Vài dòng về hội nghị APEC vừa qua

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Tổng thống Mỹ, ông Donald Trump đến tham dự hội nghị APEC vừa qua như là một người đàn anh lớn có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong nhóm 21 quốc gia trong khu vực.

Ông đã nhiều lần gởi đi thông điệp "Nước Mỹ và trên hết ". Ông Trump là người không thích dùng sáo ngữ để che đậy sự thật về mối quan hệ làm ăn giữa Mỹ với các quốc gia khác. Ông có bài phát biểu khá gây ấn tượng.

Ông tự hào về những thay đổi của nước Mỹ từ khi ông nắm quyền. Tăng trưởng kinh tế đạt 3,2% và đang tiếp tục tăng lên. Tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp nhất trong 17 năm qua. Thị trường chứng khoán đang ở mức cao chưa từng có. Và ông cho rằng toàn thế giới đã được hưởng lợi nhờ sự đổi thay của Mỹ.

Ông đề cao thương mại song phương theo nguyên tắc công bằng, hai bên cùng có lợi,

Ông nói : "Nước Mỹ, cũng như mọi dân tộc khác, muốn bảo vệ chủ quyền của mình và chúng tôi hiểu những di sản mà chúng tôi thừa hưởng chính là độc lập và tự do. Điều này khuyến khích cho chúng tôi những hy sinh, sáng tạo hiện nay. Việt Nam cũng hiểu rõ điều này".

Ông khen ngơi VN : "Đầu những năm 1990, gần một nửa người dân Việt Nam sống với chỉ vài USD mỗi ngày và cứ 4 người lại có một người phải chịu cảnh thiếu điện. Ngày nay, Việt Nam, với nền kinh tế mở cửa, là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới, tăng hơn 30 lần. Sinh viên, học sinh Việt Nam được xếp vào hàng những người trẻ ưu tú nhất toàn cầu. Điều đó thật ấn tượng"

Ông ca ngợi Singapore là một đất nước nằm trong nhóm những công dân thu nhập cao nhất thế giới,có một chính phủ được quản lý trung thực và tuân theo pháp luât.

Ông cũng ca ngợi những thành tựu ấn tượng mà Trung Quốc đạt được trong vài thập kỷ qua, hơn 800 triệu người dân thoát nghèo.

Hàn Quốc là một trong những nước có nền dân chủ giàu có. Ngày nay, người Hàn Quốc thu nhập cao hơn người dân ở nhiều quốc gia thuộc Liên minh châu Âu.

Nhật Bản có một nền dân chủ năng động trên vùng đất của những kỳ quan công nghiệp, kỹ thuật và văn hóa. Trong chưa đầy 60 năm, đảo quốc này đã sản sinh hơn 24 người đoạt giải Nobel thế giới về các thành tựu vật lý, hóa học, y học, văn học và hòa bình.

Ông nhấn mạnh : "Cùng chung tay, chúng ta sẽ có sức mạnh đưa người dân thế giới lên tầm cao mới. Chúng ta hãy chọn sự giàu có, tự do, chối bỏ phận nghèo nàn, tôi tớ. Có rất nhiều giấc mơ ở khu vực này. Trên thế giới không nơi nào tốt hơn gia đình mình, hãy bảo vệ quốc gia, tổ quốc của mình"

"Chúng tôi tôn trọng nền pháp trị chứ không phải những lãnh đạo độc tài"

“Chúng ta cũng chống các vấn đề tội phạm, nạn buôn người, mở rộng lãnh thổ. Tất cả người dân của những quốc gia văn minh thì phải bắt tay chống kẻ khủng bộ, xây dựng một Thái Bình Dương phồn vinh, thịnh vượng và tự do”.

Cuối cùng, đừng bao giờ quên rằng thế giới có nhiều nơi, nhiều giấc mơ, và nhiều con đường, nhưng không có nơi nào như nhà mình.

Không phải chỉ riêng Tổng thống Mỹ hay Thủ tướng Canada, tất cả các nguyên thủ đều có chung một mục tiêu khi tham gia các hiệp định là bảo vệ lợi ích của người dân nước mình.

Sau khi Mỹ tuyên bố rút khỏi TPP , 2 nước chủ chốt còn lại là Nhật và Canada, nhưng giữa Canada và Nhật còn nhiều vấn đề chưa nhất trí . Do đó, thủ tướng Canada đã bỏ một cuộc họp về TPP và tuyên bố rằng Canada "không vội" với TPP, vì phải đảm bảo đó là một thỏa thuận tốt nhất cho người dân Canada và cũng phải trọn vẹn ở nhiều mặt không chỉ thương mại mà còn là văn hóa, tài chính, con người, nhân quyền.

Chủ tịch Trần Đại Quang dẫn câu ca dao "Anh em bốn bể là nhà". để kêu gọi sự chia sẻ trái ngọt của hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực. vì cùng sống bên hai bờ Thái Bình Dương.

Chủ tịch tự hào về việc Việt Nam đã ra khỏi tình trạng kém phát triển, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng gấp 3 lần, từ 730 USD năm 2006 lên gần 2.400 USD hiện nay.

Có thể nói bài phát biểu của ông Trump tại APEC là một bài phát biểu được quan tâm nhiều nhất . Bởi vì ông nói lên lập trường yêu nước (lợi ích quốc gia là trên hết) , tôn trọng độc lập và chủ quyền của nước khác , hợp tác trên tinh thần thượng tôn pháp luật, hợp tác để cùng nhau xây dựng lòng tin, an ninh, và thịnh vượng giữa các quốc gia có cùng chí hướng. Lý lẽ của kẻ mạnh thường đúng?

Nhưng ông không đề cập đến những gì mà nước Mỹ đã làm trước đây đối với các nước trong khu vực. Ông chỉ nói đến hiện tại và tương lai.

Tại sao cần thành lập khu vực tự do mậu dịch để thúc đẩy tự do hoá thương mại toàn cầu?

Trước đây, các nước lớn thường sử dụng chính sách thương mại để hỗ trợ và củng cố chính sách đối ngoại của mình. Thế nhưng, trong tình hình chính trị của thế giới hiện nay, một nước giàu mạnh, tự túc được mọi mặt như nước Mỹ có cần thiết hay không?

Một nước nghèo , thiếu thốn tài nguyên, chưa nắm kỹ thuật tiên tiến, không tự túc lương thực, làm sao có thể vào cùng sân chơi bình đẳng với nước lớn được nếu như các nước lớn không muốn chia sẻ như lời kêu gọi của chủ tịch Trần Đại Quang?

Vài dòng tản mạn cuối tuần .

Montreal ngày 11/11/2017

Ngô Khôn Trí