CHÙM TRUỴN NHI ĐỒNG CỦA OGAWA MIMEI

Nguyn Tác: Ogawa Mimei

Dịch: Nguỹn Nam Trn

 

 

QUN NƯỚC CH TRN ĐƯỜNG ĐO    (TGE NO CHAYA)

Khoảng giữa con đường đo c một qun nước ch. Người từ thnh phố đi đến ngi lng bn kia cũng như cư dn của ngi lng bn kia mỗi khi vượt ngọn đo để ra thnh phố đều gh qun nước ch ấy để nghỉ chn.

Nơi đy chỉ c mỗi một ng lo sinh sống. Tuy l đn ng con trai nhưng ng lo qut dọn qun rất sạch sẽ v tiếp đi khch chu đo. ng chm tr, by bnh tri, cn đối với những ai thch uống rượu th ng chế rượu vo nậm con v sửa soạn t mn nhắm với cc thức sẵn c. B lo, vợ ng, mất đ lu, v kể từ ngy đ, ng vẫn lủi thủi một mnh bun bn nhưng được ci nhiều người thương mến, mỗi khi c dịp đi ngang qun của ng, họ đều gh lại. ng lo lc no cũng tươi cười v tiếp đi khch mọi người khch như nhau. Khch hng thường ku ro:

-ng cụ, ng cụ!

 Mỗi khi cng việc nhiều như vậy, ng lo cứ phải xoay vng ci thn thể b nhỏ m chạy lăng xăng, khng c lấy một cht thời giờ để suy nghĩ. Thế nhưng khi chẳng c người khch no, một thn một mnh, ng thường ngồi trước cửa qun, thả hồn theo những tưởng vẩn vơ. Được chẳng mấy lc th mắt đ dp lại v đầu gật ln gật xuống.

Thm nữa, khi tuổi tc cng cao, những khi ngồi một mnh như vậy, d sụp mắt hay mở mắt, lc no ng cũng ở trong trạng thi nửa  mộng nửa thực, đầu c chẳng khc g một kẻ uống rượu đang ng ng say.

Mấy lc gần đy, những hm như thế tiếp tục xảy đến với ng lo. Ngoi cửa qun l một ngy ma thu đẹp, trong kh trong vắt, đi khi từ dưới chn đo nghe vọng lại tiếng một chuyến xa lửa đang băng qua. Một nơi no đ trong khu rừng lại c tiếm chim ru rt đến tận bn tai, gần đến nơi tưởng chừng c thể đưa tay ra nắm lấy được.

ng lo lắng tai nghe tiếng xe hỏa cho đến khi n mất hẳn. Cuối cng, sau khi chạy qua ba ni bn kia để đi vng qua pha biển, chiếc xe mới tht một hồi ci ln bầu trời rồi tiếng của n mới nhỏ dần v cuối cng khng cn nghe thấy g nữa.

-Giờ đy, từ cửa sổ toa tu, đ c thể thấy những con sng bạc ở ngoi khơi.

ng lo lm như mnh đang ngồi trn chuyến xe lửa ấy.

C khi ng lại nhớ về mnh hồi cn trẻ, khi vo rừng kiếm củi, c dắt theo đứa con trai nhỏ. Hm đ cha con ngắt được nhiều nấm rừng mới mọc. ng nhớ mi thơm thn thuộc từ đm l mục  phủ trn mặt đất lạnh m tưởng chừng n hy cn vương trn đầu mũi. Khi ng về đến nh, b lo, thuở ấy cn mạnh khỏe, đ cho ngay những mn hi được vo nồi canh v nhen lửa.

Tiếng chim vừa mới nghe đy đ khơi dậy trong ng bao kỷ niệm xa xưa.

C hm, ng lo ngồi chm đắm trong huyễn tưởng nửa mộng nửa thực ấy một cch th vị từ buổi sng khi những người dn lng nhn c việc ra tỉnh đi ngang qua nh cho đến buổi chiều khi họ xong việc trở về.

