-Kon-san này! Cho tôi góp ý cái nghe! Khi nhảy Waltz, tôi để ý cậu hay buông lỏng cánh tay quàng sau lưng bạn nhảy đấy.

-Để lỏng vòng tay như thế có vẻ lơ là nên coi không được đẹp. Có phải tôi đã lập đi lập lại mãi lại điều đó không nào?

Khi cả bọn đã nhảy xong một bản, ông thầy dạy nhảy bèn lấy tay lau mồ hôi và chỉ dẫn cho bảy cặp nam nữ những điểm cần lưu ý. Từ lúc bắt đầu mượn lớp học của ngôi trường dạy may cắt Âu phục này làm nơi tập dượt cho lớp khiêu vũ tài tử, ông thầy vốn xuất thân nhân viên ngân hàng và là một vũ sư nghiệp dư, đã trở thành người chỉ đạo. Lý do là hồi còn sinh viên, ông từng có thành tích đoạt giải á quân trong một cuộc thi đấu cấp toàn quốc.

-Còn Boya (cậu trẻ)! Cậu hơi loạn nhịp đó nhé. Có lẽ cậu chưa bỏ được những tật xấu đến từ loại khiêu vũ tiệm nhảy (cabaret dance) trước đây!

-Mimi-chan, tôi không hiểu tại sao khi nhảy cặp với Boya, em lại tránh nhìn mặt bạn nam mà ngoảnh ra đằng sau!

-Em chịu hết nổi. Bữa nay, coi bộ Boya ăn hoành thánh chiên (gyoza) xong rồi mới đến tập hay sao đó.

Thấy mọi người cười ồ lên, ông thầy cũng đành cười ngao ngán. Cuối cùng, ông quay mặt sang phía Chiba và nói vắn tắt:

-Chiba-san ạ! Ông chưa bỏ cái thói quen hay nhìn xuống đất. Phải tự tin vào bước nhảy của mình mới được.

Đối với những học viên khác, ông thầy đều đặt cho họ những cái tên thân mật như Kon-san, Mimi-chan hay Boya ….nhưng đặc biệt đối với Chiba, ông lúc nào cũng gọi Chiba-san (ông Chiba) một cách nghiêm túc. Lý do là trong lớp học này, Chiba vì đã quá cái tuổi 50 nên được tất cả xem như bậc trưởng thượng.

Cả lớp xúm nhau kê tất cả bàn ghế vào chỗ cũ ở một góc phòng rồi bước ra cái hành lang đầy mùi bụi mốc giờ đây đã vắng tanh. Trời bên ngoài đang vây phủ bởi một lớp sương mù mịn nhưng đối với những khuôn mặt còn ướt đẫm mồ hôi thì nó lại rất dễ chịu vì đã đem hơi mát đến. Ra đến chỗ đường xe điện chạy ngang, trong khi đám bạn trẻ rủ nhau đi nhậu, chỉ có Chiba nói lời chia tay:

Nhóm bạn trẻ cũng cúi đầu, đồng thanh đáp “Sayaonara” với anh. Anh vẫy một chiếc xe màu đỏ có treo tấm biển ghi mấy chữ “Xe trống” ngừng lại. Quên cả sự có mặt của người tài xế, Chiba ngồi phịch xuống nệm xe và nói một mình;

Suốt một tiếng rưỡi đồng hồ mà phải liên tục theo dõi từng bước nhảy của mình, đối với Chiba là cả một sự lao động mệt mỏi. Hôm nay cũng vậy, anh cảm thấy các bắp thịt từ bắp đùi đến cổ chân đều tê cứng.

Người tài xế tắc-xi quay đầu nhìn anh và không dấu nổi vẻ ngạc nhiên rồi hỏi.

Chiba chỉ trả lời mơ hồ cho qua chuyện. Chả lẽ lẽ anh lại cho biết mình đến cái tuổi này mà còn ham đi học nhảy! Gần đây, khi vợ anh được giải thích là vì chân mình độ rày yếu đi rất nhiều nên mới đi tập nhảy để luyện cặp chân, nàng đã nhìn anh với vẻ không tin tưởng. Còn việc tập đánh gôn (golf) ư? Anh đã bảo bà ấy anh ghét gôn vì nó là một thú tiêu khiển mất nhiều thời giờ. Tuy thời trẻ có lúc anh từng học nó đấy nhưng rồi chiến tranh xảy ra nên không còn cơ hội đeo đuổi. Cũng không phải vì anh muốn dối già! “Bà nói cái gì? Bộ bà không thấy tôi còn trẻ chán hay sao?” Với một câu như vậy, anh đã tìm cách quất ngược lại bà.

- ….Mới năm ngoái thôi, dù bọn tôi không đi kiếm, khách cũng đi kiếm mình. Chứ như bây giờ, giữa đồng nghiệp với nhau mà cũng phải tranh giành khách. Không biết sang năm, tình hình kinh tế có khá hơn không? Huống hồ bọn tôi đều không có chân trong nghiệp đoàn …

Vừa lúc đó, Chiba cảm thấy sau ót mình đau nhói .Cái đau sắc đó đã chạy từ dưới mái tóc phía lưng rồi lan ra khắp tứ chi như ai vừa đổ một cái cốc đựng mực xuống nước và làm lan cái màu đen của nó ra bốn bên. Chiba bèn đưa tay nắm chặt lấy phía trên đầu gối để dằn lấy cơn đau.

“Nghề tài xế của mấy ông này chẳng qua là một kế sinh nhai. Nhưng hễ ai mở miệng phê phán nghiệp đoàn tức khắc sẽ bị họ đuổi cổ. Mình nào có khác chi ….”.

Cơn nhức đầu này không phải là cơn đau đầu tiên. Từ năm ngoái trở đi, nó đã đột ngột tập kích Chiba đến ba lần rồi. Nguyên nhân là gì thì anh đã rõ. Đã bị chứng mất ngủ mà lại vận động quá sức, nó đã đến một cách đột biến lúc huyết áp anh lên cao tới mức 200. Khi Chiba bị huyết áp tăng cao như vậy, nhất định lúc nào nó cũng kéo theo một cơn nhức đầu.

