BẢY TRUYỆN NGẮN TRONG L̉NG BÀN TAY

 

 

1- Hoan hô – 2- Đàn bà - 3- Nụ cười ngoài sạp hàng đêm -4- Ở tiệm cầm đồ -5 - Nhà ga dưới mưa rào - 6 – Bàn bi-da- 7- Đồng 50 Sen bằng bạc

 


NỤ CƯỜI NGOÀI SẠP HÀNG ĐÊM

(Yomise no Bishô, 1927)

Nguyên tác: Kawabata Yasunari

Dịch: Nguyễn Nam Trân

Sạp hàng ăn ban đêm (ảnh minh họa) 

Đang đi tôi chợt đứng khựng. Tôi nghĩ chắc hai tiếng đồng hồ đă trôi qua từ khi cửa tiệm bách hóa Hakuhinkan (Bác Phẩm Quán) đóng sập cửa, cùng một giờ vào buổi chiều giống như lệ thường của mọi tiệm khác nằm trên con phố Hirokoji trong khu Ueno này. Tôi bèn dừng chân trên đại lộ, trước mặt những sạp hàng lộ thiên bán pháo bông và bán kính đối diện với mấy cửa tiệm đó. Với đôi mắt đă quen ngắm người qua kẻ lại trên vĩa hè suốt từ buổi chiều cho đến lúc đêm về, tôi nhận ra rằng cái lối đi bẩn thỉu dành cho khách bộ hành nằm giữa Hakuhinkan và những sạp hàng lộ thiên này sao mà rộng vô kể. Nó khiến tôi có cảm tưởng ḿnh đang bước giữa ḷng đường. Mỗi lần một khách bộ hành về muộn đi ngang, tôi thấy cái màu đất bẩn bị nước bắn lên dường như sẫm thêm và những mảnh rác giấy người ta vứt đi càng trắng rơ. Trời đă khuya. Chiếc xe của một người chủ tiệm vừa đến thu dọn sạp hàng đang chuyển bánh về nhà. Ở sạp pháo bông, tôi thấy có trưng bày những cái pháo h́nh ṿng (tựa như hương muỗi) để trần trụi nhưng cũng có các loại pháo khác mang nhăn hiệu và được bọc lại bằng giấy màu như pháo Mẫu Đơn, pháo Hoa Xa và pháo Địa Lôi Hỏa. C̣n các pháo loại Tuyết Nguyệt Hoa hay Tam Sắc Tùng Diệp đều được sắp vào trong mấy cái hộp bọc bằng giấy nhiều màu – chủ yếu là màu đỏ - và đặt cạnh thành hàng bên nhau. Phía sạp hàng bán kính thấy có đủ loại kính, từ kính lăo, kính cận thị, kính màu, kính để chưng diện (Date-megane) với đủ các thứ gọng (mạ) vàng, bạc, đồng đỏ, thép, đồi mồi, ống nḥm rồi đến kính che bụi, kính đi bơi, kính hiển vi kiểu cổ (mushi-megane)...nhưng thực t́nh tôi không để ư chi cho lắm đến những mặt hàng như pháo bông hay kính ấy.

Sạp pháo bông và sạp kính cách nhau chỉ có non một mét (3 shaku). Nhân v́ chẳng có khách đến xem hàng, hai nhân viên đứng bán đă rời cửa hàng của họ để làm chuyện ǵ với nhau trong khoảng không gian rộng non một mét ấy. Nếu như cô bán pháo bông xê dịch vào được bên trong khu vực đó những 60 cm và anh bán kính chỉ có hơn 30 cm mà thôi là v́ cô gái đă chuyển cái ghế dài cô dùng ngồi bán hàng vào khoảng cách đó trong khi anh chàng vẫn để cái ghế dài của ḿnh đằng sau sạp kính và làm ra vẻ anh không cần đến nó. 

Anh con trai nhón mấy ngón chân, c̣n đôi chân th́ hơi chàng hảng, đặt cùi nhỏ lên trên đầu gối trái để tựa lên đó sức nặng của phần thân thể bên trên khi anh cúi xuống. Với cái que tre của người con gái trong bàn tay phải, anh đang bận rộn viết trên mặt đất đen giữa hai bàn chân mấy nét chữ. 