Cảm tưởng m i v thong dong ng đang c từa tựa với tm tnh của những ngọn ni đang by ra trước mắt. Cc đỉnh ni v thung lũng cũng t mu đẹp đẽ cho chng bằng cc sắc từ vng, tm đến hồng. Dưới một bầu trời xanh trong vắt, tất cả lại như thể đắm mnh trong suy tưởng. Rồi sau những ngy đẹp trời nối tiếp nhau, khng phải l khng từng đn ma đng với những cơn bo kinh hong. Lc đ th với hoi niệm về những ngy đầy nh sng từ xun sang h của những ngy đ qua đ lm cho chng qun cả việc in ln người  ngững tia nằng yếu v ngắn ngủi. Huống hồ, trong những hm như vậy, khng c bất cứ một ci g c thể xo trộn sự tĩnh lặng của ni v ci lng ng lo.

Tuy vậy, một hm, c người khch trong lng khi nghỉ chn ở qun  nước đ rỉ vo tai ng một tin đồn:

-Cụ ơi, ti nghe ni, hm trước, ng hng kẹo khi gh qua đy, đ say b tỉ, c đng khng?

-, ng ấy chỉ hơi lng lng thi v ra về rồi m.

-Ấy thế m bị hồ ly n đa hay sao đấy m nghe ni cả đm ng ta lạc trong rừng.

Lo chủ qun ngạc nhin:

-Hả? Đng l ng bn kẹo ?

-ng ấy tm cch về thnh phố m cứ đi loanh quanh đng c một con đường. Khi tỉnh ra mới thấy mnh đ đnh xong một giấc trong khu rừng ni Ty.

ng lo nhớ l lc đ ng hng kẹo trong người khoan khoi, đ kể cho ng nghe những kỷ niệm thuở thiếu thời của ng ta:

-Hồi nhỏ, ti c lần ti đi lấy nấm ở ngọn ni pha Ty.

Lo chủ qun nhớ lại l ng hng kẹo đ nhn về hướng đ v với một giọng đầy cảm khi, tự hỏi l khng biết c phải hn ni kia hay l một hn ni khc nằm hơi chếch về một bn nữa. V c hơi say nn c thể hai bn chn đ tự nhin đưa ng ta về hướng ấy. Chủ qun đ thuật lại chuyện xảy ra ngy đ cho người dn lng như vậy.

-Ra thế ? C thể đng như lời cụ ni. Chuyện chắc phải xảy ra như vậy chứ bị hồ ly trc kia nọ th by giờ, thứ đ ai m cn tin được nhỉ! 

Người dn lng ni như thế rồi cười.

Thế nhưng cu chuyện hồ ly trc kia lại được đồn đại như l một sự thật. Hm sau, c một vin chức ở trong lng (mura no joyaku) đ gh qua qun nước ch, hỏi thăm:

-Ny cụ ạ, chuyện hồ ly trc người lm no động khắp nơi đấy. Thế ở đy, c g xảy ra khng hở cụ?

ng lo nhoẻn miệng cười v ni:

-Thy định ni chuyện ng bn kẹo chứ g?

-Mấy c thn nữ cũng bị lấy mất mấy con c hồi muối họ xch theo trn người.Hnh như c ai bm theo đằng sau rồi giật lấy ci vo.

-Chuyện ny xảy ra hồi no vậy, thy?

-Khoảng hai, ba hm trước đy thi. Theo lời họ th giờ đ trời chưa tối hẳn.

Nghe như thế, trong đầu ng lo hiện ra hnh ảnh một ton hai, ba c gi trẻ vừa đi vừa chuyện tr rm rả khi qua trước qun mnh. Trong số đ c một c trn vai lủng lẳng vi con c hồi muối, thế nhưng mỗi lần c cười nhặt nghẽo, gập cả người th c lại lệch hẳn sang bn tri hay bn phải chẳng khc no con lắc của đồng hồ. ng lo nhớ lại l khi nhn ci cảnh đ, ng đ nghĩ thầm nếu mấy con c khng rơi xuống đu đ ở giữa đường th đ may phước. 

Vin chức kia vừa chm lửa mồi thuốc, vừa ni với chủ qun:

-Từ ry, trời sẽ lạnh ra, khi khng tm ra miếng ăn, mấy con chồn ny sẽ cn dở tr g nữa đy?

-Hay l mấy c kia đ đnh rơi c dọc đường?

