BÊN TRONG CON NGƯỜI

(NINGEN NO NAKA, 1963)


Nguyên
tác: Kawabata Yasunari

Dịch: Nguyễn Nam Trân

Hàng cây du bên đường (ảnh minh họa)

-Gặp mặt anh là em khổ...Không được gặp anh em cũng khổ .....

Lời lẽ Momoyo viết trong lá thư đă ịn sâu trong trái tim của Shimura như một thứ văn tự khắc trên tấm bia đá mà anh đă dựng lên trong tận đáy ḷng .

Trong cái hư ảo của màn sương đêm dày đặc, tấm bia ấy như đang bồng bềnh trôi. Dưới chân bia là hai cây du thật lớn, trơ trụi lá. Chúng mọc trên cái bờ thẳng tắp của con sông lớn nằm bên cạnh đang chảy giữa sương mù, nhưng xa hơn trên thượng nguồn, ḍng sông mất hút vào trong một không gian màu trắng đục. Không biết đó có phải là màu của cây cối hay không? Mỗi khi Shimura nghĩ về câu nói của Momoyo, khung cảnh ấy như lại hiện ra trước mắt. Một cái bia trôi trong khoảng chân không là h́nh ảnh duy nhất của khung cảnh đến từ ảo giác. Tấm bia đó không mang h́nh thù rơ ràng nào trong lớp sương khuya cũng như trong ḷng anh. Chỉ có những câu chữ Momoyo viết ra là đi vào trong anh như được chạm khắc lên mặt đá một tấm bia.

Những câu chữ này không chỉ có mục đích để làm dáng. Dưới ng̣i bút của Momoyo - người hay phát biểu bằng những h́nh thức kỳ dị– anh nghĩ có thể là một câu nói thực ḷng. Dưới mắt Shimura, nó có thể bày tỏ sự sợ hăi của người đàn bà đă có chồng khi lén lút đến gặp một người đàn ông trong lúc ḷng đang bị dằn vặt v́ muốn chế ngự sự thèm muốn được gặp người ấy. Shimura tự nhủ đáng lư ra ḿnh phải là người gửi bức thư với lời lẽ như thế đến Momoyo. Anh thấy rơ rằng ḿnh đang có cùng một tâm trạng với nàng. Bức thư của Momoyo là một lời tỏ t́nh. Nhờ những ǵ Momoyo nói lên trong lá thư mà Shimura ngộ ra là anh cũng yêu nàng. Có thể anh đă bị người con gái ấy quyến rũ nhưng với một thanh niên 32 tuổi như Shimura th́ Momoyo hăy là một tồn tại đầy bí ẩn trên cơi đời này. Một người đàn bà tính cách như vậy có khả năng yêu ai không nhỉ, có đàn ông nào yêu được một người đàn bà như nàng hay không, là những câu hỏi đă khiến cho anh bối rối. Momoyo nhỏ thua anh những 6 tuổi -nàng mới 26 – nhưng chuyện xảy ra giữa họ không ăn nhập ǵ đến tuổi tác.

.

Không biết có phải v́ nàng là gái có chồng và hăy c̣n quá trẻ mà khi Shimura ôm nàng trong ṿng tay, nàng đă co rụt cả người và run rẩy.

-Cả tâm hồn và thân thể em đều đă nhơ nhuốc. Nàng bảo. Em là một người đáng gớm ghiếc.

Shimura có do dự một lúc và nới lỏng ṿng tay anh ra:

-Bên trong con người có nhiều thứ lắm đó anh. Nhiều không thể tưởng!

-Bên trong con người? Em muốn nói là ở bên trong em?

-Vâng, bên trong người em. Em sợ...

-Ở bên trong Momoyo th́ làm ǵ có cái ǵ khác ngoài Momoyo. Có đúng không?

Shimura nắm lấy người nàng và lắc rồi hỏi:

-Chứ ai đây hở?

-Đó là Momoyo.

-Thế nhưng bên trong của em, nó nằm ở đâu. Anh muốn xem. Cho anh xem thử!

