HÀNH TRANG MỘT ĐỜI

(Watashi no mono, 1963)

 

Nguyên tác: Endo Shusaku

Dịch: Nguyễn Nam Trân

 

Nhà thờ St Theresa ở Shukugawa nơi Endo rửa tội năm 1932 

Nhìn vợ ngồi chổm hổm trước cửa lò đun nước tắm và đang châm củi, anh nhủ thầm tại sao mà mặt mày bà lại bơ phờ đến thế. Lửa ở cửa lò chiếu lên cặp mắt hơi mọng nước và đôi má phinh phính của bà những cái bóng màu đỏ rún rẩy. Mới buổi chiều hôm qua thôi, khi bạn Mita thông báo một quyết định mà anh không ngờ tới thì, thêm một lần nữa, Suguro đã tự đặt câu hỏi là tại sao anh lại đi đến quyết định kết hôn với người đàn bà này. Bên ngoài trời đang mưa….Mưa dai dẳng ba ngày rồi mà chưa ngớt hột...làm cho phía rễ của lùm cây “bát thủ” (yatsude, fatsia japonica ) bắt đầu úng nước. Nếu treo trong vườn mấy bộ đồ lót và quần áo ngủ trẻ con sẽ không thể nào khô nên họ đã đem vào đây và phơi đầy từ nhà tắm cho đến hành lang. Hơi ẩm và mùi mốc đến từ mớ đồ ấy đã làm cho một người đàn ông trung niên như Suguro cũng bắt đầu thấy ngán ngẩm với cuộc sống gia đình.

Đứa con trai nhõng nhẽo:

-Ba ơi! Sao con buồn chán quá! Kể cho con nghe chuyện gì hay hay đi!

-Ừ nhỉ. Mà biết kể chuyện gì bây giờ nào!

Suguro vừa nghiêng đầu nhìn ra phong cảnh ngoài trời đang trùm trong màn mưa bên kia cánh cửa sổ. Đó là một khu gia cư mới xây xong trên gò đồi vừa được chỉnh trang nằm cách Tôkyô khoảng 40 phút xe điện. Một vùng đất đỏ đã được đào bới lên, rải rác đó đây những ngôi nhà nhỏ cất lên để bán. Hãy còn sót lại một khu rừng cây tạp như dẻ và sơn nhưng khu rừng đó cũng đã chìm trong màn mưa từ ba ngày nay rồi.

-Có một hôm, đám trẻ con đã ra một chỗ cạnh khu rừng tạp ấy để chơi dã cầu (baseball). Một quả bóng rơi vào khu rừng và chúng nó đã phải chui vào bên trong để kiếm. Thế rồi…

-Thế rồi gì nữa, bố! Chuyện gì đã xảy ra?

-Thế rồi nhé!

Suguro tiếp tục kể bằng một giọng  như muốn trêu chọc:

-Thế rồi có một người đàn ông cỡ tuổi bố xuất hiện ...và cần cổ ông ta như bị treo lủng lẳng.  Ông ấy mặc một bộ đồ ngủ đã bạc màu, để lộ ra đôi bàn chân bẩn của kẻ lâu ngày không tắm rửa…

Người vợ vừa đóng cửa lò đun nước tắm vừa lầu bầu như đang cáu kỉnh:

-Thôi đi anh. Sao lại kể cho con nghe mấy chuyện kỳ cục như vậy!

-Lý do cái ông giống như bố cần cổ bị treo lủng lẳng như vậy không phải là vì ông làm chuyện gì xấu đâu. Buôn bán chẳng thua lỗ, giữa vợ chồng cũng không hề gây gổ. Cho nên không ai biết tại sao ông ta lại tự treo cổ? ...Chỉ mỗi một con chó là nhìn đăm đăm nhìn vào cánh rừng tạp ấy với đôi mắt buồn bã...

-Chó hở?

-Phải. Nhưng câu chuyện kết thúc ở đây.

-Tưởng gì? Hết rồi sao? Chuyện gì sao mà chán quá!

 Suguro ngồi bó gối và nghĩ thầm anh sẽ không bao giờ muốn xa người vợ và cậu con. Tuy cha mẹ của Suguro thù ghét nhau và đi đến ly hôn nhưng anh nghĩ có lẽ suốt đời mình sẽ sống với người vợ thân hình mủm mỉm và có một khuôn mặt mệt mỏi này. Cũng bởi vì khuôn mặt của nàng nhiều khi lại trùng khớp với khuôn mặt của “Người đàn ông ấy”. Cả đời ta có lẽ sẽ chẳng bao giờ vứt bỏ được hình ảnh của “Người đàn ông ấy”. Cũng như ta không bao giờ bỏ vợ mình, ta nhất quyết sẽ không bao giờ từ bỏ “Người đàn ông ấy”. Làm sao ta có thể vứt bỏ người đàn ông có đôi mắt buồn bã như một con cún đang đăm đăm nhìn vào khu rừng gỗ tạp?

Hôm qua cũng là một ngày mưa giống như hôm nay. Trong một quán cà-phê chơi nhạc Jazz chật ních khách nằm giữa lòng phố Shinjuku, Suguro đã đem câu chuyện về “Người đàn ông ấy” kể cho Mita nghe. Trên những chiếc ghế dài gọi là ghế đôi dành do những cặp tình nhân (avec-seat) kiểu các ghế toa hạng nhì trên tàu điện, anh thấy đầy những ông khách trẻ có lẽ là nhân viên hãng buôn hay sinh viên đang ngồi ôm eo mấy cô thiếu nữ.  Ở đây, cảnh hai người đàn ông ngồi sát vào nhau trên cùng chiếc ghế chắc chỉ có anh và Mita. Anh không thể làm gì khác hơn vì chung quanh đều đã kín khách. Chiếc ghế hai người đang ngồi lò-xo đã bị lờn và tấm nệm hãy còn hâm hấp hơi người do cặp nam nữ vừa ngồi trước để lại.

-Cậu định nói chuyện gì?

-Tháng sau, tớ sẽ…

Đưa tay mân mê cái cán dù cánh dơi hãy còn ướt nước mưa, Mita sụp đôi mắt xuống. Cái túi thịt nhỏ bên dưới má phải của anh có vẻ hơi phình ra một chút. Theo lời Mita thì đó là một chỗ thịt bị sưng tấy như phù thũng (nikushu, sarcoma) nhưng lành nên không có gì đáng ngại. Vì cái túi thịt này mà Mita được bạn bè đặt cho một biệt hiệu thân mật là “Ngựa” (Uma) nhưng bây giờ Suguro mới thấy là càng ngày bạn mình càng giống ngựa hơn.

-Chao ôi! Cái quán này sao mà ồn quá!

-Thứ bảy mà cậu!...Còn chuyện cậu muốn nói là gì?

-Ờ, tớ định nói là tháng sau tớ sẽ chịu phép rửa tội!

