SANSH, MỘT TRUYỆN BUN NGƯỜI

(Sansh Dayuu, 1915)

Nguyn tc: Mori gai

Dịch: Nguyễn Nam Trn

Từ truyện Mori gai (1915) đến phim Mizoguchi Kenji (1954)

Dẫn nhập:

Đy l một tc phẩm tiu biểu của Mori gai với bối cảnh lịch thời trung cổ Nhật Bản. Nh văn đ lấy cảm hứng từ một cu truyện kể c tnh răn đời (thuyết gio về luật nhn quả) do những nh kể truyện dạo (khẩu tụng nghệ nhn) kể lại, c chp trong tuyển tập về thể loại ny nhan đề Sekkybushi Shhon (Thuyết Kinh Tiết Chnh Bản), in ra vo năm Kanbun (Khoan Văn) thứ 7 (1667). Tuy Sansh được viết biểu m một cch hoa mỹ bằng chữ Hn l Sơn Tiu hay Sơn Trang nhưng để gọi Sanjo = Tn Sở, m chỉ đm cng dn lm phu phen tạp dịch v được php khỏi đng thuế. Về sau trong số người khốn khổ như bọn n lệ đ đ xuất hiện những nghệ nhn kể truyện rong. Sansh Dayuu l người kể truyện chnh, một đầu lĩnh trong nghề. Tn Sansh của nhn vật trong truyện người cai quản trang vin trn ni (sơn trang) lại mượn từ ci tn của nghệ nhn kể truyện rong ấy. Do đ, n đ gieo hoang mang vo đầu c của độc giả, gy bối rối cho bao người dịch. Cc bản tiếng Anh thường dịch thnh Sansh, the Intendant hay The Intendant Sansh. Do đ tựa đề bằng tiếng Việt của chng ti cũng chỉ c thể dịch thot như trn. Điều ny đến từ lối hnh văn đa nghĩa m người Nhật c lẽ yu chuộng hơn bất cứ dn tộc no hết.

Cần ni thm l truyện ny đ được đạo diễn Mizoguchi Kenji (1898-1956) phng tc v đưa ln mn bạc năm 1954, đoạt ngay Giải Gấu Bạc ở Đại hội điện ảnh Venise. Thời trẻ khi cn ở Si Gn, vo đầu thập nin 1960, người dịch đ được xem bản phụ đề Việt ngữ của bộ phim ấy với nhan đề l Cay Đắng Mi Đời. Ngy nay, cu chuyện thương tm ny c thể xem được miễn ph trn mạng.

Ring về Mizoguchi Kenji th ng được biết l một trong ba đạo diễn cự phch của Nhật Bản bn cạnh Kurosawa Akira (1910-1998) v Ozu Yasujir (1903-1963) nếu khng ni l nh đạo diễn tin phong v xuất sắc nhất. Bộ phim Sansh Dayuu đnh dấu giai đoạn cuối đời khi Mizoguchi chịu nhiều ảnh hưởng của triết l Phật gio trong sng tc.

Trn con đường xứ Echigo

Trn con đường xứ Echigo qua khỏi vng Kasuga về hướng Imazu (1), một ton bộ hnh hiếm thấy đang bước đi. B mẹ l một phụ nữ mới ngoi 30 dắt theo hai đứa con nhỏ. C chị tuổi độ 14 cn cậu em 12. Cng đi với họ c một nữ tỳ chừng 40. Thấy hai c cậu chủ đ đuối sức, nữ tỳ mới bảo: Sắp đến nh trọ rồi đ! để khuyến khch họ bước tiếp.Trong hai người th c chị tuy đ phải l chn mới tiến được về pha trước, v cố gắng để mẹ v em khng biết mnh đ mệt lả nn đi khi lm ra vẻ nhanh nhẹn. Nhn bề ngoi c thể tưởng họ l một nhm khch hnh hương đang đi lễ đền gần đu đy nhưng khi để đến trang phục với đầy đủ nn l, gậy đi đường như thế, bất cứ ai cũng phải ngạc nhin v khng khỏi chạnh lng thương cảm.

Đoạn đường họ men theo hết cắt rồi lại nối bởi những ngi nh dn, cứ theo đ họ tiếp tục đi. Tuy lắm ct v sỏi nhưng nhờ nh nắng của một ngy thu đẹp trời, con đường đ trở nn kh ro, thm c đất st lẫn vo nn giờ đy cứng lại, khng lm cho khch bộ hnh phải khổ sở như khi cổ chn họ ln su trong ct ở những nơi gần biển. Lc đ đon người đang đi qua một xm nhỏ, nơi c những mi tranh chụm đầu vo nhau v vy quanh bằng một rừng sồi trong nh nắng le li của buổi hong hn.

-Ny, chm l đỏ kia c đẹp khng no?

Người mẹ đi đầu, đưa ngn tay chỉ trỏ v ni với cc con.

Hai đứa b nhn theo hướng tay mẹ nhưng khng ni một lời no. Chỉ c người nữ tỳ cất tiếng: L cy nhuộm đỏ như vậy th nếu buổi sng buổi chiều trời c trở lạnh, mnh cũng khng c g phải ngạc nhin!. Bỗng dưng c chị nhn cậu em rồi ni:

-Mong sao chng đến nơi bố ở, c đng khng em?

-Chị ơi, chưa đu. Dễ g đến ngay được, hở chị!

Cậu em c vẻ hiểu biết tnh hnh nn trả lời như vậy.

Mẹ của hai c cậu giảng giải:

-Đng như con ni. Chng mnh cn phải vượt qua bao nhiu ngọn ni như chặng đường vừa qua, phải lấy thuyền vượt qua sng qua biển mới đến được nơi bố ở. Cho nn mỗi ngy phải cố sức m đi, nếu khng th...

C chị vẫn khăng khăng:

-Thế nhưng chng con cứ mong cho chng đến nơi cơ m!

V đon người lại tiếp tục dấn bước trong im lặng.

Chợt thấy từ pha trước c một người đn b quảy một ci thng gỗ khng đi tới. C lẽ b ny lm nghề mc nước triều lm muối v vừa từ ngoi bi biển trở về.

Thấy thế, nữ tỳ mới cất tiếng gọi:

-B ơi b! C biết chỗ no quanh đy chịu cho trọ qua đm khng?

Người đn b lm muối dừng chn, đưa mắt nhn bốn thầy tr, rồi mới trả lời:

-Ti nghiệp chưa. Đến nơi đy m lại gặp lc trời sắp tối. Rất tiếc l ở vng ny, khng một nh no chịu chứa người trọ qua đm cả.

Nữ tỳ mới bảo:

-Thực khng b? Cớ sao người vng ny lại thiếu thn thiện như thế nhỉ?

Hai đứa trẻ thấy cuộc đối thoại c vẻ đang đến chỗ vướng mắc, mới đến đứng bn cạnh người đn b lm muối. Cng với nữ tỳ, cả ba người lm thnh một vng trn bao quanh b ta.

B lm muối bn bảo:

-Khng phải như b nghĩ đu. Dn ở đy nhiều người sng đạo v tốt bụng. Thế nhưng việc họ khng cho khch trọ l đng với chỉ thị của quan trấn thủ (2) v khng ai dm tri. Đằng kia c nim yết đấy.

B lm muối vừa ni vừa chỉ về hướng con đường trước mặt:

-Ny, kia ka, từ đy cũng nhn thấy. Đ c bảng yết thị treo ở đầu cầu. Trong đ họ viết rất r rng. Ni chung l mấy lc sau ny thường c bọn c n bắt cc người đem đi bn lảng vảng quanh vng. C những nh bị buộc tội cho khch bộ hnh ở trọ rồi cầm chn giữ rịt, khng cho đi đu nữa. Trong vng phải c đến bảy gia đnh dnh dấp vo tội đ.

-Thế th nguy qu! Chng ti c mấy c cậu nhỏ nn hm nay kh lng đi xa hơn. B c cch no để gip cho khng?

-Ừ nhỉ! Nếu đi theo con đường ti thường qua lại để ra đến ngoi ruộng muối th khi cc người đến nơi, chắc trời đ tối mất. Chỉ cn cch tm một chỗ đu đy để ngủ bờ ngủ bụi. Theo chỗ ti nghĩ, nh mnh t tc dưới chn cầu đằng kia l tốt nhất. Chỗ đ c một vch đ st bờ sng, lại thấy dựng nhiều sc gỗ lớn. Những sc gỗ ny từ thượng nguồn đ theo nước lũ tri về. Ban ngy, bọn con nt vẫn ra đ chơi đa bn dưới nhưng su vo trong lại c một chỗ nắng ni khng dọi tới, tuy hơi tối nhưng nếu tr chn ở khoảng ấy chắc khỏi lo gi my. N nằm trn con đường mỗi ngy ti vẫn đi ngang để đến nh người chủ ruộng muối trong khu rừng sồi gần ngay đy thi. Đến tối, ti sẽ mang một t rơm rạ tới cho.

Người mẹ của hai đứa trẻ ny giờ đứng một mnh theo di cu chuyện nay tiến lại gần người đn b lm muối v bảo:

-Chng ti rất mừng v gặp được người c lng tốt như b. Thi để chng ti đến đ qua đm. B hy cho chng ti xin t rơm rạ nh! Tất cả chỉ dng để trải ổ v đắp cho mấy đứa b.

Người đn b lm muối nhận lời rồi đi vo trong khu rừng sồi về nh cn đon bốn người chủ tớ th vội v tiến ln pha cy cầu.

* * *

Đon người đ đến bn thnh một cy cầu bắc tạm qua một dng sng nước xiết. Đng như b lm muối đ chỉ vẽ, nơi đy c một bảng yết thị cắm trn cọc cao. Đ l chỉ thị của quan trấn thủ v nội dung khng khc g lời của người đn b khi ny.

Nếu vng ny c bọn mẹ mn lảng vảng, đng l ra chnh quyền phải tảo thanh m bắt chng mới phải. Khng hiểu quan trấn thủ nghĩ thế no lại đặt ra điều lệ - tiếng rằng khuyến co khch bộ hnh khng nn dừng chn nhưng đ lm cho kẻ lỡ độ dường phải lm vo cảnh khốn đốn. Giải php như vậy quả l khng đến nơi đến chốn. Thế nhưng vo thời xưa, đối với mọi người th luật lệ l luật lệ. B mẹ của bọn trẻ chỉ cn biết than vn cho số phận hẩm hiu của mnh khi đến một địa phương c ci luật qui gở như vậy.

Ở đầu cầu c lối đi dẫn xuống bờ sng cho người ta tắm giặt. Cả đon bn theo con đường ấy m xuống dưới bi. Đng như vậy, nơi đ c rất nhiều sc gỗ tựa vo vch đ. Họ bn luồn vo bn dưới những sc gỗ ấy. Cậu con trai coi bộ thch th, hăng hi chui vo trước tin.

Khi đ vo su bn trong, họ thấy c một nơi tựa ci hang. Trn mặt đất l những phiến gỗ lớn được trải ra theo chiều ngang giống như mặt sn.

Cậu con trai đi đằng trước, leo ln ci mặt sn kết bằng gỗ ấy rồi đi vo một gc bn trong v gọi ra:

-Chị ơi. Nhanh nhanh vo m xem!

C chị thận trọng bước đến cạnh đứa em trai.

Nữ tỳ vừa trt ci bọc hnh l nặng khỏi đi vai vừa bảo với họ:

-i do! Hai c cậu đợi ti một cht no.

Thế rồi b lấy ra từ trong đ một số quần o để thay, bảo họ trải xuống mặt sn trong hốc lm chỗ ngồi cho mấy mẹ con.

B mẹ vừa đặt người xuống th hai c cậu đ bm lấy hai bn. Từ khi rời ngi nh của họ ở quận Shinobu trong xứ Iwashiro (3) cho đến lc ny, ba mẹ con nhiều khi đ phải ngủ lại ở cc nơi mang tiếng l nh cửa nhưng cn tệ hơn cả chỗ tr chn dưới bng những sc gỗ ny. V vậy, họ đ quen với sự thiếu tiện nghi v khng cảm thấy khổ sở cho lắm.

Chỗ tr qua đm dưới chn cầu

Người nữ tỳ khng chỉ ko ra từ ci ti vải một mớ quần o thi đu. Cn c cả lương kh dnh cho cuộc hnh trnh. B đặt tất cả trước mặt ba mẹ con v ni:

-Nơi đy khng thể nhm được lửa v thấy lửa, kẻ gian c thể khm ph ra mnh. Hay c cho php con đi đến nh ng chủ ruộng muối kia xin nước nng. Nhn đ con cũng sẽ nhờ họ kiếm cho một t rơm rạ.