-Shimura ơi, với đôi mắt đó, anh không thể nào t́m thấy nó đâu. Như vậy tốt hơn.

Momoyo nói với một giọng khá b́nh thản trong khi đôi mắt nàng nhắm lại.

Shimura cởi quần áo nàng ra.

-Thân thể em xinh đẹp thế này! Cớ sao em lại bảo nó nhơ nhuốc nào?

-Shimura ơi, anh không thấy được đâu.

-Được chứ. Anh thấy rơ quá mà.

Đừng nh́n em như vậy. Không ai biết được cái ǵ sẽ phóng ra từ người của em đâu.

-Ồ, muốn phóng cái ǵ ra cũng được. Không sao cả. Ḿnh sẽ đuổi hết mọi thứ từ trong ấy ra. Ác quỷ, ma quái, giun bọ, đất cát, kỳ nhông kỳ đà...

Momoyo lắc cái đầu đang nh́n xuống khuôn mặt của Shimura, tỏ vẻ không đồng ư.

-Anh không biết đâu anh ơi. Có biển, có tuyết nữa. Ngoài ra c̣n có những hồn ma đi ra đi vào.

-Nếu thế th́ nhất định là bên trong anh cũng phải có?

-Không đâu. Thôi đừng cố gắng an ủi em làm ǵ! Cho dù anh tốt với em đến độ muốn thay thế em.

.....................................

Shimura mới trả lời bằng một giọng trầm tĩnh và dịu dàng:

-Tại sao em lại mang những thứ đó trong người.

-V́ em là một người đàn bà.

-Thế th́ lạ quá!

-Vâng. Đúng như thế đấy.Nhưng em bằng ḷng với vai tṛ một người đàn bà. Nhờ đó mà em mới có thể cho.anh....

-Anh không nghĩ là em đă sinh nở những hai lần rồi?

-Thật sao? Em không có quyền làm thế à?

-Đúng. Không được.

Một lúc sau, Momoyo mới lấy lại nhịp thở nhẹ như b́nh thường. Nàng nằm yên không động đậy. Thấy sự im lặng kéo hơi dài, Shimura bèn mở lời trở lại:

-Em đang ngủ?

-Không. Em đâu có ngủ. Em đang hạnh phúc. Đưa tay anh đây.

Vẫn nhắm mắt nhưng Momoyo t́m cánh tay của Shimu ra và đặt dưới gáy ḿnh. Như thể nàng đă sẵn sàng để đi vào giấc ngủ. Shimura bảo:

-Được rồi, ngủ đi em.

-Không, anh. Nếu ngủ th́ phí quá.

-Nếu em ngủ, những cái nằm bên trong em như em vừa nhắc đến, sẽ ngủ theo em chứ ǵ?

-Nếu em ngủ, em sợ là sẽ quên rằng em đang nằm trong ṿng tay anh. Ḿnh không có nhiều thời giờ. Ngủ như thế phí phạm quá! Phải chi em thấy được anh trong chiêm bao của em th́ không nói ǵ nhưng nhỡ em mơ thấy một thứ khác, th́ lại thêm buồn mà thôi. Mỗi lần thiu thiu là em bắt đầu mơ.

Giọng Momoyo chậm răi và thánh thót như người đang hát. Nàng bỗng choàng dậy và mở mắt nh́n anh, nói một cách gay gắt:

-Anh muốn em ngủ để có thể suy nghĩ một ḿnh về chuyện ǵ đó trong khi em ngủ, có đúng không?

-Em bảo ǵ?

-Thôi, đúng rồi! Thú thật đi! Nàng nói như thế và áp mặt vào vai Shimura. Chắc anh muốn xe hơi anh cán chết em cho anh được khỏe thân chứ ǵ!.

-Chuyện! Em đă chọn một hành động quá nguy hiểm...Sao lại đi làm chuyện kỳ cục như thế.

Shimura vừa nói, vừa đưa tay vuốt ve mái tóc của Momoyo.