-Thế rồi, mặt Mita đỏ lên như một thanh niên đang phải cởi quần áo trước ông bác sĩ, mắt nhìn xuống cốc nước trái cây (juice) còn sót lại đôi chút đang đặt trước mặt. Cả Mita lẫn Suguro đều là những nhà văn sắp bước vào độ tuổi 40. Ấy thế mà, dù quen biết đã lâu, nội tâm của mỗi người thì họ chỉ phỏng đoán qua nội dung tác phẩm bạn mình viết chứ chưa bao giờ đưa nó ra giải bày khi gặp gỡ. Chẳng qua là cả hai đều cảm thấy mắc cỡ khi phải phanh phui cõi lòng cho người khác thấy. Trong tiểu thuyết cũng vậy, họ không có khả năng đem từng hốc tối phơi bày một cách không che đậy như dưới ánh mặt trời. Cùng lắm là họ tìm cách mô tả những gì có trong lòng mình thông qua tác phẩm tiểu thuyết như thể  để cho những giọt nước rịn qua một cái rá.

-Hả? Rửa tội à?

-Đúng.

Bà vợ của Mita từ lâu là một tín đồ Ki-Tô Giáo nhưng Mita vẫn ngang bướng từ chối việc rửa tội. Phần Suguro thì hồi còn nhỏ, anh đã rửa tội rồi. Có lẽ vì vậy mà Mita muốn tìm đến để thổ lộ điều đó với anh chăng?

Tuy nhiên Suguro lại là một người không thích nghe những danh từ như “đức tin” hay “rửa tội”. Anh cũng ghét cả mấy cái tên của những người đi đạo thuộc thế hệ thứ hai như John Kobayashi hay Henry Yamada mà anh cho là nặng mùi ấu trĩ và đáng khinh miệt. Chẳng những thế thôi, anh thấy họ là những người đã thản nhiên, không chút ngại ngùng đem cuộc sống nội tâm của mình bày lộ liễu trước bàn dân thiên hạ. Không chỉ những chữ như “đức tin” hay “rửa tội”, dần dần không biết từ lúc nào, ngay cả những khái niệm không chút cá tính như “Chúa” (Kami), Suguro cũng không còn thốt ra ngoài cửa miệng. Nếu được, anh muốn dùng một danh từ khác để gọi Ngài. Anh muốn gọi Ngài bằng một danh từ nào mà trong thực tế, anh thấy gần gũi nhất. Thế nhưng trong tiếng Nhật, Suguro chỉ thấy có một cách gọi duy nhất là “Người đàn ông ấy” (Ano otoko) là anh có thể thốt ra mà lòng không vướng chút hổ ngươi.

Cũng bởi vì “Người đàn ông ấy” đã có mặt bên trong Suguro từ ngày thơ bé và cùng trưởng thành với anh. Giờ đây, cũng mang hình dáng của “Người đàn ông đó”, Suguro đã thành một người đàn ông trung niên với khuôn mặt hốc hác vì mệt mỏi và bộ râu lưa thưa lâu ngày không cạo. Anh đã không còn gọi người ấy là Đức Chúa vì đó là những cái tên mơ hồ, bàng bạc, không làm anh xúc động gì cả.

-Tại sao vậy? Bất ngờ dữ nghe! Cái gì đã làm cậu đổi ý?

Suguro chỉ muốn đặt câu hỏi là “Tại sao giờ đây Mita lại đâm ra tin vào sự tồn tại của Chúa?”. Tuy nhiên, bằng một cách phát ngôn trực tiếp và lộ liễu như thế, anh thấy mình hơi vô lễ. Trên hàng ghế bên cạnh, một anh sinh viên và một thiếu nữ tóc nhuộm vàng đang đan tréo mấy ngón tay lên nhau. Khi cô gái định tựa đầu vào người, anh sinh viên vì cả thẹn nên đã đẩy nàng ra. Từ hàng ghế đằng sau lưng, Suguro nghe được những  mẩu đối thoại đủ loại như sau : “Làm kiểu đó bực mình sao thấu!”  “Có muốn đi xem phim “Những chuyến công du ngoại quốc của ngài Tổng Giám Đốc[1]” không nào?” “Ô kìa, bộ em khùng rồi hả?”. Hình như có anh hầu bàn nào đó vừa đánh rơi cái cốc gây ra tiếng loảng xoảng nên ai nấy đều quay đầu nhìn. Mùi thuốc lá trộn lẫn mùi ẩm ướt của những đôi giày đi mưa dậy lên bên trong quán. Nơi đây không phải là chỗ để bọn anh đem những chuyện thiêng liêng như sự tồn tại của thần thánh ra bàn cãi. Nhưng dù sao, cảnh người qua kẻ lại của đường phố Shinjuku hiện ra bên ngoài cửa kính, cảnh những chiếc ô-tô-buýt và xe hơi đang chờ đèn tín hiệu giao thông đổi màu, cảnh bảng quảng cáo máy giặt chạy bằng điện, cảnh những người đàn bà đang làm đuôi trước mấy cửa hiệu bán giày hạ giá đang thanh lý loạt hàng ra hồi tháng giêng v v ….Nếu như trong từng ấy cảnh tượng trên các đường phố bẩn thỉu của Nhật Bản này mà không có sự hiện diện thần thánh của “Người đàn ông đó” thì Suguro nghĩ là những cuốn tiểu thuyết mình viết ra sẽ không có tích sự gì.

-Nếu cậu hỏi tại sao thì thật tình, tớ không biết cách nào giải thích!

Dù vậy, Mita vẫn cố gắng trình bày cho anh nghe động cơ đã làm mình đổi ý để chịu phép rửa tội:

Khoảng nửa năm về trước, khi Mita cùng với vợ đi Roma, hai người đã có dịp viếng Tòa Thánh Vatican. Phong cảnh xa hoa tráng lệ của các cung điện cũng như quảng trường trước Tòa Thánh làm cho họ khá bất mãn. Cũng vậy, sau khi đi một vòng thành phố El Salem và thấy chốn thánh địa này cũng đã bị phàm tục hóa như cảnh tượng ở Zenkôji (Thiện Quang Tự)[2] trong nước, họ đã tỏ ra giận dữ.Tuy vậy, đối với người nào trong đáy lòng không có sự quan tâm hay không yêu mến những nơi ấy, có lẽ sẽ không cảm thấy khó chịu hay cáu kỉnh chút nào.Trên máy bay trong chặng đường dài từ Ấn Độ về lại phi trường Haneda, Mita đã từ từ nhìn ra sự thực đó theo lối nhìn ngược lại của anh.

Như muốn trêu bạn, Suguro bèn hỏi:

-Ủa! Lý do của cậu  chỉ có chừng đó thôi sao? Tôi tưởng phải có gì hơn thế chứ!