- hay! Người ta cn thấy được bng mấy cn chồn đang chạy trốn nữa kia m! Như vậy th chuyện đ phải c thực chứ?

Vin chức kia ni với một giọng tin tưởng. Thế rồi ng lại bắt qua một chuyện khc cũng gy ngạc nhin như thế:

-Ny, cụ ạ. Chuyện chồn co th thi, ra sao cũng mặc. C ci ny n, cụ biết sang năm sẽ c đường xe but chạy ngang đy khng?

-Xe but? Thật khng thy?

-Ti vẫn chưa r. Thế nhưng nếu c, số người đi bộ ngang qua trước qun như by giờ chắc sẽ mất đi.

-Hết cn người đi bộ hở, thy nhỉ! Nếu vậy, chuyện bun bn của ti sẽ ra sao đy?

ng lo ni với giọng yếu xu.

-Ở đời, khi những phương tiện mới ra đời, tất sẽ c mặt hay mặt dở. Thế nhưng đy l lc phải động no, cụ phải dng  đầu c suy nghĩ.Người ở cc lng ln cận sẽ tới đy nhiều hơn. C thể trạm xe but sẽ được đặt trước cửa qun của cụ. Trường hợp đ th cửa hng của cụ cn lắm khch hơn xưa nữa.

-C thể no như thế khng, thy?

ng lo ci mi tc bạc v đẩy đến trước mặt vin chức một chn nước ch mới rt. Vin chức vừa nng cốc ln miệng vừa bảo:

-Để được như thế, cụ cần lm một cuộc vận động v cng sớm cng tốt!

Nghe thế, ng lo bn ngồi lại nghim chỉnh, hai bn tay kh ho đang đặt ở trn đi xoa vo với nhau.  Người vin chức trẻ như đọc được tm tnh của người đối diện, mới đưa mắt nhn thẳng ng lo.

-Chỉ cần cụ đồng thi l ti sẽ thay mặt cụ pht động kiến nghị ny.

Trong bụng ng lo nghĩ chuyện ny thế no cũng gy ra tốn km  cho mnh. ng tự hỏi khng biết phải bỏ ra bao nhiu tiền th ước nguyện mới thnh tựu nn cn đang ngần ngại.

-Chuyện ny mới nghe qua th no đ phnđon được đu. Cụ cứ nhẩn nha suy nghĩ cho kỹ.

Dặn d như thế rồi, vin chức trong lng bn ra khỏi qun.

Thế nhưng kể từ ngy hm đ, lng ng lại lại cứ thấp tha thấp thỏm v ci vấn đề vừa mới đặt ra cho mnh.Nỗi lo lắng đ c lẽ v tuổi tc cũng nn. Thế rồi, ng nhớ về người con trai duy nhất của mnh đang sống ở một miền xa v ng bắt đầu suy nghĩ đến việc ku gọi con về sống bn cạnh mnh.

Một hm khch ra về cả v chỉ cn c một mnh, ng lo bn thử viết thơ cho người con trai để ni chuyện đ.  Bn kia mới trả lời l ma đng sắp đến v tuyết bắt đầu rơi, nơi bố ở sẽ lạnh. Nơi đy kh hậu lại ấm p, phải chi bố về dưới ny để cho cha con được sống bn nhau. Trong thư cũng viết l hiện nay chng con hy cn chưa con ci, c thể dnh nhiều thời giờ chăm sc cho bố. C lẽ anh con trai của ng lo đ viết thư ny ở hng xưỡng vo giờ nghĩ nn dng giấy c in địa chỉ của hng. ng lo nhn những dng chữ thấm tha tnh phụ tử m sung sướng tiếp nhận bức thư v cất n vo trong ngăn ko ở dưới ci trang thờ Phật trong nh. Đy cũng l chỗ thờ người vợ đ bao nằm cng mnh lao khổ v cũng l b mẹ hiền của đứa con trai, ngy nay c lẽ đang c mặt nơi đy v chăm ch nhn mnh.ng lo bn thay nước cho bnh cắm hoa v ging ln một tiếng chung con rồi knh cẩn chắp hai tay khấn khứa.

Vừa lc đ, c bng ai đang bước vo qun:

-Mấy lc ny, trời tối mau qu hở cụ?

