Hôm trước, có dịp gặp thầy, em hết sức vui. Tuy là trước đây, khi nghe em hỏi, ông Kidô đã cho biết có nhiều xác xuất thầy sẽ đến dự nhưng em cứ nghĩ một người đa đoan công việc như thầy, gặp lúc trời cũng đang có tuyết rơi, có ngại ngùng gì không nếu phải ra ngoài ? Đến khi được diện kiến cái hình dáng quen thuộc mình đã bao lần thấy trên truyền hình, phải thưa thật với thầy là em rất ngạc nhiên.

Nhớ hôm đó khi em cho biết là nếu có dịp, em muốn viết về truyền thuyết con yêu râu xanh Gilles de Raies[1] cũng như độc phụ Elizabeth Bartoly, em thấy đôi mắt tiểu thuyết gia của thầy chợt sáng hẳn lên. Nhưng khi thầy hỏi tại sao em có hứng thú đối với những người đàn ông đàn bà quái đản như vậy, em thấy thầy lộ vẻ không mấy hài lòng về câu trả lời của em sau đó. Chỉ thoáng nhìn khuôn mặt của thầy lúc ấy là em đã hiểu ngay. Vậy thì hôm nay, như thể làm tròn một lời giao ước, em xin gửi đến thầy bức thư này. Có điều là lá thư chứa đựng một số bí mật giữa em và chồng em nên sau khi đọc xong, thầy cảm phiền đốt nó đi cho. Dù nhân vật chính của câu chuyện này nay đã mất nhưng những điều em đang thử mượn hình thức một lá thư để bày tỏ với thầy vẫn là một trong những bí mật cá nhân (vì có thể hãy còn một số khác nữa) mà bao năm em đã chôn chặt trong lòng.

Chồng em sinh năm 1923 nên cùng lứa tuổi với thầy, có phải không ạ? Nếu em bảo anh ấy tên là N. thì chắc thầy cũng từng nghe nói đến ở đâu đó rồi. Về công việc thì chuyên môn của anh ấy có liên quan phần nào đến kinh tế nước Đức thời cận đại.

Lúc anh ấy đang học năm thứ hai đại học thì bị trưng binh thẳng từ nhà trường (gakuto shutsujin), gia nhập Lục quân và đồn trú ở Trung Quốc cho đến ngày chiến tranh chấm dứt. Trong khoảng thời gian đó, em cũng vừa tốt nghiệp học viện S., một ngôi trường dòng (Missionary School).Vì cảm động trước phong cách sinh hoạt của các bà phước, em đã mong mình sẽ trở thành một nữ tu như họ vậy. Ở cái tuổi mộng mơ, những cô gái suy nghĩ giống em cũng không phải là ít..

Em quen với người chồng tương lai khi gia nhập một hội nghiên cứu về tôn giáo, các thành viên vừa có nam lẫn nữ. Hội được tổ chức ở Đại học Jôchi (Sophia University). Ngoài tư tưởng Cơ Đốc Giáo, chúng em còn có dịp tìm hiểu các luồng tư tưởng khác khi mời các học giả đến nói chuyện mỗi tháng hai lần về Phật giáo hay triết học Nishida Kitarô[2]. Trong một buổi đến nghe diễn giảng như vậy, tình cờ em được sắp chỗ ngồi cạnh chồng em và đó là cơ hội giúp chúng em làm quen rồi bén duyên với nhau.

Mỗi lần cuộc họp kết thúc, chúng em thường tản bộ dọc theo bờ hào về hướng nhà ga Yotsuya, vừa đi vừa chuyện trò. Hồi đó, anh ấy mặc đồng phục của nhà trường trông rất nền nếp và lúc nào cũng say sưa bàn về những chủ đề nghiêm túc như nhạc Mozart và Duy Thức Luận của Phật Giáo Đại Thừa.

-Hồi thế kỷ thứ năm, Phật giáo đã để ý đến những vấn đề như Vô thức, cái mà thời này, Freud mới đưa vào triết học của ông ta. Chứ lúc đó, Cơ Đốc Giáo nào đã đặt câu hỏi về sự có mặt của cõi vô thức nơi con người đâu. Trong khi ấy, Phật giáo, hệ tư tưởng mà bên Cơ Đốc cho là dị đoan, ngoại đạo, mới là cái biết nhìn thấu chỗ tận cùng và tối tăm nhất, nơi chất chứa những bí mật của lòng người đấy.

Nhìn vẻ mặt đầy cảm xúc và thái độ quá tha thiết ấy của anh, không hiểu sao em lại coi thường và thấy anh sao mà kỳ cục nên bất giác mỉm cười.

-Gần đây, tôi đọc Freud nhiều lắm. Theo Freud thì vô thức (unconscious) là chỗ dành để chứa những ý tưởng tội lỗi mà chúng ta dồn nén. Nó tương đương với cõi vô thức trong tư tưởng Phật giáo, nhưng Phật giáo lại gọi cõi vô thức đó bằng một cái tên khác: A Lại Da Thức.

Cứ thế mà anh ấy tiếp tục nói cho tới ga Yotsuya, nơi mỗi người phải chia tay vì về nhà bằng hai đường tàu khác nhau. Rồi trong những lần sau, anh vẫn thao thao bất tuyệt với cái chủ đề là trong lòng người ta có một góc khuất, một chỗ tối tăm nhất chất chứa bao điều bí mật...và hơn nữa, chính ở chỗ tối tăm ấy mới tồn tại cái chân tướng (honne) của con người.

Sở dĩ em đem kể cho thầy những kỷ niệm không mấy hay ho này để bận lòng thầy cũng vì em có lý do đấy, thầy ạ! Tuy những điều chồng em thích lập đi lập lại đã trở thành kỷ niệm khiến em nhớ về anh ấy, nhưng giờ đây em mới cảm thấy là các cuộc đối thoại giữa chúng em ngày đó đã trở thành cơ sở (genten) để sau này hình thành nhân cách của em. Thầy ơi! Đời người đâu có chi tiết nào gọi là vô ích hay là phí phạm đâu thầy nhỉ? Và ngay sau đây, thầy sẽ hiểu tại sao em lại đem những mẩu đối thoại riêng tư giữa vợ chồng để kể thầy nghe!

Sau giai đoạn đó, anh ấy và em vẫn tiếp tục giao du với nhau. Bản chất ôn hòa nhưng lúc nào cũng chững chạc và nghiêm túc nơi anh ấy là cái đã thu hút em.Và có lẽ anh ấy cũng thích em bởi cái tính khiêm tốn và dịu dàng. Tuy hai bên chưa ước hẹn cưới hỏi nhưng chúng em vẫn tiếp tục hò hẹn thường xuyên. Gọi là một cuộc hò hẹn (dêto) cho ra vẻ chứ chẳng qua là cùng nhau đi xem vài cuốn phim ngoại đến từ Âu Châu mà thời đó, càng ngày xuất hiện càng ít vì không được phép nhập cảng.