-Không! Rất tiếc nó không đến độ đặc sắc như cậu nghĩ.

Dĩ nhiên, Suguro đã thừa biết. Bởi vì không ai có thể thuyết minh một cách dễ dàng động cơ nào đã làm ra đức tin của mình. Vừa hấp háy đôi mắt trên khuôn mặt dài ngoẵng như mặt ngựa, Mita vừa giải thích cho Suguro. Thế nhưng những câu anh ấy vừa trình bày chỉ là phần nhỏ của cái bí mật vốn to  như tảng băng sơn đang chìm dưới đáy lòng mình. Cho đến khi một linh hồn biết tiếp nhận “Người đàn ông đó” thì bên ngoài vùng ý thức của họ, lúc nào cũng có một lớp biểu bì bẩn thỉu như cái vỏ cứng bám chặt lên thân cây tùng. Có lẽ chỉ khi bóc được lớp vỏ ấy, ta mới thấy dòng nhựa trắng chảy đang xuống bên trong. Nhưng không ai biết dòng nhựa ấy sẽ đem đến những gì! Cho nên Mita muốn giải thích thế nào cũng được. Giả dụ anh ấy nói ngày tôi muốn trở lại đạo là một buổi sáng khi thức dậy, tôi thấy trời nắng đẹp, thì Suguro cũng đành chấp nhận mà thôi.

-Tôi thèm được như hai người! Cả cậu và cậu Nagao.

-Vì sao?

-Bởi các cậu đều nói mình đã tự chọn lấy niềm tin! 

Cũng như Mita và Suguro, Nagao là một nhà văn sắp bước vào tuổi 40. Nhân vì tâm lý bà vợ không được ổn định, từ vài năm trước, hai vợ chồng đã rút về sống nơi quê nhà của họ, một hòn đảo nằm ở cực Tây biển Nhật Bản. Suguro chưa bao giờ có dịp để hỏi Nagao về lý do cải đạo của ông ta. Thế nhưng qua những cuốn tiểu thuyết Nagao viết, Suguro hiểu rằng ông ta không thể làm khác hơn là di chuyển khắp nơi theo chân bà vợ dễ cáu kỉnh vì mắc chứng tâm thần cùng với bầy con cũng hay đau ốm. Thay vì chạy trốn, ông đã bám lấy nó không lìa và mang theo gánh nặng đó trên vai suốt cả đời. Để vác được một gánh nặng, người ta thường phải tìm cho ra một ý nghĩa để biện minh. Cũng có thể hiểu ngược lại là vì nó có ý nghĩa nên ta mới chịu gánh vác. Nhưng nói gì thì nói, cả Nagao và Mita đang ngồi đây, đều là những kẻ đã tự chọn lựa tín ngưỡng bằng chính ý chí của mình.

*** 

Làm như trong khu rừng tạp với những cây hạt dẻ và cây sơn, đôi khi vẫn có những cơn mưa đục và lạnh đến phát run đổ xuống  Tiếng những cơn mưa đó vọng đến tận ngôi nhà của Suguro,. Mita và Nagao đều tự chọn lấy “cái đó” (are) nhưng Suguro là người chưa hề chọn tín ngưỡng bằng ý chí của chính mình. Cho đến nay, điều ấy vẫn được Suguro xem như là một món nợ (oime) thầm kín mang theo người. Không chỉ có thế! Lúc Suguro chịu lễ rửa tội, anh chỉ là một đứa bé trai chưa có mảy may lòng tin tôn giáo. Mà đúng như vậy! Hiện nay ở trong nhà, anh hãy còn giữ lại mấy tấm ảnh của buổi lễ. Hồi đó, anh hay mặc đồ đen và đã thò cổ ra ngoài lớp áo và phát âm bằng một cái giọng khác thường nên bị mọi người trêu là “con quạ” (karasu). Từ trong bức ảnh, đôi mắt anh như thể đang nhìn về phía ống kính với một vẻ khiếp hãi.

Anh vẫn còn nhớ cái ngày mẹ dắt “anh em nhà quạ”  rời Đại Liên để lên tàu hướng về hải cảng Moji[3]. Mùi sơn và mùi củ cải muối từ gian bếp đã tỏa lan rồi bám vào mọi ngóc ngách trên tàu. Từ những ô cửa sổ hình tròn, anh đã nhìn thấy mặt biển Nhật Bản một màu đen thẫm với những ngọn sóng bạc đầu khi nổi khi chìm.

-Anh hai ơi! Em nghe nói tụi mình sẽ về sống với gia đình dì dượng ở Kobe phải không? Ô kìa! Đôi tất này của em lại rách đến nơi. Rõ chán!

Cô em gái ngây thơ còn chả biết gì, dí chiếc tất có lỗ thủng trước đầu mũi của Suguro, nói như đang  thích thú về tương lai cuộc sống đang chờ đợi mấy mẹ con.

-Có phải như thế không hở mẹ?

Tuy trả lời cho con biết là ngày mai họ sẽ cập bến Moji nhưng bà mẹ dễ say sóng vẫn khổ sở thu hình trong tấm chăn len quấn quanh người và nhắm nghiền đôi mắt. Còn “quạ” thì – qua ô cửa sổ hình tròn của chiếc tàu – đang nhìn mặt biển đen nơi gió đang thổi mạnh và nghĩ về người cha mà cậu bỏ lại Đại Liên cùng với con chó Mãn Châu lông đen. Tuy không ai trong hai người nói cho cậu biết là bố mẹ cậu có dứt khoát chia tay hay không nhưng “quạ” đã quá hiểu về điều đó. Hai anh em cậu được mẹ giải thích là trước sau gì bố cậu cũng sẽ quay về Nhật với họ nhưng “quạ” biết ngay là bà đang nói dối. Mỗi lần sóng đánh mạnh là những sợi xiềng sắt kết nối các thành giường lại kêu lên kẽo kẹt. Trên giường, vừa nghe những tiếng kẽo kẹt như thế, “quạ” hý hoáy dùng bút chì màu viết lên xấp bưu thiếp có in ảnh chiếc tàu mình đang đi mà cậu đang đặt trên đùi, để gửi cho đám bạn cùng lớp. Nhưng sau đó, cậu lại xé tất cả và đem vứt đi bởi vì nghĩ rằng mình sẽ không còn trở lại Đại Liên một lần thứ hai để gặp lại chúng bạn nữa. 

Từ cảng Moji cho đến Kobe, “quạ” đã ngắm phong cảnh nội địa qua cửa sổ toa xe lửa mà không biết chán. Dưới con mắt chỉ biết nhìn những cánh đồng bo bo (cao lương) hay những ngôi nhà nông dân trát bùn thì những mái tranh và những vườn quả hồng đỏ au đối với cậu đều hết sức mới mẻ.

