Ngồi trong chiếc xe buýt đi Unzen, Nose vừa nhấp sữa tươi[1] vừa đưa mắt nhìn mông lung về phía mặt biển đang chìm dưới màn mưa dày. Biển nằm ngay bên dưới con đường lớn chạy men theo nó. Trên đó, những đợt sóng buốt giá làm như mệt mỏi vì cứ phải tấp mãi vào bờ.

Xe vẫn chưa chuyển bánh dù đã quá giờ dự định khởi hành. Cũng vì chuyến xe chạy nối từ Nagasaki vẫn chưa đến, bác tài vẫn chưa cho máy nổ và đành kháo chuyện với cô hướng dẫn viên. Dù vậy, đám khách giỏi chịu đựng đang ngồi đó vẫn áp mặt vào kính cửa sổ mà không lộ vẻ bất mãn. Bên ngoài, vài bóng người khách đi chữa bệnh bằng nước khoáng mặc chiếc áo khoác dày kiểu Tanzen (Đơn Tiền) của vùng Keihan (Kyoto Osaka) còn đầu che dù mượn tạm của lữ quán, đang họp thành nhóm bước đi trong mưa sương. Trước hiên các tiệm bán sản vật địa phương, anh thấy có bày mấy món đồ thủ công làm bằng vỏ sò ốc và các phong mứt đậu (yôkan) nhưng chẳng có người mua. Nose đóng lại nắp bình sữa tươi và chậc lưỡi nghĩ thầm: “Cảnh tượng ở đây sao mà chán thế nhỉ ? Nào có khác những gì mình từng thấy ở Atagawa trên bán đảo Izu đâu!”.

Nose nực cười cho mình, tự hỏi vì cớ gì anh lại cất công đi xuống tận vùng Tây Nam của đảo Kyushu này để viếng cái thị trấn mà bất cứ nơi đâu khác, anh cũng có thể nhìn thấy một phong cảnh tương tự. Thành thực mà nói, khi ở Tokyo, anh không hề tưởng tượng nỗi thị trấn Obama, nơi từng xảy ra cuộc nổi loạn Shimabara[2] với sự tham gia của phong trào nông dân và đưa đến việc vô số con chiên tử đạo, lại êm ả và tầm thường đến vậy!

Trong khi điều tra về lịch sử của người Kirishitan (Christian), Nose biết rằng trong khoảng niên hiệu Kan’ei (Khoan Vĩnh, 1624-1645), đã có nhiều tín đồ bị nha lại bắt leo từ thị trấn Obama này lên đến đỉnh Unzen (Vân Tiên). Các giáo sĩ dòng Jesuits từng mô tả về Unzen như “một trong những ngọn núi cao nhất Nhật Bản” và thung lũng Unzen jigokudani (Vân Tiên địa ngục cốc) là địa điểm lý tưởng dành cho việc bức hại những người Kirishitan. Kể từ năm Kan’ei thứ 6 (1629), quan bố chánh (bugyô) của tỉnh Nagasaki là Takenaka Shigetsugu đã nẩy ra ý kiến là chọn vùng suối nước nóng Unzen Jigoku làm nơi tra khảo đám tín đồ địa phương. Anh còn nghe kể rằng mỗi ngày đều có đến 60 hay 70 tín đồ bị cột thành xâu và bắt phải dắt díu nhau leo từ Obama lên đỉnh núi.

Hôm nay, đám du khách vừa bước đi vừa nghe những bản nhạc cải cách (enka) vọng ra từ mấy cái loa phát thanh đặt trong lòng phố sẽ không thể nào nhìn thấy chứng tích của dòng lịch sử tanh mùi máu ấy, dù từ bất cứ chỗ nào. Thế nhưng, Nose vì muốn tìm hiểu về một “gã đàn ông” mà anh thực sự biết là từng có mặt trong đám con chiên bị bức hại, nên đã định bụng từ đây sẽ lần theo dấu tích của những kẻ cách đây ba thế kỷ, vào một ngày tháng giêng ướt mưa sương như hôm nay, đã từ thị trấn Obama này tiến về hướng núi để leo lên.

Cuối cùng, chiếc buýt rồi cũng đã rồ máy và chạy băng qua thị trấn. Đôi khi từ gác hai hay gác ba của những ngôi lữ quán kiểu Nhật nằm nối tiếp bên nhau dọc theo con đường, Nose thấy có những khuôn mặt đàn ông đang cúi nhìn về hướng chiếc xe buýt của anh và đưa cả hai cánh tay lên vẫy chào. Ngay cạnh những cánh cửa sổ không một bóng người, anh cũng thấy nhiều tấm khăn tắm, nhỏ có lớn có, với hai màu trắng và hồng đang được ai đó vắt lên. Tuy vậy, sau khi qua hết khu vực nhà trọ và tiến về phía con đường núi thì hai bên chỉ còn là những bờ tường đá hay mái nhà tranh xiêu vẹo, khu nhà ở của nông dân.

Nose không biết những bờ tường đá và mái tranh như vậy đã có vào thời ấy hay chưa? Anh cũng không thể đoán được đây có phải là con đường mà “gã đàn ông ấy” lẫn đám tín đồ và bọn nha lại đã leo lên không nữa? Nhưng có một điều anh chắc chắn là tất cả bọn họ nhiều khi đã khựng người lại, ngước mắt nhìn lên bầu trời trên đỉnh Unzen, lúc đó đang có những đám mây xám xịt trùm lên.

Mớ sách vở Nose mang từ Tokyo khi xuống đây không có cái tư liệu vốn là bản phúc trình của Ban Biên Tập Văn Thư Thông Tín của Hội Jesuits gửi cho Tòa Thánh Roma về những người tử đạo trên ngọn Unzen này nên giờ đây anh càng thêm tiếc. Còn như trong chiếc cặp mang theo người, anh lại vô ý thuồn vào đó quyển “Sám Hối Lục của người Cơ Đốc” (Kirishitan Sengeroku, Christan Confessions) do Collado chấp bút, là một tư liệu ngụy tạo vốn không cần thiết cho chuyến đi này.

Lên càng cao, không khí càng lạnh. Trong xe buýt, những người du khách vừa bóc vỏ mấy quả quýt họ mua được dưới phố Obama vừa nghe với vẻ lơ đãng những lời giải thích cô hướng dẫn đang trình bày bằng một cái giọng thánh thót như người đang hát.

-Xin quí khách xem giúp em kìa!

Cô mời mọc đám khách với nụ cười không mấy tự nhiên cô vừa cố gắng tạo ra.