-Nhưng em muốn xe anh cán chết em mà. Chỉ có hai khả năng: một là để anh cán chết, hai là được nằm trong ṿng tay anh.

-May là xe anh không cán em chết. Trong khi Shimura thốt lên câu nói này, cảm giác đến từ cái thân thể sống động của Momoyo hiện ra rơ ràng hơn trong anh. Giả dụ anh làm em bị thương th́ làm sao có thể gh́ lấy em trong tay như giữa lúc này.

-Anh nói thật những điều ḿnh nghĩ đấy chứ?

-Ông Trời đă cứu hai đứa. Anh chỉ có thể giải thích như vậy thôi. Anh không biết phép lạ nào đă khiến cho anh thắng chiếc xe lại.

-Đó là v́ em đă ép uổng định mệnh.Con người có thể bắt định mệnh phải tuân theo ư ḿnh đó anh. Momoyo nói một cách điềm nhiên. Ở bên trong con người, cũng có những cái lực bắt định mệnh phải xoay chiều.

- .....

Shimura không thể cho rằng lời Momoyo vừa nói là thỏa đáng.Tuy vậy, anh phải nh́n nhận là Momoyo đă “ép uổng định mệnh” khi đem cuộc đời ḿnh ra đánh cược.

Cái hành động điên cuồng, việc làm bất chấp hiểm nguy đến mạng sống của nàng, đă kết nối hai người lại với nhau. Momoyo ném cuộc đời ḿnh lên chiếu bạc nhưng nàng đă đem được Shimura về cho ḿnh.

Vào một đêm đông sương xuống thật dày, chiếc xe hơi của Shimura đang chạy thẳng theo con đường dọc bờ sông th́ bỗng có một bóng đàn bà hiện ra trong quầng sáng của chiếc đèn pha. Mắt Shimura nhắm lại trong một tíc tắc. Anh không nhớ ḿnh đă làm cách nào để thoát hiểm khi quặt vội chiếc xe về hướng bờ sông và ngừng được ở đó. Anh không cảm thấy có ǵ cộm ở dưới bánh xe nhưng chắc chắn là ḿnh đă tông phải người đàn bà đó. Khi mở mắt ra, anh không hề thấy nàng. Ma ư? Có lẽ nào! Shimura bèn ra khỏi xe. Chiếc xe hơi của anh tí nữa là đă va vào hai cây du cổ thụ bên bờ sông trước khi bất động. Người đàn bà đang nằm lăn ra đường. Khi anh vực lên, dường như nàng đă bất tỉnh.

Shimura nh́n khuôn mặt của người đàn bà dưới ánh đèn:

-Chết chửa! Chị Misaki đây mà!

Ngạc nhiên, anh lay gọi:

-Chị Misaki! Chị ơi!

Nàng mở mắt ra nh́n anh và đáp:

-A! Anh Shimura đấy hở anh?

-Tôi sợ đến chết khiếp. Chị không bị tôi đụng vào đâu cả chứ?

Vừa hỏi, Shimura vừa đở nàng dậy.

Momoyo không sao dậy nổi nên Shimura nghĩ rằng nàng bị thương ở chân. Có lẽ cú sốc khi xe đụng phải làm nàng không đứng dậy được cũng nên. Anh đưa nàng vào bên trong xe và nói:

-Sao chị lại ra đứng ở chỗ này?

-Em đang đợi xe anh đi ngang qua.

-Chị nói thế là nghĩa ǵ?

-Em biết thế nào anh cũng về nhà bằng con đường bờ sông này.

-.......

-Em muốn để xe anh cán em chết.

Shimura nh́n thẳng khuôn mặt của Momoyo và tự hỏi phải chăng nàng đă đánh mất tri giác khi ăn nói lung tung như thế. Khi đă vào bên trong xe, nàng bèn dựa người vào anh và khi anh né qua một bên để tránh th́ nàng bèn ngă xuống băng xe. Shimura đề nghị:

-Để t́m bác sĩ cho chị nhé!