Ni xong, nữ tỳ li hi bước ra khỏi đ. Mấy đứa trẻ bắt đầu by t bnh cốm (okoshigome) (4) v tri cy kh ra ăn một cch ngon lnh.

Khoảng một đổi sau th c tiếng chn người đi vo chỗ họ tr dưới mấy sc gỗ. B mẹ cất tiếng hỏi V Take đấy hở? thế nhưng trong lng c hơi nghi ngại bởi v nếu nữ tỳ đi mi vo tận khu rừng sồi th sao lại về chng thế. V Take l tn b dng để gọi người nữ tỳ.

Kẻ bước vo l một g đn ng chỉ độ bốn mươi. Gn cốt hắn ta cứng cp, bắp thịt nổi ln cuồn cuộn như c thể đếm được từng ci một. Thn hnh săn chắc, khun mặt rắn rỏi (như mặt một hnh nhn tạc ln ng) với một nụ cười đầy đặn, tay lại mang xu chuỗi hạt. Cch đi đứng của hắn giống như người đ quen thuộc với nơi chốn, xem n như nh mnh. Hắn tiến st đến chỗ mấy mẹ con đang tr ẩn rồi đặt mng ngồi xuống một gc sn củi bn cạnh họ.

Ba mẹ con chỉ biết sửng sốt nhn. Tuy vậy, họ thấy hắn khng c vẻ muốn hm hại mnh nn khng khiếp sợ cho lắm.

G đn ng ni như thế ny:

-Ti l người chủ thuyền tn l Yamaoka Dayuu (5). Nhn v độ ry quanh vng c bọn mẹ mn lai vng nn quan địa phương đ ra lệnh cấm dn chng cho khch đi đường ngủ trọ. Thế nhưng coi bộ quan trn khng đủ sức bắt được bọn mẹ mn m chỉ lm khổ thn khch bộ hnh. V thế ti mới nẩy ra ci muốn lm phước. May mắn l ti c một ngi nh kh xa đường ci nn c thể chứa chấp những người lỡ độ đường - bất luận l ai - một cch kn đo. Chnh vậy m ti thường hay đi lng vng trong rừng hoặc dưới chn cầu xem c ai phải ngủ bờ ngủ bụi hay khng. Cho đến nay ti đ gip đỡ, đem về nh rất nhiều người gặp phải hon cảnh đ. Ti thấy mấy chu đy đang ăn bnh kẹo nhưng mấy thức ny dễ hư răng m lm sao c thể no lng. Nh ti th khng c g thịnh soạn để tiếp đi nhưng cỡ cho khoai (6) th cũng c đấy. Vậy b đy v cc chu đừng c ngại ngng g m khng về đằng ti.

G đn ng khng tỏ ra bức bch g cả m chỉ mời mọc nhẹ nhng như một người đang thủ thỉ.

B mẹ mấy đứa trẻ chăm chỉ nghe anh ta ni v khng khỏi cảm động khi thấy c kẻ dm bất chấp luật lệ nh nước để gip người. Lc đ b mới bảo:

-Ti khng biết ni g để cảm tạ tấm lng qu ha của ng. Thế nhưng việc khng chấp hnh lệnh quan trn cấm cho khch lạ ngủ trọ như thế sẽ gy ra sự rắc rối cho gia chủ v đ l điều lm ti khng yn tm. D sao, nếu ng gip cho mấy đứa b c bt cho nng v mi nh ấm p để nghỉ ngơi th ơn ấy d đến kiếp sau ti vẫn xin ghi nhớ!

G đn ng tự xưng l Yamaoka Dayuu gật g:

-Chao i! B đy đng l người hiểu biết. Nếu thế th ti xin dẫn đường cho nh mnh đi ngay.

Ni xong, hắn dợm đứng dậy.

Người mẹ lại ni với giọng buồn thảm:

-Xin ng hy chờ cho một cht. Thấy ng muốn ra tay cứu gip ba mẹ con, chng ti rất đội ơn nhưng khng biết ni ra điều sau đy th c lm phật ng khng. Số l ti cn c thm một người đi cng nữa.

Yamaoka Dayuu vểnh tai nghe rồi hỏi lại:

- B c người ty tng ? Thế người ấy l đn ng hay đn b vậy?

- Đ l người đầy tớ gi ti mang theo để chăm sc cc chu. Hiện n đang đi xin nước nng ở một chỗ từ pha đường ci đi ngược ln chừng ba hay bốn ch (7) thi. Chắc sắp về đến nơi!

Yamaoka vẫn giữ vẻ bnh thản:

-Tớ gi ? Thế th bọn mnh chờ thi.

Nhưng khng hiểu v sao, đằng sau khun mặt kh bề d xt của hắn đ thấy nh ln một tia mừng rỡ.

* * *

Chốn ny c tn l bi biển Naoe no Ura. Mặt trời lc đ hy cn nấp sau rặng ni Yoneyama. Trn mặt biển chỉ c một giải sương lam bng bạc giăng mắc.

Đm hnh khch đ được đưa ln thuyền. Người li thuyền đang tho giy neo. Người li chnh l Yamaoka Dayuu, cn đm hnh khch khng ai khc l bốn thầy tr lỡ độ đường đm qua đ ngủ trọ nh ng ta.

B mẹ v hai đứa trẻ sau khi gặp chủ thuyền Yamaoka ở dưới chn ci cầu đặt tạm đ chờ cho đến khi người tớ gi l b V Take vc ci bnh khng đi xin nước nng trở về rồi tất cả đi theo ng li đến nh ngủ trọ. D đi theo mọi người m sự lo u vẫn hiện ra trn nt mặt của V Take. Yamaoka đưa cả bốn vo trong một căn nh l nằm giữa rừng tng ở pha nam con đường ci v mời họ cho khoai. Thế xong hắn ta hỏi thăm để xem họ định đi về hướng no. Sau khi cho hai đứa trẻ đi ngủ, dưới nh đn leo lt, người mẹ mới trnh by đại khi cho chủ nh tnh cảnh của mấy mẹ con.

B cho biết qu qun của mnh l vng Iwashiro. Bởi v người chồng đi xuống vng Tsukushi (8) mi chưa thấy về nn b phải dắt hai đứa con đi tm. B cho biết V Take l người tớ gi đ đến chăm sc con b từ hồi c chị vừa mới ra đời. Nhn v khng biết trng cậy vo ai nn trong chuyến đi xa kh khăn khn lường ny, b phải đem v ấy theo cho c bạn.

Tuy đến được nơi đy nhưng cn đường về Tsukushi hy cn xa tt, c thể ni như cả bọn chỉ vừa mới bước chn ra khỏi nh. Từ đy khng hiểu mnh sẽ phải lấy đường bộ hay đường thủy nữa. Nghĩ rằng chủ thuyền l người đ đi đấy đi đ v biết nhiều về những vng đất lạ, c thể chỉ bảo cho mnh nn b mẹ của hai đứa trẻ mới đem điều đ hỏi thăm ng ta.

Yamaoka Dayuu c thi độ của kẻ được hỏi về một chuyện m mnh đ nằm lng, khng cht chần chờ khi trả lời rằng b nn chọn đường thủy. Hắn bảo nếu đi đường bộ th khi mới vo xứ Etchuu bn cạnh đ phải gặp ngay nhiều chỗ hiểm trở cha con mạnh ai nấy đi (9), dưới chn mấy ghềnh đ như dựng dứng, c những ngọn sng th bạo khng ngừng bủa vo bờ. Khch đi đường phải tạm trụ trong hốc ni chờ cho đến khi sng ko ra xa mới tm cch chạy cho nhanh qua những đoạn đường cực hẹp nằm dưới chn ghềnh. Lc đ khng cha mẹ no dm ngoảnh lại đằng sau để trng chừng con mnh m con ci cũng khng thể gip cho cha mẹ. Những chỗ bn bờ biển gọi l nan sở đ vốn c địa hnh như thế. Cn như khi đi đường ni, khch lại c cơ gặp những đoạn đường nguy hiểm m chỉ cần đạp phải một tảng đ m gốc đ lung lay l c thể rơi xuống vực su mun trượng. Trn đường về cc tỉnh miền Ty (Saikoku) (10) những đoạn đường kh khăn như thế nhiều v kể.

Ngược lại, nếu dng thuyền th sẽ an ton. Gặp được người cho thuyền c tay nghề vững vng, khch chỉ cần ngồi yn một chỗ l c thể x dịch được hng trăm, hng ngn dặm. Cn như chủ thuyền l hắn th tuy khng thể đi đến tận cc tỉnh miền Ty nhưng vốn quen biết với cc tay li ở cc vng khc. Cứ ln thuyền hắn m đi, đến chỗ no đ sẽ được chuyển qua thuyền bạn đi tiếp th nhất định sẽ xuống được cc tỉnh miền Ty. Sng mai ny mnh ln đường ngay thi, g Yamaoka ni với giọng tưng tửng như xem mọi chuyện đ quyết định xong.

Trời vừa tang tảng sng, Yamaoka Dayuu đ dựng bốn người dậy v hối thc họ ra khỏi nh. Khi ấy, b mẹ mấy đứa trẻ mới mở tay ni ra lấy tiền để trả ph nh trọ. Yamaoka bn chận lại, cho biết hắn khng lấy tiền phng nhưng bảo nguyn ci tay ni quan trọng kia th hy đưa hắn giữ hộ cho khỏi mất v cn căn dặn rằng bất cứ những mn đồ qu gi, khi đến nh trọ nn gửi chủ nh trọ, cn khi đi thuyền đ th phải gửi cho chủ thuyền để họ giữ gim.

Thấy anh ta l người đầu tin đ c lng tốt cho mnh ngủ nhờ, b mẹ mấy đứa trẻ cảm thấy mnh bị mắc trong thế kẹt của một kẻ chịu ơn. C điều l tuy anh ta đ bất chấp luật lệ nh nước để cưu mang mẹ con b nhưng b khng tin tưởng đến độ nghe anh ta ni sao cứ phải theo vậy. Tuy nhin, Yamaoka đ lợi dụng thế kẹt ấy, hắn dng lời lẽ để kho lo để p uổng khiến cho b mẹ kh lng chống đỡ. Việc thiếu tinh thần đề khng của b c lẽ pht xuất từ một nỗi sợ hi no đ. C nhn b khng nghĩ rằng mnh sợ g người li thuyền ny nhưng trong lng, b cũng chẳng lấy điều đ lm chắc.

Trước tnh huống như vậy, b mẹ khng biết lm g khc hơn l đnh bước chn xuống thuyền. Bọn trẻ con ngắm nhn mặt biển lặng sng đang trải di như tấm thảm xanh lơ, bước xuống thuyền m lng nn nao trước một cảnh vật lạ mắt. Duy khun mặt của b v Take th kể từ đm hm qua ở dưới chn cầu cho đến giờ đy khi đặt chn ln mạn thuyền, vẫn khng hề thay đổi nghĩa l lun lun biểu lộ một tm trạng lo u.

Yamaoka Dayuu tho dy neo, nhấn mạnh tay so đưa thuyền rời bến. Chiếc thuyền chng chnh một cht rồi dần dần tri xa bờ.

* * *

Yamaoka đưa thuyền men theo bờ đi về hướng Nam. Hắn nhắm bin giới của vng Etchuu m cho tới. Chẳng mấy lc sương m tan đi v nh mặt trời chiếu rờ rỡ trn mặt sng.

Dưới bng những ghềnh đ hoang vu khng thấy một tp nh dn, c một nơi sng đang liếm như muốn rửa sạch bi ct v đnh tấp vo đấy những mảng rong biển mu xanh (miru) hay nu (arame) (11). Hai chiếc thuyền đ nằm đ đợi sẵn. Khi thấy Yamaoka, mấy tay li bn cất tiếng gọi hắn.

-Sao mầy? C khng đấy?

Yamaoka đưa bn tay phải ln v gập ngn tay ci vo. Thế rồi, hắn li thuyền về hướng đ. Gập ngn tay ci l dấu hiệu cho biết c bốn người.

Trong bọn cho thuyền đằng trước mặt c một g tn Miyazaki no Sabur v hắn người vng Miyazaki trong xứ Etchuu. Hắn mở nắm tay tri để ra dấu. Tay phải l dấu hiệu về hng ha, cn tay tri l dấu hiệu về gi tiền. Hắn muốn định gi 5 quan tiền cho mn hng.

By giờ đến lượt một tn li khc ln tiếng: Cố thm một cht nữa đy ny! Hắn đột nhin duỗi mạnh khuỷu tay tri rồi xe rộng lng bn tay, sau đ chỉa ngn tay trỏ ln. G đn ng ny tn Jir người đảo Sado (12). Hắn muốn trả những 6 quan.