-Quí khách sẽ thấy ngay sau khúc quanh này, có một gò đất với hai cây tùng. Chỗ hai cây tùng là nơi mà những người Kirishitan lúc nào bước đến đây cũng dừng lại, rồi đứng ngoái nhìn một lần cuối về hướng ngôi làng Obama, bày tỏ lòng tiếc nuối! Em xin nói thêm là vì lẽ đó nên về sau, người ta mới gọi hai cây tùng ấy là “Cây tùng ngoái đầu” (Mikaeri no matsu).

Quyển “Sám Hối Lục của người Cơ Đốc” đã được in ở Roma vào năm 1632 thế nhưng 1632 lại là thời điểm trước cuộc nổi dậy Shimabara[3] những 5 năm. Do đó mà bảo rằng khi ấy Mạc Phủ đã tỏ ra khắc nghiệt với người Kirishitan ngay từ lúc ấy là chưa đúng hẳn vì các giáo sĩ Tây Ban Nha hay Ý, dù trải qua nhiều gian khổ, vẫn có thể mượn đường Manila hay Macao để đặt chân lên đất Nhật. Quyển “Sám Hối Lục của người Cơ Đốc” chính ra là sách giáo khoa dạy tiếng Nhật cho các giáo sĩ và được soạn ra với phần ứng dụng gồm những thí dụ răn bảo các con chiên rằng trong mọi tình huống, họ đều không được phép thổ lộ cho ai những bí mật cất dấu trong lòng. Không hiểu vì sao một cuốn sách có nội dung như vậy lại được giáo sĩ Collado[4] đem in với tiêu đề là lời thú tội của các giáo dân Nhật Bản. Đó là điều Nose nghĩ mãi không ra.Tuy vậy, cái đêm anh đọc nó, Suguro lại cảm thấy những lời trần thuật chép bên trong đã làm mình xúc động vì nó chạm vào tâm tình của anh hơn bất cứ quyển sử nào có đề cập đến người Cơ Đốc thời Edo. Trong những quyển sử nói về Kirishitan mà Nose từng đọc, anh thấy toàn là lời tán dương những hành vi cháy bỏng lòng tin tôn giáo của các vị giáo phụ, tín hữu cũng như đám giáo dân tử đạo. Đó là cuốn sử dành cho những người luôn luôn giữ được niềm tin của mình dù đã phải trải qua không biết bao nhiêu tân khổ hay chịu cảnh tra khảo.

Mười lần như một, Nose đều cất tiếng thở dài và ngẫm nghĩ: “Chúa ôi ! Thật tình con không thể nào bắt chước được những hành vi dũng cảm như vậy !”.

Nose vốn là một người ngày còn bé đã chịu phép rửa tội một lượt cùng với cả gia đình. Thế nhưng, dù trải qua không biết bao nhiêu uẩn khúc quanh co, hôm nay đến độ tuổi 40, anh vẫn sống mà không hề có ý định từ bỏ đạo. Không bỏ đạo chẳng phải vì anh có ý chí mạnh mẽ và lòng tin tôn giáo vững chãi. Ngược lại, anh thừa biết mình là kẻ bê bối, hèn hạ và còn nhát nhúa nữa. Giữa anh và đám tín đồ ngày xưa bị bức hại ở Edo, Nagasaki cũng như ở Unzen - những kẻ tử đạo một cách oanh liệt đó - là cả một khoảng cách xa vời vợi mà anh không thể nào thu ngắn. Nhưng ôi chao, cớ sao tất cả những con người đó lại có thể kiên cường đến thế nhỉ?

Vì nghĩ như vậy mà Nose đã ráng kiếm xem trong số những người Cơ Đốc thời Edo ấy, có ai cùng tầm cỡ để có thể đem mình ra so sánh hay không? Tuy nhiên trong số những nhân vật mà sách sử đề cập tới, không một người nào giống như anh hết. Chỉ có hoàn cảnh của một gã đàn ông trong “Sám Hối Lục của người Cơ Đốc” được Collado dấu tên và đem ra kể là làm cho lòng anh thấy xúc động. Bởi vì tính khí của gã thì bạc nhược và tiết tháo của gã cũng tầm thường giống như anh. Trong tiệm sách cũ, giữa lúc đưa tay hờ hững lật những trang quyển sách ghi chép những lời xưng tội ấy, Nose dần dần thấy hiện ra trước mắt mình hình ảnh của một người, ba trăm năm về trước, đang quì gối chúi đầu như một con lạc đà trước mặt cha xứ để bộc bạch một cách không ngượng ngùng mọi thứ nhơ bẩn đang tích tụ trong tâm hồn của gã.

“Con đã sống trong một thời gian dài với những kẻ ngoại đạo (gentio)[5]. Để cho ông chủ nhà trọ lẫn xóm giềng không biết con đi đạo nên nhiều khi con đã theo họ đến chùa chiền và bắt chước họ tụng niệm kinh kệ. Còn đến khi họ ca tụng, tán dương Thần Phật thì con cũng gật gà gật gù và ăn nói kiểu toa rập với họ. Đại khái con đã làm khoảng hai mươi hay ba mươi lần như vậy nhưng chắc chắn là phải trên hai mươi”.

“Rồi khi ông chủ nhà trọ và kẻ ngoại đạo xúm lại nói những câu phạm thượng với Đức Chúa Trời (Deus) và tỏ ra xách mé trước những người theo Ki-Tô Giáo, con đã có mặt ở đó nhưng không hề ngăn cản hay phản bác họ”.

“Mới gần đây thôi, các quan đã vâng mệnh Shôgun về địa phương của con, quyết tâm bắt tất cả con chiên phải cải tông. Mọi người dân đều bị thẩm vấn và ép buộc đưa ra bằng cớ mình đã bỏ đạo, cho dù chỉ trên hình thức. Rốt cuộc, để cứu mạng sống của mình và vợ con, con đã thưa với họ là con chịu bỏ đạo”.

Nose không biết người đàn ông kia là dân vùng nào và mặt mũi ra sao. Anh chỉ đoán mò rằng có lẽ nhân vật này phải sinh ra trong một gia đình samurai nhưng còn như ông ta theo hầu một vị chủ nhân nào thì anh không thể nào điều tra ra. Những lời gọi là xưng tội của anh, sau khi đã được in ra ở nước ngoài, nay lại được đưa về cố quốc cho đồng bào anh xem và được những người như Nose ghé mắt, thật là một câu chuyện khó mấy ai tưởng tượng nổi! Quả tình Nose biết mặt người đàn ông trong cuộc nhưng anh nghĩ rằng riêng về cách biểu hiện tình cảm và động tác của ông ta thì anh có thể hình dung ra. Nếu mình ngược được dòng thời gian để sinh vào cùng một thời đại với ông ấy, có lẽ mình cũng chỉ là một tín đồ Ki-Tô kiểu ông ấy thôi. Điều đó có nghĩa là nếu được các Phật tử mời mọc, mình cũng có thể thoải mái đi chùa với họ và cũng sẽ cúi gầm mặt không dám phản đối khi nghe ai đó lên tiếng thóa mạ đạo Chúa, và giả tảng xem đó như chuyện không can dự đến mình. Còn việc cải tông ư, mình cũng có thể là người vì sự an nguy của vợ con, sẵn sàng ký tên vào một văn bản nhìn nhận mình đã bỏ đạo.