Tình cảm của hai đứa chỉ thực sự gắn bó khi lệnh trưng binh sinh viên học sinh được thực hiện cụ thể. Lúc ấy, chúng em có cảm tưởng mơ hồ là ngày bại trận đang sắp đến nơi. Việc những sinh viên như anh ấy phải ra chiến trường chứng tỏ tình hình Nhật Bản đã khó lòng cứu vãn.Tuy lòng không nguôi lo lắng nhưng anh ấy không biết làm gì khác hơn là lên đường ra mặt trận vì tin tưởng rằng mình ra đi là để cứu nước. Hồi đó, anh ấy chỉ là một thanh niên suy nghĩ đơn thuần như thế.

Chắc thầy Endo còn nhớ buổi sáng trời mưa có lễ xuất quân ở bên ngoài vườn Minh Trị (Jinguu Gaien) chứ ạ? Hình ảnh những toán tân binh diễn hành trong màn mưa ngày hôm ấy đôi khi vẫn còn được chiếu đi chiếu lại trên màn ảnh truyền hình. Đó là những sinh viên đầu đội mũ vuông góc (kakubô) của nhà trường, vai vác súng, sắp thành hàng, hết toán này đến toán khác, bước lên trên những vũng nước mưa. Em có dịp nhìn được khuôn mặt của chồng em giữa đám người đi tòng quân ấy.

Hôm sắp được đưa vào doanh trại của liên đội vùng Chiba, anh ấy đã trao lại em cái đĩa hát có Bản giao hưởng thứ 21 viết cho dương cầm mà anh đã gìn giữ rất cẩn thận. Em vốn biết anh ấy đặc biệt thích đoạn viết theo nhịp Andante chầm chậm trong chương thứ hai của nhạc phổ đó. Anh có lần giải thích em nghe là khác với nhạc Beethoven hay những nhạc sĩ khác, khúc nhạc ấy của Mozart rất thuần túy, nó đẹp đẹp đến độ không có gì trên đời sánh kịp vì đã được kết hợp bằng những âm thanh thuần túy nhất và gạt bỏ ra ngoài mọi thứ tạp niệm.

Mãi ba tháng sau ngày nhập ngũ, lần đầu tiên em mới được vào doanh trại để thăm anh ấy. Anh xuất hiện trước mặt cha mẹ anh và em trong bộ quân phục rộng thùng thình và có vẻ khỏe khoắn, chỉ tội cái là hai tay dộp bị và sưng phồng vì bị phỏng lạnh. Anh đã dùng hai bàn tay dộp đỏ ấy khoành hộp cơm hộp nhiều tầng (juubako) mà chúng em đem vào để anh ăn. Em cũng trao cho anh ấy tập thơ “Thư gửi từ đảo Malte” của Rilke và một thi tập khác của Carossa . Lúc đó, em thấy khuôn mặt của anh rạng rỡ hẳn như được chiếu rọi bởi ánh mặt trời sau cơn mưa tạnh, làm như anh còn đói cả chữ nghĩa.

Sau bốn lần được cho phép gặp nhau như thế, bộ đội không thông báo gì với gia đình nữa mà gửi thẳng anh sang chiến trường Trung Quốc. Thành thực mà nói, lần đầu nhận được bức bưu thiếp có đóng dấu kiểm duyệt từ bên ấy gửi về, em đã nhảy cỡn lên vì vui mừng.

Sở dĩ em vui mừng như thế là vì anh ấy đã không bị gửi xuống vùng các đảo miền Nam Thái Bình Dương, nơi còn nguy hiểm bội phần. Lúc ấy quân đội Nhật Bản đã lâm vào thế yếu và thường xuyên chịu những cuộc phản kích mạnh mẽ của lực lượng Mỹ từ phía Nam cho nên dân chúng đang sống trong nước như chúng em hết sức nhạy cảm. Em chỉ mong mỏi sao cho anh ấy được an toàn trở về là đủ rồi. Còn những chuyện khác thì có ra sao em cũng không màng.

Đúng như lòng mong đợi của những người thân, anh ấy chỉ đồn trú ở Trung Quốc suốt thời gian đó. Bắt đầu là hạ sĩ quan, anh được thăng lên thiếu úy. Đây là chuyện mãi về sau em mới nghe nói nhưng anh chỉ phải theo ba cuộc hành quân tảo thanh quân du kích, kỳ dư chỉ đồn trú tại vài nơi không có gì nguy hiểm cả.. Em nhớ là khi đọc những tấm bưu thiếp anh ấy gửi về, có khi em còn đâm ra thèm thuồng một cuộc sống nhàn nhã như anh ấy vậy.Tại sao ư? Chỉ vì lúc ấy Tôkyô đang bị oanh kích tơi bời và người dân còn phải đối đầu với cảnh thiếu thốn lương thực, bi đát nào có khác gì cảnh chiến trường.

-Hôm qua mới bắt được con gà để nấu một nồi cháo ăn với các chiến hữu đấy!

Khi đọc những dòng chữ hồn nhiên như vậy của anh, chúng em vẫn nói với nhau rằng không biết ai mới là người đang thực sự ở trong cảnh ngộ chiến tranh. Gia đình anh ấy làm nghề bán kinh Phật (kinh đường, kyôdô) trong khu Setagaya thì không bị hề hấn gì nhưng nhà cửa phía bố mẹ em đã bị thiêu rụi nên phải bỏ về nương náu với bà con ở Komae (phía nam Tôkyô). Dù nhà cửa có bị cháy tiêu nhưng em vẫn cảm thấy hạnh phúc vì còn mang được cái đĩa hát của Mozart theo mình mỗi lần vào nấp trong hầm trú ẩn. Đây là vật làm tin mà em mong sẽ gìn giữ được cho đến lúc anh ấy từ chiến trường về.

Chắc thầy sẽ tự hỏi nội dung câu chuyện em vừa kể và câu hỏi em muốn đặt cho thầy có liên hệ gì với nhau không? Nhưng nếu em không giáo đầu bằng những câu chuyện cũ thì thầy sẽ khó lòng hiểu được những nghi vấn em định đặt ra cho thầy. Vậy xin thầy hãy nhẫn nại thêm đôi phút.

Chiến tranh chấm dứt độ nửa năm thì đến lượt chồng em được giải ngũ về với gia đình. Lúc ấy anh ấy rất gầy, đôi má xọp hẳn khiến cho ngày về, anh vẫn lụng tha lụng thụng trong bộ áo nhà binh như thời mới nhập trại. Em đã vui mừng biết mấy và chạy ngay đến cửa tiệm bán kinh Phật của gia đình anh ấy, nơi lửa chiến tranh còn chưa đụng tới để gặp nhau. Thế nhưng cái người ra đến ngoài cổng đón em vào còn gầy gò ốm yếu hơn cả người sinh viên lúc ra đi.

-Quyển thơ em cho bị tịch thu mất rồi. Lúc anh được giải ngũ.

Đó là câu đầu tiên mà anh nói với em ở ngoài cổng. Em lẳng lặng lấy đĩa hát ra vào trao lại cho anh. Cái đĩa hát của anh ấy đấy! Bản giao hưởng thứ hai mươi mốt mà Mozart đã viết cho dương cầm. Em nhớ là lúc đó, đôi má của anh ấy đã ửng đỏ lên.