Miyazaki la tong ln:

-Đồ chọc gậy bnh xe!

-My mới l dn ăn hớt.

Sado cũng chuẩn bị tư thế đối ph. Hai chiếc thuyền chao nghing, lườn đập vo mặt nước.

Yamaoka Dayuu lạnh lng nhn cuộc tranh chấp như muốn so snh hơn thiệt:

-Thi bay, đừng giở v ra. Tao khng bắt đứa no trong bọn bay phải ra về tay khng đu! Để chẳng c vị khch no phải gặp cảnh khốn đốn, tao đề nghị gửi mỗi đứa hai người. Chuyện tiền nong th sẽ tnh sau v chia theo gi cả.

Ni xong, Yamaoka quay lại nhn bốn người khch trong khoang v bảo:

-Ny, từng hai người một qua hai chiếc thuyền bn kia đi. Cả hai đều l thuyền chở khch xuống miền Ty đấy! Nếu tất cả cng ln chung một chiếc, e nặng qu, thuyền bơi khng xuể đu.

Yamaoka nắm tay chuyển họ sang thuyền khc. Hai đứa trẻ ln thuyền của Miyazaki cn b mẹ v V Take th ln thuyền của Sado. Trong lc ko tay Yamaoka để chuyển giao người như thế th cả Miyazaki lẫn Sado đều đ di vo tay hắn mấy xu tiền.

Giữa khi V Take giật giật tay o chủ để hỏi: Cn ci tay ni nh mnh gửi cho họ th sao hở c? th Yamaoka đ nhanh nhẹn đẩy mi cho đưa con thuyền trống khng ra xa.

-Ti xin kiếu từ qu vị ở đy. Phận sự chuyển giao của ti như thế l đ xong xui rồi đấy nh. Chc tất cả ln đường mạnh giỏi.

Tiếng mi cho khua nhanh vọng tới bn họ v chẳng mấy chốc, khng cn thấy bng con thuyền của Yamaoka đu nữa.

B mẹ mới ni với Sado:

-Nhớ cho theo cng một đường v đưa chng ti đến cng một bến cho nh!

Sado v Miyazaki đưa mắt nhn nhau lm hiệu rồi cả hai cất tiếng cười vang. Xong, Sado mới bảo:

-Thuyền đưa người l thuyền hoằng thệ cn chỗ đến đều l bỉ ngạn. ng ha thượng trn Lin Hoa Phong Tự từng dạy ti như thế đấy. (13)

Sau đ, hai phu trạo khng ni g thm nữa v đẩy thuyền ra. Sado no Jir th cho ln pha Bắc, cn Miyazaki no Sabur cho về hướng Nam. i chao, i chao! Bốn mẹ con chủ tớ la ln bai bải nhưng tiếng ku của họ cng lc cng tch xa thi.

B mẹ tiếc thương như một kẻ mất hồn, choi tay khỏi mạn thuyền v đưa ln:

-Thi biết lm sao đy. Mẹ con mnh đnh phải chia ly. Anju ơi, nhớ gn giữ cẩn thận bức tượng Phật Địa Tạng để ngi ph hộ cho nh. Cn Zushi, con phải lun lun mang theo trn mnh thanh đoản đao, kỷ vật của cha con. V hai con bao giờ cũng phải ở cạnh nhau, cc con nh!

Anju l c chị, cn Zushi l tn của cậu em.

Hai đứa trẻ chỉ biết go ln: Mẹ ơi! Mẹ ơi m thi.

Cảnh biệt ly x lng trn bến nước

Hai chiếc thuyền từ từ tch ra hai ngả. Đằng sau lưng người mẹ, chỉ cn hnh ảnh hai đứa trẻ mồm h hốc như đi chim non chờ mẹ mớm mồi chứ khng ai nghe thm được một tiếng no nữa.

V Take gọi Sado no Jir:

-Ny bc li, bc li ơi!

Thấy hắn ta vẫn khng thm ng ngng, người nữ tỳ mới nắm lấy bn chn chắc nịch như một thn tng đỏ của hắn:

-Ny bc li! Thế ny l thế no? Mấy bc bắt chng ti phải xa nhau v đưa c cậu nh ti đi đu vậy? C chủ của ti cũng thế. Từ ry biết phải nương cậy vo ai để sống đy? Xin bc hy cho rượt theo chiếc thuyền ấy cho ti. Bc để phc đức lại cho con chu chứ!.

-Cm mồm đi mụ!

Sado lấy chn đ ngược một ci lm V Take ng sng soi giữa khoang, mi tc rối tung ngng vo mạn thuyền.

V Take lồm chồm ngồi dậy:

-Thi, đến nước ny th...C ơi, tha lỗi cho con.

Khng ngờ vừa ni dứt lời, v đ nhảy m xuống biển.

-Ối ch!

G li thuyền ht ln v đưa cnh tay ra hng chụp lại nhưng khng cn kịp nữa.

B mẹ tho đi hi, đến trước mặt Sado, ni với hắn:

-Vật ny khng đng gi bao nhiu nhưng l mn lễ vật để cảm ơn ng đ gip đỡ chng ti. Cn giờ th ti cũng xin kiếu ng lun.

Ni xong b đưa tay đặt ln mạn thuyền.

-Giỡn mặt sao chớ!

Sado nắm lấy tc v giật b ng oạch.

-Ai cho php my chết. Dại g tao để mất đi một mặt hng c gi.

Sado no Jir lấy sợi dy dng để ko lưới quấn chặt mấy vng quanh thn hnh b mẹ. B bị tri ng lăn ra một đống. Con thuyền cứ thế m cho mi, cho mi về hướng Bắc.

* * *

-Mẹ ơi, mẹ ơi!

Hai chị em cứ nức nở như thế. Con thuyền của Miyazaki no Sabur chở họ vẫn men theo bờ để đi về pha Nam.

Miyazaki mắng mấy đứa trẻ:

-Thi đừng gọi mẹ chng my nữa. Tm c dưới nước n nghe chứ mụ ấy cn nghe g đu. Bọn đn b c lẽ giờ đy đ được chở ra Awa no shima, nơi cn xa hơn cả đảo Sado.

C chị Anju v cậu em Zushi m nhau m khc. Kể từ ngy rời qu hương v trong suốt cuộc hnh trnh, lc no mẹ chng cũng ở bn cạnh. Chng cứ ngỡ sẽ tiếp tục được như thế nhưng no ngờ giờ đy phải chịu cảnh chia ly. Hai đứa khng biết phải lm sao. Chỉ cn cch vi nn nỗi buồn thương xuống tận đy lng nhưng chng chưa hnh dung ra cuộc chia ly ny sẽ thay đổi thn phận của hai chị em đến mức độ no.

Giữa trưa, Miyazaki đem bnh bột nếp (mochi) ra ăn. Hắn cũng pht cho Anju v Zushi mỗi đứa một chiếc. Hai đứa trẻ cầm miếng bnh trn tay nhưng khng lng dạ no nuốt nổi. Hai cặp mắt lại nhn nhau v khc. Đến đm, nằm dưới tấm chiếu lc, Miyazaki pht cho, chng vẫn khc tht tht cho đến lc lăn ra ngủ m man.

Cứ như thế, hai đứa đ trải qua mấy ngy trời trn thuyền.L do l Miyazaki phải đi lng vng. Hắn gh nhiều bến ở cc vng Etchuu, Noto, Echizen v Wakasa để rao bn bọn trẻ.

Tuy vậy, nhn v chng hy cn qu trẻ v hnh th trng ốm yếu, khng ai chịu bỏ tiền mua. Cho d đi khi cũng c người đến hỏi nhưng v bất đồng về gi cả nn việc khng thnh. Miyazaki bắt đầu trở nn bực dọc, quay ra đnh đập bọn trẻ v qut tho: Chng mầy lc no cũng chỉ biết khc!.

Thuyền Miyazaki đi vng vo mi, một ngy cập bến Yura trong xứ Tango. Ở địa danh gọi l Ishiura, c một trang vin rất lớn. Ngoi cnh đồng, chủ nhn trồng la gạo v la m, trn ni lm nơi đi săn, ngoi biển lại cho đnh c. Đ cn l nơi nui tằm dệt vải, chế tạo cc loại đồ gốm, đồ kim loại hay đồ gỗ ... khng thiếu một thứ g. Tay ph ho chủ nhn khu vực ấy tn l Sansh Dayuu biết sử dụng những tay thợ kho mọi ngnh nghề v nếu l nhn lực th bao nhiu ng ta cũng thu mua tất. Cho đến thời điểm ny, khi no khng c khch chịu mua, Miyazaki vẫn thường đem hng họ của mnh đến bn cho Sansh Dayuu.

Người đại diện cho Sansh ra ngoi bến để mua n lệ (gọi l yakkogashira) đ bỏ ra ngay 7 quan tiền để mua chị em Anju v Zushi về.

-Khỏe gh! Tống khứ được hai con quỷ nhỏ, mnh cảm thấy nhẹ cả người!

Vừa ni, Miyazaki no Sabur vừa cất mn tiền vừa nhận được vo trong ngực o. Thế rồi hắn đi thẳng đến một qun rượu nằm ngay trn cầu tu.

* * *

Trong ngi dinh thự rộng lớn với những hng cột mỗi ci phải to hơn cả m, c một gian đại sảnh nằm su vo bn trong. Một l sưởi lớn, vung vức v đốt bằng than đ được nhm ln. Pha bn kia l c trải một chỗ nằm bằng ba tấm đệm chồng ln nhau. Trn đ lo Sansh Dayuu người quản lnh trang vin ny - đang chống tay tựa cằm. Hai cậu cng tử Jir (Thứ lang) v Sabur (Tam lang) đứng hầu hai bn tả hữu như hai con ch ngao (kỳ ln trn đền cha). Nguyn lai Sansh Dayuu c ba người con trai. Người anh cả tức Tar, năm mới 16 tuổi, đ chứng kiến cảnh tượng cha mnh tự tay đng con dấu sắt nung đỏ (yakiin)vo mặt một n lệ (yakko) toan đo tẩu nhưng bị bắt lại. Cậu ta lc đ chỉ nhn trn trn hnh động của người cha, khng thốt ln một lời, nhưng sau đ, cậu đ bỏ nh ra đi v khng cn ai biết tung tch nữa. Mười chn năm trời đ tri qua kể từ ngy ấy.

Sansh Dayuu, lo chủ n

Vin chức phụ trch cai quản n lệ dắt Anju v Zushi tới trước mặt chủ. Thế rồi hắn ra lệnh cho hai đứa trẻ ci cho.

Hnh như hai đứa khng hiểu lời người cai quản ni nn chỉ đưa mắt thao lo nhn khun mặt của Sansh. Năm nay Sansh đ su mươi tuổi. Gương mặt lo ta đỏ như sơn son với một vầng trn rộng v ci cằm bạnh, ru tc đều nh ln như bạc. Hai đứa trẻ khng tỏ ra sợ hi cho lắm, chng chỉ cảm thấy ngạc nhin nn cứ nhn chầm chập vo mặt chủ nhn.

Sansh mới bảo:

-Con nt bọn bay mua được chỉ c chừng đ thi ? Khc với những đứa mua về trước đy, ci ngữ ny khng biết sẽ dng được vo việc g đy!

Dứt lời, lo bn ra lệnh đem hai đứa trẻ đến gần để xem xt. Thấy chng qu xanh xao, gầy g nn lo mới ni: Đến ta m cũng khng biết sẽ dng hai đứa ny vo việc g!

Cậu ba Sabur đang đứng bn cạnh bn gp lời. Tuy cậu ta l con trai t những tuổi đ ba mươi:

-Khng đu bố ạ. Ny giờ con để th thấy khi bảo chng lạy cho, chng vẫn chưa biết nghi lễ l g. Khc với bọn con nt khc, chng lại khng biết xưng tn họ. Tuy c vẻ ốm yếu nhưng gan l, chịu đựng giỏi lắm đấy. Về vụ cắt đặt cng việc ban đầu th mnh c thể sai thằng con trai kiếm củi, bắt đứa con gi quẩy nước muối l đủ.

Người quản l n lệ ln tiếng:

-Đng như lời cậu ba dạy, đối với con, bọn n cũng khng chịu xưng tn.

Lo Sansh cười ngạo nghễ:

-Chng c vẻ đần độn thật đấy. Thi để ta đặt tn cho nh. Ny, gọi con chị l Shinobugusa, cn thằng em l Wasuregusa. Shinobugusa mỗi ngy ba bận phải ra ngoi biển quẩy nước mặn, cn thằng Wasuregusa th mỗi ngy vo ni v phải đem về cho được ba gnh củi. V thn thể ốm yếu nn mỗi gnh c vơi đi nữa, ta cũng tha cho..