*** 

Những đám mây trùm trên đỉnh Unzen tự nãy giờ đã hé lộ vài tia nắng nhỏ. Suguro thầm nghĩ có lẽ từ đây trời sẽ bắt đầu sáng sủa ra chăng? Trên con đường hai bên là phố xá này- nếu là mùa hè thì đã tấp nập những đoàn xe nối đuôi nhau xuôi ngược - nhưng nay chỉ có mỗi chuyến buýt của anh đang hổn hển leo lên con dốc. Sau đó, những cánh rừng cây tạp héo khô và lạnh lẽo mỗi lúc lại trải rộng ra trước mắt. Trong những khu rừng ấy, lâu lâu anh thấy thấp thoáng những tụ điểm với nhiều băng-ga-lô (bungalow) cửa đóng kín, nằm thành cụm sát vào nhau dưới màn mưa.

-Này cậu! Mấy người chịu tử đạo chẳng qua vì háo danh thôi!.

Nose nhớ anh đã nghe câu nói này ở một quán nhậu trong khu Shinjuku. Nơi đó, người ta bán một món lẩu cá mặn của vùng Akita, cái nồi được bắc ngay chính giữa và có những giọt rượu vấy bẩn trên mặt bàn. Một ông đàn anh khi ngồi trước cái nồi lẩu ninh sắp sửa cạn nước ấy đã lên tiếng phê bình về nhân vật trong cuốn tiểu thuyết mà Nose vừa mới in ra. Đó là cuốn tiểu thuyết anh viết dựa trên những tư liệu vào đầu đời Minh Trị nói về người tử đạo. Thế nhưng ông đàn anh ấy đã cho biết là mình không thể nào nuốt trôi lập luận về tâm lý của kẻ tử đạo được Suguro trình bày trong đó.

-Nhất định là trong tâm lý của những kẻ muốn chết vì đạo đã có sẵn cái lòng háo danh!

-Lòng háo danh tích cực cũng có nữa chứ anh. Trường hợp những kẻ muốn làm những hành động anh hùng thì trong đầu họ phải có cái gì điên điên một chút. Tuy nhiên...

Nói đến đây, Nose im bặt và đưa tay nắm chặt lấy cái cốc. Tìm thấy cái lòng hư danh hay tâm lý muốn làm anh hùng trong những động cơ khiến cho con người chịu chết cho lẽ đạo là việc quá dễ. Thế nhưng đằng sau chúng tất hãy còn nhiều động cơ khác nữa. Và những động cơ khác đó có thể rất quan trọng trong hành vi của con người.

-Hơn thế, nếu cứ chủ trương như anh thì đằng sau lưng mọi hành vi dù đến từ thiện chí, lúc nào ta cũng có thể tìm ra những động cơ xấu xa như háo danh hay ích kỷ.

Suốt mười năm trời, kể từ ngày bắt đầu viết tiểu thuyết, Nose đã nhận ra rằng trong văn học cận đại, càng ngày càng có khuynh hướng muốn khám phá cái tính háo danh cũng như lòng ích kỷ trong tất cả hành vi của con người và đó là điều anh không thích. Cách nhìn về con người mà chỉ chú ý đến những giọt nước rịn xuống từ một cái rổ ướt đã khiến cho chúng ta bỏ trôi đi những điều còn quan trọng hơn nhiều.

Trên con đường ngoằn ngoèo xen giữa những khu rừng cỏ cây vàng võ đưa lên đỉnh núi, ngày xưa đã có một đoàn người được buộc vào nhau như xâu chuỗi, lầm lũi bước đi. Bọn họ có háo danh và có sống trong một trạng thái tâm lý bất bình thường hay không? Việc này Nose không dám khẳng định nhưng anh biết chắc là trong lòng họ hãy còn chất chứa biết bao điều khác nữa.

-Chẳng hạn như trong giai đoạn chiến tranh vừa qua, đám thanh niên cực hữu cũng đã có ý tưởng muốn được chết vì nước. Thái độ đó khiến chúng ta cảm thấy họ như đang đắm chìm trong một cơn say, nên không hiểu họ có thiếu thành thực hay không. Nhưng tình cảm say sưa đó chỉ có thể thấy nơi những kẻ đang sống giữa bầu không khí chiến tranh.

Người đàn anh của Nose đưa cốc rượu đã lạnh lên miệng nhấp và cất một tiếng cười trong khi anh cảm thấy giữa lối suy nghĩ của mình và của ông ta đang có một độ chênh lệch lớn. Như một dấu hiệu buông xuôi, anh chỉ mỉm cười lại với ông ta chứ chẳng nói gì thêm.

Cuối cùng thì Nose đã nhận ra những vầng hơi nước màu trắng đang bốc lên trên lưng chừng ngọn núi. Tuy cửa kính trên xe đã đóng kỹ nhưng anh vẫn ngửi thấy mùi diêm sinh hăng nồng. Nơi hơi nước đang bốc lên ấy, anh còn thấy rõ ràng là những tảng đá và sỏi cát cũng cùng có một màu trắng.

-Có phải “Thung lũng địa ngục” (Jigokudani) đó không cô?

-Không phải ạ!

Cô hướng dẫn trên xe lắc đầu và nói tiếp: “Thung lũng địa ngục còn nằm trong sâu hơn chút nữa cơ!”

Bây giờ tầng mây đã tách ra đôi chút để Nose có thể nhìn thấy một mảng trời xanh. Chiếc buýt từ nãy giờ vẫn phát ra tiếng máy hổn hển như người hen suyển để cố gắng leo con dốc bất chợt bắt đầu chạy nhanh hơn vì con đường đã bằng phẳng ra và đang đến chỗ xuống dốc. Trên những thân cây trong khu rừng đổ lá đã bắt đầu thấy những tấm bảng với mũi tên có lẽ dùng để chỉ cho những người leo núi (hikers) biết đâu là phương hướng đưa về “Thung lũng địa ngục”. Cái mái màu đỏ của trạm dừng chân (rest house) cuối cùng cũng đã lộ ra trước mắt.