Người tài xế có lẽ không phải lo cho Chiba nhưng chỉ lo một sự cố rối rắm không khéo sẽ xảy ra trong chiếc xe mình nên nói tiếp:

Anh biết nếu nhắm mắt lại và hít thở điều hòa một đỗi thì như kẻ đang nhức răng được uống một liều thuốc giảm đau, cơn đau sắc này sẽ dần dần dịu xuống rồi ra đi, chỉ để lại một cái đau nhè nhẹ mà mình có thể chịu được và sẽ kéo dài đến khoảng một ngày sau đó. Chiba nhớ lại hình ảnh mẹ mình lúc qua đời vì chứng xuất huyết não ở cái tuổi 54. Bà đã ngả người vào cánh cửa kính một chiếc xe hơi rồi ra đi vĩnh viễn. Khi đi kiểm tra tim mạch lần đầu tiên, Chiba nhớ là bác sĩ đã hỏi xem trong gia đình anh có ai có tiền sử bệnh máu ứ trên não (nô-itsuketsu) hay không và căn dặn anh là bệnh này có nhiều sác xuất di truyền.

Lúc đó, vẫn cái bản tính thích đùa cợt, Chiba đã trả lời bác sĩ: “Nếu thế thì chắc tôi sẽ khỏi chết vì chứng ung thư! Tôi thấy lăn đùng ra vì xuất huyết não có vẻ khỏe thân hơn!”

Khi mẹ chết, Chiba không có mặt vì mãi đi chơi đêm. Việc mình bỏ ra ngoài đi lang bang trong giờ phút mẹ lâm chung là nỗi đau vẫn ám ảnh lòng anh mãi. Lúc bác sĩ báo cho biết anh có triệu chứng cao huyết áp, thực tình thì Chiba lại có xác tín mình sẽ chết cùng một kiểu với mẹ và tự dưng, lòng anh thấy vui vui.

Từ độ bước qua cái tuổi 45, với danh nghĩa duy trì sức khỏe, Chiba đã thử nhiều cách thức, từ việc mua đủ các loại y dược dân tộc cho đến các dụng cụ y khoa quái lạ để trở thành cái đích diễu cợt cho cả nhà, Chẳng những thử uống nước rau xanh chắt từ lá trúc còi (sasa) cho đến loại trà thuốc Bắc bằng cây cẩu kỷ (kuko), anh còn đặt cả máy sục bọt nước (Jaccuzi) giữa phòng tắm và máy mát-xa bằng điện trong phòng khách. (Để kích thích gan bàn chân) anh tập dẫm lên những thanh tre xanh (aodake), có lần còn kiếm một chiếc xe đạp cố định mang về. Nói chung, không giải pháp nào kéo dài được lâu. Kết cuộc là cái ghế mát-xa lẫn chiếc xe đạp cố định đều đã bị bàn tay của vợ anh quẳng vào nhà kho ngoài vườn. Bây giờ, vì muốn có hai bắp chân cứng cáp, anh mới tập khiêu vũ. Ngoài chuyện đó ra, mỗi ngày anh chỉ có thể dắt chó đi tản bộ nếu còn dư thời giờ.

Từ nhỏ, Chiba vẫn thích chó. Anh cũng không hiểu vì sao nữa. Có lẽ vì suốt thời niên thiếu, anh gặp cảnh cha mẹ bất hòa. Họ thường hay xung đột rồi lúc dẫn đến chuyện ly hôn, lúc đó anh vẫn còn là một cậu học trò tiểu học nên chỉ biết bày tỏ nỗi buồn của mình cho người bạn tâm sự duy nhất là con chó nhỏ anh nuôi.

Lúc bấy giờ, gia đình Chiba hãy còn sinh sống ở thành phố Đại Liên bên Mãn Châu. Ở Đại Liên thì vào cuối tháng 9, cây bên đường hầu như đã trụi hết phân nửa lá, bầu trời bị bao phủ bởi những dám mây màu chì trong nhiều ngày liên tiếp. Ở trường, Chiba không làm gì ngoài chơi đùa nghịch ngợm, còn đến giờ tan học, lại lủi thủi ra về nhưng không bao giờ chịu đi thẳng một mạch đến nhà. Lý do là anh cảm thấy chán ghét cảnh mẹ mình cứ ngồi nguyên một kiểu, cô độc như pho tượng đá trong gian phòng tối tăm vì bà không buồn thắp đèn. Ông anh trai đang học trung học khi về đến nhà đã lẳng lặng ngồi xuống cạnh bàn viết và âm thầm mở sách ra. Tuy còn nhỏ nhưng Chiba đã hiểu một cách chua xót rằng thái độ của ông anh là phương pháp để giúp anh chịu đựng được cảnh bất hòa giữa cha mẹ. Do đó, bản thân Chiba, dù về đến nhà cũng không vào gian tiền đường mà dấu cặp-táp bên dưới bờ tường rồi lại ra ngoài và đi lang thang không thiết đến giờ về. Vào lúc đó, con chó tạp chủng anh nuôi bao giờ cũng lon ton bám sau lưng chủ.

Anh vừa đưa chân đá tung những xác lá keo (acacia) khô bên đường vừa đưa mặt nhìn đăm đăm vào đám con nít Mãn Châu đang chơi trò nhảy dây, hoặc đi đến cái hồ mà nước vẫn còn chưa bị cái lạnh làm cho đóng băng, lấy đá ném vào một chiếc thuyền con cũ kỹ đang được cột vào thanh cọc. Tất cả chỉ là để cho qua thời giờ. Con chó lúc ấy cũng nằm bệt bên cạnh anh trong lúc đưa đôi mắt chăm chú nhìn về một điểm ở mãi đâu đâu. Tận đến lúc mặt trời sắp khuất, cậu bé con vốn mặc mỗi một chiếc quần sóc dài đến gối, dù cảm thấy cái lạnh tê cóng ngoài trời, vẫn chưa chịu quay bước về nhà. Chỉ vì cậu ta cảm thấy cay đắng khi từ căn phòng dành cho trẻ con của mình, cậu bị bắt buộc nghe những tiếng quát tháo của người cha dù ông mới ở sở về cũng như tiếng khóc sụt sùi của mẹ vọng đến.