-Không, không. Em không cần bác sĩ đâu. Momoyo chống khuỷu tay lên và ngồi dậy. Người em không sao cả.

-Thế tôi đưa chị về nhà vậy?

-Không, đừng anh. Em không về nhà đâu. Em đợi xe anh mà.

-B́nh tĩnh lại, chị!

-Giúp em đi anh. Đưa em tới chỗ nào em có thể nghỉ ngơi một chút.

Miệng em ráo quá, cổ họng khô cháy đây này.

Shimura chạy xe chầm chậm trong màn đêm đen ch́m giữa lớp sương dày, lâu lâu ngoáy lại đằng sau để nh́n Momoyo. Anh có cảm tưởng ḿnh đang tháp tùng một cô gái điên. Ḷng anh đang bị ám ảnh bởi nỗi bất an là Momoyo có thể mở cửa xe và nhảy xuống đường. Nhưng anh chỉ thấy nàng lặng lẽ đưa bàn tay phải lên xoa g̣ má. Anh mới hỏi:

-Chắc chị bị thương ở má khi ngă xuống đất?

-Không! Em sờ má để xem có phải ḿnh đang sống trong mơ hay không thôi. Em sợ anh biến mất như đi ra khỏi giấc mơ của em.

-Chính chị mới là người tôi sợ là sẽ biến mất như trong một giấc mơ. Chị như một bóng ma trên đường đă leo lên xe của tôi và sau đó, khi quay lại nh́n, tôi không thấy ai cả ngoại trừ sương mù đầy trong xe.

-C̣n em th́ trong sương mù, em chỉ thấy mỗi bóng anh. Chính h́nh ảnh đó đă lôi kéo em đến chỗ này. Em thấy ḿnh như bước đi dưới đáy nước. Đi mà không thở. Em cũng ngạc nhiên khi thấy ḿnh hăy c̣n sống.

-Hay chị chỉ là một hồn ma đang mượn lấy thân xác của Momoyo?

-Em không biết. Trong đáy ḷng ḿnh, em chỉ có anh thôi. Em không thấy em trong đó.

Chiếc xe hơi bỏ con đường bờ sông để vào thành phố. Thấy một ngôi nhà trọ, Shimura bèn dừng lại.

Momoyo uống liên tục 3 cốc nước, không dừng lại một lần để lấy hơi.

-Rốt cuộc, em đă t́m thấy anh. Đôi mắt đẫm lệ, Momoyo nói tiếp: Em thật ghê tởm em.

-Chị không nề hà nguy hiểm chết người chỉ để quyến rũ tôi ư?

-Em chỉ có cách đó. Định mệnh của em là định mệnh của kẻ bị tuyết lở (nadare, avalanche) vùi thây. Ôi, anh ơi, em sợ lắm. Momoyo níu lấy cánh tay Shimura. Khi em nói là “tuyết lở”, em nh́n thấy cảnh “tuyết lở” thật sự. Em thấy ḿnh rơi xuống tận đáy con người của ḿnh và cứ thế mà tuyết đổ ngập lấy em. Anh ơi, hăy tới cứu em đi!

Shimura bèn ṿng tay ôm lấy nàng. Momoyo co rúm người lại và run rẩy.

Shimura và Misaki – người chồng của Momoyo – vốn là bạn từ ngày trên ghế trường Đại học. Shimura đă được bạn mời tới dự đám cưới. Sau buổi chiêu đăi, cô dâu chú rễ và nhân chứng đă dàn hàng để ngỏ lời cảm ơn quan khách đến dự khi mọi người ra về. Shimura đă ngạc nhiên khi thấy mắt cô dâu đầm đ́a những lệ.

Về sau, Shimura không những được hai vợ chồng Misaki mời đến nhà nhiều lần, anh cũng có khi tới thăm họ bất chợt nữa. Anh biết Momoyo đă có hai con. Một hôm, khi đến chơi ở nhà họ, Momoyo đă cho anh xem một đứa bé mới có hai tháng.Shimura liền chúc mừng.