Đi học trở lại, anh ấy đã đọc sách như một người đói chữ. Lúc đi chơi với em cũng vậy, anh luôn luôn xách theo một tay nải bọc đầy những cuốn sách Tây phương mượn được ở thư viện. Các giáo sư đều yêu mến anh vì cái tính thật thà và chăm chỉ nên đã rủ rê anh ở lại phòng nghiên cứu làm việc cùng với họ. Còn em thì đã được các xơ phụ trách Học viên S. tức ngôi trường cũ của mình mời dạy tiếng Anh cho các em học sinh cấp ba.

Chúng em chỉ làm đám cưới sau khi anh ấy chính thức trở thành giảng sư môn Kinh Tế Học ở phân khoa. Cộng cả hai đồng lương vào cũng chỉ đủ để chúng em sống một cách chật vật nên em đã nhờ cô bạn thân làm việc ở nhà xuất bản H. giới thiệu lãnh việc dịch sang tiếng Nhật một số tiểu thuyết trinh thám Âu Mỹ của các tác giả tên tuổi như Agatha Christie hay Raymond Chandler.

Vợ chồng em mướn hai căn buồng trong một ngôi nhà đã cháy mất phân nửa nằm trước ga Meidai-mae để ở tạm.Thời đó, khu gia cư trước mặt nhà ga đều đã bị bom đạn thiêu cháy, chỉ còn trơ vài nóc nhà đứng thưa thớt chẳng khác vài cái răng sún còn sót lại trên một hàm răng. Trước cửa ga có một khu chợ đêm bán đồ lậu (yami-ichi) nho nhỏ mới thành hình. Vào mùa đông, đây là một chỗ thiếu an ninh đối với những phụ nữ đi làm về trễ nên em thường hẹn anh ấy ngoài ga để về cùng.

Trong không khí nồng mùi hơi đốt vì dùng đèn acetylen của khu chợ đêm, chúng em vừa bàn bạc vừa mua ít thức ăn cho bữa cơm chiều, có hôm còn đan tay nhau ra về. Trên đường, có một cây keyaki cổ thụ thuộc họ cây du (nire) tuy đã cháy sém mà vẫn đứng vững sau cơn binh hỏa. Nó vươn thật cao như muốn che chắn tầm mắt chúng em nhưng em vẫn thấy phía bên kia là một bầu trời chiều đỏ rực như lửa và trên cành cây có vô số chim se sẽ nhỏ gọi là mukudori - hình thù giống như quả của cây – đang đậu lại. Một phong cảnh đã xa xưa nhưng sao đến nay em hãy còn nhớ.

Bây giờ đã đến lúc em phải đi vào chủ đề mới được. Em sẽ kể đến mức độ mà thầy sẽ cho là ăn nói thiếu thận trọng nhưng em bắt buộc phải gồng mình để vượt qua cái rào cản của sự thận trọng ấy. Chỉ vì em đang muốn bàn về sinh hoạt chốn phòng the của vợ chồng em.

Thời thiếu nữ, em giống như một đóa hoa nở muộn. Kiến thức của em về tính dục giữa nam nữ chỉ ngang tầm người thường, thông qua vài cuốn tiểu thuyết và một số sách vở. Em chỉ có cảm tưởng mình đang xem nó như ngắm nghía hình ảnh phố phường những đất nước nơi mình chưa hề đặt chân tới. Dĩ nhiên là cho đến khi kết hôn, em vẫn chưa có một kinh nghiệm đầu đời.

Chồng em lại là một cậu con trai nhà lành, tính tình nhân hậu. Tuy trong người anh vừa có cả sự dịu dàng, sự nóng vội lẫn sự chất phác nhưng sau này dần dần em mới nhận ra là về mặt tình dục, anh hay ham hố và thích hành động theo ý mình.

Trước ngày em về nhà chồng, mẹ em đã căn dặn như vậy và từ đó, em vẫn vâng theo lời bà. Lúc đầu, khi nằm bên dưới thân hình anh ấy, có lần em đã bâng khuâng tự hỏi không hiểu tại sao đa số đàn ông đàn bà đã có thể thích thú với một hành động như thế này?

Nói như thế không có nghĩa là em không thích được anh ấy ấp yêu đâu! Tuy nhiên, nhiều khi em lại nghĩ ông chồng của mình đây sao mà có quá nhiều ham muốn xác thịt đến độ có thể xem như ảnh bị nó ám ảnh và không khỏi ngạc nhiên về điều đó. Anh ấy không chỉ tìm đến thân thể em ban đêm nhưng còn cả ban ngày, những hôm mà không phải lên trường, anh ấy cứ đeo dính sau mông như sam mỗi khi em đứng làm bếp. Mùa đông thì có khi hai đứa đang ngồi bên dưới bàn kotatsu (bàn có đặt lò sưởi ngầm), anh đã bất chợt túm lấy tóc và đè ngửa em ra. Ban đầu em cứ tưởng đó là cách anh ấy thể hiện tình yêu cuồng nhiệt của mình, thế nhưng khi nằm bên dưới và đưa mắt nhìn lên, em thấy khuôn mặt của chồng em không phải là mặt của kẻ mà em đã biết cho đến giờ này. Em rất đổi kinh hoàng khi thấy những biểu hiện dị dạng của một con người hoàn toàn khác.

Khuôn mặt này là mặt của một người chồng em chưa hề biết tới. Trên đó vẫn thoáng hiện một nụ cười mỉm dịu dàng như ngày thường nhưng hai bên thái dương lại giật giật như dấu hiệu của một sự nôn nóng. Qua nụ cười, chồng em vẫn lộ ra những nét trẻ thơ như xưa nay nhưng nhìn đôi mắt đỏ ngầu và đang lim dim vì say sưa trong khoái cảm thì mới biết anh không còn là con người trước đó nữa rồi.

Có lần em định la lên như vậy. Không chỉ vì lo âu nhưng là vì một nỗi khiếp sợ đang vây bủa lấy em. Tuy nhiên, khoảnh khắc dục tình dữ dội của chồng em lại tương đối ngắn. Sau khi mọi sự đã xong xuôi, sóng tình dịu lắng, thì ngay tức khắc, em đã tìm được khuôn mặt cố hữu của chồng em.

Phải nói lúc đó là chuỗi ngày hai đứa được sống trong hạnh phúc. Có điều cha mẹ hai bên lấy làm tiếc là chúng em chưa có mụn con nào. Chúng em đã đến bệnh viện kiểm tra nhưng không tìm ra lý do rõ rệt. Tuy kết quả là như vậy nhưng em vẫn không đến nỗi phải tiếc nuối. Hiện nay em làm tình nguyện viên ba lần một tuần trong khoa Nhi ở Bệnh viện đại học để chăm sóc những đứa trẻ đau ốm nhưng vào thời điểm đó, em hãy còn xem việc phải bỏ cả ngày giờ ra để lo cho một đứa bé sơ sinh là điều khiến cho mình khiếp hãi. Hơn nữa, chồng em lại thường nói là anh ấy cũng không muốn có con. Trên thực tế thì trong những lần tản bộ, cũng có lần anh ấy tỏ ra khó chịu khi nhìn thấy bóng trẻ con, lại thường đưa ra chủ trương với người đối diện là con cái sẽ làm vướng bận công việc của một nhà nghiên cứu.