Con chó nhìn vào khuôn mặt anh với đôi mắt ngơ ngác như chưa hiểu cơ sự. Nhưng chừng đó thôi cũng đã đủ để giúp cho cậu bé cảm thấy có cái gì ấm áp. Dù là ai đi nữa, có được một kẻ bên cạnh để bày tỏ nỗi niềm đã là quí hóa. Đến khi cậu lê bước để về nhà, con chó bên cạnh lại nhấc người lên theo, đầu và đuôi hơi rủ xuống, lẽo đẽo cách vài ba bước sau lưng cậu chủ.

Rốt cuộc cha mẹ cậu ly hôn rồi đã đến ngày bà mẹ cậu đưa hai anh em lên tàu về nước để nương tựa gia đình người chị của bà hiện sống ở thành phố Kôbe. Thời điểm đó là khoảng tháng 5 khi trên những cây keo trên đường phố Đại Liên, hoa đã mãn khai. Những cánh hoa trắng toát bắt đầu bay trong gió như đang múa và tản mác rơi trên những lối đi. Khi những chiếc rương (trunk) đựng hành lý của họ được chất xong trên chiếc xe thổ mộ, Chiba đã ngoảnh đầu nhìn ngôi nhà cậu từng sống và để ý thấy con chó mình nuôi đang đứng trên bục cửa, buồn bã ngẩng mặt lên nhìn về hướng mình. Đến khi ông đánh xe người Mãn quất mạnh roi ra hiệu khởi hành, con chó bèn bước tới năm sáu bước như định đuổi theo xe, nhưng sau đó đã dừng lại và ra chiều bỏ cuộc. Đó là cái lần Chiba vĩnh viễn chia tay con vật vì kể từ đó, anh không bao giờ gặp lại nó nữa.

Con chó thời ở Mãn Châu tên là Kuro (Mực). Từ lúc trưởng thành mãi đến về sau, Chiba vẫn giữ thói quen nuôi chó. Anh không thích chó Tây phương mà cũng chẳng thích loại chó nhà nòi. Với anh, chó yêu thích phải là những con tạp chủng (lộn giống) thiếu điều thiên hạ muốn đem đi vứt. Bởi vì những con chó như thế sẽ gợi anh nhớ tới ánh mắt của Kuro – con chó đầu tiên này– vào buổi chiều cuối thu năm xưa, đã nhìn anh đăm đăm trong cái công viên đầy xác lá của thành phố Đại Liên.

Từ ngày cưới nhau đến giờ, Chiba vẫn thường có những cuộc đấu khẩu với vợ chung quanh chuyện nuôi chó. Hồi mới kết hôn, anh đã để ý rằng nàng không phải là người yêu thích động vật. Ví dụ nàng đã không hài lòng khi thấy vào những ngày mưa mà Chiba lại dắt chó vào trú trong gian tiền đường hay cố ý sớt bớt những món ngon nàng vừa nấu để dành cho chó ăn.

-Anh chịu khó quét dọn nhà cửa cho em tí coi! Em không chịu nổi cảnh lông chó dính đầy ngoài gian tiền đường hay để nó làm vấy bẫn khắp nhà đâu đó!

-Chó cũng là một sinh vật nên tài nào tránh khỏi! Tối trời mưa nó cũng biết lạnh chứ em. Thôi cũng được đi. Kể từ ngày mai, anh sẽ phụ trách việc quét dọn gian tiền đường.

Nói là nói vậy như Chiba đã không giữ nổi lời giao ước quá hai ngày. Vợ anh phê bình anh đã yêu chó một cách ích kỷ theo ý mình (etekatte) và những cuộc cãi lẫy trên vấn đề đó giữa hai người đã kéo từ năm này qua tháng nọ, nhưng có cái lạ là, trong nhà anh không bao giờ vắng bóng những con chó lai căng như vậy. Con Shiro (Bạch) hiện tại cũng là một con chó tạp chủng mà một buổi chiều mùa xuân cách đây 13 năm, trong lúc tản bộ, anh đã phát hiện ra mấy anh em chó con đang được để trong một cái hộp bằng giấy bìa trước cửa tiệm bà hàng sữa và đã xin một con mang về nuôi.

Một ngày cuối xuân, trong lúc đang làm việc, bỗng Chiba nghe con Shiro húng hắng ho.

-Anh lạ chưa kìa! Nó chỉ ho hen chứ có gì khác đâu. Kiểu đó chắc là tại tuổi già thôi.

Anh bèn xỏ guốc làm vườn (niwageta) và đi về phía cái chuồng chó. Anh thấy con Shiro đang nằm gục đầu trước một vật thiết kế bằng nhôm dùng để đựng nước và chỉ quẫy đuôi mừng như thể làm một nghĩa vụ khi nhác thấy bóng anh. Vừa lúc đó, nó lại cất lên hai ba tiếng ho khan có vẻ khác thường. “Mình xin con chó nầy về cũng đã được13 năm. Như thế thì so với tuổi con người, nó cũng phải 75 rồi đấy!”. Vào thời điểm mà Shiro đạt đến lứa tuổi tương đương với anh, một hôm say xỉn trở về nhà, Chiba mới ra ngoài vườn sau, xoa lên đầu nó và nói như tỏ ý khích lệ: “Này bạn đồng niên! Tao với mầy cũng đã trải qua khá nhiều nỗi thăng trầm rồi ấy nhỉ?”. Đến khi nó được thêm vài tuổi nữa, có lúc anh lại đùa: “Ông tiền bối của tôi ơi! Chúng mình cùng cố gắng nhé!”. Giờ đây, về tuổi tác nó đã vượt xa anh và trở thành một lão khuyển già thực sự. Lúc nào nó cũng ra nằm phơi nắng nhưng bước chân nay đã chậm chạp lắm rồi và đôi tai có lẽ cũng bắt đầu nghểnh ngảng vì khi anh không gây ra tiếng động mạnh thì nó cũng chả buồn mở mắt nhìn.