Nose không rõ gã đàn ông trong tập “Sám hối lục” kia có thực sự được đưa đến cái “Thung lũng địa ngục” này chăng? Thế nhưng bây giờ thì trước mắt anh lại hiện ra hình ảnh một người đàn ông khác. Anh này đang gập lưng lại bước đi và bóng hình ấy đã in trùng lên hình ảnh của gã đàn ông trước đây. Trong tròng mắt của Nose, hình ảnh mới mẻ của anh ta mỗi lúc càng rõ rệt thêm và đậm nét hơn hình ảnh của người con chiên vừa xưng tội kia một chút. Đó là một người đàn ông đã có mặt ở “Thung lũng địa ngục” này vào đúng ngày 5 tháng 12 năm 1631 khi 7 người, cả giáo sĩ và giáo dân, được đưa đến đây để chịu cảnh tra tấn. Tên của anh ta là Kichijiro và anh đã đến tận nơi để chứng kiến định mệnh nào sẽ xảy cho vị giáo phụ từng chăn dắt anh. Phần anh thì đã chối Chúa từ lâu nên hôm đó anh mới có thể trà trộn vào đám quần chúng đang tụ tập để xem được cảnh tượng này. Thế rồi, Kichijiro đã nhón chân và vươn người lên khỏi đám đông để mục kích cuộc trừng phạt thảm khốc do sai nha gây ra.

Tình huống cuộc tra khảo xảy ra vào ngày hôm đó đã được một nhân chứng là vị giáo sĩ Christoforo Ferreira - người sau này sẽ trở thành một vết nhơ trong lịch sử truyền giáo ở Nhật Bản vì ông đã không chịu nỗi nhục hình trong thời cấm đạo – kể lại một cách sống động và rành rọt trong một bản phúc trình gửi về bản quốc. Theo đó, bảy tín hữu kia, khi cập bến Obama vào buổi tối ngày 2 tháng 12, suốt ngày hôm sau đã bị bắt phải leo lên núi. Ngọn núi ấy vốn có vài túp lều nhỏ và đến đêm, bảy người đều bị xích tay còng chân y nguyên rồi tống cả vào đấy. Và họ cứ như thế mà đợi cho đến sáng hôm sau.

“Vào ngày 5 tháng 12, cuộc tra khảo đã bắt đầu như thế này: Bảy người được đem đến bên bờ một cái ao nước khoáng để họ thấy cảnh nước nóng đang sục sôi và bắn bọt lên tung tóe. Họ nhận được mệnh lệnh là phải từ bỏ lòng tin tôn giáo của mình. Dưới bầu trời lạnh giá và đứng trước ao nước nóng đang sôi sùng sục lại tỏa ra hơi nóng như thế, nếu không có sự gia hộ của thần thánh, thử hỏi người phàm nào mà không lăn ra bất tỉnh? Thế mà bảy tín hữu kia vẫn la lên rằng các ông cứ việc tra tấn đi chứ chúng tôi sẽ không bao giờ chịu bỏ đạo. Trước câu trả lời kiên quyết đó, sai nha lính tráng bèn cho lột tất cả quần áo và cột chặt hết chân tay để họ không thể động đậy. Thế rồi những kẻ bức hại đã dùng gáo với dung lượng khoảng một phần tư lít, múc nước đang sôi đến bốc khói dưới ao rồi từ từ xối lên thân thể tù nhân mỗi người độ ba gáo như vậy. Trong số bảy người, có một nữ tín hữu tên gọi Maria, vì không chịu đựng được sự thống khổ nên đã ngã xuống bất tỉnh. Trong khoảng thời gian tổng cộng 33 ngày, các tín hữu đã phải chịu 6 lần tra tấn.”

Chiếc buýt dừng lại. Khi Nose, người cuối cùng trong đoàn khách, ra khỏi xe thì đã thấy trong bầu không khí lạnh lẽo của vùng núi non, có mùi tanh nồng của một cái gì đã thối rữa đang ập vào mũi mình. Còn như làn khói nước nóng trắng toát kia thì sau khi trùm lên những cánh rừng của thung lũng, đã nương theo gió, từ phía dưới trũng mà tràn lên cả đường cái.

-Thế nào? Các ông các bà có muốn chụp ảnh không ạ?

Một anh thanh niên đứng đằng sau một cái máy ảnh thật to gác trên ba chân đứng, lên tiếng mời mọc Nose.

-Bọn em sẽ chịu tiền bưu điện gửi đến tận nơi các ông bà muốn.

Bên bờ đường, Nose thấy rải rác vài cô đám con gái mang theo rổ đựng trứng để bán. Bên thành rổ có gắn một manh giấy đề mấy chữ “Trứng luộc” với nét bút nguệch ngoạc. Họ cũng đang cao giọng mời mọc người mua.

Đi xuyên qua đám người đó, Nose và đoàn của anh bước về hướng “Thung lũng địa ngục”. Trừ vài lùm bụi đang phủ lên nó, hầu như mặt đất ở đó chỉ có mỗi một màu trắng bệch, cái màu của làn da đang trải lên trên lớp thịt. Luồng hơi nóng vẫn giống như nãy giờ, từ cánh rừng bên kia mang theo một cái mùi hôi thối nồng nặc và tỏa về phía này. Con đường mòn thì chạy cong queo và đứt nối cạnh những con suối đang sủi tăm và bốc hơi nhiệt. Cũng có những cái ao sau khi đã tung một cột nước cao như bức tường trắng lại trở về với tĩnh lặng và chỉ còn nghe tiếng những bong bóng nước rất đáng lo ngại đang lục sục bên trong. Trên mấy cái gò do diêm sinh tạo ra, đôi chỗ có những thân tùng hãy còn đứng vững nhưng đều đã bị cháy nám.

Đám khách hồi nãy đã lấy mấy quả trứng luộc từ trong bọc giấy, phồng mồm ngốn ngáo và sắp hàng tiến về phía trước, chẳng khác nào một đàn kiến.

-Tới đây mà xem! Có con chim nhỏ bị chết nằm kia kìa!

-Thật đó ta ơi! Có lẽ nó bị hơi ga (gaz) làm cho ngạt thở.

Riêng Nose thì anh chỉ chắc có một điều là gã đàn ông tên gọi Kichijiro đã chứng kiến quang cảnh tra khảo tù nhân ở đây. Nhưng thế sao anh ta lại cất công tìm đến xem? Có phải anh đã đến với ý định giúp đỡ những giáo sĩ và con chiên đang thụ hình hay là định làm gì khác? Điều này Nose hoàn toàn không nắm được. Về Kichijiro thì anh chỉ nhớ đến một câu duy nhất mà gã đã nói trước mặt những kẻ chấp pháp khi thề thốt là mình sẽ cải tông: “Tôi làm như thế là để cứu sinh mạng của vợ con tôi!” . Ấy thế mà gã vẫn không rời nhóm bảy người Kirishitan, cố tình lẽo đẽo đi bộ theo họ từ Nagasaki đến Obama rồi cứ thế mà cùng họ thất thểu lên tới đỉnh Unzen giá rét.