Cưới nhau được hai năm, tập luận thuyết mà chồng em viết đã được các vị trong học giới đánh giá cao và anh ấy đã được trao giải thưởng Y. nhìn nhận anh như là một học giả đầy tiềm năng và có khuynh hướng mới mẻ.

Cơ quan đứng ra tổ chức giải thưởng ấy là nhà xuất bản C. Họ vừa trao một giải nghiên cứu vừa trao một giải văn chương. Lễ trao giải được tổ chức kèm theo buổi tiếp tân tại một khách sạn nằm ngay trong nhà ga Tôkyô. Chồng em đã gắn một đóa hoa giả màu trắng lên ve áo và trông anh ấy có vẻ rất phấn khởi, nhưng em không hiểu một phần có phải là vì rượu hay không?

-Anh đừng để rượu làm vấy bẩn áo nghe? Bộ quần áo này hên lắm đó. Em còn mong anh dùng nó cho lần nhận giải tiếp theo nữa đấy!

Giữa đám đông những người đến dự tiệc, vì quá đỗi hạnh phúc, em đã vô tình dẫm phải bàn chân của một vị khách.

Em đã nói như thế với người bị dẫm phải và ông ta không ai khác hơn là thầy. Có lẽ hôm đó thầy đã đến dự với tư cách bạn bè để chia vui với nhà văn Y., nhân vật đoạt giải văn học vào cùng ngày. Và ngẫu nhiên hơn nữa, dù có nằm mơ, em cũng không dám tin rằng bức thư em đang viết đây lại là lá thư để gửi đến thầy.

Trong lúc buổi tiệc đang diễn ra thì có người ở quầy lễ tân bước lên mời em xuống bên dưới.

-Thưa bà, bà có quen biết một ông nào tên là Kizaki không ạ? Ông ta muốn được vào hội trường này đấy ạ. Chúng tôi cũng không biết nói sao nhưng có vẻ ông ấy đi nhầm chỗ...

Nhân vì em chưa nghe chồng mình nhắc đến cái tên Kizaki bao giờ nên lấy làm quái lạ nhưng cũng theo chân họ đến quầy lễ tân. Đúng như nhân viên ở đây vừa diễn tả, đó là một người đàn ông trung niên mà từ tướng mạo cho đến cách phục sức đều coi không được tí nào, đang đứng chờ em ở một góc hành lang và hút một mẫu thuốc lá ngắn củn như đồ đã bị ai vứt.

Không biết có phải vì vừa uống rượu hay không mà em thấy khóe mắt của ông ta đỏ ngầu. Lời ăn tiếng có lại có phần cợt nhả.

-Bà cho ông ấy biết là có Kizaki quen nhau hồi đi lính tìm đến gặp nghe. Tại tôi đọc báo thấy ông có chuyện vui mừng như thế này nên đã từ dưới tỉnh Aichi mò lên đó.

-Không, không, thuộc cấp của ông ấy thôi. Nhưng cùng một đơn vị, từng là đồng đội.

Không hiểu sao khi nói câu đó, người đàn ông ấy lại nở một nụ cười khó hiểu.

Quay lại hội trường, em tiến sát lại bên chồng em, lúc ấy đang đứng giữa một nhóm khách. Em bèn khẽ huých khuỷu nay vào cạnh người anh ấy để ra hiệu. Khi nghe đến cái tên Kizaki thì khuôn mặt đang hớn hở của anh bỗng cứng nhắc lại. Những người chung quanh có lẽ không nhận ra nhưng thái độ đó không thể nào lọt qua mắt một người vợ như em. Sau đó anh làm như không có chuyện gì đáng lưu ý, chỉ cắt ngang câu chuyện với họ và quay sang em:

Bảo xong, anh bỏ em và mọi người tại đó rồi bước ra khỏi hội trường.

Em cảm thấy có gì không ổn nên trong khi cúi đầu thi lễ hay cảm ơn những vị khách đang đứng chung quanh, bộ máy thần kinh em vẫn tập trung vào phía sau lưng. Chỉ một lúc sau, nhà em đã quay trở lại nơi em đang đứng với mọi người, thần sắc anh ấy vẫn không có gì khác trước.

Đêm hôm đó, chúng em được mời đi uống thêm một chầu thứ hai và về đến nhà khá trễ. Trong khi lấy bàn chải rà lên chiếc áo vét của chồng, em đã hỏi anh ấy:

Chợt em thấy khuôn mặt của chồng em đanh lại một chút. Cử chỉ đó đã làm cho em ngờ vực là chồng em có chia sẻ một sự bí mật với người đàn ông tên gọi Kizaki này mà em vẫn chưa được biết. Tự nhiên em cảm thấy có một chút ghen tuông.

Chính vì yêu chồng nên kể từ đó, nhất cử nhất động của anh ấy em đều không bỏ qua. Biết mình đang làm chuyện không tế nhị nhưng mỗi lần có điện thoại gọi đến, em đều theo dõi để nghe cách anh ấy trả lời thế nào hay xem phản ứng trên khuôn mặt anh ấy ra sao.

Một hôm, giữa lúc đang quét dọn trong nhà, em bỗng khám phá ra một chuyện kỳ lạ. Đó là trên kệ sách, bộ tự điển bách khoa chỉ còn trở mấy chiếc hộp đựng bên ngoài chứ ruột của chúng, tức bộ phận quan trọng nhất thì đã biến đi đâu mất. Em không biết chồng em đã lấy chúng ra từ khi nào, và tại sao anh ấy đã cố tình ngụy trang để em không thể đoán biết. Thế thì đúng là sự việc này đã xảy ra cách đây độ nửa tháng! Em sực nhớ là lúc đó, mỗi ngày anh ấy đã sử dụng hết cặp-táp đến cái tay nải bằng vải hình tứ giác để mỗi lần bọc một mớ sách mang theo khi ra khỏi nhà.

Buổi chiều khi chồng em về, nghe em đặt câu hỏi, anh ấy đã trả lời tỉnh tuồng như không có chi. Vâng, anh ấy đã khéo léo che đậy:

Một nơi gọi là phòng nghiên cứu của đại học thì làm gì mà không có nổi một bộ bách khoa toàn thư? Cho dù phòng nghiên cứu ấy không sở hữu nó đi nữa, thư viện nhà trường cũng phải có ít nhất một bộ chứ? Em thấy mình tổn thương và buồn như một người bị đánh lừa.

Không hiểu sao em lại có cảm tưởng là chồng em đã đem bán bộ tự điển ấy rồi lấy tiền trao cho Kizaki. Cũng vì em phỏng đoán rằng Kizaki nắm được một bí mật nào đó của chồng em nên đã dọa dẫm để làm tiền. Em nghĩ tuy đầu óc ảnh thông minh nhưng chuyện đời thì không thông thạo nên chồng em đã rơi vào bẫy của một tên bạn ranh mãnh, miệng sặc mùi rượu nhưng biết cách tống tiền. Quang cảnh ấy nhiều lần hiện ra trước mắt em và em thấy mình cần phải bảo vệ anh ấy. Tuy nhiên em vẫn chưa rõ là thời kỳ ở trong quân ngũ, chồng em đã lộ ra những điểm yếu nào để bị bắt nẹt?