Anh lấy tay nựng nhẹ dưới cằm chó rồi nhìn ra cái ao con trong vườn. Lâu lắm không ai mó tay chăm sóc nên nước trong ao đục và đã ngả sang màu đen. Những cọng sen loại sen kiểng (hachihatsu) vừa ra búp và mấy chùm rễ sen màu nâu sẫm của nó bắt đầu chìa ra tứ phía. Một cái thây cá vàng đang nổi trên mặt nước và bên dưới bóng những cái búp đó. Khoảng chừng hai ba năm nay, anh cũng cho thả cá vàng vào trong ao, Có cái là khác với nuôi chó, anh không theo dõi kỹ mà chỉ lâu lâu rải cho đám cá ít thức ăn. Anh nghĩ có thể nước ô nhiễm đã bằng cách nào đó thấm vào được trong ao, nhưng khi xem kỹ thì lại không phải thế. Có khi cái ao này đang chết dần cũng vì nó đã đến tuổi rồi.

Con cá vàng ấy mặt ngửa lên trời còn bụng thì phình to một cách dị thường. Có lẽ nó đã chết được hai, ba hôm vì những cái vẩy trước đây vàng óng giờ đã chuyển sang bạc thếch. Chiba chợt nhớ đến câu nói của một người bạn có lần đã tâm sự với anh rằng giống cá con medaka (killifish)[4] là sinh vật duy nhất không làm mình liên tưởng đến sự chết. Ngay lúc đó, anh đã không có phản ứng gì về câu nói của người bạn nhưng sau này mới thấm thía rằng cái Chết của một sinh vật nhỏ nhoi nào cũng có thể ảnh hưởng đến tâm lý con người rất nhiều khi họ đến một lứa tuổi nào đó.

Anh mắc sợi dây xích dùng khi đi tản bộ vào cái vòng trên cổ con chó và nói:

Hai thầy trò dắt nhau ra khỏi nhà nhưng Shiro không còn có thể bước đi với những bước chân nhẹ nhàng, láu táu như hồi con trẻ. Nó hơi loạng chạng khi phải tiến về phía trước và chưa gì đã thở dốc. Đôi khi nó đứng bên vệ đường và đưa mũi ngửi hay dừng lại đâu đó để rịn ra vài ba giọt nước tiểu, rồi lại cất lên những tiếng ho rất đáng lo ngại.

Chiba dắt Shiro đến một y viện nhỏ chuyên trị cho thú vật, nơi anh vẫn cho nó chích ngừa bệnh chó dại. Người thú ý trẻ tuổi đang ngồi một mình, hai tay áo kiểu thể thao xắn lên cao. Có lè vì phòng khám vắng khách, ông ta đang đọc một tạp chí “manga” trên bìa có vẽ bức tranh khỏa thân.

-Để tôi lấy máu xem thử. Có thể nó lại mắc chứng sán chỉ (hiariya, filariasis) nữa đây!

Nỗi lo lắng to lớn nhất của Chiba cũng là cái bệnh sán chỉ này, một bệnh truyền nhiễm thường đến từ ruồi nhặng và hay lây qua chó. Thường thì mỗi năm anh phải đem nó đi chích ngừa một lần nhưng độ rày Shiro đã quá già yếu, không thể nào chích những loại thuốc cực mạnh cho nó nữa.

Nhìn Shiro bất chợt bị đẩy lên bục khám, Chiba thấy sao mà tội nghiệp quá thể. Nó không khác gì một cụ già bị người nhà lôi kéo đến phòng mạch cho bác sĩ kiểm tra sức khỏe và sắp sửa phải cởi truồng trước mặt họ. Cả bác sĩ lẫn anh đều nói “Không có chi đâu!” (Yoshiyoshi!) như để trấn an con vật khi ấn nó nằm xuỗng. Shiro cũng gầm gừ như kêu đau khi người thú ý đâm mũi kim tiêm vào mông nó.

- Đúng như tôi đã tiên đoán, nó lại bị mắc sán chỉ rồi đấy ông! Vì đã quá già nên tôi không thể cho nó thuốc cực mạnh được. Phần khác, bệnh của nó cũng là do tuổi tác đấy!

-Nếu khỏe thì khoảng mười năm. Cho nên phải nói là con chó của ông nhà thuộc vào hàng sống lâu rồi đấy! Trong số những con chó tôi biết, có con còn sống đến hai mươi năm cơ. Nhưng đó là một loại chó kiểng nuôi trong căn hộ.

-Như vậy thầy ráng giúp con Shiro nhà tôi sống đến hai mươi năm để nó còn lãnh được chức vị “Công dân danh dự của khu phố” nghe! Và xin thầy làm ơn tiến cử cho nó nữa.

Vừa dắt con chó già trên mặt còn chưa nguôi vẻ kinh sợ đi về nhà, Chiba vừa nhớ lại quang cảnh một buổi chiều xuân khi anh được thấy con Shiro lần đầu. Hôm đó, trong một cái hộp giấy bồi đặt trước hiên một tiệm bán sữa nơi có ánh nắng chiều đang dọi tới, anh đã thấy tất cả bốn chú cún con đang nhìn về phía mình. Đang đi ngang qua đó, bỗng dưng Chiba đã dừng bước lại và nhìn vào bên trong hộp giấy. Anh thấy có một con giống như cuộn chỉ trắng nhưng một bên mắt lại có một túi mỡ nhỏ (meyani) sắp vỡ trồi ra như hột lẹo, đang bò. Dù một bên mắt bị thương tật như vậy nhưng con chó ấy vẫn vẫy đuôi liên hồi thiếu điều làm cái đuôi suýt đứt ra và rớt đến nơi.

-Tôi biếu ông đó. Chọn con nào ông thích đi! Nhưng con này coi bộ không được đâu. Mắt toét thế kia!

-Nhưng chính vì điều đó mà tôi thích. Tôi xin nó có được không?

Như thế, Shiro đã được anh đem về nhà. Thêm một lần nữa, khuôn mặt người vợ đã lộ ra sự bất mãn. Mỗi ngày Chiba đều cho nó uống dầu cá (kanyu)[5] nên sau đó, mắt nó đã lành.

-Em chán ngấy rồi. Giống chó này chẳng những không biết giữ nhà mà còn gây ra nhiều điều phiền phức.