Nose lúc đó thấy như vẽ ra trong đầu mình hình ảnh của Kichijiro với cặp mắt một con chó sợ sệt đi sau lưng đoàn người, lâu lâu lại lấm lét nhìn về phía những kẻ ngày xưa từng là bạn cùng chung cảnh ngộ, rồi sụp đôi mi xuống vì cảm thấy xấu hổ. Cách thể hiện trên khuôn mặt gã, Nose lại thấy sao mà nó giống như là hình ảnh của mình. Ít nhất anh cho rằng mình không tài nào có thể khoành hai tay ra sau lưng và đến đứng mấp mé cái ao đang sủi lên sùng sục những cái bọt nước đáng sợ kia.

Luồng hơi nước trắng xóa lúc mới đầu chỉ như phả rộng ra thôi, giờ đây còn đâm thốc vào mũi mọi người một cái mùi nồng nặc đến kinh hoàng do chất ga (khí đốt) cô đọng lại. Một bà mẹ đang đứng đằng trước chợt giật bắn người, vội vã ôm đứa con nhỏ và bước giật lùi. Trong vũng nước, rõ ràng là có một tấm bảng yết thị đang cắm sâu, cảnh báo khách là từ chỗ này sẽ rất nguy hiểm. Bên cạnh bảng yết thị ấy lại có ba cái xác chim se sẻ trông giống như xác ướp đang nổi lềnh bềnh.

Nose nghĩ nơi đây đúng là chỗ người Kirishitan ngày ấy bị tra khảo. Nhìn qua kẽ hở giữa một vùng hơi nước mịt mờ như sương mù, anh thấy ở phía bờ đối diện hiện ra hình ảnh một cây thập tự giá đen ngòm. Lấy khăn mùi-soa đưa lên che cả miệng lẫn mũi, anh tiến đến và đứng ngay sát bên tấm bảng yết thị rồi đưa mắt nhìn xuống dưới chân thì thấy ngay là dòng nước nóng trắng đục ở đó đang sôi lên sùng sục, làm bắn tung những bọt nước nóng hổi và thật to ngay trước mũi mình. Vì không thấy bên cạnh có một chỗ nào khác để đặt chân, Nose cho rằng, nhất định là các giáo dân thuở xưa đã chịu cảnh tra tấn ngay ở địa điểm giờ đây anh đang đứng. Thế rồi, biết đâu gã đàn ông tên Kichijiro kia cũng đã đứng cách đó một khoảng khá xa - bởi vì anh ta chắc phải sợ hãi giống như đứa trẻ cũng như người mẹ vừa bồng nó đến chỗ này lúc nãy - để cùng đám đông có mặt theo dõi cảnh tượng khủng khiếp đang xảy ra trước mắt. Phải chăng lúc ấy từ lòng Kichijiro đã vọng ra lời cầu xin những kẻ đang thụ nạn tha thứ. Nếu Nose đặt mình vào trường hợp của Kichijiro, chắc anh cũng không thể làm gì khác hơn là lập đi lập lại trong đầu mỗi một câu: “Xin tha thứ cho tôi! Xin tha thứ cho tôi!”. “Xin quí vị hãy tha thứ cho tôi vì tôi không có đủ dũng cảm để dám tử vì đạo như quý vị. Nội sự sợ hãi và sự tự trách thi nhau xâu xé đã đủ làm cho tôi cảm thấy lồng ngực mình như vỡ toang rồi”.

Dĩ nhiên, Kichijiro cũng có cái cớ để biện minh. Ví như gã sinh ra vào một thời đại có tự do tôn giáo, nhất định gã sẽ không bao giờ trở thành một kẻ bội đạo. Có lẽ gã không phải là một vị thánh nhưng vẫn biết tuân thủ các giáo luật như mọi tín hữu bình thường. Duy có điều bất hạnh là gã đã sinh ra vào một thời đại mà người ta bức hại tôn giáo, và vì quá sợ hãi nên gã đã cam tâm ký vào một tờ giao ước để từ bỏ tôn giáo của mình. Con người nào phải ai cũng là thánh hiền hay kẻ dám tử đạo! Thế nhưng, không thể vì lẽ đó mà bắt những kẻ không dám tử đạo suốt đời phải chịu cảnh bị khắc cái ấn “kẻ phản bội” lên người! Có lẽ Kichijiro mang hình ảnh một lớp tín đồ tuy có tự trách nhưng đồng thời cũng muốn lên tiếng bào chữa cho thái độ của mình. Tuy vậy, dù lập luận thế nào đi nữa, cuối cùng thì Kichijiro vẫn cảm thấy khổ tâm và căm thù sự yếu hèn của bản thân.

“Nơi một con chiên sa ngã như tôi, vẫn có những nỗi khổ tâm riêng mà quí vị không thể nào hiểu được!”

Lời than thở ấy, như tiếng kêu của con chim nhỏ bị thương, đã đi xuyên suốt ba trăm năm, để hôm nay vọng đến bên tai Nose. Hàng chữ bên trên từng thấy trong quyển “Sám Hối Lục của người Cơ Đốc” (Kirishitan Sangeroku) có tác dụng như một lưỡi dao bén đang rạch lên trái tim anh. Nose dám chắc rằng chắc câu nói đó cũng là tiếng gào thét dậy lên từ đáy lòng của Kichijiro khi gã nhìn thấy cảnh tượng những người đồng đạo cũ bị tra khảo trên đỉnh núi Unzen.

*** 

Đoàn người lại leo lên xe buýt. Thời gian đi từ đỉnh Unzen đến Shimabara chỉ mất chưa đến một tiếng đồng hồ. Cuối cùng, bầu trời cũng đã chịu hé cho họ thấy một mảng màu xanh nho nhỏ nhưng cái rét mướt vẫn không có gì thay đổi. Trên môi cô hướng dẫn hãy còn nguyên nụ cười giả tạo cố hữu, với cái giọng thánh thót như là hát, đang giải thích thêm cho đám khách nghe.

Bảy giáo dân bị tra khảo ở Unzen vì không chịu khuất phục đã bị giải xuống Shimabara. Họ phải bước từng bước một theo cùng một đoạn đường hiện anh đang di chuyển bằng xe buýt. Trên quãng đường này, Suguro có thể mường tượng ra trước mắt cảnh đám tù nhân kéo lê đôi chân đã bị cháy bỏng vì nước sôi, phải tựa cả vào gậy mà bước, trong khi vẫn bị bọn nha lại xô đẩy, hối thúc từ phía sau lưng.