Cậu ba Sabur lại ni:

-Cụ nhn từ đến thế l hết mức rồi. Ny, quản l, mau đưa chng ra v cấp cho dụng cụ lm việc đi thi.

Người quản l đưa hai đứa trẻ đến căn nh dnh cho bọn n lệ vừa mới mua về. Anju được cấp cho thng gỗ v go gỗ để mc nước, cn Zushi th được trao cho giỏ đựng củi v liềm. Đứa no cũng được cấp cho một ci hộp để đựng cơm mang theo ăn trưa. Bọn n lệ mới đến ở trong một ngi nh biệt lập với nơi cư tr của lũ n tỳ khc.

Khi người quản l n lệ xong việc bước ra th chung quanh đ, trời đ nh nhem tối. Thế nhưng ngi nh của đm n lệ khng c lấy một nh đn.

* * *

Sng hm sau trời hết sức lạnh. Tấm chăn pht cho tối hm qua lại qu bẩn, Zushi phải đi kiếm mấy manh chiếu lc thường dng để che mui thuyền rồi hai chị em phủ n ln người m ngủ.

Đng như lời người quản l căn dặn tối qua, Zushi xch ci hộp xuống nh bếp lnh phần ăn sng. Lc ấy, trn mi nh lợp tranh lấm đầy bn đất, sương đang rơi. Bếp l một gian phng rộng nền đất, trong đ, đng đảo đm n tỳ đ chực sẵn. Nam v nữ nhận thức ăn ở hai chỗ khc nhau nhưng nhn v Zushi muốn lấy cả phần cho chị v cho mnh nn lc đầu cậu c bị họ mắng. Khi hứa l ngy hm sau, chi cậu sẽ đến tự lấy phần ăn, cậu mới được cho php lấy hai phần gồm c cho đặc (katakayu) v nước nng (oyu) đựng trong những vật dụng bằng gỗ.

Hai chị em vừa ăn sng vừa bn bạc với nhau. Chng nghĩ rằng chuyện bất hạnh xảy ra như thế ny l do số phận an bi nhưng thay v chịu khuất phục, cả hai cần phải giữ được lng can đảm. Thế rồi chị th ra m biển, em trai ln đường vo trong ni. Mỗi sng hai đứa cng đội sương đi qua khỏi ba lớp cửa gỗ của khu trang vin của Sansh Dayuu, hết lớp thứ ba, thứ hai rồi đến thứ nhất, sau đ mới chia tay, kẻ rẽ bn tri, người rẽ bn mặt nhưng vẫn thường quay lại nhn theo di bng nhau.

Zushi mỗi ngy leo ln lưng ni Yura-ga-take, cch bến Ishiura khoảng một thi đường dốc về hướng Nam. Chỗ cậu chặt củi khng xa chn ni l bao. Đi qua khỏi vng c mấy tảng đ lỗ chỗ vệt tm l đến một vạt đất kh rộng v bằng phẳng. Nơi đ loại cy tạp nhạp mọc rất nhiều.

Zushi đứng giữa rừng cy gỗ tạp đưa mắt nhn quanh. Thế nhưng cậu chưa bắt tay vo việc v vẫn khng biết cch đốn củi như thế no. Lc ấy mặt trời buổi sng đ lm tan long mn sương. Cậu ngồi trn đống l rụng dy như lớp đệm v suy nghĩ bng quơ. Thời gian cứ thế tri qua, mi một lc sau cậu mới định thần lại được. Tuy vậy, vừa chặt được hai ba cnh cy th ngn tay cậu đ bị thương. Zushi lại ngồi bệt xuống lớp l rụng. Cậu nghĩ trong rừng m lạnh lẽo thế ny, huống chi chị mnh ở trn bi biển phải chịu thm những ngọn gi triều th cn lạnh biết bao nhiu. Nghĩ đến đ, nước mắt cậu rơi lả chả.

Khi mặt trời đ ln kh cao v cũng đ chất đầy được một gnh củi, cậu mới đeo trn vai xuống ni m về. Trn đường, cậu gặp một người đốn củi khc cất tiếng hỏi thăm:

-Em cũng l người gip việc (yakko) chỗ cụ Sansh đấy ư? Mỗi ngy phải vc bao nhiu b củi về trnh hả?.

-Dạ, mỗi ngy phải đem về ba gnh nhưng chu hy cn chưa quen việc.

Zushi cứ đng như thế m thnh thực trả lời.

-Nếu mỗi ngy bắt phải ba gnh th đến trưa xong được hai gnh l đ ổn. Đốn củi th phải đốn như thế ny ny!

ng tiều hạ gnh của mnh xuống v trong một thong đ đốn gip cậu ngay một gnh đầy.

Tinh thần Zushi lc ấy mới phấn chấn trở lại. Đến giữa trưa cậu đ xong gnh thứ hai. Từ buổi trưa trở đi, cậu thm được gnh thứ ba.

C chị Anju của cậu phải men theo dng sng đi về hướng Bắc mới ra được bi biển. Sau khi xuống đến chỗ mc nước triều, c vẫn đứng tần ngần v khng biết cch mc ra sao. C nghĩ trong bụng l phải cố gắng m thi nn mới lấy ci go gỗ ra v giữa khi chưa biết phải lm thế no th sng biển đ x tới cuốn n đi.

Một c gi đang mc bn cạnh đ nhanh tay chụp lại ci go v trả về cho cho. C ấy mới bảo Anju thế ny:

-Mc nước triều khng ai mc như em đu. Để chị chỉ cho cch mc nh. Nắm go bằng tay phải v thng bằng tay tri. Mc xong một go th phải đổ ngay vo thng.

C gi mc nước bn cạnh c vẻ mến Anju v sự ngy thơ của đứa trẻ. Hai người bn lấy cơm trưa ra ăn, kể cho nhau nghe hon cảnh của mnh v kết nghĩa chị em. C gi cn cho biết mnh tn l Kohagi người vng Ise, được người ta mua về từ bến Futami-ga- ura.

Mới ngy đầu tin m nhờ c đn chị chỉ vẻ cch thức, Anju đ mc được ba thng nước mặn đem về. Cậu em trai của c cũng c người chỉ dẫn nn đ xong phận sự ba gnh củi. Cậu đem từng gnh một về nộp v đến chiều th mọi việc đều xong.

* * *

Chị mc nước, em đốn củi, cuộc sống ngy ngy cứ thế tri qua. C chị ra bi biển th nhớ em, cậu em ln ni th nhớ chị, cng đợi khi chiều xuống để trở về ngi nh nhỏ. Mỗi lần cầm lấy tay nhau v nhắc đến người cha đang ở dưới Tsukushi, người mẹ ngoi đảo Sado th chng chạnh lng thương cảm, nước mắt lại chan ha.

Được 10 hm như vậy đ đến lc đm n lệ mới phải rời khỏi ngi nh họ đang sống chung v được chia lm hai ton nam (n) v nữ (tỳ). Hai chị em th chết chứ khng chịu rời nhau. Người quản l n lệ bn ln trnh với chủ. Dayuu mới phn:

-Muốn đa ? Phải tch n ra n, tỳ ra tỳ v bắt chng nhm no ở theo nhm nấy!

Khi người quản l định đi ra để chấp hnh lệnh chủ th cậu hai Jir đang đứng cạnh bn đ gọi giật hắn lại v thưa với cha mnh:

-Bố dạy phải tch bọn trẻ ra l đng nhưng tụi n th chết chứ khng chịu xa nhau. Thi độ ấy l ngu ngốc nhưng chng cũng dm lm liều lắm. Tuy cng việc mc nước, gnh củi khng đng l bao nhưng mnh cũng sẽ tổn thất nhn lực. Cho php con tnh xem c cch no hay hơn khng.

-Con ni cũng khng sai. Ta ght nhất l chuyện bị thiệt thi. Thi, ta để cho con ty quyết định!

Ni xong Sansh Dayuu quay đi khng bn đến chuyện đ nữa.

Jir bn cho dựng một ci lều con ở cnh cửa trong cng cho hai chị em ở chung.

Một buổi chiều, như thi quen, hai chị em ngồi bn nhau bn chuyện cha mẹ. Tnh cờ Jir đi ngang qua v nghe thấy. Jir l người hay đi tuần phng trang vin, hễ thấy n tỳ no mạnh m hiếp yếu, ci v hay trộm cắp th điều tra v xử phạt.

Jir bước vo trong lều, ni với hai đứa trẻ:

-Tụi bay c thương cha nhớ mẹ th cũng nn biết rằng Sado l một chỗ rất xa xi m Tsukushi lại cn xa hơn nhiều. Trẻ con như tụi bay khng thể no đi đến nơi đu. Nếu muốn gặp lại cha mẹ th phải chịu kh chờ cho đến khi khn lớn.

Ni xong cậu ta bước ra khỏi đ.

Bẵng đi một dạo, vo một buổi chiều, hai đứa trẻ lại ni chuyện với nhau về cha mẹ chng. Lần ny th cậu ba Sabur đi ngang nghe lm được. Sabur thch đi bắt những con chim đang ngủ (netori) cho nn thường cầm theo cung đi lng vng xem xt cc bụi cy trong trang vin.

Hai chị em khi bn chuyện cha mẹ chng thường đưa ra giải php ny giải php nọ. V nn nng muốn gặp hai người nn chng nghĩ ra đủ mọi phương cch, chung ni cả những điều viễn vng như người đang mơ. Hm ấy, c chị ln tiếng:

-Nếu chị em mnh chưa đủ khn lớn th đng l khng thể lm một chuyến đi xa để gặp được ba mẹ. Ước mơ của chng mnh l chuyện kh lng lắm đấy em. Tuy vậy, chị đ nghĩ nhiều rồi. Khng c cch no hơn l phải bỏ trốn nhưng nếu hai đứa đi chung th sẽ khng thot được. Thi em cứ mặc kệ chị m trốn một mnh đi. Thế rồi khi đến Tsukushi gặp được cha, hỏi ng mnh phải lm sao. Sau đ sẽ ra đảo Sado m đn mẹ về!

Những điều Sabur nghe lm được, khổ thay, chnh l những lời Anju đ căn dặn cậu em.

Sabur bn mang cung tn đột ngột đi vo bn trong tp lều:

-Cha chả! Bọn mầy đang bn tnh chuyện thot thn đấy phỏng? Ở đy, đứa no m mưu bỏ trốn l bị khắc ấn nung đỏ vo mặt, nghe chưa? Qui luật của trang vin ny l thế đấy. Ấn sắt nung ln nng lắm đấy nh.

Mặt hai đứa trẻ xanh như chm đổ. Anju bước ra trước mặt Sabur v ni:

-Chu chỉ ni đa với em chu thi. ng nghĩ xem, nếu em chu đi một mnh, thử hỏi n sẽ đi được bao lăm. Chỉ v hai chu mong gặp cha mẹ ở phương xa nn mới thốt ra những lời như vậy. Mấy hm trước đy, chng chu đ muốn ha thnh chim để đến nơi cha mẹ chu. Dại mồm dại miệng nn cứ thốt ra điều mnh mơ ước thi m.

Zushi th ni:

-Đng như chị chu đ thưa với ng.V muốn by tỏ lng thương cha nhớ mẹ nn mỗi ngy cũng như hm nay, chng chu ton ni cho nhau nghe những chuyện viễn vng, khng thể no lm được.

Sabur nhn vo mặt hai đứa trẻ như kiểm tra lời chng ni v im lặng một hồi lu:

- Hưừm! Bay muốn ni dối th cứ việc ni dối. Tao đ nghe khng st những điều bọn mầy vừa họp bn với nhau.

Ni xong, Sabur bước ra khỏi đ.