Shiro lúc nào cũng là mồi dẫn hỏa của những cuộc cãi vã giữa hai vợ chồng. Thực ra, Shiroi thuộc một giống gió rất thân thiện với người, ngay khi gặp những con buôn đến gạ gẫm, có khi thúc ép người ta mua mua hàng (oshiuri), chẳng những nó đã không sủa mà con quẫy đuôi chào mừng. Khi được dắt đi tản bộ, đến trước một ngôi nhà nào đó, nó có thể bất ngờ ị một bãi, còn như khi tháo vòng cổ cho nó tự do thì nó thể bỏ anh tại chỗ, lủi đi đâu mất, hai ba hôm sau vẫn chưa vác mặt về. Những dịp đó, anh đã nhận không biết bao nhiêu cú điện thoại với lời lẽ trách cứ, ví dụ “Con chó của ông đang định léng phéng với con chó Tây thuần chủng nhà tôi và gây phiền phức cho chúng tôi”. Chiba không biết làm gì hơn là gập người trước ống nghe và xin lổi không biết bao lần.

-Nếu anh muốn nuôi chó, hãy kiếm con chó nào thông minh mà nuôi. Đừng nuôi chi cái giống chó khật khùng và không được việc như con nỡm này!

Con Shiro đã theo dõi những cuộc cãi vã giữa vợ chồng Chiba từ bên kia tấm kính cánh cửa trổ ra phía vườn với cặp mặt buồn bã và đầy trách móc. Với bản tính của một người như Chiba, anh không thể nào nuốt trôi cái lập luận “Hễ không dùng được việc thì vứt bỏ” của vợ mình. Xưa kia, anh có lần mua lại một chiếc xe Austin cũ để đi lại. Anh đã dùng chiếc xe đó suốt hai năm trời, làm được biết bao nhiêu công chuyện và từng phục vụ vợ mình cùng gia đình không biết bao lần. Những lần leo dốc, chiếc xe chất người đầy như mắm đã phải phát ra tiếng thở hào hển giống một người đang lên cơn suyển.

-Anh nè, sao mình không ngưng xài cái xe cũ này và mua một cái xe mới hở anh?

Nghe vậy Chiba đã thật sự nổi cơn thịnh nộ. Anh nghĩ rằng cái xe đã ì ạch chở cả gia đình leo lên con dốc đến độ phải thở hào hển như bấy lâu nay, phải chăng là hình ảnh của chính mình từ trước đến giờ. Không, chuyện vứt xe ư, anh không thể nào làm được. Và trong khi ương ngạnh chống cự vợ như vậy, anh đã khiến cho cuộc đấu khẩu bùng nổ giữa hai người.

-Ai lại đi nuôi cho Tây thuần chủng làm gì! Phải không hở, Shiro?

Cãi vã xong, anh bèn ra ngoài vườn. Cũng giống như một cuồi cuối thu năm xưa ở Đại Liên, giờ đây người bạn anh có thể tâm sự cùng, chỉ là con chó này. Shiro co rúm lại, đầu cúi thấp như sợ hãi và liếm lấy bàn tay anh.

-Đã đến cái tuổi này, cớ sao cậu còn bày đặt đi học khiêu vũ nhỉ?

Mỗi lần bị bạn bè chế diễu như thế, Chiba bao giờ cũng trả lời nửa đùa nửa thật:-

-Đến một cái tuổi nào đó, chỉ có khiêu vũ mới cho phép mình được các cô gái trẻ ôm trong vòng tay thôi, đúng không nào?

Dĩ nhiên trong khi học nhảy, nếu buổi tập kéo dài hai tiếng đồng hồ thì trong cả hai tiếng ấy, anh phải hết sức tập trung để nhớ những bước nhảy phức tạp và không có lấy một phút nghỉ ngơi nên làm gì anh được thảnh thơi để có cảm giác là mình đang nhảy cặp với một người khác phái. Những lần nhảy với Mimi-chan hay các bạn nữ khác, anh chỉ xem họ giống như một điệu nhạc hay đôi giày đánh bóng véc-ni (enamel paint), vốn là những dụng cụ cần thiết cho khiêu vũ.

-Ông Chiba! Nhớ ép phần hạ bộ sát chút nữa cho tôi nhờ! Phải đưa chân của mình len vào giữa hai chân bạn nữ mới được.

Nghe những lời chỉ dẫn gay gắt của ông thầy với Chiba mà nội dung nhiều khi có thể làm cho họ nghĩ đến những chuyện kỳ cục khác, nhưng chẳng một học viên nào dám cười và anh cũng chẳng thấy có gì bất thường. Ngay cả lúc Chiba đưa bắp đùi mình chèn thật mạnh giữa đôi chân người đàn bà, anh vẫn không có cảm giác gì khác lạ.

Rốt cuộc khi đã nằm lòng những bước nhảy khó khăn, anh bắt đầu âm thầm thích thú khi ngửi được cái mùi mồ hôi phả ra từ thân thể những cô bạn nhảy trẻ trung chỉ đáng tuổi con mình.

Khi đám học viên, kẻ học Waltz nhảy Waltz, kẻ học Tango nhảy Tango, đã đi hai đến ba vòng quanh căn phòng rộng dùng làm lớp học và đã xong một bản, thì mồ hôi bắt đầu rịn ướt trên cần cổ của Mimi-chan, một cô gái tuổi vừa mười chín. Từ làn da hồng tươi lên vì chưa hết phấn khích của nàng, một làn hương hòa quyện mùi phấn son trang điểm và mùi mồ hôi đã dậy lên mũi anh. Trong khi khuôn mặt của vợ anh hơi đẫy, còn cần cổ và cằm hằn những nếp nhăn, người con gái này, với độ tuổi chưa đến hai mươi, còn có thể toát ra một mùi mồ hôi quyến rũ từ chỗ đó. Anh đã hít nó thật nhẹ để ngay cả ông thầy đang theo dõi cũng không thể để ý. Có lúc anh thấy mình như đang thưởng thức được một khoái cảm đê mê đến độ đầu óc choáng váng. Thế rồi, sau khi cái ảo giác ấy từ từ lui bước, anh bắt buộc phải ý thức trở lại rằng mình là một ông già tuổi đã quá năm mươi.