Đến nay, em vẫn còn nhớ như in. Đó là buổi xế trưa một ngày thứ bảy. Em đang ở nhà một mình thì có tiếng điện thoại Kizaki gọi tới.

Câu nói đó đã buột ra khỏi miệng của em nhưng trong đầu, em đang tưởng tượng ra cảnh Kizaki bối rối, đôi mắt chớp lia lịa và gò má đỏ lên vì sượng sùng.

Ông ta có vẻ hơi dằn giọng. Em bèn lấy hết can đảm và lần này đặt một câu hỏi khác với tất cả sự tự tin:

Nếu ông ta trả lời rằng ông không hề biết đến món tiền đó thì trong đầu, em đã chuẩn bị sẵn một câu gì khác để xí xóa, ví dụ em sẽ bảo tôi nghe chồng tôi nói anh ấy trước kia đã vay ông một món tiền và bây giờ cần phải trả....

Kizaki vẫn tìm cách trả lời một cách mơ hồ, rồi sau đó mới nói thêm như còn muốn dọ hỏi :

-Ấy thế mà tôi tưởng những chuyện như vậy thì ngay với vợ con, cũng không ai đem đi kể. Tuy vậy, giờ đây mình sẽ dễ nói chuyện hơn. Khi nào ông nhà về, xin bà chuyển lời cho ông là tiền xây “tháp cúng dường” (stupa) đã được gửi đến tận nơi rồi.

-Dù sao, thời chiến tranh, không cách nào khác. Thế nhưng khi có tuổi, nó thường làm con người ta ray rứt. Vả chăng trong số đó còn có cả bà con nít.

Cuộc điện thoại cắt ngang ở đó. Em tiếp tục dịch cuốn tiểu thuyết trinh thám cho nhà xuất bản H. mà mình vừa mới bắt đầu nhưng trong óc vẫn hiện ra từng chữ một câu nói của ông Kizaki vừa vọng đến bên tai mà em không tài nào xua đuổi được.

Chiều đến, khi chồng em về, em vẫn giữ im lặng về cú điện thoại. Lúc đó, không hiểu vì sao em lại tưởng tượng đến khuôn mặt anh ấy hồi còn sinh viên, khi hai đứa cùng nhau đi bộ bên bờ hào ở Yotsuya và nhớ là đôi mắt anh đã sáng long lanh khi bàn về Duy Thức Luận cũng như vai trò của A Lại Da Thức.

Đêm hôm ấy, sau khi được người chồng ôm ấp, em đã úp mặt lên cánh tay anh ấy và chợt đưa ra câu hỏi:

Đến em mà cũng ngạc nhiên vì cái giọng nũng nịu và ngây thơ của mình. Liền sau đó, em cảm thấy cánh tay của người chồng mà em đang úp mặt lên trên có động đậy đôi chút.

-Sao anh không cho em biết gì hết vậy? Em đã phải hỏi ông Kizaki mới rõ chuyện đấy.

Như để đánh thêm một ngón đòn quyết định, em bèn dùng một giọng còn ngon ngọt dễ thương hơn nữa:

-Anh làm em lo quá. Sao anh dấu diếm em làm chi. Chuyện đó có đáng gì đâu. Trăm sự tại chiến tranh thôi mà!

Như một kẻ sau khi đưa ra những câu chữ như chọn lựa mấy mẩu hình (puzzle) vương vãi để thử lắp ghép cho đúng vị trí của nó trên một khung ảnh, em nằm chờ phản ứng của chồng em. Những ngôn từ mà em thu thập được tuy chưa có thể giúp em nhìn thấy được toàn cảnh nhưng đã đủ để dự báo cho em một cách mơ hồ về một điều bí mật mà em nhất định phải khui ra.

-Thế là...cho dù đã nghe hết câu chuyện nhưng em không có ý kiến đặc biệt gì về anh sao?

Dưới ánh sáng của ngọn đèn đặt ở đầu giường, em thấy sắc mặt chồng em như có gì đổi khác. Khuôn mặt đó đấy. Khuôn mặt hồi mới cưới, lúc anh ấy vít lấy tóc và đè ngửa em ra, khuôn mặt mà đến lúc đó em chưa hề biết.

Em vờ tạo ra một nụ cười mỉm như của một bà mẹ hay bà chị với chủ ý là sẽ không để cho anh ấy nhìn thấy đâu là tình cảm thực sự trong lòng mình.

-Không. Anh chẳng hiểu nhưng ngày hôm ấy và cả lần sau nữa, anh chưa bao giờ có cảm giác nặng nề đến như vậy. Vả lại, lần đầu tiên khi nhìn những ngôi nhà tranh vách đất của người Tàu lặng lẽ cháy, anh đã có một cảm giác khó tả.

Chồng em chậm rãi trả lời trong khi đôi mắt nhìn chăm chú lên trần nhà.

-Cái đó thì đúng là có. Bởi vì mọi ngôi nhà đều bị khóa lại và toàn thể người trong gia đình đều bị giam chặt trong đó.

-Lần đầu thì đúng là theo mệnh lệnh. Bởi vì có thông tin là quân du kích cũng ẩn nấp bên trong. Thế nhưng lần thứ hai là do bọn anh và Kizaki tự quyết định.

Khoanh hai cánh tay ra phía sau làm gối, hai mắt chồng em lim dim như đang mơ màng.Trong khi khép hờ đôi mắt, dường như anh ấy có nghe sống lại dưới đáy tai tiếng kêu khóc của đám đàn bà con nít trong những ngôi nhà nông dân đang làm mồi cho ngọn lửa. Em cũng từng nghe những âm thanh giống như thế. Mỗi đêm khi bị dội bom, tai em đã nghe không biết bao lần những tiếng rít như một đoàn xe lửa đang phóng qua thật nhanh. Thé rồi hôm nay, em lại cùng anh ấy nằm nghe những tiếng than khóc như thế này.

Em không có mảy may tình cảm khinh miệt đối với chồng em cả. Có chăng là một cảm giác hầu như tê liệt đang chụp lên thân thể em. Đôi khi em thấy ở nơi người chồng mà có lúc em xem như một đứa em, có một con người thứ hai đang sống cùng với anh. Và đây là lần đâu tiên em nhận ra rằng hai bộ mặt đối lập đó đã tạo ra nhân cách ông chồng em. Điều đó đã đã làm dậy lên trong người em một sự kích động kèm theo một luồng khoái cảm. Và em nghĩ rằng đó là bản chất của con người nói chung!

Thình lình em bò lên và trùm lấy thân hình của chồng em. Thế rồi kể từ ngày mới quen nhau đây là lần đầu tiên em dành lấy thế chủ động. Em đã khóa chặt môi anh ấy và áp sát mặt vào lồng ngực của anh và đòi được làm tình một cách vũ bão. Phần chồng em thì cũng đã ở trong một tư thế sẵn sàng. Anh ấy đã đi sâu vào người em một cách hoang dại, đem đến cho em một khoái cảm tột cùng như vừa nhận đúng chỗ một thanh sắt cháy đỏ rực.

-Chung quanh đã bị khóa chặt để đám đàn bà trẻ con không có đường thoát, rồi bọn anh đổ xăng và châm lửa.