Trước tiên, mấy mẹ con đã đến nương tựa ở nhà bà dì. Ông dượng là một y sĩ làm việc ở bệnh viện nhưng nhà đó không có con cái nên trông luộm thuộm, cảnh trí không khác nào một chẩn y viện, nơi tưởng chừng mùi thuốc sát trùng thấm cả vào trong nhà bếp. Duy có một điều là ngôi nhà ấy tuy bé nhỏ nhưng phòng nào phòng nấy đều thấy treo thập tự giá và việc đó đã làm cho “quạ” cảm thấy lạ lẫm. Về sau cậu mới biết cả dì lẫn dượng đều là tín đồ Thiên Chúa Giáo (Catholics)!

Ông dượng ít nói, thường không lộ biểu cảm ra ngoài mặt. Tuy thấy người chị vợ đem đàn con đến nằm lê la trong nhà, ông cũng chẳng nói gì. Chỉ có điều là mỗi ngày từ bệnh viện trở về, ông chỉ đưa mắt nhìn bà chị vợ và mấy đứa con của bà bằng một cái nhìn thật sắc và lạnh lẽo, cũng như không bao giờ muốn bắt chuyện với họ. Chỉ cần làm như thế, ông đã tỏ cho vợ biết thái độ của mình. Vào những lúc đó, bà mẹ của “quạ” có lẽ muốn lấy lòng ông em rể, đã có những cử chỉ vui vẻ thái quá như hỏi thăm hôm nay ông đi làm có bận lắm không và tình hình của bệnh nhân có gì lạ không? Đã vậy mà ông ta vẫn không chịu nhếch mép cười cho một cái, chỉ trả lời  nhát gừng kiểu “Vâng” hay “Dạ không”. Mỗi bữa, cơm nước xong, ông cũng chỉ mở tạp chí Y khoa đặt lên đùi và im lặng đọc.

Trong tấm lòng trẻ con, “quạ” bắt đầu cảm thấy ông dượng này coi bộ không có chút thiện cảm với gia đình mình. Nhiều lúc “quạ” đã tựa lưng vào thành cửa sổ, nhìn những vạt nắng cuối thu nhàn nhạt còn vương trên triền núi Rokko (Lục Giáp Sơn) và gậm nhấm trong lòng những kỷ niệm về người cha, về ngôi nhà cha mẹ cậu ở Đại Liên, về chuyến xe thổ mộ Mãn Châu (maacho) chạy lắc lư trên những con đường tuyết đổ giữa trời đêm... Tuy vậy, cậu vẫn chưa biết vì mẹ và chính bản thân, mình nên đối xử với ông dượng  thế nào cho phải. Trước thái độ câm nín của ông ta trong cách giao tiếp với mấy mẹ con, “quạ” định bụng sẽ thường xuyên bắt chuyện để làm vui lòng ông, nhưng không hiểu vì mà sao miệng cậu lúc nào cũng tắc tị, không tìm ra lấy một câu.

-Dượng ơi! Cái này là….gì vậy ạ?

Cô em gái của cậu hỏi không chút sợ sệt và còn đưa tay chỉ về hướng cái thập tự giá treo lủng lẳng mà mà người dượng đã dùng đinh để đóng vào vách. Dĩ nhiên cái đó là vật cô em đã có lần thấy trong mọi ngôi giáo đường của người Nga (Russia) ở Đại Liên rồi nên dù không cần ai giải thích, nó cũng đã biết.

Mắt ông dượng lúc đó mới rời khỏi tờ tạp chí Y khoa rồi ngẩng lên và đáp bằng một câu gọn lỏn:

-Thánh giá!

“Quạ” bèn xen vào cuộc đối thoại:

-Cái đó dùng để làm gì hở dượng?

Bị hỏi dồn nhưng lần này ông ta cũng không hề muốn chiều lòng “quạ” cũng như cô em gái của cậu nên chỉ thốt ra một tiếng:

-Chà!

Có lẽ thấy bị quấy rầy và xem như mình đã trả lời đầy đủ nên ông dượng không buồn ngẩng mặt lên nữa. Bà dì đứng gần đó, làm như để đỡ lời cho chồng, mới quay sang giải thích:

-Shin-chan! Bộ con chưa thấy thánh giá ở giáo hội bao giờ sao? Giáo hội là nơi mà Chúa …

Trước những lời giải thích của người dì, “quạ” lúc nào cũng gật đầu nghe nhưng trong lòng không hề tin vào mấy chuyện đó. Cậu hồi tưởng hình ảnh của ông già người Nga đi bán dạo những bức tranh đạo (thánh họa) và mớ mề-đay cũ trên đường phố Đại Liên. “Quạ” và các bạn đã bao lần nghịch ngợm ném đá vào ông lão, người lúc nào mắt cũng kèm nhèm và hay đưa chiếc khăn tay bẩn thỉu lên lau nước mũi.

Mỗi buổi tối, hầu như lúc nào mẹ của “quạ” cũng có điều bức xúc để bày tỏ cho cho vợ chồng cô em. Có lần ông dượng đã làm mặt giận và tức tốc bỏ ra ngoài, để lại trong căn  phòng một bầu không khí rất khó thở. Bà dì bối rối, không biết xử trí làm sao  nên đã khẩn khoản với người chị:

-Hay là chị và các cháu hôm nay chịu khó đi ngủ sớm nhé...

Thế rồi bà gấp rút đuổi theo bước chân chồng. Lên đến căn buồng sáu chiếu dùng làm phòng ngủ cho ba mẹ con, “quạ” nằm bên cạnh đứa em gái lúc ấy đã ngủ ngon, hơi thở điều hòa, và cậu lại tiếp tục nghe những lời than thở của mẹ mình.

-Bà con thân quyến mà không trông mong gì được. Chị em ruột thịt cũng thế thôi! Lấy chồng xong là tình nghĩa cũng hết.

-Này mẹ! Con thấy mẹ tối nào cũng cằn nhằn dì dượng với một lời lẽ giống y nhau. Khiến cho con cũng phát chán. Có thể nào mẹ con mình tìm một nơi khác để mướn và dọn đi không mẹ!

“Quạ” biết là mẹ con cậu không thể nào mãi mãi là một cái gai trong mắt người gia đình này. Dì của cậu đã nhờ bạn bè và chỗ quen biết của bà giúp đỡ để tìm cho mẹ cậu một chỗ làm. Lúc đó, những gì mẹ cậu có trong tay chỉ là cái tài đánh dương cầm. Ít nhất cho đến ngày tìm ra việc, ba mẹ con phải chịu khó để khỏi làm mích lòng vợ chồng dì dượng. Do đó mà mỗi bữa khi đi học về, chẳng cần ai bảo, “quạ” đã tự ra ngoài vườn để quét dọn và giúp đỡ người dì mỗi khi bà có gì cần sai bảo. Khổ là dù muốn được bà khen, “quạ” lại tỏ ra quá vụng về. Khi quét vườn thì cậu làm gãy cây chỗi, còn khi được nhờ đi mua hàng, giữa đường lại đánh mất vuông khăn dùng để làm tay nãi.