Buổi chiều hm đ tuy cảm thấy lo lắng nhưng hai đứa trẻ vẫn lăn ra ngủ. Cũng khng biết chng đ ngủ được bao lu khi c tiếng động đu đy lm cho chng mở mắt. Kể từ khi đến tp lều ny, chng đ được php dng đn lửa. nh đn li ti như vậy đủ cho chng thấy Sabur đang đứng ngay trước đầu nằm. Sabur bất chợt đến gần rồi đưa tay ra nắm lấy tay của hai đứa v ko chng dậy, li ra khỏi cửa. Dưới nh sng mu xanh lạnh lẽo của vầng trăng, chng thấy mnh bị ko ra một con đường rộng lợp vn dy gọi l m đạo (14), leo ln ba bậc thang cấp, thng qua một hnh lang di v sau khi quanh đi quanh lại th tới được gian đại sảnh của ngy hm trước. Ở đ đ thấy rất nhiều người với vẻ mặt lầm l đang tụ tập. Sabur bn ko hai đứa đến trước một l than đang chy đỏ. Kể từ khi bị li ko xềnh xệch ra khỏi lều, chng cứ van lơn lun miệng: ng tha cho con! ng tha cho con! thế nhưng Sabur vẫn im thin tht v tiếp tục li ko. Rốt cuộc chng cũng đnh riu ru đi theo. Pha bn kia l c trải một chỗ ngồi với ba tấm nệm chồng ln nhau v Sansh Dayuu đang chễm chệ trn đ. Mặt lo ta đỏ rực như chy ln v phản chiếu nh lửa phần phật của mấy b đuốc cắm hai bn tả hữu chỗ ngồi. Sabur lấy từ trong lửa l một que sắt cời than đ được nung đến đỏ au. Hắn cầm n trn tay một đỗi, ngắm tới ngắm lui. Que sắt ban đầu chy rực đến trong suốt dần dần đ chuyển qua mu đen.

Lc ấy, Sabur ko Anju lại gần v định d que sắt ấy ln nhưng Zushi đ bm lấy ci ch hắn. Sabur bn đ cho cậu ng rồi lấy đầu gối phải đ ln người v đưa que sắt nng in một hnh chữ thập đng vo trn Anju. Tiếng r thảm thiết của c b vang ln lanh lảnh trong ci im lặng của gian đại sảnh. Sabur bn bung Anju qua một bn rồi vực Zushi từ bn dưới đầu gối của mnh ln v in ngay vo trn của cậu một chữ thập khc.Tiếng khc tht của Zushi lại vang ln ha lẫn vo tiếng khc giờ đ nhỏ đi v chỉ cn nghe ri rỉ của người chị. Sabur bn vứt que sắt đi v cũng như lần trước khi hắn dắt hai chị em đến đy, đưa hai tay ra nắm lấy cnh tay chng. Thế rồi, sau khi đảo mắt nhn khắp những người đang c mặt, hắn bn dẫn chng dạo một vng lớn trong gian đại sảnh. Hắn ko hai đứa trẻ đến chỗ c bậc thang cấp v đẩy chng ng sng soi trn mặt đất lạnh đng cứng. Hai đưa trẻ thiếu điều bất tỉnh vừa v ci đau của vết thương trn mặt vừa v nỗi sợ hi trong lng. Rng nhịn ci đau, khng biết bằng cch no m cuối cng chng đ về được tp lều nằm ở vng ro thứ ba bn trong trang vin. Hai đứa ng lăn ln chỗ nằm một đỗi, khng cựa quậy, trng chẳng khc no hai ci thy ma. Đột nhin, Zushi cất tiếng gọi: Ny chị ơi, mnh nhanh nhanh cầu khấn Đức Phật Jiz (Địa Tạng) đi chị!. Anju bn chỗi dậy v lấy ci ti đựng ba hộ thn đeo trn người ra. Tay run run, c mở giải giy của ci ti ấy, lấy bức tượng Phật Địa Tạng ra v đặt ln mặt gối cn hai chị em th qu hai bn v ci đầu lm lễ. Mới đy, trn của chng rất l ẩm, cắn răng vẫn cn đau m sao by giờ ci đau đ đ tiu tn đi đu cả. Chng đưa bn tay ln thử vuốt vo vết thương ban ny th thấy ngay vết sẹo giờ cũng khng cn. Chng khng khỏi ngạc nhin nhưng vừa vặn lc đ, cả hai cng chong tỉnh.

Hai đứa trẻ ngồi bật dậy v kể cho nhau nghe những chuyện vừa xảy ra trong mộng. Th ra chng đ thấy cng một giấc mơ vo đng một thời điểm. Cũng như điều c đ lm trong giấc mơ, Anju bn lấy bức tượng Địa Tạng ra đặt ln trn gối. Sau đ hai đứa trẻ cng sụp xuống lễ Ngi. Dưới nh sng leo lt của ngọn đn, chng nhn vo khun mặt của Đức Địa Tạng th thấy l ở giữa đi my của Ngi c một vết thương hnh chữ thập rất r rng như thể c ai đ đ lấy con dao đẽo của nh điu khắc để đục ln đ.

Từ ci hm bị Sabur nghe ln rồi đm đ nằm thấy một giấc mộng hi hng, thi độ của Anju đ thay đổi hẵn. C như khp kn, gương mặt khng cn biểu lộ một tnh cảm no cả. Đầu chn my thường nhu lại v đi mắt đăm đăm nhn di về xa. Thế rồi c trở nn cm nn. Cho đến lc đ, mỗi buổi chiều khi từ ngoi bi biển trở về, c thường đợi cậu em từ trn ni xuống để cng về nh v hn huyn tm sự với nhau, thế nhưng nay th ngay vo những lc đ, c cũng đm ra t ni. Zushi hết sức lo lắng, hỏi han. Chị ơi, chị lm sao vậy?. C chỉ trả lời: C g đu em. Chị bnh thường m! v cố gắng nở một nụ cười để che dấu nỗi khổ tm.

Chuyện Anju tỏ ra khc trước chỉ thể hiện c chừng đ chứ từ lời ăn tiếng ni cho đến việc lm của c th vẫn như xưa v khng c g sai phạm. Thế nhưng đối với Zushi th khi cậu thấy người chị từng an ủi mnh v mnh từng an ủi lại nay c sự thay đổi như thế, lng cậu rất cay đắng m khng biết tm sự cng ai. So với trước đy, cảnh ngộ của hai đứa trẻ cn th thảm hơn một bậc.

Tuyết khi rơi khi tạnh, trời sắp bước vo tiết cuối năm. Bọn n tỳ được php khng phải ra ngoi lao động m chỉ lm việc trong nh. Anju quay tơ cn Zushi đập la. Đập la l cng việc chả cần phải học cũng lm được nhưng quay tơ khng phải chuyện dễ. Cho nn buổi tối thường c Ise no Kohagi tm tới để gip đỡ v chỉ bảo. Khng những thi độ của Anju đối với em trai đổi khc m ngay đi với Kohagi, c cũng trở nn t ni, m nếu c ni th cũng khng tỏ ra niềm nở. Tuy nhin, Kohagi khng v thế m mếch lng, vẫn đối xử dịu dng với c như trước.

Bn cnh cổng gỗ trang vin, Sansh Dayuu c cho trồng nhiều hng tng. Thế nhưng by giờ, ngay đầu năm m nơi đy khng c vẻ g l tươi sng. Đm đn b con nt nh chủ chỉ rc vo bn trong, t khi ra vo nn khng kh thiếu ci vẻ nhộn nhịp. Duy c cảnh người trn kẻ dưới ai nấy đều nhậu nhẹt. Trong ngi nh của bọn n lệ nam chỉ vọng ra ton tiếng ci v. Thường th hễ ci nhau l bị trừng phạt nặng nhưng vo dịp ry d chuyện đ c xảy ra, người quản l n tỳ cũng tỏ ra rộng lượng. Ngay cả khi c đổ mu, ng ta cũng lm bộ như khng hay biết. Đến độ d c ai bị giết c lẽ ng ta cũng thy kệ.

Cn trong tp lều buồn thảm của hai chị em bn cnh cổng gỗ thứ ba, đi khi c bng Kohagi đến chơi. Như thể c đ đem khng kh no nhiệt từ ngi nh của đm n lệ phụ nữ tới nơi đy v sau những cu chuyện của c, tp lều ảm đạm của hai chị em cũng c được cht khng kh ma xun. Ngay cả Anju, d dạo sau ny tnh tnh c biến đổi, cũng để phảng phất trn mi một nụ cười hiếm c.

Đến ngy mồng ba th cng việc bắt đầu trở lại. Anju quay tơ v Zushi đập la. Đến đm khi Kohagi tm tới, c thấy Anju by giờ đ thạo việc, hai tay thoăn thoắt, hầu như khng cn cần sự trợ gip no nữa. Tuy bn ngoi tnh tnh c c thay đổi nhưng đối với những cng việc thầm lặng v theo một nhịp điệu đều đặn như thế ny th c lm một cch rất thoải mi. Hơn nữa, khi chuyn ch với cng việc, hnh như c qun đi được những điều lo nghĩ v nhờ đ, lng cũng lắng dịu. Tuy by giờ Zushi khng cn ni chuyện được với chị mnh như ngy trước nữa nhưng nhn cảnh tượng Kohagi kể chuyện cho Anju nghe trong lc c ấy quay tơ, cậu cảm thấy khng c g c thể lm mnh vững tm hơn.

Nước đ ấm lại, cỏ nẩy mầm xanh, mai l ngy bọn n lệ bắt đầu phải ra bn ngoi lao động. Cậu hai Jir đang đi tuần tra chung quanh trang vin v gh đến tp lều cạnh cnh cổng gỗ thứ ba. Sao, tụi nhc, ngy mai c thể đi lm lại được chưa đ! Lắm đứa hnh như đang ốm. Đ l mới nghe qua quản l thi nhưng ta phải đch thn xem xt th mới tỏ tường. V thế, ta phải đến từng nh một để kiểm điểm.

Đang đập la, Zushio dợm trả lời nhưng khi cậu chưa kịp ln tiếng th đ thấy Anju, với một thi độ khc hẵn ngy thường, ngừng tay xe tơ v bất chợt tiến tới trước mặt Jir. Về việc đ, chu c một điều xin ng gip cho. Chu mong ng cho php hai chị em chu cng được lm việc chung một chỗ ạ. Ci xin ng bố tr cch no để chu c thể ln trn ni lm việc với em chu!

Gương mặt của c đang xanh xao bỗng ửng hồng ln v đi mắt sng long lanh.

Zushi kinh ngạc. Cậu vừa nhn thấy chị mnh thay đổi thi độ một lần thứ hai. Hơn nữa chị ấy chẳng thm bn bạc trước với mnh m đột ngột mở miệng xin được cng đi đốn củi th thật l qui gở. Cậu chỉ biết mở mắt thật to theo di cảnh tượng đang xảy ra như muốn che chở cho chị mnh.

Jir chẳng ni chẳng rằng m chỉ đăm đăm nhn thi độ của c gi. Anju lập lại lời xin: Chu chỉ mong mỗi một điều đ thi. ng cho php chu đi ni cng với em chu!

Một đỗi sau Jir mới mở miệng:

-Trong trang vin ny, việc sai phi n tỳ l một trọng trch, chỉ cha ta mới l người c quyền cắt đặt. Thế nhưng ny Shinobugusa, nghe điều mi xin th thấy mi rất thiết tha nn ta sẽ trnh ln cụ v ni gp cho, chắc thế no mi cũng được php ln ni lm việc. Cứ yn tr. Hai đứa bay cn b m đ sống qua được ma đng l tốt lắm đấy.

Ni xong, Jir đi ra.

Zushi bung ci vồ đập la v đến bn chị:

-Tại sao thế chị? Nếu chị được php đi ni cng với em phải ni l em rất mừng nhưng v l do g chị bất chợt xin họ như vậy hở? Lại khng bn trước với em.

Zushi thấy gương mặt chị ửng hồng như c g vui sướng.

-Chị nghĩ sao th ni vậy thi. Trước khi ng ta đến đy, chị cũng chưa c xin xỏ g. Bất chợt lc đ trong đầu chị mới nảy ra ci ấy.

-Thế ? Qui nhỉ!

Zushi ngắm khun mặt người chị m tưởng chừng mnh đang nhn một vật g lạ lẫm.

Người quản l đem giỏ v liềm đến.

-Ny Shinobugusa, ta nghe ni mi được php ngừng việc đi quẩy nước biển v chuyển sang kiếm củi nn mới đem vật dụng lm việc tới cho mi đy. B lại, hy đem thng gỗ v go nước ra để ta thu về.

-Chu lm phiền ng qu!

Anju nhẹ nhng đứng ln lấy thng v go ra trả. Người quản l thu lấy đồ nhưng c vẻ chưa chịu về ngay. G đn ng ny l người nhất nhất tun theo chủ, xem những g gia đnh Sansh Dayuu thốt ra như l lời thần thnh thc vo họ. Hắn khng hề lưỡng lự khi phải lm những chuyện tn c, bất nhn nếu l v chủ. Thế nhưng bẩm sinh tnh hắn đ thế rồi. Thấy người khc sầu khổ hay than khc, hắn cũng chả động lng. Nếu mọi chuyện xảy ra m thắm, hắn khng cần để mắt tới m cũng trt lọt th hắn cứ mặc cho n xảy ra. Sở dĩ giờ đy hắn c một vẻ mặt ngao ngn l v hắn đang bị bắt buộc khng để cho người khc phải mếch lng. Khi ni ra hay lm một điều g, người đn ng ny thường để lộ ci tnh cảm như vậy ra ngoi mặt.

