết có những chuyện ǵ xảy ra vào lúc đó. Thế th́ đó là cái ǵ nào?

Mizuta bèn kéo Hanaoka ra ngoài.

Ra đến giữa đường, người Hanaoka đă mềm nhũn ra.

-Đêm nay trăng đẹp nhỉ?

Khu phố này hẹp nhưng dài. Hai bên núi kéo sát lại gần. Những ngọn núi đen hiện ra bên cạnh và nghiêng về phía họ sao mà giống như một điềm bất tường. Trong đầu Mizuta giờ đây chỉ có h́nh ảnh đôi tai, bờ môi, cánh mũi, bàn tay và cần cổ của Michiko nổi lên bồng bềnh, tất cả đang quay ṃng ṃng. Thấy ḿnh buồn nôn, Mizuta bèn ngồi xổm xuống ngay tại chỗ.

Phía xa ở đầu phố, anh nghe có tiếng hợp xướng của mấy cô đào đang vọng lại.

-Ơi này!

Có tiếng Hanaoka đang kêu réo để gọi họ.

Mizuta cũng gọi theo:

-Ơi này!

Thế nhưng núi rừng không âm vang tiếng gọi của họ chút nào.

Tiếng hát các cô nghe càng gần.  

Các cô đào đang khoành tay cùng nhau đi tới. Khi họ nhận ra Mizuta và Hanaoka, bèn nói cười vui vẻ:

-Say rồi hử? Để bọn em tới vác các anh về nhé?

Thế nhưng trong đám ấy lại có người lên tiếng:

-Anh Mizuta! Bộ anh chưa gặp Michiko à?

-Michiko?

-Phải rồi, đang dở cuộc, nó biến đi đâu mất. Trong bữa tiệc, tưởng là nó đứng dậy đi đâu một chút thôi, nhưng rồi chẳng thấy quay lại.

-Đi mất cơ à?

Hanaoka đưa tay lên phất nhưng vẫn đứng một chỗ, c̣n người th́ lảo đảo.

Tuy nghĩ chẳng lẽ một sự lầm lẫn như thế lại xảy ra, ḷng Mizuta vẫn không nguôi lo lắng.

Thế nhưng khi bọn họ về đến nhà th́ thấy Michiko một ḿnh ở đó và đă chui vào giường nằm đàng hoàng.

-Trời ơi! Nó về đến nhà rồi à?

-Coi ḱa! Con này ba xạo quá nghe!

Ba bốn cô đào nói như thế rồi đến đằng chỗ đầu nằm Michiko, dạng chân ra.

Michiko cười ngỏn ngoẻn:

-Em chào mấy chị mới về ạ!

Cô đă khôn ngoan biết bỏ bữa tiệc nửa chừng để ra ngoài, lại dũng cảm bước một ḿnh trong đêm tối mà về đến nhà. Những việc đó, ngược lại, khiến cho Mizuta càng suy nghĩ về mối ngờ mà Hanaoka vừa nhắc tới.

Mizuta thở ra toàn mùi rượu, anh ngồi xuống bên cạnh nàng, tay ôm lấy đầu.

-Coi ḱa!

Michiko đưa mắt lên nh́n anh và chau mày:

-Nhức đầu phải không? Mặt xanh lét hè.

-Ờ!

Mizuta lấy mấy hột xúc xắc từ trong túi ra đặt xuống. Bọn mấy cô đào vẫn c̣n hừng chí. Có cô xúi:

-Michiko, đổ cái coi!

Michiko cứ nằm sấp trên giường, đặt năm hột xúc xắc vào ḷng bàn tay mặt và dàn chúng thành một hàng. Thế rồi, cô kiểm tra bề mặt của chúng.

Mizuta đưa mắt nh́n vào tay cô, anh thấy một hột trên mặt có con Nhất và nằm ở giữa, hai bên của nó là hai mặt Nhị, rồi tiếp đó là hai con Tứ nằm hai bên, tức là dàn thành một hàng theo thứ tự Tứ, Nhị, Nhất, Nhị, Tứ. Nàng trịnh trọng xem cách xếp đặt này như một vật linh thiêng mà thần thánh ban cho rồi nhẹ tay lắc qua một bên theo hàng ngang, cốt không để cho thứ tự ấy bị đảo lộn. Thấy Michiko đổ hột một cách cực kỳ b́nh tĩnh như thế, mấy cô đào cũng nuốt nước bọt, nh́n theo. Động tác của bàn tay Michiko mỗi lúc mỗi nhanh và trong khi họ c̣n đang nh́n th́ thoắt cái, nàng đă phất tay đổ hột cái xoẹt.

-Coi ḱa! Ra rồi, ra rồi!

Người cất tiếng kêu là Michiko.

Michiko vùng đứng dậy và nhảy trên mặt giường.

Tṛ đổ xúc xắc đă khiến cho cả bọn phải nín thở theo dơi.

Tuy nhiên cả năm hột xúc xắc đều ra mặt Nhất. Hơn nửa, cả năm hột xúc xắc đă lăn đều như một cái dù được bung ra. Bây giờ các cô đào mới nhận ra điều đó nên cùng vỗ tay hoan hô. Mizuta th́ thấy đầu óc nhẹ nhơm.