Đến chủ nhật, dì thường đi nhà thờ dự lễ Misa. Đôi khi ông dượng cũng đi cùng. Có một lần, dì muốn rủ rê mẹ cậu cùng đi nhưng lúc ra về, bà mẹ đã đưa bàn tay phải đấm nhẹ vào vai mình:

-Ôi chao, Vai của mẹ hơi tê tê. Với lại mẹ thấy trong nhà thờ, toàn là các người không biết đến đó để đi lễ hay để phô trương quần áo!

“Quạ” bèn khuyên giải:

-Nhưng dù sao con thấy tốt hơn mình cũng nên đi nhà thờ...ít nhất cho dì ấy vui!

Từ ngày rời khỏi Đại Liên, vì sự vắng mặt của cha, không biết từ lúc nào “quạ” đã thành người tư vấn cho mẹ cậu. Sau mỗi lần như vậy, dần dần cậu đã biết ăn nói như người lớn.

-Nếu vậy, con cứ dắt em Sakiko đi theo. Mẹ đâu cần cái gì cũng phải vâng vâng dạ dạ họ!

-Sao mẹ cứ nói thế mãi!

“Quạ” bèn quyết tâm và ngay ngày chủ nhật kế tiếp, cậu đã ra ngoài gian tiền đường và đứng sau lưng dì dượng lúc hai người đang xỏ chân vào giày. Thế nhưng cậu có cảm tưởng là những điều mình muốn nói đang bị vướng ngang cổ họng. Ông dượng vẫn giữ im lặng và nhìn cậu với cặp mắt dò hỏi còn cậu thì quay lại nhìn cô em gái như muốn cầu cứu.

Cô em gái bạo dạn:

-Con đi nhà thờ có được không ạ?

-Saki-chan muốn đi hả, con?

Vừa nói, bà dì vừa liếc mắt về phía chồng. Bà tỏ ra bằng lòng và nói tiếp:

-Cả Shin-chan nữa chứ nhỉ?

Hai đứa trẻ lặng lẽ bước đằng sau người dì và cách một vài bước so với ông dượng. Họ lên tàu điện tuyến Hankyuu đến ga Shukugawa. Đây là khu phố duy nhất có nhà thờ Công giáo trong vùng ngoại trừ Kobe, thành phố lớn.

 Hoa anh đào ở Shukugawa 

Buổi lễ Misa đầu tiên trong đời, đối với “quạ” là một cái gì nhàm chán và khuất nhục. Đám người chung quanh cậu lúc thì đột ngột đứng lên rồi lại quì xuống. Theo lời dì dặn, “quạ” phải ra ngồi ở hàng ghế dành cho thiếu nhi và giống như một con khỉ nhỏ, cậu đã phải bắt chước rập theo động tác của mấy đứa nhóc còn bé hơn cả mình. Trong khi đám con nít đọc những lời kinh mà chúng đã thuộc lòng, chỉ  một mình cậu là đứng đó lơ đãng. Ánh mặt trời bên ngoài cửa sổ chiếu vào khuôn mặt thiếu ngủ làm cho đầu cậu đau nhức. Không những thế, bên trong nhà thờ lại bắt đầu bay lãng đãng không biết bao nhiêu mùi trầm hương các thứ làm cho “quạ” khi ngửi phải, đã cảm thấy buồn nôn.

Một tiếng đồng hồ sau, cậu mới được ra đến bên ngoài. Lúc đó, mặt mày cậu xanh mét như người thiếu máu.

-Sao vậy con?

Nghe tiếng người dì hỏi mà cậu vẫn không đủ khí lực để trả lời bà.

-Con thì cố gắng cầu nguyện suốt buổi đó dì!

Như mọi lần, cô em gái lúc nào cũng ngây thơ, đã nhanh nhẩu trả lời.

-Còn Shin-chan?

-Con …..

Cô em gái vẫn vái giọng nghe như tiếng chim hót:

-….lần sau con vẫn muốn đi nhà thờ tiếp!

Thế nhưng trên con dốc đưa ra ga để lấy chuyến xe điện về nhà, bất ngờ “quạ” thấy ông dượng đi sát cạnh mình và nói với một cái giọng dịu dàng mà cậu chưa được nghe lần nào:

-Không thích có phải không?

Thế rồi về sau, mỗi tuần vào ngày chủ nhật “quạ” lại được dì dắt đi xem lễ. Hễ có vẻ lười biếng là cậu cảm thấy ngay thái độ không vui của bà. Cậu bèn nghĩ rằng nếu mình tiếp tục  thái độ đó thì chỉ làm cho vị thế của mẹ trong ngôi nhà này xấu đi mà thôi.

Đến lần thứ tư đi nhà thờ, sau buổi lễ Misa, bà dì đã đưa “quạ” đến gặp một vị linh mục cao tuổi khoác một tấm áo chùng màu đen. Vị này có khuôn mặt giống như ông lão người Nga chuyên môn bán tranh đạo và hay ngồi đếm mớ tiền đồng kiếm được dưới bóng những cây keo (acacia) mà cậu thường gặp hồi còn ở thành phố Đại Liên.!

Vị linh mục già bèn đặt tay lên vai “quạ” rồi cười bảo:

--Ừ, hay đấy! Nếu thế thì từ nay, mỗi chủ nhật, cháu nên đến dự giờ giáo lý dành cho thiếu nhi đi nhé! Ở đó cháu sẽ gặp nhiều bạn lắm.

-Shin-chan! Con thấy sao?

“Quạ” đưa mắt lên nhìn dì nhưng phần bà, tuy miệng đặt câu hỏi cho đứa cháu nhưng cùng lúc,  mặt lại có vẻ hối thúc cậu hãy mau mau cám ơn vị linh mục

-Cháu có phước lắm đó nghe, Shin-chan!

Mẹ của cậu khi biết chuyện cũng không nói gì. Có lẽ bà xem việc đó không có gì xấu. Thế là hai anh em “quạ” đã cùng năm, sáu bạn trẻ học dưới lớp ở bậc tiểu học họp thành một toán và được một nữ tu người Nhật cho học thuộc lòng những gì thấy chép trong một tập sách nhỏ. “Quạ” được học từ tập sách ấy những câu chuyện về Đức Thánh Linh, về Ba Ngôi Hiệp Một (Tam vị nhất thể) cũng như rất nhiều lời dạy khác mà cậu không thể hiểu cặn kẽ ý nghĩa.