-Anh có biết không, em đă giữ đứa nhỏ này suốt 9 tháng ở trong bụng.

-À!

Đứa trẻ đang ngủ.

-Con cho bác Shimura xem cặp mắt của con đi nào! Nàng vừa nói vừa lay đứa bé. Nó bèn khóc ré lên đến nổi cả khuôn mặt đỏ ửng.

-Hồi nó ở trong bụng em, nó đâu có khóc!

Nghe những lời phát biểu kỳ quặc như thế, Shimura nh́n Momoyo cḥng chọc nhưng nàng vẫn nói tiếp:

-Em cũng muốn ở măi trong bụng mẹ em đấy chứ. Có những kẻ không bao giờ muốn ra khỏi bụng mẹ như em vậy không anh?

-....

Một năm sau, Shimura cảm thấy Momoyo như đang ngả về phía anh một cách nguy hiểm. Theo lời khuyên của Misaki, anh bèn đi gặp một người con gái trẻ để tiến tới hôn nhân.

-Momoyo cứ bắt tớ phải giúp cậu lựa chọn cho đúng người. Thời gian đó, Misaki có lần tâm sự như vậy. Cậu thấy không, vợ tớ thật là kỳ cục. Cô ấy có thể cho ư kiến về cả những chuyện như vậy, không đâu vào đâu. Cậu đừng để ư nhé!

Nàng con gái trẻ đă cùng mẹ ḿnh đến chỗ hẹn gặp Shimura. Mọi người dùng cơm tối trong một khách sạn. Bên cạnh Momoyo với nét mặt buồn rười rượi th́ cô gái giống như một tờ giấy trắng. Đến lúc họ chia tay, Momoyo bỗng đưa ra tặng Shimura một gói quà nhỏ. Đó là một cái ghim cà vạt bằng ngọc trai màu đen. Shimura thấy lạ lùng là Momoyo lại biếu anh một món quà vào giữa cái dịp như vậy nhưng anh c̣n ngạc nhiên gấp bội là v́ nàng đă đặt vào bên trong hộp quà đó một chùm hoa cánh bướm (păng-xê) giả, bé tí.

Dĩ nhiên, Shimura nào có ngờ - dù có các vàng đi nữa – là một ngày nào đó, Momoyo muốn để mấy cái bánh xe của Shimura chẹt lấy người nàng.

Cũng giống như thế, Momoyo đă không do dự khi phải rước lấy nguy hiểm cho ḿnh khi có những hành động vượt mức thông thường. Và từ ngày đó, nàng đă đeo đuổi Shimura với một dục vọng không sao kiềm chế.

“Gặp anh em khổ lắm ...Không gặp được anh, em cũng khổ”!

Shimura đọc những ḍng chữ Momoyo đă viết cho anh như thể nó đuộc chạm khắc lên tren tấm bia đá trong đêm khuya hư vô, ch́m giữa sương mù. Nó đă cắm sâu vào trong ḷng anh.Cái đau khổ của một người đang tâm chiếm đoạt vợ bạn và mặc cảm phạm tội đă làm cho anh không thể chịu nổi. Shimura t́m cách xa lánh Momoyo.Thế nhưng, khi không nh́n thấy bóng nàng, anh lại nghĩ không có người đàn bà nào có thể đem đến cho anh một t́nh cảm ngọt ngào hơn. Ḷng anh c̣n bối rối hơn khi nghĩ đến hương vị đậm đà trong chất nước bọt của nàng. Mỗi lần xe anh đi ngang hai cây du cổ thụ trên con đường dọc theo bờ sông để về nhà, anh có cảm tưởng ḿnh sắp va vào chúng. Anh lo lắng: “Nếu ḿnh bỏ đi luôn, Momoyo sẽ trở thành điên dại cũng không chừng!”