Từ bên trên nḥm xuống, cô con gái theo dơi một cách chăm chỉ hàng chữ anh vừa viết xong. Cái ghế dài cô đang ngồi có hơi thấp và cô lại mang một đôi guốc gỗ (gheta) bên dưới có răng nên đầu gối của cô bị nâng lên cao và hai chân hơi tách ra một chút. Cái tạp-đề nhà buôn đong đưa giữa hai chân và cô lại lom khom khiến cho đôi vú nhỏ áp sát vào đầu gối. Hai cánh tay của cô ṿng quanh đầu gối, c̣n hai bàn tay tṛn trịa lật ngửa và đặt nhẹ nhàng lên mu bàn chân.Tấm áo yukata mùa hè với những mô h́nh nguệch ngoạc của cô hơi đẫm mồ hôi và mái tóc bới kiểu quả đào chẽ đôi (momoware) có sổ ra một chút. Nhân v́ đôi vú áp sát vào hai đầu gối dang dạng ra nên cổ áo yukata của cô phủ hết lên gáy nhưng cũng v́ đó mà ở phía trước, một phần bờ ngực đă bị lộ ra. 

Tôi lửng thửng đi tới cạnh hai người để xem thử họ viết ǵ lên trên nền đất. Chỉ cần ném một cái nh́n thôi là h́nh ảnh hai cô cậu đă lọt vào tầm mắt của tôi. Thế nhưng tôi không kịp xem những ḍng chữ viết bằng cái que tre. Cậu con trai không hề xóa những ǵ ḿnh viết nhưng chỉ viết chồng một chữ mới lên trên chữ cũ và tiếp tục viết hết chữ này đến chữ khác. Dù vậy, h́nh như cô gái bán pháo bông đă đọc được tất cả. Khi một câu được viết xong trên nền đất và có một nghĩa ǵ đấy, không cần nghĩ đến hay hiểu về nó, cả hai đă bất chợt ngẩng đầu lên nh́n nhau. Thế nhưng trước khi hai người có thể mỉm cười hay trao đổi một đôi câu bằng bờ môi và ánh mắt, cô con gái lại nh́n xuống nền đất trong khi anh con trai mê mải viết tiếp. Cô con gái ấy có những ngón tay gầy guộc và cái eo mảnh dẻ của những thiếu nữ sinh ra trong gia đ́nh nghèo của một xóm dân dă (shitamachi) thuộc Tôkyô xưa nhưng dáng vẻ cô là của một người đă lớn lên thoải mái trong một bầu không khí tràn đầy hạnh phúc.  

Sau khi anh con trai viết được thêm ba bốn chữ mới nữa, cô gái chợt cúi gập người về phía trước cái ghế dài. Cô tḥ bàn tay trái năy giờ vẫn để trên mu bàn chân của ḿnh để giật lấy cái que tre từ tay anh. Cậu ta bèn rút bàn tay ra. Hai người trao đổi những cái nh́n nhưng không một ai nói lên lời nào. Thật lạ. Cô gái bèn từ tốn rút tay lại và đặt lên chỗ cũ c̣n cậu con trai vẫn tựa vào gót chân để đứng vững, đầu gối dạng ra hai bên và viết thêm một chữ mới. Lần này, trước khi chàng trai kịp thời kết thúc chữ đó, cô gái đă vung tay ra như một làn chớp. Thế nhưng cậu ta c̣n nhanh hơn một bậc. Cô gái đành bỏ cuộc, thu bàn tay về lại chỗ cũ. Khi vừa thu tay về, cô bỗng quay mặt liếc ngang và cái nh́n của cô đă chạm phải ánh mắt của tôi. Tôi chưa kịp chuẩn bị để đối phó với t́nh huống bất chợt này. Không chủ tâm, cô thoáng mỉm cười với tôi. C̣n tôi, cũng không cố ư nốt, tôi đă đáp trả lại cô bẳng một nụ cười nhẹ nhàng. 

Nụ cười của người con gái bán pháo bông đi thẳng vào trong tim tôi. Sau khi nh́n tư thế và hành động của đôi trai gái, nụ cười mà tôi giữ sâu trong tim đó bỗng bừng sáng lên trên bề mặt với tất cả sự thanh khiết mà cô đă mang đến cho tôi. Đó là một nụ cười thơ ngây. 