Lc ấy, hắn hướng về pha Anju v ni:

-Giờ th ta c một nhiệm vụ như thế ny. Thực ra việc cho php ln ni lấy củi th cậu Jir khng thể no quyết định sung. Cậu đ phải thưa ln cụ ng. Lc đ, cậu Sabur cũng đứng bn cạnh nn mới bảo: Nếu thế th phải bắt con Shinobugusa cắt tc ngắn như con trai (kiểu - warawa) (15) mới được. Cụ ng bn ph ln cười v chấp thuận đề nghị đ. V thế hm nay ta phải đến đy xin mn tc của mi đem về trnh.

Mi tc cắt kiểu con trai của Kagawa Kyko trong vai Anju

Zushio đang đứng bn cạnh nghe hắn ni thế m thấy lồng ngực như c dao đm. Mắt mờ những lệ, cậu nhn người chị.

Điều đng ngạc nhin l lời ni của người quản l khng lm cho Anju mất đi nt hn hoan:

-Đng rồi đ. Đi chặt củi th chu phải giống con trai chứ nhỉ! Liềm đy, xin ng cắt hộ cho.

Rồi c đến trước mặt người quản l n lệ v vươn cần cổ. Mi tc di v ng ả của Anju đ ra đi sau một nht liềm.

* * *

Ngy hm sau, giỏ trn vai v liềm trong tay, hai đứa trẻ cng nhau vo ni. Chng dắt tay nhau đi ra khỏi cổng gỗ của trang vin. Kể từ ngy đến chỗ Sansh Dayuu, đy l lần đầu tin hai chị em mới c dịp cng nhau sng bước như thế ny.

Zushi khng sao đon được nghĩ của chị mnh nn lng cậu mang nặng một tnh cảm vừa giống như buồn vừa giống c đơn. Hm qua, sau khi người quản l về rồi, cậu đ đặt ra nhiều cu hỏi khc nhau để d chị th hnh như c chị đang nui một tưởng thầm kn trong đầu nhưng khi c chưa kịp ni ra th trời đ rựng sng.

Khi đến được chn ni, Zushi cảm thấy khng thể nhịn nổi nữa, mới bảo:

-Chị ơi. Chẳng mấy khi mới c dịp đi chung với chị, đng lẽ em phải vui lắm đấy nhưng lạ thay, hm nay em lại cảm thấy buồn khng thể tả. Em nắm tay chị dắt đi như thế ny, quay về pha chị nhưng khng nỡ no nhn ci đầu chị hi kiểu đn ng. Chắc chị c điều g mưu tnh trong đầu v muốn dấu diếm cả em, phải khng? Sao chị lại xử tệ với em như vậy?

Buổi sng hm đ, niềm vui vẫn trn trề trn vầng trn của Anju như một vầng ho quang. Đi mắt to của c sng long lanh. Thế nhưng c vẫn khng trả lời cu hỏi của cậu em m chỉ khẽ ko bn tay đứa em trai về pha mnh v nắm lấy thật chặt.

Trn con đường ln ni c một ci đầm nước. Bn bờ đầm, giống như cảnh đ thấy hồi năm ngoi, c rất nhiều cy lau kh xc xơ, đm ngang đm dọc, thế nhưng giữa đm cỏ vng a mọc bn bờ đường đ thấy những mầm xanh đang nh. Từ bờ đầm đi ln v quẹo về pha tay phải, c một ging suốt trong vắt vọt ra từ giữa hai ghềnh đ. Qua khỏi chỗ đ l con dốc dẫn ln cao chạy dọc theo vch ni. Vừa lc ấy, nh nắng mai đang chiếu khắp nơi trn ba đ. Anju khm ph ra giữa những nếp chồng xếp ln nhau trn ghềnh đ, ở một qung bị thời tiết xi mn, c một bụi lan tm (sumire) bm rễ v đang ra hoa. C mới lấy ngn tay chỉ cho Zushi:

-Ny em xem. Ma xun về rồi ka!

Zushi chỉ im lặng gật đầu. C chị vẫn giữ chặt cho mnh điều b mật cn cậu em đang chất nặng nỗi buồn trong lng th lm sao cậu c thể biểu lộ sự đồng tnh với chị. Lời c ni với em chẳng khc no dng nước chảy trn ct, vừa đến giữa đoạn đường đ thấm kh v khng để lại dấu tch.

Khi đến bn lm cy năm ngoi cậu từng đốn củi, Zushi bn dừng bước.:

-Chị ơi! Đy l chỗ em vẫn lấy củi đ.

-Ờ, m khoan! Mnh ln trn cao một t nữa xem sao.

Anju tiến về pha trước v thoăn thoắt leo ln con dốc. Zushi lấy lm qui lạ nhưng cũng lẽo đẽo sau lưng. Được một đỗi, hai chị em đ bỏ xa khu rừng gỗ tạp bn dưới v đến một nơi c thể gọi l một đỉnh cao bn ra ni.

Anju đứng lại nơi đ. Mắt c nhn di về hướng Nam. Tầm mắt c vượt khỏi bi Ishiura để đến tận đầu nguồn kumogawa, con sng đổ vo cảng Yura. Bn kia bờ sng v cch chừng một dặm (= 4 km) mắt c dừng lại ở ngọn Nakayama. Trn đỉnh ni thấy c một ngọn thp vươn ln giữa vng cy l dy đặc. Thế rồi c gọi cậu em:

-Ny Zushi, c một chuyện chị suy nghĩ đ lu. Lc sau ny chị khng chịu tr chuyện với em như xưa, chắc điều đ đ lm em lấy lm kỳ lạ. Đng khng? Thi, hm nay khng phải chặt củi lm chi nữa m hy lắng nghe lời chị ni đy. Chị Kohagi đ bị bn đi từ bến Ise nn đ chỉ vẽ cho chị về đoạn đường từ ngi lng của chị ấy đến đy. Nếu em đi được đến ni Nakayama th em đ tới gần st kinh đ ( ni kinh đ Heian ở Kyto, LND). Việc xuống tận Tsukushi qu kh khăn m chuyện quặt ngược lại để vượt biển ra Sado cũng khng km phần lao khổ. Thế nhưng kinh đ thi th nhất định em sẽ tới được. Kể từ ngy hai chị em mnh theo mẹ rời Iwashiro cho đến ny, chng ta chỉ gặp ton những phường gian c. Tuy vậy, vận mệnh của con người phải c lc thng suốt, thế no mnh cũng sẽ gặp được kẻ hiền lương. Vậy từ đy em phải quyết tm, lm sao thot ra khỏi chốn ny v đến được kinh đ cho chị. May ra m Thần Phật đưa đường em gặp được người tốt th họ sẽ gip em biết tin tức của cha chng mnh dưới Tsukushi by giờ ra sao. V lc đ c lẽ em cũng c thể ra đảo Sado rước mẹ về. Để giỏ v liềm lại! Đi đường chỉ cần xch theo hộp đựng cơm l đủ.

Zushi im lặng nghe chị giải by nhưng nước mắt của cậu chảy di xuống hai bn m:

-Thế th cn chị. Chị tnh ra sao hở chị?

-Em đừng lo chi chuyện của chị. Việc ny tuy em lm một mnh nhưng hy xem như chị đang cng lm với em. Khi no em gặp mặt cha v đn được mẹ ngoi đảo về rồi th hy trở lại đy cứu chị ra nh!

-Thế nhưng nếu bọn chng khng thấy em về sẽ lm khổ thn chị.

Trong đầu Zushi lại hiện ra cảnh đng dấu sắt nung đỏ qu khủng khiếp cậu từng thấy trong giấc mộng.

-Tất nhin chng sẽ hnh hạ đủ điều nhưng chị sẽ nhẫn nhục chịu đựng tất cả. Chng khng giết n tỳ m chng đ phải bỏ tiền ra mới mua về được đu. Chị sẽ nhớ đến chỗ lm cy m em vừa chỉ để ra đ chặt cho thật nhiều vo. Cho d khng đủ su gnh nhưng cũng sẽ chặt đến bốn hay năm gnh. Thi, mnh cng xuống chỗ đ v bỏ liềm với giỏ lại. Sau đ chị sẽ tiễn em đến dưới chn ni.

Ni xong, Anju đứng dậy v đi xuống trước.

Đầu c rối ln, Zushi khng cn biết nghĩ g, chn cứ bước theo chị m đi. Chị cậu năm nay 15 tuổi, cn cậu 13 nhưng con gi thường sớm chn chắn, hơn nữa, dường như c thần linh ph hộ hay sao m đầu c lại sng lng. V vậy khi c ni điều chi, Zushi khng bao giờ dm ci.

Khi đ xuống tới chỗ lm cy, hai đứa trẻ bỏ giỏ v liềm cắt cỏ lại trn đống l kh. C chị lấy l ba c tượng vị Phật bản mệnh của mnh đặt vo tay em:

-Đy l l ba hộ mệnh quan trọng lắm đấy. Chị trao em giữ hộ cho đến ngy mnh gặp lại nhau. Hy xem Đức Phật Địa Tạng ny chnh l chị v giữ gn n cẩn thận tựa như thanh đoản đao hộ thn của em.

-Thế chị khng mang ba hộ mệnh nữa ?

-Phải. Em mới cần l ba ấy hơn chị v em c thể gặp chuyện hiểm ngho hơn nn chị gửi tạm n cho em. Tối nay nếu chng khng thấy em quay về trại, nhất định sẽ cho người theo đuổi bắt. D em c chạy nhanh đến đu vẫn chưa chắc l khng bị bắt kịp. Vậy trước tin hy đi đến một chỗ tn l Wae ở thượng nguồn con sng hồi ny từ trn cao mnh đ thấy đ, cố đừng để cho những kẻ đuổi theo khm ph m vượt qua bờ đối diện. Chỗ đ khng cn cch Nakayama bao lăm nữa. Nếu đến được nơi đ, em sẽ nhn thấy ci thp cao của một ngi cha. Hy vo đ m xin tr ẩn. Đợi đến khi ton người đuổi bắt quay về th trốn ra khỏi cha.

-Nhưng vị sư trụ tr c chịu cho mnh nấp ở cha ấy hay khng chứ?

-Duyn may phận rủi, em ạ! Nếu vận em thng suốt, thy ấy c thể cho em nấp ở đấy thi.

-Đng đấy! Lời chị ni hm nay như đ được thốt ra từ miệng Thần Phật. Em đ suy nghĩ kỹ rồi v sẽ hnh động y theo lời chị dặn.

-i chao, em đ hiểu hết lời chị rồi nhỉ? Cc thy l người nhn từ, thế no cũng che chở cho em.

-Phải rồi đấy chị. Ny giờ em cũng suy nghĩ như thế. Nếu thot thn, em sẽ ln tới kinh đ v c thể tm gặp cha v mẹ. Em lại c thể trở về đy m cứu chị ra.

Đi mắt của Zushi lc ấy cũng sng ln như đi mắt của chị cậu.

-Ny, nhanh ln no! Chị sẽ đưa em xuống tận chn ni.

Hai đứa trẻ gấp rt xuống ni. Bước chn của chng giờ đy cũng nhẹ nhng khc trước lm như sự ấm p trong lng người chị đ truyền sang cho cậu em.

Đi đến chỗ c ging suối phun ra, người chị lấy ci bt gỗ đi km theo hộp cơm mc ln một bt nước trong:

-Đy l chn rượu mừng ngy em bước ra khỏi cửa đ!.

C uống một ngụm rồi trao ci bt cho đứa em.

Cậu em uống một hơi cạn sạch ci bt:

-Thế th em cũng chc chị ở lại mạnh giỏi. Nhất định em khng để bọn truy lng bắt được v sẽ đến Nakayama cho coi.

Cn mươi bước nữa l hết con dốc, Zushi bn chạy một mạch xuống dưới, men theo con đường bn bờ đầm m ra đường lớn, nhanh chn nhắm hướng thượng nguồn sng kumogawa trực chỉ.

Anju đứng lại bn bờ suối, nhn di theo hnh ảnh đứa em trai lc ẩn lc hiện sau hng cy tng như để tiễn đưa. C chờ cho đến khi ci bng của n khuất dần. Hm đ tuy trời đ sắp trưa nhưng c khng buồn leo lại ln ni. May thay hm nay ở pha ni ny khng một bng người qua lại nn chẳng ai nhn thấy cảnh c đứng lại tần ngần một đỗi trn qung dốc.