-Anh có nghe tiếng họ kêu gào không? Nói cho em nghe. Tiếng họ kêu như thế nào?

-Nghe chứ sao không! Có những đứa bé len được ra tới bên ngoài nhưng chúng đã bị bắn.

Anh ấy và em lăn qua lộn lại, thở hổn hển như hai con thú hoang. Cuối cùng, sau khi mọi sự đã xong xuôi, người anh rũ ra rồi lặng lẽ đứng lên rời khỏi giường ngủ, còn em thì mình mẩy đầm đìa mồ hôi, mặt sấp xuống nệm và không còn di động nổi. Sau đó một lúc, chồng em đã quay lại giường nằm và lim dim đôi mắt.

Chỉ riêng đêm đó mà thôi chứ về sau, vợ chồng em không bao giờ đả động đến cái ký ức ấy nữa. Chồng em vẫn tiếp tục giữ một lượt hai thái độ là hiền hậu dễ thương và kiêu căng đáng ghét, thường ngày anh bình thản nhưng có lúc nóng vội như bị thần kinh. Cả hai khuôn mặt đầy mâu thuẫn đó đều nằm trong con người của chồng em. Tuy anh ấy lo lắng và tự hỏi tại sao mình chưa bị đem ra tòa xử như một tội phạm chiến tranh nhưng rốt cuộc đã không có gì xảy ra. Có thể là tất cả những người có khả năng làm chứng đều đã bị giết hay chết thiêu rồi. Chả lẽ những việc nghiêm trọng như thế mà không ai tố cáo hay sao? Đó là điều mà cho đến hôm nay, em vẫn còn hết sức thắc mắc..

Tuy vậy điều đó không có nghĩa là cái ký ức của đêm hôm đó coi như bị thiêu rụi và vĩnh viễn biến mất khỏi cuộc sống vợ chồng của em đâu. Chẳng những không biến mất, nó còn trở thành một cái cột lửa cháy mãi không ngừng trong mối quan hệ giữa em với anh ấy. Hai bên không còn đem câu chuyện được xem như một điều cấm kỵ (taboo) ấy ra bàn với nhau nữa nhưng đối với em, nó vẫn là một bí mật thiêng liêng luôn được gìn giữ giữa hai vợ chồng.

Về sau, mỗi khi có dịp kê gối nằm cạnh nhau dưới ngọn đèn kê đầu giường, khi nhìn khuôn mặt chồng mình lúc nào em cũng tưởng tượng mỗi một chuyện. Đó là quang cảnh một thôn làng nhỏ bên Trung Quốc mà em chưa hề đến bao giờ. Quân đội của anh ấy đã đứng trấn giữ hai lối ra vào của ngôi làng. Trong khi không ngờ, dân chúng trong làng, cả đàn bà và trẻ con đã bị xua vào một ngôi nhà thô sơ tường đắp bằng bùn trộn rơm. Ông Kizaki đã xách thùng xăng đi tưới một lượt quanh nhà, trong lúc chồng em chầm chập nhìn đồng hồ tay và canh giờ. Sau khi mọi sự đã chuẩn bị xong xuôi, họ bèn ném mồi lửa vào. Ngọn lửa đồng loạt bốc lên và bao trùm hết ngôi nhà, cháy cho đến khi tranh lợp trên mái nhà trở thành than, cùng bay theo ngọn khói đen bốc lên trời và bắt đầu nhảy múa trong không trung. Trong ngôi nhà, tiếng la tiếng khóc như ri nổi lên cùng một lượt với ngọn lửa. Có những hình bóng phụ nữ ẵm con thơ chạy xiêu vẹo như một ông lật đật ra phía ngoài sân. Chồng em đã nhắm họ và bắn. Rốt cuộc tất cả đã trở về với im lặng và trên dấu tích của đám cháy chỉ còn lơ thơ vài ngọn khói nhẹ còn sót lại. Cả thôn làng như chìm trong một bầu không khí im lặng. Im lặng. Bản thân em cũng từng biết một sự im lặng tương tự khi những cuộc oanh kích đã đi qua.Thế rồi trong sự im lặng đến từ cái chết đang trùm lên tất cả, bỗng vang lên một điệu nhạc réo rắt. Đó là âm điệu của đoạn Andente trong Bản giao hưởng thứ 21 viết cho dương cầm mà chồng em yêu thích. Lúc nào em cũng nghe khúc nhạc đó khi ngắm nhìn khuôn mặt của anh ấy.

Người này đã bóp cò súng. Chính người này đã ra tay sát hại không biết bao nhiêu đàn bà và trẻ con. Cái người hiện đang nằm dài trên giường và đọc sách đấy. Những lúc không đọc sách như vậy, anh ta đã đốt sạch và bắn cho chết hết những bà mẹ và đàn con của họ....Nghĩ đến đây, không hiểu tại sao em cảm thấy có một khoái cảm đang bò từ phía mấy ngón chân và tiến về phía đỉnh đầu khiến cho mấy lần em suýt thốt ra một tiếng kêu nhưng chồng em vẫn không hề nhận thấy gì khác.

-Sao vậy. Chưa buồn ngủ à? Anh thì cầm cuốn sách này lên đọc là không buông xuống được.

Ảnh chỉ hỏi thăm em có vậy thôi. Nụ cười trên môi anh bây giờ đúng là nụ cười thơ ngây ngày xưa em có lần biết. Đó là khuôn mặt dễ mến đã khiến cho các bậc đàn anh và đám sinh viên đến chơi có thiện cảm với anh.

Lúc nào đươc chồng ôm ấp, em đều mường tượng cùng một quang cảnh giống y như nhau. Nó đã làm cho em thấy có một luồng điện chạy rần rật trong người và đem đến cho em khoái cảm. Bởi vì nó đã làm tăng tình yêu của em đối với chồng mình. Cuộc sống hai mặt bên trong nhân cách phức tạp của anh ấy đã khiến cho em càng muốn bám chặt anh ấy hơn. Đúng vây, em chưa hề phê phán cũng như chưa hề có tình cảm khinh ghét đối với anh ấy, dù chỉ là một lần. Hơn nữa, em cũng không bao giờ cho rằng anh ấy có gì kỳ cục hay khác lạ với người chung quanh. Giả sử em là đàn ông và phải ra chiến trường, biết đâu em lại chẳng làm những hành động giống như anh ấy. Thế rồi nếu gặp cảnh vợ nhà biết được, chắc em cũng sẽ làm ngơ, coi như mình không hay biết và cứ tiếp tục sống. Em không hiểu biến cố đó đã dằn vặt tâm can, làm khổ chồng em đến cỡ nào nhưng ít nhất là trước mặt vợ mình, em chưa thấy lần nào anh ấy bộc lộ những tâm sự đó.

Thế rồi em đã lợi dụng những trải nghiệm của chồng để tạo ra kích thích tâm lý cho cá nhân mình nhưng không bao giờ có mặc cảm xấu xa đối với hành động lợi dụng đó.