Chẳng bao lâu đã đến ngày lễ rửa tội. “Quạ” nhập bọn với những cô bé mặc áo tuyền trắng, đầu cài vòng hoa và những cậu bé trong bộ đồng phục lính thủy, cùng nhau bước vào thánh đường và ngồi trên dãy ghế đầu tiên. Bởi vì trước khi làm phép rửa tội, bọn chúng phải bắt đầu bằng nghi thức tuyên thệ.

-Cháu có tin rằng Đức Chúa Trời là đấng độc tôn hay không?

Chính ra thì linh mục đã dạy và cho lũ trẻ con bọn tập dượt vào ngày hôm trước trong một buổi họp đặc biệt về giáo lý ngay hiện trường và bảo chúng lập đi lập lại những câu phải trả lời trước đám tín đồ.

Cô em gái của “quạ” đã trả lời thật to:

-Con tin!

Vị linh mục hạ thấp mục kỉnh rồi nhìn xuống phía “quạ” đang đứng và hỏi:

-Còn con! Con có tin Đức Chúa Trời là đấng độc tôn không?

Và “quạ” cũng đã trả lời:

-Con tin!

*** 

Nhìn khuôn mặt hơi mọng nước của người vợ đang châm củi vào lò, Suguro nhớ lại lúc anh và nàng sắp kết hôn, một người đàn anh xấu miệng đã thì thầm với anh:

-Mặt cô ấy sao mà trông giống như một bọc đậu hũ nhồi cơm (o-musubi) thế kia?

Thế rồi từ đó, nhan sắc của bọc đậu hũ nhồi cơm ấy vẫn không ngừng đi xuống. Cái thân thể ngày xưa hãy còn mảnh mai nay đã phát phì và xem  không được tí nào. Chẳng những thế, nàng lại yếu tim nên đôi khi hơi thở đứt quãng và phát ra những tiếng o...o...giống như ai thổi sáo.

Muốn nói cho chính xác hơn thì nàng không phải là người anh định chọn làm vợ.  Việc anh kết hôn với người đàn bà này chỉ là một sự thỏa hiệp trước những người chung quanh, giống như trường hợp của “quạ” hồi nhỏ, lúc cậu ta lợi dụng hình ảnh của “Người đàn ông đó” hòng che giấu sự yếu đuối của bản thân.

Thời ấy, Suguro được 28 tuổi. Vào năm thứ tư trường cấp 2, vì mẹ anh mất nên cả anh lẫn cô em gái phải trở về sống với bố. Đó không phải là một chọn lựa vì anh không còn cách nào khác.

-Bố sẽ tự tay tìm một cô vợ cho con!

Giọng điệu của bố anh thì xưa rày vẫn thế!

-Lý do là cuộc hôn nhân của bố đã đi đến chỗ thất bại. Vì hồi đó quá trẻ nên bố không biết cách nhìn đàn bà.

Lúc ấy, Suguro không khỏi bực mình khi nhìn khuôn mặt đầy mãn nguyện của bố anh đang phát biểu một câu vô duyên như thế. Do đó, cùng với một tình cảm phản kháng vì không muốn việc chọn vợ của mình lại tùy thuộc một người khác, anh còn khó chịu khi thấy giọng điệu của cha như đang hạ nhục người mẹ đã mất của mình. Anh thấy nó sao mà giống cảnh tượng hằng đêm diễn ra trong ngôi nhà của dì dượng ở Mikage khi nhớ lại khuôn mặt ràn rụa nước mắt trông rất khó coi của mẹ anh khi nguyền rủa chồng mình và bức xúc trước cách đối xử của vợ chồng cô em gái. Anh thấy khuôn mặt một người đang khóc sao mà xấu xí đến vậy. Dầu sao, khuôn mặt người đang khóc đó vẫn là khuôn mặt của mẹ mình. Anh nghĩ thầm rằng nếu mình đồng ý cưới người vợ do cha chọn, thì dù bao nhiêu đó thôi, đã đủ làm cho gương mặt đầm đìa nước mắt của người mẹ đã khuất càng cô đơn hơn nữa.

Còn câu chuyện về cái chết của người mẹ thì từ khi trở về sống với cha, hai anh em Suguro hầu như không hở môi. Đã có lúc, trong ngôi nhà này, hai anh em đã sống với cảm tưởng là người mẹ của họ không hề tồn tại. Như thể họ đã bóc bức ảnh ố vàng của bà ra khỏi tập dán ảnh (album) của gia đình và cả nhà hầu như không còn để ý là bà đã có lần sống. Suguro vừa sống một cuộc sống thỏa hiệp như vậy vừa cảm thấy sự hèn hạ của con người mình.

Cô em gái đã tìm ra một thanh niên hợp ý với ông bố và nhanh chóng đi đến hôn nhân. Một hôm, cô tâm sự với Suguro:

-Em không muốn cái bóng quá khứ của bố mẹ lại tiếp tục che trùm lên cuộc đời của đám con cái như em. Em là em. Em có cuộc đời của em, anh ạ!

Đằng sau câu nói của cô, rõ ràng có hàm chứa một kiểu luận lý là, đến một lúc nào đó, phải biết suy nghĩ một cách thiết thực và mới mẻ bằng cách vứt bỏ hình bóng của người mẹ vốn đã trở thành một gánh nặng cho hai anh em. Tuy không muốn đôi co với em làm gì nhưng thật tình, anh ghét cô ta lẫn lối lối suy nghĩ ấy.

Mỗi tháng độ hai lần, em gái anh tới ngôi nhà ở Nakano để thăm cha. Lúc nào cô cùng đi với chồng con và làm như muốn chứng tỏ cho Suguro thấy là cô đang hạnh phúc biết chừng nào.

Người chồng của cô em đưa ra nhận xét:

-Bố ơi! Chắc đã đến lúc bố phải kiếm vợ cho Shin-chan đi chứ?

Tuy là em rễ nhưng vì lớn tuổi hơn nên người chồng của cô em vẫn chớt nhả gọi Suguro là Shin-chan. Anh chàng này là loại người mà, dù chẳng ai nhờ, cũng có thể bỏ giày, mang nguyên cả tất và xỏ đôi guốc làm vườn (niwageta) rồi ra ngoài phụ ông bố vợ chăm sóc mấy chậu cây cảnh (bonsai).

Bố anh vừa hươi cái kéo vừa trả lời:

-Thì đúng rồi! Nhưng chàng ta đặt nhiều điều kiện quá, bố giúp sao nổi!

-Này Shin-chan! Tôi cứ nghĩ nếu cô nào được bố đồng ý, nhất định sẽ hợp với anh!

Từ phía hàng hiên, cô em đang mặc cái quần len màu trắng cho đứa con mới lên ba tuổi cũng nói góp:

-Phải đó. Đừng chần chờ gì nữa. Cứ nhờ bố chọn cho anh đi.

