Xin lỗi

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

75 năm trước đây, vào ngày 7/12/1941, Nhật Bản tấn công bất ngờ vào Trân Châu Cảng (Pearl Harbor), một căn cứ hải quân của Hoa Kỳ tại tiểu bang Hawaii, là một hạm đội mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ. Cuộc tấn công chỉ kéo dài có 94 phút nhưng đã gây nhiều thiệt hại lớn cho phía Mỹ. 2402 người bị thiệt mạng, hơn 1282 người bị thương. 5 thiết giáp hạm và 2 tàu trục bị đánh chìm. 188 máy bay bị phá hủy.

Mục đích chính của Nhật là tiêu diệt và ngăn chặn việc can thiệp của Mỹ vào việc Nhật chinh phục Đông Ấn.

Một ngày sau khi bị tấn công, Tổng thống Roosevelt đọc tuyên cáo chiến tranh của Hoa Kỳ với Nhật Bản. Ông phát biểu :” Hôm qua, ngày 7 tháng 12 là một ngày nhục nhã,….” . “Tôi yêu cầu lưỡng viện tuyên chiến với Nhật,…” và Hoa Kỳ chính thức bước vào cuộc chiến tranh tổng lực với Nhật Bản.

Đây là một sự kiện lớn trong Chiến tranh thế giới thứ hai, đã giúp công chúng Mỹ ũng hộ chính phủ tham chiến, hơn 20 nước cũng lần lượt tuyên chiến với Nhật. Kéo theo Đức và Ý tuyên chiến với Hoa Kỳ.

Ngày 7/12/2016, đúng vào ngày lễ kỹ niệm 75 năm Trân Châu Cảng bị tấn công, Chánh văn phòng Nội các Nhật Yoshihide Suga cho biết vào ngày 26-27/12/2016 sắp tới đây, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shizo sẽ đến thăm Trân Châu Cảng để tưởng niệm những người chết trong chiến tranh chứ không phải để xin lỗi và cũng muốn thể hiện với các thế hệ tương lai rằng chúng tôi quyết tâm không lập lại nỗi kinh hoàng và nỗi đau của chiến tranh một lần nữa. Đây là cơ hội để chứng minh sự hòa giải giữa Nhật và Mỹ.

Báo chí cho rằng đây là một hành động đáp lại việc ông Obama tới thăm Hiroshima hồi tháng 5 năm nay với cương vị tổng thống Mỹ đương nhiệm đầu tiên thăm thành phố bị Mỹ ném bom nguyên tử đầu tiên trên thế giới. Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, bà Susan Rice nói mục đích của chuyến thăm là để nói lên cái giá khủng khiếp của chiến tranh, để tuyên truyền cho chính sách của Mỹ là chủ trương đạt được một thế giới không có vũ khí hạt nhân, chứ không phải là để thảo luận về vấn đề đúng hay sai trong quyết định ném bom nguyên tử xuống Hiroshima. Bà nhấn mạnh là Mỹ sẽ không xin lỗi trong bất cứ hoàn cảnh nào và người Nhật cũng không yêu cầu Mỹ xin lỗi.

Trong chiến tranh, cả 2 phía đều muốn thắng trận nên dùng mọi phương cách, mọi vũ khí có trong tay để giết hại đối thủ để mong sớm kết thúc chiến tranh, tránh những thiệt hại cho mình, còn phần thiệt hại cho đối phương ra sao thì không hề nghĩ tới.

Thế nhưng, khi chiến tranh chấm dứt, lương tâm của kẻ thắng cũng như kẻ thua đều bị dằn vặt khi nghĩ đến những tội ác mà mình đã gây ra cho đối phương. Do đó, việc đặt vòng hoa tại đài tưởng niệm không chỉ là một hình thức ngoại giao, tuyên truyền cho chính nghĩa của mình mà còn bao hàm lời xin lỗi ngầm để hàn gắn vết thương ?

Nói tới đây, người viết liên tưởng đến chuyện của đất nước mình. Không biết một ngày nào đó những nạn nhân của cuộc chiến tranh Việt Nam có được diễm phúc nhận được vòng hoa như Tổng thống Obama và Thủ tướng Abe tặng cho hay không ?

Montreal, ngày 9/12/2016

Ngô Khôn Trí