Một hôm ngồi trong sở, anh nhận được một cú phôn của Misaki. Anh này đang muốn gặp Shimura để trao đổi về vụ Momoyo. Shimura ú ớ, không biết phải phản ứng làm sao. Misaki cho biết sẽ đợi anh ở ngả tư Ginza, trước tiệm Wako vào lúc 5 giờ rưởi chiều.

Trời vào đông nên vào giờ đó đă phủ lên một làn sương mỏng. Khi Shimura tiến đến gần Misaki th́ anh ta đă nhanh chân bước như muốn tránh những cặp mắt có thể nhận ra hai người.

-.....

-Tớ thật có lỗi với cậu. Tớ xấu hổ quá!

-....

-Momoyo đă nói chuyện của hai người với tớ. Giờ th́ tớ đă rơ hết ngọn ngành..

-Tớ xin lỗi cậu. Thật tớ không biết nói ǵ hơn. Shimura vừa bảo mặt vừa cúi gầm. Xin lỗi cậu. Tớ biết bây giờ có nói như thế cũng chỉ là vô ích nhưng...

-Không sao đâu, cậu. Đó không phải là điều tớ muốn gặp cậu để bàn. ..Misaki hạ thấp giọng như đang lúng túng.: Tại sao mấy lúc này cậu không muốn gặp Momoyo nữa?

-Sao?

-Có phải v́ cậu nghĩ cô ấy ốm, không b́nh thường?

-Không.

-Cậu ạ, cậu có đi gặp Momoyo, tớ cũng chẳng cấm cản ǵ đâu.

Shimura bước vài bước không nói ǵ, sau mới trả lời:

-Nhưng tại sao cậu lại nói thế. Cậu mới là người không b́nh thường đấy!

-Không đâu. Tớ hoàn toàn tỉnh táo mà!Tớ chỉ là người canh gác, bảo vệ cho Momoyo thôi. Việc sự có mặt của tớ giúp cô ấy sống c̣n đă là điều đủ cho tớ vui rồi. Nghe nói cậu suưt cán phải cô ấy?

- ....

-Chắc cậu đă đoán già đoán non được phần nào! Trước khi gặp cậu, Momoyo đă có một anh nhân t́nh. Nàng c̣n có cả anh bạn trai khác trước khi kết hôn với tớ. Lúc nào cô ấy cũng cần một người đàn ông.

-Cậu nhắm mắt bỏ qua cho cô ấy sao?

-Tớ bắt buộc. Nếu không có bạn trai, cô ấy sẽ rơi vào t́nh trạng thiếu thốn. Triệu chứng này giống nơi kẻ ghiền ma túy. Cô ấy có thể phát điên v́ nó. Đó là những ǵ vừa xảy ra sau khi cậu tháo chạy.

-....

-Một con người – Momoyo thường dùng chữ này để nói về ḿnh – bên trong một con người, có nhiều thứ lắm. Nàng cũng từng nói với cậu như thế không?

-Đúng. Cô ấy từng nói với tớ như vậy....

Bỗng nhiên lúc đó, con đường chạy dọc bờ sông hiện ra trước mắt Shimura. Bên cạnh hai cây du cổ thụ, có phải đó là h́nh bóng của Momoyo hiện ra trước bánh xe anh hay chăng? Và có thể nào định mệnh đủ sức để chận lại một lần thứ hai chiếc xe đang phóng tới?

Dịch ngày 19 tháng 9 năm 2020

Tư liệu tham khảo:

1- Kawabata Yasunari, Ningen no naka (Bên trong con người) trong Tuyển tập Hatsukoi (T́nh đầu), trang 417-430. Do Shinchô Bunko xuất bản.Sơ bản 2016. Nguyên tác Nhật ngữ.

2- Kawabata Yasunari, Ningen no naka (Au fond de l’être). Dịch sang Pháp văn bởi Isabelle Balibar và Yuuko Brunet. Trong Tuyển tập văn dịch Les Paons, la grenouille, le moine-cigale (1955-70), Editions Picquier, 1988. Bản ngoại văn tham chiếu.

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com