Không giống tính mẹ, cô có khuôn mặt của một con người háo thắng. Mũi cô nhọn và hơi hếch lên một chút. Từ xưa vẫn thế, cô sẵn sàng ngơ tai nhắm mắt, kiềm chế mọi tình cảm, ngay cả những tình cảm sâu xa nhất trong lòng, miễn là đời mình tránh được những phong ba bão táp. Giờ đây, thái độ đó đang hướng trực tiếp về người chồng, một kẻ tính tình khác lạ vì không ai nhờ vả tới, cũng tự ý mang nguyên cả bí tất, xỏ đôi guốc gỗ xuống vườn và hiện đang phụ ông già vợ tưới nước cho mấy chậu cây cảnh. Điều đó khiến cho Suguro tự hỏi không biết khuôn mặt của em mình sẽ có biểu cảm như thế nào mỗi khi cô và chồng đang làm tình.

Trước những tấm ảnh các cô gái mà người quen của bố anh gửi đến nhà, Suguro đã mượn hết cớ này đến cớ khác để thoái thác. Chỉ có một lần anh gặp một đám tổ chức coi mắt (o-miai) cho anh mà anh không thể nào không đi. Hai bên đã gặp nhau trong một ngôi chùa ở Kamakura để tạo dịp cho cô gái trổ tài trà-đạo của mình trước mặt Suguro.

-Sao thế con? Coi bộ không muốn lấy vợ à?

Khi cái đám này bất thành, đến như ông bố của Suguro mà cũng phải gọi anh vào phòng để hỏi cho ra lẽ. Mặt mày ông lúc đó đang lộ vẻ không vui. Rồi khi đã tráng cái chén con bằng nước ấm xong, ông đã cho một ít trà xanh (sencha) vào trong khi chén còn đang nóng. Suguro nhìn động tác bàn tay gầy guộc của cha mà không nói gì.

-Vậy chứ con đã thích ai rồi à?

-Thưa vâng!

Anh nói dối như thế.

-Nhưng con vẫn chưa biết tình cảm của người ta.

Thực tình anh vẫn chưa thích cô nào cả. Suguro có biết khoảng năm, sáu cô nhưng chỉ giao du chứ  không có mục đích tiến tới hôn nhân.

-Thì ra là thế!

Bố anh cầm chén trà trên tay, còn mắt thì đăm chiêu nhìn ra đám cây cối rậm rạp ngoài vườn:

-Phải chi con nói sớm hơn một chút.

Chừng một tháng sau, anh đã cầu hôn người con gái nay là vợ anh. Một người đàn ông trẻ chưa có cảm giác yêu đương gì đặc biệt với một người khác phái như anh đã mở miệng ra bàn chuyện hôn nhân với người con gái ấy trong quán mì udon. Sở dĩ anh chọn cái quán udon giá rẻ - một nơi hoàn toàn không đúng chỗ - để làm nơi cầu hôn chỉ vì anh muốn nhủ với lòng mình là, việc đó chẳng qua một thủ tục cần thiết! Thực ra, sở dĩ anh từ khước những mối duyên mà cha anh đưa đến, chỉ vì anh không muốn buồn lòng người mẹ quá cố mà khuôn mặt lúc khóc không bao giờ đẹp. Để bà không cảm thấy cô đơn trong cõi u minh thêm nữa, anh nghĩ mình sẽ cưới bất kỳ ai cũng được, miễn đó là một cô gái bình thường. Trong số năm, sáu cô mà anh giao du, cô này là người đặc biệt không có gì để lôi cuốn anh. Cô chỉ nhàn nhạt như màu một cánh hoa lê, đẹp vừa phải và không đập vào mắt ai. Khi đến dự các buổi chiêu đãi (party) cô bao giờ cũng ngồi lặng lẽ trong một góc phòng với khuôn mặt bầu bĩnh như một bọc đậu hũ nhồi cơm (o-musubi).

Lúc đang ngồi uống bát nước chắt từ mì kiều mạch (soba) trong quán udon ấy, chợt anh thốt ra dề nghị kết hôn và cái khuôn mặt tròn trĩnh giống như gói o-musubi này đã động đậy và nhìn vào mặt anh với một vẻ sửng sốt.

Sau khi kết hôn và về chung một nhà, Suguro vẫn nhớ lại với một chút đau đớn cái biểu cảm hiện ra trên khuôn mặt nàng hôm ấy. Vợ anh chắc không biết gì về những tình cảm đang có trong lòng anh. Đó là việc anh quyết định cầu hôn nàng chỉ vì một lý do rất ích kỷ là để không phản bội lại người mẹ đã khuất của mình. Và có lẽ suốt cuộc đời về sau, vợ anh sẽ  không hề hay biết là chồng mình đã không cưới vợ vì tình yêu mà chỉ vì anh ấy là một kẻ yếu lòng.

Vợ anh càng ngày càng béo ra và trông không còn đẹp mắt nữa. Việc đó có lần đã làm anh nổi cáu. Suguro ít khi cãi vã với vợ nhưng không có nghĩa là hai người không có gì bất mãn về nhau. Có lần, vào một tối mùa đông, khi vợ anh đang ngồi bên cạnh đứa con, anh đã đưa tay tát vợ và nói ra những lời đáng lý ra không nên nói:

-Người như cô ấy à….tôi… cô đâu phải là người tôi thực lòng muốn chọn!

Khuôn mặt phúng phính như cái bọc đậu hũ nhồi cơm ấy đã nhìn chầm chập vào mắt Suguro và từ cái bọc cơm ấy những giọt lệ đã từ từ lăn xuống.

*** 

Tuy nhiên, dù muốn hay không, phải thừa nhận một điều: nàng là người đàn bà duy nhất mà trên danh nghĩa anh chọn làm vợ. Bằng chứng cho sự thực này là việc nàng với anh đã sống chung dưới một mái nhà, đã sinh hoạt với nhau và nàng là người mẹ của cậu con anh. Dù thỏa mãn hay bất mãn, nàng là người đàn bà đã cùng chia cam cộng khổ với anh. Tuy Suguro không chọn nàng chỉ vì tình yêu thuần túy nhưng anh lại nghĩ rằng “tình yêu” vốn là một danh từ thường được thổi phồng thái quá và chỉ để phô trương ra bên ngoài. Chúng nhẹ hẫng chẳng khác nào những khái niệm “đức tin” hay “rửa tội”. Trong lòng Suguro, hai chữ “tình yêu” dần dần đã có thêm một ý nghĩa mới. Tuy lòng con người vẫn bị những gì đẹp đẽ hay lộng lẫy lôi cuốn, nhưng riêng anh, anh không nghĩ mình có thể gọi tình cảm đó là “tình yêu” hay một cái gì giống như vậy.

-Người như cô ấy à….tôi… cô đâu phải là người tôi thực lòng muốn chọn!