Kichijirô đã cố giữ một khoảng cách nhất định với đoàn tù, thận trọng đi sau lưng họ. Khi những người này kiệt sức phải đứng lại thì cách đó một khoảng xa, ngạc nhiên làm sao, Kichijirô cũng dừng bước như thế. Để cho đám nha lại khỏi nghi ngờ, gã đã tức tốc chui vào bên trong một bụi rậm, ẩn mình như một con thỏ và chỉ đứng dậy khi đoàn tù bắt đầu lên đường trở lại.Cảnh tượng ấy giống như hành động của một người đàn bà bị ruồng bỏ mà vẫn muốn bám theo chân tình nhân.

Từ lưng chừng núi có thể nhìn thấy màu đen của biển. Những đám mây trắng như sữa phủ đến tận phía bên kia mặt biển đen. Giữa những đám mây, anh thấy lưa thưa vài chùm nắng yếu đang chiếu lên trên. Suguro chợt nghĩ: nếu là một ngày đẹp trời khi mặt biển kia phải xanh biết là bao?

-Quí vị hãy nhìn xem! Cái chấm đằng xa kia trông như vết nám là một hòn đảo đấy ạ! Rất tiếc là với thời tiết hôm nay, chúng ta không thể nhìn được rõ. Nơi đó là Dangojima (Đảo hội nghị), ngày xưa, vào thời có cuộc nổi dậy ở Shimabara, được dùng làm chỗ thảo luận của thủ lĩnh giáo dân Amakusa Shirô[6] với các đồng minh của ông ấy đấy!

Lời giải thích của cô hướng dẫn có vẻ không lôi cuốn đám khách trên xe bao nhiêu nên họ chỉ đưa mắt liếc một cái thật nhanh về hướng hòn đảo. Tuy nhiên, chẳng mấy chốc, những lùm cây tạp đã nối đuôi nhau để che khuất mặt biển vừa hiện ra cho đến lúc đó.

Mặt biển đó cũng từng hiện ra trước mắt bảy giáo dân nọ. Chẳng hay lúc đó họ đã suy nghĩ thế nào? Bọn họ đều biết một khi đặt chân đến Shimabara, tất cả sẽ bị đem ra ngoài pháp trường để xử tử. Vào thời đó thì thân xác của những kẻ tử đạo như họ sẽ được hỏa thiêu ngay và tro cốt bị đổ xuống biển. Bởi vì nếu nhà đương cục không làm như vậy, những di tích như quần áo hay tóc tai của họ sẽ được người nhà lén đem đi và gìn giữ như những thánh tích để phụng thờ. Do đó mà ngay giờ phút từ chỗ này nhìn ra ngoài biển xa, có lẽ bảy người tù đã ý thức rằng nơi kia sẽ là mồ chôn của họ. Kichijirô cũng đã ngắm mặt biển ấy nhưng trong gã hẵn có một nỗi bi thương khác. Đó là trong thế giới của tín ngưỡng cũng có người mạnh và kẻ yếu. Có lẽ gã nghĩ rằng kẻ mạnh sẽ luôn được bao bọc bằng những ánh hào quang và vinh dự nhưng kẻ yếu thì trong suốt quãng đời còn lại, chắc chỉ biết vác trên lưng nỗi buồn của một kẻ chiến bại.

Khi đến được Shimabara, cả đoàn bảy người đã bị tống ngay vào nhà lao. Một buồng giam cao khoảng 3 xích (shaku) là đụng trần, rộng chỉ đủ để trải một tấm chiếu tatami. Bốn ngýời đầu tiên được tống ngay vào cãn buồng đó, còn ba người sau được họ dồn vào một căn buồng hẹp tương tự. Trong lúc chờ giờ hành quyết, đám tù nhân đã không ngừng khuyến khích, an ủi nhau cũng như cầu kinh. Thế nhưng, cũng vào giờ phút đó, không ai biết Kichijirô đang làm gì và ở đâu trong cái thị trấn này.

Phố xá Shimabara tối tăm và vắng vẻ. Nơi xe buýt đậu nằm trước cầu tàu của một bến cảng nhỏ. Đang có một chiếc thuyền kiểu xưa, loại thuyền từng dùng để ra đảo Amakusa, nằm trơ trọi và buộc neo ở đó. Bên trên những đợt sóng nhỏ đang tấp nhẹ vào bờ kè là những mảnh gỗ và rác bẩn trôi nổi bồng bềnh. Giữa mớ rác ấy nổi lên một cái xác mèo chết thấy như được bọc nguyên con trong một tấm giấy nhật trình cũ. Những khu phố của thị trấn thì hẹp và dài, nằm song song với bờ biển. Bờ tường của những ngôi nhà - có lẽ là công xưởng nằm trong khu vực - thấy như kéo dài ra mãi. Từ nơi đó, mùi thơm của dược liệu phả ra đến tận đường phố.

Nose bước đi về phía ngôi thành Shimabara[7] vốn đã được trùng tu theo dáng cũ nhưng dọc đường anh không gặp ai mà chỉ đụng đầu hai ba cô nữ sinh cấp ba đang đạp xe đạp đi tới.

-Này, các em có biết chỗ xưa kia người ta xử hình dân Kirishitan không hở?

Vừa hỏi thế các cô đã đỏ mặt vì bối rối.

-Ôi chà! Chuyện đó thì...tụi con chịu thôi. Ê mày, mày có biết không? Chắc làm gì biết được, phải không?

Các cô chỉ lắc đầu quầy quậy.

Nose ra đến một khu vực hãy còn di tích nhà ở của các samurai. Khu này ở ngay sau lưng ngôi thành và có một con đường nhỏ nằm vắt ngang. Khi đi dọc theo nó, đôi khi anh bắt gặp nhiều bờ tường cũ đứng sát bên nhau. Trên con đường này cũng hãy còn nguyên vẹn một số hào rãnh đã có từ thưở ấy. Nhờ có ánh nắng buổi chiều soi xuống mà anh nhác thấy màu đỏ của những quả cam vừa chín tới nằm dưới bóng các bờ tường. Hầu như nhà ở đây, cái nào cái nấy đều cũ kỹ, tối tăm và ẩm thấp. Dĩ nhiên đó là loại nhà vốn được xây cất vào cuối thời Tokugawa dành cho những samurai địa vị thấp kém. Nose biết ở Shimabara[8], số người Kirishitan bị xử hình lên rất nhiều nhưng vẫn chưa có dịp đọc các sử liệu để xem địa điểm nào là lao ngục từng giam giữ họ.