Sinh hoạt hôn nhân của chúng em đã kéo dài suốt hai mươi tám năm trong hạnh phúc cho đến khi chồng em năm mươi lăm tuổi, một hôm trong khi đi từ Đại học về nhà, anh ấy đã gặp phải một tai nạn giao thông và qua đời. Tuy vợ chồng em không bao giờ đề cập đến câu chuyện cũ, thế nhưng nếu gọi là bùng cháy thì trong lòng em, mỗi khi nghĩ lại, lúc nào nó cũng có thể bùng lên một cách mãnh liệt. Em vẫn từng xem nó là mồi lửa để làm bốc cháy những ham muốn xác thịt trong lòng của vợ chồng em.

Ông Kizaki từ đó cũng không ló mặt ra một lần thứ hai. Phần chồng em thì, nhờ có thành tích trong nghiên cứu, khi qua đời đã được đại học vinh danh như một học giả ưu tú và có bao nhiêu người bày tỏ lòng thương tiếc.

Sau khi chồng em mất, em đã dành thời giờ theo học một khóa nhân viên thiện nguyện (volunteer). Hiện nay em đã có được một chỗ làm trong bệnh viện, mỗi tuần ba lần đến đó góp phần trong việc chăm sóc các bệnh nhân. Tuy vậy, chuyện đó chẳng liên hệ gì nên em mạn phép không chép ra đây. Hôm trước nhờ người quen mách cho, tình cờ em đã được giới thiệu với một doanh nhân là ông Kidô trong một buổi chiêu đãi. Và em đã ngạc nhiên biết mấy khi diện kiến ông. Không đúng thế sao? Chẳng là hình ảnh của thầy trên truyền hình hay báo chí mà em được xem và khuôn mặt của ông Kidô cứ giống nhau như đúc.

-Bà nói thế làm tôi hân hạnh quá! Đúng là khi gặp chuyện gì khó khăn, tôi cũng muốn đội lốt thầy Endô để tiện bề thoát thân đấy!

Và em còn nhớ là câu nói đùa của ông Kidô đã làm cho mọi người chung quanh cười ngất.

Hôm đó, không hiểu vì duyên cớ nào mà ông Kidô đã đem câu chuyện của một người đàn bà tên Elizabeth Bartoly kể cho cử tọa nghe. Đó là một nữ quí tộc Hungary vào thế kỷ mười sáu, xuất thân từ một gia đình danh giá. Đến năm mười bốn tuổi, bà được gia đình gả cho Bá tước Nadasdy, người nổi danh như một trang dũng tướng trong cuộc chiến tranh giữa Hungary và Đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ. Thế nhưng tên tuổi của bà ngày nay không còn mấy ai biết tới trừ một số kẻ hiếu sự. (kôzuka). Việc làm cho bà nổi tiếng hơn cả có lẽ cái tiếng xấu là bà đã đang tâm lần lượt sát hại không biết bao nhiêu là cô gái trẻ sống trong lãnh địa do bà cai quản, chỉ với mục đích thỏa mãn cái khoái lạc bệnh hoạn của mình. Sau khi đã kéo dài những cuộc tra tấn dã man mà không ai dám ghé mắt nhìn, bà đã bắt họ phải chết.

Em không biết ông Kidô có mục đích gì khi kể lại câu chuyện nói trên. Vào đầu buổi chiêu đãi, có người đưa ra câu hỏi xem giữa đàn ông và đàn bà, ai mới là người tàn nhẫn nhất. Đến lúc đó thì cử tọa đã có người bắt đầu ngà ngà say nên cuộc thảo luận không khỏi có những lập luận đầy thiên kiến hay pha lẫn những câu đùa cợt. Em chỉ nhớ là lúc ông Kidô kể cho nghe câu chuyện đó, mặt mọi người đã không khỏi lộ vẻ sửng sốt. Dù sao, so với hiện thực thì đó vẫn là một câu chuyện cũ xảy ra từ bốn trăm năm về trước nên họ không thể nào cảm nhận về nó một cách rõ ràng nên chỉ có thể thốt ra những lời cảm thán ngắn gọn kiểu “Chao ơi!” hay là “Thật à? Khiếp quá!” vv...và như thế là xong.

-Tôi đã từng đặt chân đến cái lâu đài nơi bà ta đã tổ chức những cuộc thảm sát!

Đôi mắt của ông Kidô, một người sống cô đơn, đang lộ ra những tia máu nhỏ trong khi đang thì thầm những lời như vậy. Em cũng đưa mắt nhìn vào đôi mắt của con người cô độc ấy và không hiểu sao lại nhớ về chồng mình.

-Thành phố Wien nước Áo. Di tích ngôi lâu đài đó hãy còn nằm trên con phố Augustina.

-Đã trở thành một trung tâm thương mại. À, đúng rồi, ở đó có cả một tiệm bán đĩa nhạc nữa kìa. Tôi có nghe được những làn điệu rất du dương của Mozart. Một nơi có thời chuyên dùng để đày đọa và xử hình những nàng con gái trẻ mà nay ngân nga tiếng nhạc êm ái của Mozart. Và lạ cái là chẳng ai biết đến điều đó.

Ông Kidô cười đau khổ như một kẻ đang muốn buông xuôi tất cả:

Em chỉ nghe ông ấy nói và không góp một lời nào. Khi nghĩ đến việc chồng em đã từng yêu Mozart đến thế và cảnh tượng lặng lẽ hoang liêu của ngôi làng bị ngọn lửa của anh thiêu rụi, em không dám ngỏ với ông rằng cho đến bây giờ em vẫn được nghe khúc nhạc ấy của Mozart ở một nơi sâu xa trong đáy lòng mình.

-Sợ đến chết khiếp! Không phải là bà ấy đã hóa điên rồi hay sao chứ?

Em vì ngần ngại trước cái nhìn của người chung quanh nên đã lắc đầu và cố tình đáp bằng một câu như vậy.

-Nhưng bà có thật lòng nghĩ như thế chăng? Chắc chắn là không đâu nhỉ?

Ông Kidô một lần nữa lại nhìn thẳng vào mắt em và đặt câu hỏi.

Sau đó độ một tuần, em nhận được một bưu kiện do ông Kido gửi biếu. Đó là một quyển sách bìa đóng theo kiểu Pháp được bao lại trong một gói giấy nhỏ. Tác giả của nó tên Périchet và nội dung của nó kể lại truyền thuyết về bà Elizabeth Bartoly, vị nữ bá tước khát máu. Bây giờ em mới vỡ lẽ ra tại sao hôm dự buổi chiêu đãi khi ra về, ông Kidô đã bất ngờ hỏi em có biết đọc tiếng Pháp hay không?