Một khi đã hoàn toàn làm chủ bước nhảy của mình, Chiba bắt đầu lưu ý đến ông thầy khi ông nhảy với các học viên nữ cũng như nam để chỉ đạo họ, để rồi sau đó chìm đắm vào trong những hình ảnh tưởng tượng mà anh đang vẽ ra trong đầu. Khi dạy cho học viên bước nhảy Tango khuôn mẫu, ông thầy đã làm những động tác thật mạnh khi lắc cần cổ hay xoay người. Nó khiến Chiba liên tưởng đến cảnh co giật như lên kinh phong khi người ta đang làm tình. Còn khi nhìn Mimi-chan và các bạn nhảy Waltz trong động tác nghiêng vai lả đầu với đôi mắt si mê như kẻ mất hồn, anh tưởng chừng họ đang thực sự ở trong một trạng thái yêu đương. Anh lại để ý là khi anh nhảy với những bạn nữ mà mình không quan tâm, bước nhảy của hai bên đều không được đẹp mà cử động bàn tay họ lại cứng nhắc. Đến khi khóa học tròn được một năm, chỉ qua cách nhảy của các cô, Chiba hầu như đã đo lường được mức độ gần gũi và tình cảm của mỗi bạn nữ đối với anh.

Dĩ nhiên là anh giữ kín cảm tưởng đó cho riêng mình.Chẳng hạn những bí mật như việc một người đàn ông quá tuổi năm mươi như anh đã nghĩ gì khi ngữi mùi mồ hôi của cô gái trẻ Mimi-chan. Thế nhưng, khi buổi tập dượt chấm dứt, anh vẫn cùng họ xếp dọn bàn ghế vào chỗ cũ rồi bước theo cái hành lang vắng vẻ ra ngoài để đi về. Đến con đường lớn, anh vẫn cúi đầu thêm lần nữa để nói “Sayonara” đáp lại lời chào từ giã của đám bạn trẻ hãy còn muốn đi uống với nhau một chầu.

Thời gian trời sắp vào hè, những cơn ho của Shiro càng ngày càng nặng. Vì không thể bắt nó chịu những mũi thuốc cực mạnh, viên thú y đành cho nó uống một loại thuốc nước (sirup) vốn không mấy hiệu nghiệm. Con chó suốt ngày cứ nằm dưới bóng râm, đôi khi lại đứng dậy, đi liêu xiêu ra phía bờ ao, uống xong hớp nước từ cái ao nọ rồi lại cất tiếng ho. Trên ao, một cuống sen đã trổ hoa dưới một khung trời nóng đến ngột ngạt.

Một buổi sáng cũng oi bức đến thế, anh chợt bị vợ đến đánh thức:

Từ trên giường, Chiba lờ mờ nhìn thấy khuôn mặt của vợ mình hiện ra. Hãy còn đang ở trong một trạng thái mông lung, anh vẫn chưa kết nối được hình ảnh mạnh khỏe của người anh và hai tiếng”hấp hối” vừa rồi. Anh chỉ lẩm bẩm đủ cho vợ nghe: “Bà làm gì lại ăn nói bậy bạ thế nhỉ?”

Nhưng rồi anh cũng vội xỏ chân vào đôi giày, vượt qua người vợ để bay ra khỏi cửa.Khu nhà anh thường là nơi tắc xi không bao giờ chịu chạy qua nên hôm nay anh cũng chẳng thấy bóng xe nào. Ngày vừa mới bắt đầu nên đại lộ hãy vắng vẻ. Đằng trước các cửa hiệu anh còn thấy đặt vài cái xô nhựa màu xanh. Rốt cuộc Chiba cũng bắt được một chiếc tắc-xi nhưng chiếc xe cứ chạy chậm rì, mỗi lần gặp tín hiệu giao thông, nó lại dừng lâu lắc. Lúc ấy, Chiba bèn nhớ lại giây phút mẹ anh qua đời vì chứng ứ huyết não. Lúc đó anh đang đi chơi ở đêm bên ngoài nên không chứng kiến được cảnh lâm chung của bà.

Đến bệnh viện, Chiba nhận ra hai cô cháu con người anh đang ngồi khóc.Mờ sáng hôm nay, ông bố của hai cô đột nhiên ói ra một lượng thật nhiều máu và đã được chở ngay vào đây. Xen kẻ bằng những tiếng khóc nức nở, hai cô vừa kể thêm rằng khi đến bệnh viện ông bố còn thổ huyết thêm hai lần nữa và trong mấy lần này, ông cũng mất rất nhiều máu.

Trên sàn của phòng bệnh, anh thấy đôi chỗ hãy còn nhưng vết máu bầm đen. Dưới cái bồn rửa mặt, ai đó đã đặt mấy cái khăn lau được cuộn tròn và hãy còn lem luốc những bệt máu. Hai bác sĩ, hai nữ khán hộ và bà chị dâu đang túc trực quanh giường như muốn che chở cho người bệnh. Bên cạnh giường, anh thấy có đặt cột truyền máu lẫn bình bơm dưỡng khí. Khi biết người em trai của con bệnh vừa tới nơi, ông bác sĩ lớn tuổi bèn đưa mắt ra hiệu mời Chiba ra hành lang nói chuyện:

Ông bác sĩ đưa tay trỏ về phía yết hầu của mình và giải thích. Số là mạch máu trên thực quản đã nổi lên một u bướu (kobu). Nhân vì cái u đó bục rách khiến máu cứ tuôn ra và không cách nào cầm lại được.

-Tôi đã chườm vào chỗ đó một túi nước đá nhỏ như giải pháp cấp cứu nhưng không hiểu sẽ còn hiệu lực đến khi nào. Tuy nhiên, nếu để nó cả ngày lại ở đó lại sẽ có nguy cơ phá hỏng lớp niêm mạc của thực quản. Bề gì, cuối cùng chúng tôi vẫn phải lấy cái túi nước đá ấy ra.

Vị bác sĩ già vừa nói vừa nhìn vào mắt Chiba như muốn thăm dò một điều gì.

-Phải. Nhưng ca mổ như vậy thì ngay trên thế giới, ngày nay vẫn chưa có nhiều tiền lệ. Chỉ có Bệnh viên A là có vị giáo sư chuyên trị liệu kiểu này. Thế nhưng...