Tối hôm đó, anh đã tát nàng, đã thốt ra những lời mà đáng lẽ anh không nên nói. Thế nhưng khi khuôn mặt phúng phính như cái bọc đậu hũ nhồi cơm nhìn chầm chập vào mắt Suguro và trên khuôn mặt giống như cái bọc cơm ấy, những giọt lệ đã từ từ lăn xuống, cũng là lúc mà Suguro nhận ra rằng người đàn bà này mới đúng là người vợ của mình. Bây giờ buồng tim của nàng lại yếu, khi nào thở gấp đều phát ra tiếng o...o… như khi nàng đang chăm chú đưa than và củi vào lò để nhóm. Mi mắt và cặp má đều mọng nước và tro xám bám lên cả mái tóc. Nhìn khuôn mặt người vợ, đâu đâu anh cũng thấy một sự mệt mỏi đến rã rời. Tuy nhiên, nàng không phải tác phẩm mà Suguro đã tạo ra là gì? Nàng đâu khác những tác phẩm anh đã thu thập tài liệu, nhào lên nặn xuống, đã bứt rứt vì cảm thấy không ưng ý, để rồi cuối cùng viết ra thành những cuốn tiểu thuyết vụng về. Tóm lại thì nàng cũng là một trong những tác phẩm của đời anh đấy thôi! Và đằng sau khuôn mặt mệt mỏi của người vợ, anh còn nhận ra một khuôn mặt khác mà bản thân anh đã không thực lòng chọn lựa. Cũng giống như đối với khuôn mặt vợ mình, cho đến nay anh hãy còn ghét bỏ và vùi dập nó.

Thế rồi, vẫn là cái câu nói:

-Người như cô ấy à….tôi… cô đâu phải là người tôi thực lòng muốn chọn!

Anh đã tìm ra! Đó chính khuôn mặt kiệt sức của “Người đàn ông ấy”, kẻ từng phải chịu không biết bao nhiêu lời nhục mạ và hành hạ. Cũng giống như nàng con gái được anh cầu hôn trong quán udon đã không biết những gì đang xảy ra trong lòng anh mà chịu về làm vợ của anh, “Người đàn ông ấy” cũng vậy. Ông là người mà vào một sáng mùa Đông trong ngôi giáo đường ở Shukugawa, cậu “quạ” đã theo đúng bài học trong cuốn “Công Giáo Yếu Lý”, tuyên hứa sẽ tin theo một cách hình thức khi trong lòng cậu không có chút tình cảm yêu thương nào. Thế nhưng từ ngày đó, ông đã đến sống cùng với cậu. Cũng như người vợ yếu tim, mỗi lần thở đứt quảng là phát ra những tiếng o...o...như sáo thổi, “Người đàn ông ấy” với khuôn mặt mệt mỏi và khó coi này, từ trên ba mươi năm nay, vẫn là người bạn đồng hành của Suguro.

Khi nghe anh mắng chửi rằng “Ông đâu phải là người tôi chọn!” thì “Người đàn ông ấy” với đôi mắt buồn bã của một con cún con đã nhìn đăm đăm vào mắt anh và để những dòng lệ lăn từ từ trên đôi má. Đó là khuôn mặt mà anh thấy về “Người đàn ông ấy” nhưng nó không là khuôn mặt uy nghi rạng rỡ do các nhà danh họa trong giáo hội vẽ ra. Đó là hình ảnh “Người đàn ông ấy” mà Suguro một mình mình biết, một mình mình hay. Tôi đã không vứt bỏ vợ tôi nên có lẽ tôi cũng không vứt bỏ ông đâu. Nhưng cho đến nay, tôi đã hiếp đáp ông như tôi đã hiếp đáp vợ tôi. Tôi hoàn toàn không đủ tự tin để nói với ông rằng từ đây tôi sẽ không hiếp đáp ông như tôi đã từng làm với vợ tôi nhưng chắc chắn là cho đến cuối đời, tôi sẽ không bao giờ từ bỏ ông!

*** 

Rốt cuộc rồi mưa cũng tạnh.

Suguro dắt đứa con rời khu gò đồi đi xuống dốc dốc bằng con đường có nhiều vũng nước đọng. Anh định đến tiệm thuốc lá đằng trước mặt nhà ga để mua ít thuốc hút. Tuy trên bầu trời vẫn còn nhưng đám mây chồng chất lên nhau và đùn lại như mớ bông gòn cũ, nhưng qua vài khe hở cũng đã có vài tia nắng nhỏ chiếu xuống, làm cho những vũng nước trên mặt đường ánh lên loang loáng.

Thấy đứa con trai đang ngồi chồm hổm ngoài bìa rừng và cho tay ngắt những đóa hoa trắng nở trên bụi cỏ, anh mới lên tiếng rầy rà.

-Kìa, đó là loại cây thuốc chữa độc (dokudami) đó nghe con. Đừng để dính vào tay, hôi lắm. Thôi, đến đây nhanh lên. Bỏ mặc nó, mình còn phải đi mà!

-Cánh rừng cây tạp ba nói là đây, có phải không?

-Hả? Con nói cái gì?

-Hồi nãy ba vừa kể chuyện về nó cho con nghe đó mà?

Nói xong đứa bé bèn ném một hòn đá vào bên trong khu rừng.

 

Dịch ngày 29/12/2024 

 

Văn bản: 

Endo Shusaku, Watashi no mono (Hành trang một đời) trong Toàn tập về Endo Shusaku, Nxb Shinchô, trang 141 đến 152. Nguyên tác Nhật ngữ.

-Endo Shusaku, Watashi no mono, Van C. Gessel dịch sang Anh ngữ với nhan đề My Belongings, trong Tuyển tập Stained Glass Elegies Stories (Bi ca về những tấm kính cẩn màu), Nxb A Neww Directions, Paperbook, USA, 1990. Trang  43 đến 55. Bản ngoại văn tham chiếu. 

Bên lề tác phẩm: 

Theo dịch giả người Mỹ Van C. Gessel thì “Hành trang một đời” (Watashi no mono, My belongings) đã được in ra vào năm 1963. Endo rất xúc động về sự cải tông (trở lại đạo Công Giáo) của hai người bạn văn thân thiết của ông là Miura Shuumon (Mita trong truyện) và Shimao Tôshirô (Nagao trong truyện). Nó khiến ông liên tưởng đến buổi lễ rửa tội của ông mấy mươi năm về trước khi ông vẫn chưa có ý thức gì về tôn giáo. Có thể xem như đây là một sự tình cờ đã đưa ông đến với tôn giáo của ông cũng như sự tình cờ khi ông kết hôn với người vợ của mình. Tuy là những điều không hẹn trước nhưng cả hai sự kiện trên đã là hành trang cho cả cuộc đời ông vì chúng là những yếu tô hình thành nên nhân cách nhà văn và lẽ sống của ông. Ông còn muốn bày tỏ rằng, ở đời, con người phải biết nắm bắt lấy những “dịp may” đến với mình như thế.