Sau đ gia đnh Sansh Dayuu đ phi người truy lng hai chị em. Khi bọn gia nhn đến bn bờ đầm, chng chỉ nhặt được một đi dp rơm nhỏ của ai bỏ lại đ. Đ l đi dp Anju vẫn mang.

* * *

Anju tự trầm để nhẹ gnh cho em trai một mnh tm mẹ

Trước cửa tam quan của ngi quốc tự (16) ở Nakayama, nh đuốc thng chiếu sng rỡ trn một đm đng hỗn tạp. Đứng đầu đm gia nhn l cậu ba Sabur nh Sansh. Tay cậu lăm lăm một thanh kiếm di to bản, cn bịt trắng.

Đến trước cửa đền, Sabur qut tho:

-Bọn chng ta l người nh của gia trang Sansh ở Ishiura. Hiện c một tn n lệ dưới quyền ngi Sansh Dayuu bỏ trốn vo trong ni ny. C kẻ đ xc nhận với chng ta điều đ. Nhất định chỗ trốn của hắn l mấy ngi cha chứ khng nơi no khc. Vậy cc ngươi hy li cổ n ra đy!

Bọn gia nhn nhao nhao ha theo:

-No, li cổ n ra đy! Li cổ n ra đy!

Từ ngi chnh điện ra đến ngoi cổng, c một khoảng sn rộng lt sỏi. Trn mặt sỏi, với đuốc trong tay, bọn tay chn của Sabur đang nhốn nho v x đẩy nhau. Cn hai bn sn th tất cả tăng tục sống trong cha hầu như khng st một ai đều ra đ đứng dn ra đ. Sở dĩ c chuyện như thế l v khi c tiếng ồn o ngoi sn, họ lấy lm qui, khng biết đang c g xảy ra ở khu chnh điện hay nh kho nn mới ko ra xem.

Ban đầu, khi bọn người truy lng đi mở cổng cho họ vo bn trong, nh cha lo lắng nếu lm như vậy, c khả năng họ sẽ bị nhm ấy hnh hung nn nhiều vị tăng đ đề nghị đừng mở. Biết vậy m nh sư trụ tr l thy risshi (luật sư) Donmy ((Đm Mnh) (17) vẫn cho mở cổng. Tuy nhin, giờ đy d trong một lc lu, Sabur qut tho đi họ đem giao cho hắn kẻ n lệ bỏ trốn, cnh cửa chnh điện vẫn đng im lm.

Sabur dậm chm dậm cẳng, lập đi lập lại hai ba lượt. Trong đm bộ hạ của hắn, c đứa ln tiếng gọi:

-Ới ng ha thượng, thế ny l thế no!

Xen vo cu ni của hắn c mấy tiếng cười khc khch.

Chừng một đỗi sau, cnh cửa chnh điện lặng lẽ mở toang. Chnh thầy risshi Đm Mnh đ tự tay mnh mở. Thy chỉ quấn mỗi một ci php y (19) từ trn vai bung xuống v khng cần đeo thm một thứ trang sức no tạo dng uy nghi. Thầy đứng trn bậc thang ln chnh điện dưới nh sng l m của ngọn thường đăng (18) đang chiếu ln người. Dng thầy cao v vững chi như vch đ, khun mặt rắn rỏi với hng mi hy cn đen, tất cả hiện ra dưới nh lửa lập le. Thầy risshi ny chỉ mới ngoi năm mươi tuổi.

Thy risshi thong thả cất lời. Bọn truy lng đang ồn o chỉ cần thấy bng dng của thầy l đ im bặt. Tận từng gc sn, tiếng của thầy vang ln nghe r mồn một:

-C phải cc ngươi đến đy để kiếm cho ra tn n lệ bỏ trốn khng? Ở cha ny khng ai c thể cho người lạ ở lại m khng được php của sư trụ tr l ta đy. V ta khng biết tới chuyện đ nn chắc chắn l hắn khng c mặt trong cha ny. Đ vậy m giữa đm hm cc ngươi cn ko cả đn cả bầy mang kiếm kch đến đy buộc chng ta phải mở cửa tam quan. Phải chăng cc ngươi muốn ph rối trị an nh nước? Ta tưởng cc ngươi đi bắt kẻ phản nghịch của triều đnh nn mới cho mở cổng. T ra l g no? Chẳng qua cc ngươi chỉ muốn bắt một kẻ n bộc trong nh đem về tra hỏi. Cha ta c sắc chiếu của hong gia, trn cửa tam quan đ c bảng yết thị. Thp bảy tầng kia cn chứa kinh văn chp bằng thủ bt của Thin Hong. Kẻ no dm gy ra no loạn sẽ bị lực lương an ninh của quan trấn thủ hỏi tội. Ngoi ra, nếu cha Tdaiji (Đng Đại Tự) tổng bản sơn của chng ta m đm đơn kiện co, liệu cc ngươi c biết mnh phải chịu rắc rối với triều đnh đến mức no khng? Hy suy nghĩ cặn kẽ v biết điều m rt đi cho nhanh.Ta ni những điều đ l v muốn gip cc ngươi chứ khng phải ght bỏ g.

Ni xong, thy risshi bn từ từ đng cnh cửa chnh điện lại. Sabur nhn trừng trừng cnh cửa v nghiến răng căm tức. Thế nhưng hắn khng đủ cản đảm tiến ln đằng trước để đập ph n. Bọn thủ hạ của hắn chỉ biết th tho với nhau như những chm l đang lao xao trước gi.

Vừa lc đ, c kẻ bỗng la ln thật to:

-C phải đ l một thằng nhc con trạc 12, 13 tuổi hay khng? Nếu đng l n th ti biết.

Sabur giật mnh đưa mắt tm kẻ vừa mới pht ngn. Đ l một người đn ng vc dng từa tựa Sansh Dayuu, cha mnh. Người ấy l kẻ trng coi gc chung nh cha. ng ta lại tiếp tục ni:

-Ci thằng nhc đ th từ hồi trưa, khi đứng trn gc chung ti đ thấy bng n đi thật nhanh ở ngoi bờ tường đất v về hướng Nam. Chắc v gầy g nn trng n nhẹ nhng. Kiểu ny giờ đy n đ đi được kh xa.

-Đng n rồi. Trẻ con nửa ngy đi được bao lăm, c g m khng đon được! Đi kiếm tiếp thi!

Ra lệnh xong, Sabur bn rt qun đi.

Đm đuốc thng nối đui nhau ra khỏi cổng cha, đon người truy lng đi dọc theo bờ tường đất v về hướng Nam. ng gc chung lại đứng trn lầu chung nhn theo bng họ v cười lớn. Tiếng cười ấy lm cho hai ba con quạ sau khi bị ph khuấy v tiếng động ồn o v đang định tm giấc ngủ bnh yn trong lm cy bn cạnh bỗng giật mnh sợ hi, cng vỗ cnh bay ln.

* * *

Ngy hm sau, từ ngi quốc tự trong vng, c mấy ton người được chia ra đi thăm d tin tức. Người đi về pha Ishiura về thuật lại việc Anju tự trầm, cn người đi về hướng Nam cho biết đm gia nhn truy lng do Sabur chỉ huy sau khi đến tận Tanabe cũng đ rt lui.

Hai ba hm sau đến phin thy Đm Mnh ra khỏi cha ln đường đi Tanabe. Thy mang theo một ci bnh bt xin cơm bằng sắt to như ci chậu. Trong bn tay lực lưỡng cn c thm một cy tch trượng. Theo sau l Zushi - đầu đ cạo trọc mặc tam y (san.e) (20). Suốt ngy họ lấy đường ci m đi, đến đm th vo đủ cc cha dọc đường xin ngủ trọ. Đến được Shujakuno (21) ở Yamashiro, thầy risshi Đm Mnh mới nghỉ lại Gongend (22) v chia tay Zushi ở đy. Thy căn dặn Zushi: Nhớ giữ gn cẩn thận vị Phật bản mệnh. Thế no em cũng sẽ c cơ hội biết tin tức cha mẹ!rồi mới quay gt trở lui.

Khi ln đến kinh đ, nhn v Zushi đ mang lớp o nh tu nn cậu c thể đến trọ tại Kiyomizudera (Thanh Thủy Tự) trn ni Higashiyama. Qua một đm ngủ ở nh nguyện (lung đường) của cha, sng hm sau khi vừa tỉnh giấc th cậu đ thấy một người gi cả đội mo eboshi, mặc o nshi, vận quần kishinuki (mũ cao o rộng, LND) ra vẻ nh quyền qu đang đứng trước chỗ mnh nằm.

-Chu l con ci nh ai vậy? Nếu c mang theo vật g qu gi, hy đưa ta xem! V muốn cầu Phật cho người con gi của ta chng lnh bệnh, ta đ đến nh nguyện ny để khấn vi từ tối hm qua. Chợt ta được bo mộng rằng cậu b đang nằm ngủ trn tấm phản bn tri c một bức tượng của vị Phật bản mệnh v bảo ta hy mượn bức tượng ấy m khấn khứa. Sng ra ta mới trn tấm phản bn tri chỉ c mnh chu nằm. Vậy chu hy cho ta biết r gia thế của chu v cho ta mượn tạm bức tượng Phật ấy nh. Ta l người đang giữ chức Kanpaku (Quan Bạch) (23) tn gọi Morozane (24).

Zushi mới thưa:

-Thưa ngi, chu l Zushi, con của chức J (ph quan địa phương) vng Mutsu (thuộc Thoku) tn Masauji. Cch đy 12 năm, phụ thn chu đến thăm cha Anrakuji (An Lạc Tự) dưới Tsukushi rồi biệt tch, gia đnh khng cn nghe tin tức g về ng nữa. C lẽ bố chu mất rồi cũng nn. Năm bố ra đi, chu mới ra đời. Chu lại c một người chị, lớn hơn 3 tuổi. Mẹ chu mới dắt hai chị em chu về ngụ tại quận Shinobu vng Iwashiro (25). Sau đ mẹ thấy chu đ kh cứng cp mới đưa hai chị em lm một chuyến đi xa để tm cha chng chu. No ngờ khi đến được xứ Echigo, gia đnh chu đ lọt vo tay bọn bun người gian c. Mẹ chu bị bn ra đảo Sado, cn hai chị em bị bn đi Yura (26) vng Tango. Chị chu đ qua đời ở Yura. Cn như vật bu hộ thn m chu mang trn người, ấy l pho tượng Đức Phật Địa Tạng ny đy.

Ni xong Zushi bn lấy pho tượng nhỏ ra cho vin đại thần xem.

Morozane cầm pho tượng trong tay, ban đầu ấp n vo trước trn như để thi lễ. Sau đ, ng lật đi lật lại mặt trước mặt sau, cẩn thận xem xt, xong mới ni:

-Đng l vật xưa ta từng nghe ni. Đy l tượng kim thn của Đức Phng Quang Vương Địa Tạng Bồ Tt đấy. Vật bu ny đến từ nước Kudara (Bch Tế bn Triều Tin) v được ngi Takami- (Cao Kiến Vương) (27) xem như ba hộ mệnh. Với cch thức n được truyền lại đời sau th ta khng cn c g để đặt nghi vấn về gốc gc của chu nữa. Hồi đầu nin hiệu Eih (Vĩnh Bảo, 1081-84), lc Thi thượng hong (Shirakawa) chưa ở ngi, ta biết c một kẻ tn Taira no Masauji v lin lụy đến việc lm tri php của quan trấn thủ trong vng nn đ bị đy xuống Tsukushi (đảo Kyuushuu). Thế th chu đng l đch tử của người ấy! Nếu chu c nguyện vọng hon tục th mai sau ta sẽ tu ln hong thượng bổ nhiệm chu cai quản một địa phương (28). Trong khi chờ đợi, hy lm khch trong nh của ta một t lu. Vậy hy theo ta về dinh no!

Người gọi l con gi của chức Kanpaku Morozane đ được Thi thượng hong (Shirakawa) nhận lm dưỡng nữ v nui nấng, chnh ra b l chu gi của vợ quan đại thần ny. B con gi ny mắc bệnh đ lu. Sau khi mượn được bức tượng Phật của Zushi v cng kiến, khng hiểu sao bệnh kia bỗng biến đi đu mất v b hong kia hon ton bnh phục.