Sau khi nhảy cỡn lên xong, giờ th́ Michiko đă vào ngồi lại trên giường, nàng để lộ cả đầu gối. Bên dưới cái yukata của nhà trọ cô mặc, lộ ra một lớp áo lót ngắn trắng tinh tươm.   

Vừa nhận ra hai đầu gối trần của nàng, Mizuta đă thấy một cách rơ ràng là những ǵ Hanaoka gọi là “quan sát” chỉ là chuyện hoàn toàn láo khoét.

Anh cốc nhẹ vào đầu cô gái rồi đứng lên:

-Thôi ngủ ngon nhé!

Michiko gật đầu. Nàng vừa nh́n theo sau bàn chân của Mizuta đang đi, vừa nhắn nhủ:

-Nếu anh c̣n nhức đầu th́ cứ gọi em nghen. Em không ngủ đâu.

Mizuta bèn đi về pḥng của đám con trai.

Phía bên kia tấm vách, vẫn c̣n nghe tiếng Michiko đổ hột.

Trong ngôi nhà trọ trên bến cảng đó, cái tiếng động từng làm chói tai anh, nay anh hầu như mang một ư nghĩa khác.

Nghĩ cho cùng, việc năm hột xúc xắc kia đă ra được năm con Nhất một lượt có lẽ là do cái hột có mặt Nhất nằm chính giữa đă lăn đủ tám lần, hai mặt Nhị ở hai bên lăn bảy ṿng và hai mặt Tứ th́ chỉ lăn năm ṿng thôi. Từ dạo nghe cái câu Mizuta nói với nàng khi cùng nhau ngồi trên tảng đá, Michiko đă khổ tâm luyện tập biết là chừng nào.

H́nh ảnh của những hột xúc xắc cùng ra mặt Nhất một lượt hiện ra trước mắt anh đẹp tựa một cái pháo bông.

-Phải nói toạc ra, phải cho nó phơi hết ruột gan một phát!

Mizuta bỗng nhớ lại lời Hanaoka nói với anh.

Sáu

...............Những chàng thanh niên vừa ra trường, không biết v́ sao đă bị thu hút bởi sức hấp dẫn của khu vực Asakusa, xem những rạp diễn tạp kỹ (review) ở Asakusa như cái tổ của ḿnh, đều có thời làm việc nơi đó và đóng những vai tṛ khác nhau như viết kịch bản, phụ trách diễn xuất hay y trang...nghĩa là những công việc mà phân nửa giống như làm cho vui. Mizuta cũng là một người nằm trong số đó.

Tuy nhiên, cái vẻ tươi mát của thời nghiệp dư nay đă xa lắc xa lơ. Dù anh không phải là Noriko nhưng nay là thời điểm anh phải đoạn tuyệt với nó.

Anh và Michiko sẽ đi về một nơi nào đó và không biết họ có thể “phơi hết ruột gan” hoặc “nở bùng ra như một cái pháo bông” hay chăng? Ư nghĩ đó cứ luẩn quẩn trong đầu làm anh không sao ngủ được.

C̣n tiếng đổ xúc xắc của Michiko th́ vẫn c̣n từ pḥng bên kia vọng đến tai anh.

                          Dịch ngày 5/12/2021

(Nguyên tác Yoru no saikoro (1940) trích từ Aisuru hitotachi, tuyển tập truyện ngắn của Kawabata do Shinchô Bunko (Tôkyô) xuất bản lần đầu năm 1951 trong loại sách bỏ túi).


 


[1] Viết là odoriko (vũ công, vũ nữ) nhưng xin hiểu là đào gánh hát v́ theo truyền thống Nhật Bản, các cô phụ trách được nhiều tiết mục từ ca hát, nhảy múa đến đánh trống.

[2] Ở Nhật, nhà vệ sinh có dép để dùng cho nơi đó nên phải cởi dép ḿnh và mang vào.

[3] Phong tục của Nhật bày tỏ sự chu đáo đối với người khác bằng cách đổi chiều giày guốc giúp họ khi đi ra được thoải mái (Mukikaeru)

[4] Nguyên văn là “Ice Cream”

[5] Một lớp mây mỏng thường hiện ra trên trời vào độ hoa anh đào nở.. Trong Haiku là một quư ngữ để chỉ mùa xuân.

[6][6] Loại thành quách cổ xưa xây như đồn binh với mục đích pḥng thủ nơi hiểm yếu.C̣n là tên một địa danh gần Kyôto.

[7][7] Hoa cải dầu (na no hana, rape blossoms) tượng trưng cho phong cảnh đồng quê. Có lẽ Michiko từng sống với mẹ ở vùng quê.

[8] Một tṛ chơi của trẻ con gọi là Tsumiki (tích mộc) xếp những phiến gỗ để có những h́nh thù khác nhau) nhằm huấn luyện trí tưởng tượng.

[9] Ám chỉ miền Tây nơi có các thành phố Kyotô, Ôsaka,

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com