Thêm một lần nữa, ông bác sĩ già đưa mắt nhìn Chiba như dò hỏi. Hình như Chiba cũng đã nắm được một cách rõ ràng điều ông ta không thể tỏ bằng lời. Có lẽ ông bảo là:“Giải phẫu thì cực kỳ nguy hiểm đến tính mệnh nhưng ngoài giải phẫu ra, chúng tôi không thấy giải pháp nào khác!”.

-Xin bác sĩ giúp cho. Mình có thể nào mời ông giáo sư ở Bệnh viện A tới đây không ạ?

Chiba nói thế như đang thay mặt cho người con trai của bệnh nhân, giờ này vẫn chưa tới kịp. Cậu ta đang làm việc tại đài phát thanh tỉnh Hamamatsu, sau khi nghe tin khẩn đã vội đi ngay nhưng hiện vẫn còn trên đường.Trong khoảng thời gian ấy, với tư cách là người đàn ông duy nhất trong gia đình đang có mặt, Chiba bắt buộc quyết đoán mọi việc.

Chiba ghé lại đầu nằm ông anh lúc ấy thân hình đã phủ toàn ống cao su và kim chích. Người bệnh vừa mất tới ba lít máu, đang ngửa đôi mắt lạc thần nhìn lên những điểm nào đó không biết ở trên trần nhà và hình như không nhận ra sự hiện diện của đứa em trai cạnh bên. Cô khán hộ không ngừng đo huyết áp còn bác sĩ thì cầm ống nghe để kiểm tra tiếng tim đập lúc bấy giờ đã yếu đi nhiều.

Đối với người anh lớn hơn mình ba tuổi, Chiba chưa một lần nghĩ là sẽ có ngày anh đột nhiên nhìn thấy ông ta trong trạng thái nguy kịch như bây giờ. Anh cứ ngỡ một người anh nổi trội hơn mình trên mọi phương diện thì cả tuổi thọ ắt cũng sẽ dài lâu hơn mình mới phải. Anh không thể nào chấp nhận cái hiện thực là một người anh như ông lại đang đứng giữa hai lằn sinh tử. Anh ấy chẳng những thông minh, đứng đắn mà còn leo lên được một địa vị cao sang trên nấc thang xã hội. Thế nhưng, những điều đó nào đáng để cho một đứa em trai như anh phải quan tâm. Anh chỉ thấy anh mình là con người từng chia sẻ với nhau nỗi buồn thời thơ ấu phát sinh từ cuộc sống bất hòa giữa cha mẹ họ trong ngôi nhà lạnh lẽo vào những ngày cuối thu ở thành phố Đại Liên. Chiba biết là thay vì lang thang ngoài đường như mình để khỏi nhìn thấy khuôn mặt u ám và hình ảnh bất động như pho tượng của người mẹ trong căn phòng tối, ông anh ấy đã nhẫn nhục ngồi lại trước bàn viết, mở quyển sách giáo khoa ra và chúi mũi vào nó. Trước khi rời khỏi căn phòng bệnh nhân, Chiba còn thì thầm một câu nói vừa vọng lên từ đáy lòng mình: “Đừng nhé nghe anh! Em không thể để anh chết đâu!”.

Ngoài hành lang bệnh viện, vợ anh đang ngồi một mình trên ghế. Chiba tiến lại gần bên cạnh. Anh cho nàng biết là bệnh ông anh đang nguy kịch và cần phải mổ. “Nếu như không cứu được “ổng” thì anh phải mồ côi mất thôi!”. Anh chợt thấy vợ anh phản ứng bằng một biểu cảm trên khuôn mặt giống như dở khóc dở cười và nàng hạ thấp giọng: “Con nít thì mới gọi là “mồ côi” chứ! Sao anh không biết dùng chữ cho đúng!”.

Anh bèn gật đầu và nói “Ừ phải!” rồi đi về phía cái máy điện thoại công cộng màu đỏ đặt ở một góc hành lang. Vì sáng hôm nay vội vã ra khỏi nhà rất sớm nên anh phải gọi về để dặn dò đôi điều cho người giúp việc có nhiệm vụ đến trông nhà.

-Con Shiro coi bộ không được ổn, ông ạ. Nó nằm bệt suốt ngày không động đậy. Mà hơi thở cũng khó khăn.

-Đã liên lạc với thú y chưa đấy? Hãy gọi ông ấy ngay cho tôi! Gọi liền đi nhé!

Anh trở lại chiếc ghế nơi bà vợ đang ngồi và báo tin là con Shiro chắc sắp chết nhưng nàng vẫn giữ im lặng.

Anh những muốn trả lời rằng “Bệnh tình ông anh dĩ nhiên là quan trọng, nhưng đối với tôi, sức khỏe của con Shiro cũng quan trọng không kém!”. Không biết vì sao, anh đã ngậm được câu ấy lại trong miệng. Vợ anh nào biết đến ánh mắt của con chó tạp chủng đã nhìn đăm đăm vào anh thế nào trong cái công viên ở Đại Liên, khi anh hãy là một đứa bé con!

Sáng hôm sau, khi về được đến nhà, Chiba đã mệt nhoài. Tám tiếng đồng hồ trong lúc cuộc giải phẫu diễn tiến, anh đã phải túc trực, lúc thì ở đằng nhà gia đình người anh, lúc thì ở bệnh viện. Đến khi có người thay phiên, anh mới ngả lưng xuống ghế để ngủ gà ngủ gật đôi chút. Chưa gặp người đến trông nhà, anh đã vội vàng ra sau vườn, đến cái chuồng chó xem sao. Thì đã thấy Shiro đang nằm lăn ngang qua một bên, bốn chân duổi thẳng và lim dim như đang ngủ ở bên ngoài cửa chuồng. Bụng nó vẫn thoi thóp, phồng lên xẹp xuống như làn sóng vì hơi thở khó khăn. Khi đôi mắt lờ đờ kia nhìn thấy Chiba, nó đã cố gắng quẩy đuôi mừng nhưng không còn đủ sức để đứng dậy nữa.

-Thôi thôi, được rồi, được rồi! Mầy cũng không cần phải quẩy đuôi đâu!