Lúc bấy giờ, cậu con trai, theo hướng ánh mắt của người con gái, cũng nh́n về phía tôi. Sau khi nhếch mép cười với tôi một cái, mặt của cậu liền đanh lại. Tôi bỗng cảm thấy lạnh giá. Cô gái có vẻ e thẹn, đưa tay lên như sửa lại mái tóc cho khỏi lệch lạc. Khuôn mặt của cô đang bị hai ống tay áo che khuất. Mọi chi tiết trên đă xảy ra trong một thời gian cực ngắn từ khi cô gái đưa tay ra để đoạt lấy cái que tre trong tay cậu con trai. Tuy tôi không hài ḷng v́ cái nh́n thiếu thiện cảm mà cậu ta ném về phía tôi nhưng cũng cảm thấy xấu hổ v́ đă lấy trộm một khoảnh khắc thân mật, một bí mật riêng tư giữa hai người. Tôi bèn rời khỏi nơi đó. 

Này cậu hàng kính! Tôi thông cảm với sự không bằng ḷng của cậu. Nhưng xin nhớ cho rằng việc cô gái thẹn thùng và che mặt sau ống tay áo của nàng, tất cả đều v́ cớ cậu cả đấy. Bởi v́ một cái mỉm cười thoáng hiện bên sạp hàng đêm mà cô ấy muốn dành cho cậu đă bị tôi đánh cắp. Dĩ nhiên, nếu cô cậu có đưa mắt nh́n nhau th́ v́ quá tập trung vào việc viết chữ, khuôn mặt hai người sẽ không biểu lộ được cảm xúc thực sự. Đáng lư ra nụ cười của nàng phải được gửi đến cho cậu cơ. Nếu tôi không bắt gặp cảnh tượng đó th́ chắc cậu sẽ đáp trả nàng bằng một nụ cười giống y như thế. Dù sao, nếu tôi đưa mắt nh́n trộm vào thời điểm mà một cặp mắt người khác -cha hay anh của nàng - chưa xuất hiện và nếu nụ cười hồn nhiên của tôi phản chiếu như một tấm gương nụ cười của nàng, th́ hỏi cậu có nh́n tôi với cặp mắt khó chịu và nụ cười nhếch mép hay không? Cho phép tôi dùng ngôn ngữ nghề nghiệp của cậu để tŕnh bày một chút.Theo đó th́ tôi nghĩ rằng đôi tṛng kính của cậu đă bị vướng mây mờ và lệch mất tiêu điểm. Thế nhưng cậu c̣n có đêm mai và những đêm sau.Cậu hăy viết đi, viết hàng ngàn, hàng trăm ngàn chữ cho đến khi cậu bới tung cả cái lơi của quả đất. 

C̣n cô gái bán pháo bông nữa! Em gái thuận tay trái kia ơi! Thái độ của em như thế th́ cũng được đi nhưng tôi e rằng việc cô chăm chú nh́n xuống đáy giếng nơi người con trai bán kính, bằng cách viết hàng ngh́n và trăm ngh́n chữ, đang muốn ghi khắc nó vào ḷng đất với cái que tre, sẽ làm cô xây xẩm mặt mày và rơi xuống giếng đấy. Tôi không thể nói giữa việc rơi xuống giếng hay việc giữ được cho ḿnh khỏi rơi xuống đó, cái nào mới là giải pháp tốt nhất cho cô. Có lẽ cô nên đi theo sau đoàn xe của cha và anh cô, những người sắp đến đây đón cô về. Cô hăy bám sau chiếc xe ấy khi nó đi qua những con phố đêm vắng lặng của vùng ngoại ô trong lúc đầu vẫn nghĩ ngợi về chàng trai bán kính mà lùi lũi về nhà, và có lẽ đây là giải pháp tốt hơn cả. Bằng không, cô vẫn có thể châm lửa một loạt vào số pháo bông đang bày trong cửa hàng từ Mẫu Đơn, Xa Hoa sang đến Địa Chấn Hỏa, Tuyệt Nguyệt Hoa, đốt chúng một lèo để con đường phố đêm tĩnh mịch này nở ra một biển lửa bằng hoa. Thế nhưng nếu cô làm như vậy th́ ngay cả chàng trai bán kính kia cũng sẽ thất kinh, vắt gị lên cổ mà cao bay xa chạy cho xem..

 Dịch xong ngày 5 tháng 9 năm 2020

 


* Nguyễn Nam Trân :

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài G̣n trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

.........................

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ư của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rơ nguồn lấy từ www.erct.com