Người vừa ni vừa đi vo bn trong l một bc nh nng đ luống tuổi. ng lo chủ qun thn mật cho đn:

-Cậu mới từ ngoi tỉnh về đấy ?

ng lo nh nng gh đến bn cạnh chủ qun rồi ngồi xuống. ng chm lửa vo ống điếu kiểu xưa của mnh từ hộp than cời (hibachi) đang chy m chủ qun vừa đẩy đến.

Hai ng l bạn b từ thuở ngồi trn ghế trường tiểu học. Ngoi họ ra hy cn c bao nhiu bạn b thn tnh khc nhưng kẻ th đ chết, người bỏ xm lng ra đi nn đến tuổi ny m cn c thể đi lại v tm sự, giải by đủ mọi điều với nhau th chỉ vỏn vẹn c hai người.

-Hm một bnh nghe?

-Chnh v chờ n m tớ đ phải nhịn thm ny giờ ngoi tỉnh.

Nghe ni thế, ng lo chủ qun b tiến đến bn l, đốt nắm l tng ln v đun ci bnh sắt đang treo bn trn, rồi ni với một giọng trầm buồn:

-Họ ni sang năm sẽ c đường xe but chạy ngang đy. Hồi ny c vin chức trong lng đến cho hay l phải mau mau mở cuộc vận động để họ đặt trạm đằng trước qun mnh. Chắc cậu cũng biết tớ mỗi ngy một gi, cứ định bụng tốt hơn l mnh nn trở về ở với đứa con trai...

Lo nng luống tuổi cũng ci mặt, nhn nh lửa chy ln v thả cho ln khi xanh bay lảng đảng. Nghe bạn ni xong, ng ta an ủi:

-Bề g, cậu chỉ một cha một con, việc dọn về ở chung chỉ giản dị thi. Thế nhưng tớ cũng thng cảm cho nỗi lng của cậu khi phải rời bỏ nơi cha sinh mẹ đẻ m cậu đ quen sống từ bấy lu nay. Giải php no cũng tốt nhưng phải ln kế hoạch cho kỹ rồi lm theo thch mới được. Cn việc đường xe but đi ngang khiến cho việc bun bn ế ẩm khng đng để lo đu. Khch đi but l ai th ta đ r. Những người mỗi ngy phải mang theo nhiều hng ha đi ra đi vo thnh phố sẽ khng sử dụng xe but. Hơn nữa, vo những hm tuyết đổ, xe cộ d c muốn chạy chưa chắc đ chạy được. Ở vng ny, vo ma đng, dn chng phần nhiều lại thch nghỉ ngơi. Cậu lo lm g việc chưa xảy ra cho mệt! Cứ để mặc xc, họ muốn đặt trạm but ở đu cũng được. Vả lại, d g đi nữa, cậu chỉ c một thn một mnh, lm g m bọn tớ lại lo cho cậu khng xuể.

-Rượu hm cỡ ny đủ nng chưa?

Lo nng tiếp lấy chung rượu chủ qun vừa trao v đưa ln mi, đầu hơi nghing qua một bn.

-Muốn hm thm cht nữa ?

-Khng. Vừa đủ nng đấy.C điều tớ hơi tiếc l cậu khng theo nổi tớ chứ bao nhiu tớ cũng dm uống với cậu.

-Vậy ? Thế th cậu cứ thoải mi uống cho. Nhỡ tớ c say cũng vui thi m!

Hai người vừa ni chuyện thn tnh, vừa nhn về hướng ni v ngắm vạt nắng tn của buổi chiều lọt đang qua ci vch giấy để ngỏ.

Ngy hm sau, thời tiết đột ngột biến đổi.Từ tảng sng đ c cơn ging ko qua vng nn giữa ban ngy m chẳng thấy bng khch đi đường lai vng. ng lo đnh đng cửa qun nghỉ sớm.

Bn ngoi bầu trời hy cn cht nh sng nhưng trong nh, khi thắp đn ln, đ im ắng như giữa đm khuya. Vo lc đ lại c tiếng  g cửa lộc cộc.