Anh bèn rẽ qua một con đường khác và sau khi đi bộ được một đỗi đã ra đến một khu phố đang vọng ra lê thê tiếng ca nhạc cải cách (enka, ryuukôka). Tuy chiều ngang con đường ấy chỉ hẹp thôi nhưng anh thấy ở đó có đủ mọi thứ tiệm quán đang sắp thành hàng bên nhau, ngay cả những tiệm bản sản vật địa phương. Còn như nước chảy trong các con rảnh hai bên đường, chỗ nào thấy đều trong vắt.

-Muốn xem cảnh pháp trường à? Tôi biết chỗ đấy!.

Ông lão bán thuốc lá cho Nose hay là nếu đi tiếp một chút, anh sẽ gặp một cái hồ. Từ nơi đó mà tiến thẳng về phía trước, sẽ thấy có một ngôi trường mẫu giáo. Ngang bên hông trường là địa điểm mà ngày xưa, các người Kirishitan đã bị hành hình.

Vào hôm trước ngày bảy tội nhân bị xử hình, không biết nhờ cách nào mà Kichijirô lại được phép đến gặp họ. Ký lục về sự việc này hãy còn được lưu giữ. Có lẽ là gã đàn ông đã đem tiền bạc đút lót cho bọn nha lại để được chúng ban ân huệ ấy cũng nên.

Kichijirô chỉ muốn đến thăm và trao cho những người tù đã bị tra tấn đến kiệt sức này một chút thức ăn.

-Này, Kichijirô-san, cậu đã phản cung (iimodoshi) hay sao mà lại đến được đây?

Một tù nhân nói với anh bằng một giọng đầy thương cảm. Phản cung (iimodoshi) có nghĩa là tình trạng của kẻ đã một lần sa ngã (koronda) nhưng sau thấy mình không thể nào bỏ đạo nên tìm gặp nha lại để báo cho họ biết là đã đổi ý.

-Có phải vì nhờ phản cung, người ta mới tống cậu vào đây không?

Kichijirô chỉ biết ngước đôi mắt sợ sệt lên nhìn họ và lặng lẽ lắc đầu.

-Dù sao đi nữa, Kichijirô ạ, chúng tôi cũng không thể nào nhận những món ăn của cậu đâu.

-Sao lại thế?

-Bởi vì chúng tôi đã quyết tâm chịu chết.

Kichijirô sụp đôi mi xuống và không nói được câu nào. Anh tự biết mình không phải là những con người dũng cảm như họ để có thể chịu đựng được cuộc tra khảo tàn khốc mà mới hôm trước anh đã chứng kiến trên đỉnh Unzen.

-Phải chịu khổ đến mức đó thì tôi mới lên được Thiên Đàng (Paraiso, Haraiso) hay sao? Lẽ nào Đức Chúa Trời (Deus) ngài lại đành lòng bỏ rơi những kẻ như tôi?

Kichijirô vừa khóc vừa lẩm bẩm câu nói đó.

Đúng như lời chỉ dặn, sau khi đi hết khu phố thương mại, Nose ra được bờ hồ. Nước trong hồ sau khi được chắn bởi một cái đập, đã theo cống ngầm để đổ vào những rãnh trong đường phố. Nose thấy ngay đó có một tấm bảng yết thị giải thích rằng sở dĩ nước của các cái rãnh ở thị trấn Shimabara trong leo lẻo là nhờ được chia nước đến từ hồ này.

Nose nghe có tiếng trẻ con đang cười đùa. Thì ra trong cái sân của ngôi trường mẫu giáo nơi ông già bán thuốc lá vừa chỉ cho anh, có bốn năm em học sinh tiểu học đang chơi trò ném bóng. Ánh nắng chiều còn le lói chiếu lên trên mấy cây xích đu và bãi cát nằm trong sân trường mẫu giáo. Khi ra đằng sau cái hàng rào kết bằng những rặng hoa hồng đã rụng hết lá, anh đã gặp được khu đất ngày xưa dùng làm nơi hành hình nhưng nay dấu vết của nó chỉ còn lại một khoảnh rừng cây khô.

Tiếng gọi là pháp trường nhưng khu vực này chỉ là một vùng đất bỏ hoang, rộng chừng 70 đến 80 tsubo (đơn vị 3,3m2) với những thân tùng mọc bên trên một vùng đất nâu đầy lùm bụi và rác rưởi. Nếu Nose cố tình đi xuống tận đảo Kyushu này đây là cũng vì anh muốn nhìn tận mắt dù chỉ một lần quang cảnh pháp trường này! Nhưng thực ra, không riêng gì việc nhìn cho được quang cảnh pháp trường này đâu. Vì đây cũng là nơi Kichijirô có lần xuất hiện nên mục đích của Nose còn là hiểu được một cách rõ ràng mọi tâm sự thầm kín của gã đàn ông đó.

Sáng hôm sau, bảy tội nhân kia đã được cho ngồi lên những thớt ngựa không yên và đưa đi bêu diếu khắp các đường phố của thị trấn Shimabara rồi đưa đến pháp trường.

“Sau khi đã bị dắt đi một vòng, những tử tội được đưa đến bên trong chỗ xử hình vốn đã được quây bằng một hàng rào làm bằng thanh tre. Người ta đưa họ xuống ngựa và đặt họ đứng bên nhau thành hàng đằng trước những cây trụ cách nhau khoảng 3 mét một. Dưới chân họ đã chất sẵn những đống củi, bên trên đó có phủ một tấm mái làm bằng rơm rạ có rưới nước biển. Chủ đích là phòng khi lửa cháy quá mạnh khiến cho kẻ bị xử hình vừa chưa chịu được bao nhiêu thống khổ đã vội chết ngay. Lại nữa, khi trói họ vào trụ thì cũng phải trói sao cho không chặt quá để trước khi chết, họ còn có thể xoay qua trở lại và trong trường hợp thay đổi đức tin và muốn bỏ đạo, họ hãy còn có thể tự do la hét”. Đó là cảnh tượng mà những người từng mục kích những cuộc hành hình đã báo cáo lại. “Có một lúc, khi lửa đã được châm vào đống củi, bỗng có một gã đàn ông bất chấp sự khống chế của đám nha lại, đã chạy xô về phía những cây trụ hành hình. Không biết gã ta đang la lối những gì vì tiếng kêu của gã đã bị tiếng nổ lốp đốp của củi và tiếng cháy phần phật của lửa che lấp. Hơn thế nữa, làn khói nóng của đám lửa đã ngăn gã không thể nào tiến sát đến bên những kẻ đang thụ hình. Nha lại bèn tức tốc ào tới túm lấy và hỏi gã mầy có phải là Kirishitan hay không? Nghe thế gã đã sợ hãi đứng khựng lại một chỗ và trả lời mình không phải Kirishitan và cũng không hề dính dấp gì với lũ người ấy. Chỉ vì cảnh tượng quá khiếp đảm đã làm cho mình mất hết lý trí. Sau khi thì thào như vậy, hắn đã rời chỗ đó và bỏ đi đâu mất.Thế nhưng trong đám người dự khán có kẻ đã từng thấy hắn đứng đằng sau mình, chắp hai tay và nói luôn miệng:“Xin tha thứ cho tôi! Xin tha thứ cho tôi!”.