Khi thử đọc xem, em đã nhận ra ngay là giữa bà và em có một khoảng cách rất xa. Một phụ nữ Nhật Bản như em không thể nào làm giống như bà nghĩa là dùng những cuộc tra tấn không gớm tay hòng tìm thấy nguồn khoái cảm mãnh liệt như thế được. Trong mỗi trang sách, em nghe như vọng ra tiếng gào thét rên rỉ của những nàng thiếu nữ đang chịu nhục hình và vì cảm thấy có mùi tanh tưởi hăng nồng của những giống động vật ăn thịt sống quanh đây nên đã phải nhíu mày và xếp sách nửa chừng.Thế mà ngay đêm hôm đó, từ những di phẩm của chồng mình, em đã lục ra cái đĩa hát có bản giao hưởng của Mozart và nghe lại. Em vừa nghe nhạc vừa nhớ đến những lời ông Kidô đã kể. Ông cho biết nơi có dấu tích ngôi lâu đài của bà Elizabeth khi xưa thì nay là một tiệm bán băng và đĩa nhạc. Thế thì trong cùng một khoảng không gian trước đây từng vọng ra những lời gáo thét hay rên rỉ, người ta có thể nghe điệu nhạc du dương của Mozart đang tuôn ra như dòng suối. Khi nhận ra điều đó, em mới vỡ lẽ ra là Nữ bá tước Elizabeth kia không phải là một người điên hay bất thường gì cả. Rõ ràng bà chỉ là một con người với đầy đủ mọi cảm tính của nó. Đúng như vậy. Khi Elizabeth Bartoly được chồng mình ấp yêu, bà nằm úp mặt trên cánh tay của một trong những bàn tay từng châm mồi lửa thiêu cháy đám đàn bà con nít và bà ấy đã nhận được những kích thích mãnh liệt đến từ hình ảnh thảm khốc của những nạn nhân ấy. Và bà cũng chỉ là một con người có cùng bản chất với em thôi.

Viết đến đây, em nghĩ mình đã trình bày đủ để thầy hiểu tại sao em đã có hứng thú với câu chuyện về nhân vật Elizabeth Bartoly như vậy.

Có thể là những người được em chăm sóc trong bệnh viện chỉ nhìn thấy nơi em một người đàn bà năm mươi tuổi làm công việc thiện nguyện, tính tình mát mẻ, chẳng những thế, môi luôn mỉm cười nhưng họ chắc không nhận ra rằng trong nội tâm em, hãy còn có một con người khác đang cùng sống với em đâu nhỉ. Thế nhưng, theo em thì hai con người ấy đều là em cả. Chẳng những thế, nhiều lúc em còn thấy một khoảng tôi tối, mù mờ và khó chịu ở trong người. Tuy vậy, em xin thưa trước là trạng thái tinh thần này không vướng một chút “ý thức về tội lỗi” hay gì đó là khái niệm thầy thường đề cập đến. Hoàn toàn không thầy ạ. Nếu muốn ví von thì em thấy nó giống như tình cảm của một ai đó khi phát hiện ra một một con côn trùng mà mình không nhận diện được, đang ngo ngoe trong một vũng bùn lỏng bỏng. Thế rồi từ cái chốn tôi tối, mù mờ và khó chịu ấy, em thấy có cả một tình cảm hiếu kỳ đang đi xuyên qua và bật lên một lượt với nó.

Chẳng hay thầy nghĩ thế nào về những gì đang nằm trong một nơi sâu thẳm của lòng em? Đọc tiểu thuyết của thầy, em lấy làm lạ khi thấy thầy như né tránh, không muốn đề cập đến những mảng tối đó. (Ông Kidô cũng có lần tiết lộ cho em những lời phê bình tương tự khi ông đọc tiểu thuyết của thầy). Tuy là một Ki-Tô hữu nhưng em chưa thấy thầy thực sự muốn trực diện với Cái Ác. Hoặc giả, tôn giáo quảng đại của thầy thấy không cần thiết phải đặt vấn đề về những kẻ đang sống với một tâm cảnh như vậy?

Nhân chi sơ, tính bản thiện hay bản ác? Một vấn đề đã cũ. Nếu nhà đạo đức bảo cái tính ấy phải là bản thiện nhưng chắc họ chỉ nói với chủ tâm giúp con người hướng về những tầm cao. Endo Shusaku đã đưa ra kiến giải của mình: con người ta vốn không tốt cũng không xấu, nhân tính và thú tính chỉ cách nhau bằng nếp gấp của một tờ giấy. Phần còn lại là công việc bền bỉ của các nhà tôn giáo và nhà giáo dục nhằm đánh thức lương tri và nuôi dưỡng những phẩm chất đẹp đẽ của con người.

Nhạc Mozart có tác dụng chữa lành những vết thương. Nó giống như những đóa hoa nở bên chiến hào. Thế nhưng chúng ta nghĩ thế nào về những kẻ sắt máu nhất như Nazi hay quân phiệt, độc tài giết người như ngóe vẫn có thể đến vỗ tay ở một buổi hòa nhạc hay thích thú xem một vở kịch, một điệu vũ?

Endo (Viễn Đằng) đã tạo ra nhân vật Kidô (Quỷ Đằng) tức phiên bản cái tôi xấu xa của ông để “tung hứng” với mình trong một câu chuyện có tính chất thê thảm. Có thể nói đó là một thủ pháp giúp cho độc giả khỏi phải bị giam giữ trong bầu không khí quá ngột ngạt của một cuộc ngược sát.

Phải nói thêm rằng Endo Shusaku là một nhà văn can đảm vì đã dám bóc trần những điều cấm kỵ từng xảy ra trong chiến tranh (người ăn thịt người, ngược sát thường dân vô tội) và còn chưa được phơi bày cho đúng nghĩa.

Thêm một lời cuối. Vì tò mò nên trong khi dịch, tác giả đã vào mạng để tìm nghe bản Giao hưởng thứ 21 này và đã được thỏa mãn với tiếng đàn quyến rũ của Yeol Eum Son, nữ dương cầm thủ xứ Hàn, Á quân giải Tchaiikovsky 2011.

Endo Shusaku, Piano Kyôsôkyoku Nijuuichi ban (Bản giao hưởng thứ 21 viết cho dương cầm) trong Tuyển tập khổ bỏ túi (bunkobon) cùng tên do Nxb Bungei Shunjuu (Văn Nghệ Xuân Thu) Tokyo in và phát hành năm 1987, từ trang 121 đến 145, đã được đăng trong số đặc biệt của Tạp chí Bungei Shunjuu ra ngày 25 tháng 5 năm 1984). Nguyên tác Nhật Ngữ.

[1] Nguyên là tướng hộ vệ cho Jeanne d’Arc trong cuộc tranh chấp với người Anh, sau thoái hóa. theo ma thuật, về sống ẩn cư và làm nhiều tội ác. Bị cáo buộc giết hại trên dưới 200 đứa trẻ.

[2] Nishida Kitarô (1870-1945), triết gia Nhật Bản lỗi lạc, đồng thời với Suzuki Daisetsu.

Một trong những bút hiệu của anh Đào Hữu Dũng, sinh năm 1945 gần Đà Lạt. Nguyên quán Hương Sơn, Hà Tĩnh. Theo học Chu Văn An (1960~1963) và Đại Học Sư Phạm Sài Gòn trước khi đến Nhật năm 1965. Tốt nghiệp Đại Học Đông Kinh (University of Tokyo) và Đại Học Paris (Pantheon-Sorbonne). Tiến sĩ khoa học truyền thông. Giáo sư đại học. Hiện sống ở Tokyo và Paris. E-mail: dhdungjp@yahoo.com

® "Khi phát hành lại bài viết của trang này cần phải có sự đồng ý của tác giả (dhdungjp@yahoo.com)
và ghi rõ nguồn lấy từ www.erct.com