Ban đầu, chủ qun ngỡ l tiếng gi nhưng m thanh lộc cộc ấy vẫn tiếp tục nn ng mới nghĩ rằng chắc c ai đang ở bn ngoi.

Bất chợt ba ci tin đồn về chồn co lại hiện ra trong đầu nn ng lo cẩn thận tiến về pha cửa v lớn tiếng hỏi từ bn trong:

-Ai c cần chi vậy ạ?

-Chu khng biết l giờ ny qun đng cửa. Xin cảm phiền.

Đ l một giọng nữ dịu dng nhưng ng lo lại cng thấy lm lạ, mới he h cnh cửa nhn trộm người lạ.

ng mới thấy đấy l một phụ nữ trẻ đang dắt theo đứa con trai nhỏ. Nhn dng dấp th c ta c vẻ như người đi đường xa.

-Ti đng cửa sớm v tưởng giờ ny khng cn ai.

Người phụ nữ ấy ni:

-Chu xin lỗi. Nếu cụ c củ khoai lang hay quả hồng, thứ g ăn được...

-C chứ!

Ni xong, ng lo mở hẳn cửa ra.

-Thi, vo trong ny nghỉ chn một cht. Thế c đi về hướng no vậy?

ng hỏi thăm.

-Chu định đi về ngi lng ở cạnh đy nhưng v xe hỏa đến nơi qu  muộn. Với lại chu chưa từng đặt chn tới vng ny nn cứ loanh quanh hỏi đường, hết người ny đến người nọ.Thằng b nh chu đi khng muốn nổi nữa, chu phải hứa mua cho qu ny qu nọ để n ln tinh thần.

ng lo bn vo trong v đem ra một một ci khay c khoai v quả hồng rồi trao cho người đn b.Ngoi ra, ng cũng di ring vo hai bn tay đứa b một vốc hạt dẻ mới luộc v ni:

-Vất vả qu nhỉ. Từ đy mẹ con c chỉ cn phải chịu kh một cht nữa nhưng đoạn đường ny th tốt. Nn lợi dụng lc trời cn sng m đi.

ng lo dặn d như thế m lng thầm nghĩ phải chăng hai người ny l vợ con của một thanh nin no đ trong lng đ lập gia đnh nơi xứ người.

-Chu cảm ơn cụ thật nhiều.

Người đn b cho ng lo xong bn nắm tay đứa con dắt đi trn con đường lộng gi trong nh nắng yếu ớt của buổi chiều rồi khuất dạng. ng lo đứng tựa cửa nhn theo một lc như đưa tiễn v nhớ lại rằng c vợ con trai mnh cũng xuất thn từ ngi lng đ. 

-Thế no mai mốt, chng n cũng phải đi thăm nhau như c kia thi.

Nếu như lc ấy m c được đường xe but chạy từ tỉnh về lng th hẳn l tiện lợi. Nghĩ đến đ, trong đầu ng lo, bao nhiu lo u về chuyện lm ăn bun bn, lợi lộc v tổn thất của c nhn mnh bỗng biến đi đu mất như những chiếc l rụng bị cơn gi cuốn. Nơi ng lc ấy chỉ cn mỗi niềm vui l mnh sẽ được nhn thấy một cuộc đời tươi sng hơn v lng mong mỏi sao cho hạnh phc đến với mọi nh.

Dịch xong ngy 19 thng 2 năm 2018 (NNT)

Tư liệu tham khảo:

-Ogawa Mimei, Ogawa Mimei Dwashuu, 1951, do nh xuất bản Shinch Bunko, Tokyo, xuất bản. Tuyển tập khổ bỏ ti ny gồm 25 truyện nhi đồng, sng tc của Ogawa Mimei với lời bạt của Tsubota Jji.

 

 

 


* Nguyễn Nam Trn :

Một trong những bt hiệu của Đo Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đ Lạt. Nguyn qun Hương Sơn, H Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) v Đại Học Sư Phạm Si Gn trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đng Kinh (University of Tokyo) v Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thng. Gio sư đại học. Hiện sống ở Tokyo v Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

"Khi pht hnh lại bi viết của trang ny cần phải c sự đồng của tc giả (dhdungjp@yahoo.com)
v ghi r nguồn lấy từ www.erct.com