Morozane mới lm lễ hon tục cho Zushi, tự mnh đội mo cho cậu như đng vai người cha đỡ đầu. Đồng thời ng cũng gửi cng văn x tội đến nơi Masauji đang đi đy v hỏi thăm về hiện tnh của ng ta. Chẳng ngờ sứ giả trở về cho biết Masauji đ qua đời nơi đất khch. Zushi sau lễ Genpuku (Lễ Thnh Nhn của samurai) đ mang tn mới l Masamichi (Chnh Đạo). Khi Masamichi nghe tin bố mất như thế, chng chỉ viết vật v than khc.

Kỳ bổ nhiệm quan lại vo ma thu năm ấy, Masamichi được phong lm trấn thủ đất Tango. Tuy nhin đy l một chức quan cai trị tầm xa (28) đng l ra chng khng phải đến ph nhậm m chỉ đặt một vin J (phụ t) trong coi thay mnh. Thế nhưng quan trấn thủ Masamichi đ thn chinh đến Tango để thi hnh chnh sch cấm việc bun bn người suốt một vng mnh quản hạt.Theo lệnh đ th Sansh Dayuu phải giải phng tất cả n lệ v cấp lương bổng cho họ. Một thời gian đầu, gia đnh Dayuu ngỡ rằng lệnh ấy c thể gy tổn thất lớn lao nhưng sau mới thấy rằng kể từ lc đ, hoạt động nng nghiệp cũng như cng nghệ trong trang vin đ phấn chấn hơn nhiều so với trước đy. Cả một gia tộc từ đ trở nn giu c v vinh hiển.

Cn quan trấn thủ Masamichi th thăng thưởng n nhn Danmy (Đm Mnh) từ chức Risshi (Luật sư) ln Szu (Tăng Đ) v cho php Kohagi - người bạn đ tử tế với chị Anju của mnh - trở về lng cũ. Chng đến phng điếu những nơi c di tch của người chị v cho xy một cha sư nữ bn cạnh bờ đầm, chỗ c ấy trầm mnh.

Sau khi lm xong chừng đ cng việc ở nơi ph nhậm, quan trấn thủ mới tu ln triều đnh xin tạm nghỉ việc một thời gian (gọi l ke.ny = giả ninh) để vi hnh ra ngoi đảo Sado.

Chng đến thị trấn chnh của đảo tn l Sawata v tạm tr ở đ, lại nhờ cc vin chức sở tại đi điều tra khắp nơi nhưng khng dễ g tm ra tung tch người mẹ.

Một hm trong lc chn nản v đ nghĩ hết cch, Masamichi một mnh rời nh trọ, đi dạo trong thị trấn. Bỏ mấy xm nh dn, chng vo một con đường nhỏ tiếp gip với đm rẩy. Lc đ trời tạnh ro, mặt trời nắng đổ lửa. Trong lng Masamichi thầm nghĩ: Cớ sao mnh tm mi vẫn khng ra tung tch của mẹ nhỉ? C phải tại mnh giao ph việc điều tra cho đm nhn vin m khng tự cất cng đi tm mẹ nn Thần Phật đm ra ght bỏ? Masamichi vừa đi vừa nghĩ vẩn vơ như thế. Bất đồ khi chng nhn lại th thấy hiện ra một ngi nh dn thật lớn. Pha nam ngi nh v giữa một hng ro sơ si, c một khu đất nện rộng như ci bi. Người ta đ trải kn bằng chiếu lt ln đ v phơi đầy những gi k vừa mới cắt. Chnh giữa những manh chiếu ấy l một người đn b ăn mặc rch rưới trn tay cầm một ci so di để đuổi bầy chim sẻ đang s xuống mổ những hạt k. Lc ấy, c tiếng người đn b ấy a như đang ht một bi ht no đ.

Cuộc ti ngộ thương tm    

Khng hiểu v cớ g, hnh ảnh người đn b ấy đ thu ht Masamichi khiến chng dừng bước v cố nhn cho kỹ. Mi tc rối tung của b ta bm đầy đất ct v khun mặt l của một người m. Masamichi khng khỏi tội nghiệp cho b. Chng dần dần quen với ca từ của bi ht b ta đang a v bắt đầu phn biệt được cu chữ. Cũng chnh lc đ ton thn chng rng động như người đang ở giữa cơn sốt rt v đi mắt bắt đầu nha lệ. Bởi v người đn b đ lập đi lập lại những cu ht ngắn như sau:

Ơi hỡi Anju,
Con yu của mẹ,
Ơi hỡi Zushi,
Con yu của mẹ.
Nếu chim muốn sống,
D khng ai đuổi,
Khn hồn bay nhanh!

Tanaka Kinuyo trong vai người mẹ bạc phước của hai đứa trẻ

Nghe tiếng ht, Masamichi thờ thẫn như kẻ mất hồn. Gan ruột bỏng chy, chng phải nghiến răng thật chặt mới khng để thot ra khỏi miệng một tiếng r thống thiết của loi th. Như vng ra khỏi một ci giy đang buộc chặt lấy mnh, chng chạy vo bn trong khu hng ro. Thế rồi, chn đạp tn loạn ln những gi k đang phơi vương vi, chng tiến tới phủ phục trước mặt người đn b. Trong khi chng đang gục đầu xuống trước b, bức tượng Phật bản mệnh nắm trong bn tay phải đ va ngay vo giữa trn.

Người đn b biết rằng đy khng phải giống se sẻ nhưng l một con chim thật lớn đ lm văng tung te mn đồ đang phơi để s xuống trước mặt mnh. Thế rồi b mới ngừng ht v ngẩng đi mắt nay khng cn phn biệt được g nữa để nhn đăm đăm về trước mặt. Lc đ đi mắt đ se lại như đi vỏ s kh hạn bỗng dưng ngập trn nước. Người đn b mở to đi mắt giờ đy đang rn rụa những lệ.

-Zushi!

Tiếng ku thot ra từ miệng của b. Hai người m nhau thật chặt.

Dịch xong ngy 4 thng 11 năm 2019 (NNT)

Ch Thch:

(1) Địa điểm ngy nay l thị trấn Naoezu thuộc tỉnh Niigata.

(2) Kuni no kami: chức quan cai trị ở địa phương (kokushu, kokushi)

(3) Iwashiro l một địa danh vng Đng Bắc, ngy nay thuộc tỉnh Fukushima.

(4) Okoshigome : xi rang với mật giống như bnh cốm.

(5) Dayuu l một chữ kh kh dịch, tương đương với người đứng đầu một ngnh nghề. Trn sn khấu, đ l người chủ gnh ht, trong trang vin, đ l một người quản đốc, trong giới lng chơi, đ l một hoa khi. V Yamaoka lm nghề thuyền đ (funanori) xin tạm dịch l chủ thuyền.

(6) Cho khoai (Imogayu) trong x hội cổ đại Nhật Bản khng phải l mn ăn của người ngho để thay cơm như ở Việt Nam.

(7) Một ch l 109m, vị chi khoảng 400m.

(8) Tsukushi l tn cổ của Kyuushuu. Sở dĩ ở dy gọi như thế l bởi v bối cảnh của cu chuyện l thời Trung Cổ.

(9) Nguyn văn Oya shirazu, ko shirazu (Mặc cha cha đi, mặc con con đi) nghĩa l mỗi người tự lo thn nấy v ai nấy đều phải tập trung tinh thần để khỏi vấp ng).

(10) Saikoku (Ty Quốc) tức pha Nam nước Nhật v l chữ để chỉ những vng đất pha Ty Kyto kể cả đảo Kyuushuu thực ra nằm ở pha Nam.

(11) Miru (lục tảo) l một loại rong ngắn khoảng 20 cm, mọc bm trn đ v c mu xanh. Arame (hoang bố) l một loại rong di cả thước, mọc ở những chỗ nước su v c mu nu.

(12) Một hn đảo nằm trong khu vực tỉnh Niigata ngy nay, giữa biển Nhật Bản. Ngy xưa hoang vu, chỉ c bọn phu mỏ v đnh c cũng như t tội sinh sống.

(13) Tỉ dụ nh Phật: Để gip tất cả chng sinh vượt qua khổ hải, chư bồ tt đ thề rằng họ sẽ sắp sẵn một con thuyền qua bờ bn kia tức phương tiện gip mọi người đạt đến cảnh địa gic ngộ. Cn Lin Hoa Phong Tự l tn ngi cha phi Chn Ngn xy trn đảo Sado.

(14) Con đường ny được phủ một lớp vn cho người đi nhưng c thể tho ra lm đường cho ngựa chạy.

(15) -warawa (tc xỏa, khng bi giống như mi tc thiếu nin) v việc đốn củi l cng việc của một n lệ nam.

(16) Kokubuji hay Kokubunji (Quốc phn tự): Hệ thống những ngi cha chnh thức do nh nước lập ra ở cc tỉnh để cầu an cho quốc gia v hong thất. Hệ thống nầy đ được lm ra theo sắc chiếu của Thin hong Shmu một người nổi tiếng sng đạo - vo năm 741 v được coi l những ngi cha bất khả xm phạm.

(17) Risshi (Luật sư), chức thấp nhất trong hệ thống cc tăng quan của nh nước nhưng cũng thuộc hng lnh đạo, trng coi việc gn giữ giới luật..

(18) Ngọn đn tuy yếu nhưng khng bao giờ để cho tắt, đặt bn cạnh những nơi thờ Phật.

(19) C sa gọi l hensan (thin sam) chỉ che một bn vai như y phục của tăng khất thực.

(20) Tam y (San.e) hay ba loại php y gồm c đại y, ngũ điều v thất điều c sa. Điều l mu.

(21) Shujakuno: Cnh đồng từ cửa Chu Tước trong kinh thnh Heian trải ra hướng Ty.

(22) Ngi đền ở con đường thứ 7 (Shichij) trong kinh thnh Heian.

(23) Kanpaku l chức quan đầu triều chuyn việc chọn lọc tấu sớ để dang ln vua duyệt. Ngang hng với Tể tướng.

(24) Fujiwara no Morozane (Đằng Nguyn, Sư Thực, 1042-1101), qu tộc họ Fujiwara, một đại thần c thực lực, cực kỳ vinh hiển, từng giữ lin tục nhiều trch vụ quan trọng của nh nước như Kanpaku (Quan Bạch), Daij Daijin (Thi chnh Đại Thần) trong triều Thin hong Shirakawa v lm đến Sessh (Nhiếp Chnh ) dưới thời Thin Hong Horikawa khi nh vua cn thơ ấu. gai đ dựa trn truyện k Ngi Umezu-in (Mai Tn Viện) cất nhắc Zushi để viết đoản thin ny. Chnh ra, ngoi Morozane cn c một nhn vật lịch sử khc cng họ Fujiwara cũng c tn hiệu l Umezu-in, đ l Motozane (Cơ Thực). Tuy nhin ng ny chết vo năm 1166, lc mới 24 tuổi, chưa đủ tuổi để c một c con gi lớn hay c chu lớn nn khng thể thể xem l nhn vật Kanpaku xuất hiện trong cu chuyện.

(25) Iwashiro l một tiểu quốc vng Mutsu, nay thuộc tỉnh Fukushima.

(26) Tango l một vng đất hướng bắc Kyto, pha biển Nhật Bản. Yura l tn một bến cảng.

(27) Takami- (Cao Kiến Vương) l một tước vương dng di Thin hong Kanmu (Hon Vũ). Đến đời con chu Takami-, Thin hong Uda (Vũ Đa) đ ban cho họ họ Taira (Bnh) khi những người ny trở thnh thứ dn (như một dng Tn Thất bn ta).

(28) Zury (Thụ lĩnh), thời trung cổ, l chức quan đầu tỉnh .

(29) Chế độ gọi l Yju (Dao thụ) hay cai quản từ xa. Người giữ chức (thụ lĩnh) vẫn sống ở kinh đ nhưng ủy nhiệm một người khc trực tiếp cai trị địa phương ấy thay mnh v chỉ nhận cống vật.

Thư mục tham khảo:

1- Mori gai, Tuyển Tập Mori gai, khổ bỏ ti, 1998, Nh xuất bản Bunshun (Văn Nghệ Xun Thu), Tky in lần thứ nhất, nguyn tc Nhật ngữ với ch thch, từ trang 316 đến 353.

2- -Hnh ảnh minh họa v thng tin khc mượn từ mạng Internet.

 

 

 


* Nguyễn Nam Trn :

Một trong những bt hiệu của Đo Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đ Lạt. Nguyn qun Hương Sơn, H Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) v Đại Học Sư Phạm Si Gn trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đng Kinh (University of Tokyo) v Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thng. Gio sư đại học. Hiện sống ở Tokyo v Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

"Khi pht hnh lại bi viết của trang ny cần phải c sự đồng của tc giả (dhdungjp@yahoo.com)
v ghi r nguồn lấy từ www.erct.com