Trong cái ao nước đục đen lại có thêm một thây cá mới. Con cá vàng này cũng nằm chết trong tư thế ngẩng mặt lên trời. Bụng nó cũng chương lên một cách dị thường và riêng cái bụng ỏng đó đã đổi sang một màu trắng bệt. Tư thế ngẩng mặt nhìn trời của con cá chết với cái dáng nằm nghiêng của con Shiro làm như có cái gì tương tự!

Người thú y đến nhà với hai ống tiêm thật to. Ông chích vào cái mông con vật đã lem luốc như dính đầy bùn, nhưng lúc đó, Shiro đã không kêu lên được tiếng nào nữa.

-Chà! Con chó đã quá già. Thôi, ông hãy xem như nó đã đến tuổi trời.

Tuy miệng nói thế nhưng người thú y trẻ coi bộ không tự tin chút nào.Giọng ông ta chợt khàn đi:

Khi người thú y đã ra về, Chiba bèn bế con chó lên với mục đích kiếm một chỗ thoáng gió đặt nó nằm nghỉ.Vì bệnh đã làm con chó mất hết khí lực nên Chiba cảm thấy thân thể nó như đang trì nặng trong cánh tay anh. Sau khi đặt Shiro xuống một chỗ có bóng râm, anh đã đút ngón tay vào mõm chó để cạy ra và nhỏ những giọt sữa bằng cái bơm cao su (spuit)[6] vào giữa hai hàng lợi đỏ hồng. Thế nhưng con chó không còn sức để tiếp nhận thức ăn. Chất dịch trăng trắng ấy đã bám lên hàm râu của nó và chảy xuống, bẩn cả đầu gối anh.

Ánh mặt trời chói chang. Chung quanh những khóm hoa thu anh thảo (cosmos) nở được nửa chừng, cỏ dại đã mọc dài ra và trông thật bẩn thỉu vì nơi đây là nơi con chó mắc bệnh thường ra nằm. Nhìn đám hoa thu anh thảo, Chiba hồi tưởng về biết bao nhân vật và sinh vật anh từng gặp gỡ trong cuộc đời mình. Thế nhưng, trong đám đó, số người anh có duyên nơ và số sinh vật anh có duyên nợ quả cực kỳ ít. Người mẹ quá cố của anh. Ông anh đang nằm trong bệnh viện. Cũng như con Kuro tạp chủng từng nhìn anh trong công viên. Rồi đến Shiro, con chó đã sống với anh suốt 13 năm trời! Nhất định tất cả đều có duyên nợ với anh. Mấy ngọn gió đang thổi qua làm đong đưa những cọng hoa thu anh thảo và một con nhặng vàng (kinbae) đến bám dưới cằm con chó bệnh. Nhưng lúc đó thì Shiro đã chết!

Đôi mắt con chó vẫn còn mở lim dim như đôi mắt mà mới đây anh hãy còn thấy. Thế nhưng tiếng thở khó khăn và cử động phình lên xẹp xuống ở phần bụng của nó thì đã ngưng hẳn. Duy chung quanh mép con vật, hãy còn dấu vết vài giọt sữa trắng vừa khô bám trên hàm râu. Vừa đưa tay vuốt mắt Shiro, Chiba đã để cho những giọt nước mắt của mình tự tuôn rào.

Như đoán biết có chuyện gì quan trọng vừa xảy ra, bà vợ của anh đã chạy ra vườn. Sau khi ngồi xuống bên cạnh anh và giữ im lặng trong một đỗi lâu, bất chợt nàng nhỏ nhẹ nói:

Buổi chiều hôm đó, sau khi đã thắp nhang và bày hoa tươm tất chung quanh chỗ Shiro nằm, anh mới tất tả đến bệnh viện. Ông anh vẫn còn đang nằm đằng sau một lớp màn nhựa vi-nin (vynil) trong suốt, vây quanh bởi máy thở dưỡng khí cùng bình tiếp máu và đang ngủ li bì. Tuy vậy tiếng thở trong lúc ngủ có vẻ khá đều đặn. Vị bác sĩ già đang đứng bên cạnh và sau khi đặt ống nghe mạch để chẩn đoán, đã thì thầm với anh rằng nếu tình trạng ổn định như thế này tiếp tục cho đến chiều mai thì con bệnh sẽ có hy vọng qua khỏi. Nghe xong câu nói ấy, cả người Chiba lại cảm thấy cái mệt mỏi bấy lâu như ùa ra một lượt làm anh phải ra ngoài hành lang ngồi nghỉ trên một chiếc ghế. Lúc ấy, bỗng anh lại cảm thấy cơn đau đầu bắt đầu nhói trở lại đằng sau ót rồi lan rộng ra như một giọt mực vừa nhỏ xuống và đang hòa tan trong nước. Vừa sụp mi mắt lại lim dim, Chiba vừa nhớ đến câu: “Con Shiro đã chết thế cho anh hai” mà vợ anh vừa nói. Anh bèn thủ thỉ với linh hồn con chó: “Shiro ơi! Thế nào tao cũng sẽ kiếm một cánh đồng hoa thật đẹp để làm mộ cho mầy!”

-Endo Shusaku, Gojuussai no otoko, Toàn tập Endo Shuusaku, do Nxb Shinchô (1999). Quyển thứ 8 /15, trang 203 đến 216. Nguyên tác Nhật ngữ.

-Endo Shusaku, Gojuussai no otoko, do bà Minh Nguyen-Mordvinoff dịch sang tiếng Pháp dưới nhan đề Un homme à cinquante ans trong Tuyển tập Une femme nommée Shizu (Người đàn bà tên Shizu) do Nxb Denoel in và phát hành trong Collection Folio, năm 2000, trang 83-107. Bản ngoại văn tham chiếu.

[4]Không rõ người ấy là ai nhưng medaka là một loại cá nhỏ và đặc biệt đẹp thường thấy ở Mãn Châu và đã được tác giả nhắc đến trong nhiều tác phẩm khác.

[5]Ý nói dầu gan cá thu (tuna) hay cá tuyết (cod fissh) vốn có nhiều vitamin A và D, tốt cho mắt.

[6]Spuit (đọc là supoito) nguyên tiếng Hà Lan.

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài Gòn trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ý của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rõ nguồn lấy từ www.erct.com