Bảy người thụ hình còn cất tiếng hát tận đến khi mấy cây trụ hoàn toàn bị ngọn lửa bao trùm. Tiếng hát của những người thụ hình ấy thật thanh thoát, không tương xứng chút nào với cảnh tượng thảm khốc mà họ hiện phải đối đầu. Cuối cùng, tiếng hát ấy bỗng nhiên tắt ngấm và chỉ còn có tiếng củi cháy khô khan. Gã đàn ông khi nãy thì đã khom người và bước loạng quạng rời khỏi hỏa trường như một kẻ mất hồn. Nghe có ai đó thì thầm cho nhau nghe rằng hắn ta trước đây là một Kirishitan.

Nose vẫn đứng ngay trong pháp trường và giờ đây mới nhận ra là ở chính giữa nơi đó, hãy còn có một vạt đất cháy đen. Nhìn cho thật kỹ, anh thấy có vài ba hòn đá bị cháy mà phân nửa dưới còn ghim trong lòng đất. Có phải đây là một phần của những hòn đá mà ba trăm năm trước đây đã được dùng vào việc đưa 7 con chiên tử đạo lên giàn hỏa hay không? Anh không biết và cũng không dám chắc. Dù vậy, anh đã vội vã nhặt lấy một hòn đá nhỏ trong số đó và cho vào túi. Thế rồi, cũng như Kichijirô ba trăm năm về trước, anh đã gục đầu, lom khom bước ra khỏi bãi hành hình và bước về phía con đường lớn.

 

Dịch ngày 2/5/2024

 

Bên lề tác phẩm: 

Pierre Dunoyer, một tu sĩ ngoại quốc sống nhiều năm ở Nhật đã cho biết trong tác phẩm của ông viết năm 2011 (xem thư mục tham khảo) là lịch sử truyền giáo của đạo Cơ Đốc tại đây đã bắt đầu từ năm 1543 (khi một chiếc tàu Bồ Đào Nha bị dạt vào đảo Tanegashima) dù nhiều người khác cho rằng đó phải là ngày 15/8/1549, lúc giáo sĩ Francesco Xavier, nhà truyền giáo lỗi lạc ở phương Đông và đoàn tùy tùng của ông đặt chân lên đất nước này. Thế nhưng do hoàn cảnh lịch sử và những yếu tố phức tạp kể cả địa chính trị, quân sự và kinh tế...bên ngoài tôn giáo, sau một thời gian trăng mật ngắn ngủi, một cuộc đàn áp đạo Ki-Tô có qui mô đã được nhà nước Nhật Bản ban bố và thực hiện một cách khốc liệt trong hai thế kỷ rưỡi, qua các chính quyền Toyotomi (kể từ sắc lệnh cấm đạo năm 1587), Tokugawa (1603-1868) và kéo tận đến sau cả thời Meiji. Năm 1873, vì tình hình ngoại giao đối với các cường quốc phương Tây, chính quyền Meiji buộc lòng phải bãi bỏ lệnh cấm đạo dù họ không mấy thực tâm.

Tuy nhiên, đỉnh điểm của cuộc đàn áp Ki-Tô Giáo ở Nhật có lẽ là chiến dịch quân sự nhằm đập tan một cuộc khởi nghĩa của nông dân và giáo dân xảy ra vào năm 1637 và 1638 tại bán đảo Shimabara (nay thuộc Nagasaki) trong niên hiệu Khoan Vĩnh (Kan-ei, 1624-1643) dưới thời Shôgun Tokugawa đời thứ 3 là Iemitsu (Gia Quang) trong bối cảnh của một vùng đất từng có nhiều lãnh chúa đi đạo. Với sự hiệp lực của chiến hạm Hà Lan (trong quan hệ kình địch với các lực lương Tây Bồ, đã nổ đại pháo vào đám loạn quân), sau mấy lần hao binh tổn tướng, Mạc Phủ đã dẹp tan những người nổi loạn đang tử thủ sau chiến hào. Không những chỉ có 37.000 nông dân và giáo dân bị tàn sát lúc đó mà hậu quả của cuộc đàn áp còn kéo dài mãi về sau, ngay cả thời quân phiệt nắm quyền. Phải đợi đến mấy trăm năm những người Kirishitan mới từ từ ngóc đầu lên nổi. Dù vậy, hiện nay (2011), con số tín hữu Cơ-Đốc ở Nhật chỉ có trên 1 triệu người (kể cả 60% Tin Lành lẫn 40% Thiên Chúa), nghĩa là chưa được 1% dân số. May thay, thêm vào đó, trong số 2 triệu lao động nhập cư không được kể vào thống kê này cũng có rất nhiều tín hữu nên không thể nào kết luận Cơ Đốc Giáo Nhật Bản là một tôn giáo dành cho giai tầng khá giả như theo một số đánh giá.

Với một bối cảnh lịch sử tôn giáo đẫm máu như vậy, mới thấy những dòng chữ trên đây trong tác phẩm “Địa ngục Unzen” của Endo Shusaku có một trọng lượng cỡ nào.

Chúng ta còn tìm gặp nơi đây một quan điểm độc đáo của nhà văn, khi ông chọn đứng ở vị trí của những kẻ “bạc nhược, hèn nhát và yếu đuối” nhưng gần gũi với mình chứ không phải là những con người gan lì và bất khuất, không sợ chết mà chỉ sợ đánh mất linh hồn.

 

Thư mục tham khảo: 

-Endo Shusaku, Unzen, trong Toàn tập Endo Shusaku (Endo Shusaku Zenshu), Nhà xuất bản Shincho, quyển 7, trang 215-226. Ấn bản năm 1999. Nguyên tác Nhật ngữ.

-Endo Shusaku, Unzen, Van C. Gessel dịch sang tiếng Anh là Unzen, trong Stained Glass Elegies, A New Editions Book, 1984. Bản ngoại văn tham chiếu.

-Piere Dunoyer, Histoire du Catholicisme au Japon 1543-1945, Les Editions du Cerf xuất bản, 2011, Paris, France. Tư liệu lịch sử.

---