Thuế lưu thông và nạn ùn tắc giao thông

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Nếu không có sự đồng thuận hợp tác của người dân thì bất cứ kế hoạch nào của nhà nước cũng không thể đi đến thành công được. Mọi người dân, từ thành thị cho đến nông thôn, đều ủng hộ đề án đó nếu nó sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho cuộc sống của họ.

Chính vì thế, thuế lưu thông là 1 loại thuế dùng để xây dựng hệ thống giao thông cho cả nước. Nó phải được quy hoạch tùy theo nhu cầu và khả năng đóng góp của từng địa phương. Tại các trung tâm thành phố mật độ dân số đông, thuế lưu thông thâu được nhiều hơn nên được ưu tiên xây dựng thêm nhiều đường xá hơn, góp phần giải quyết phần nào nạn ùn tắc trong nội thành. Thế nhưng, nếu sử dụng tiền thuế của người dân sống ở các miền quê hay ở các tỉnh nhỏ để làm giảm nạn ùn tắc ở các thành phố lớn thì sẽ gây ra sư bất mãn của người dân sống ở tỉnh nhỏ.

Thuế hay phí được đặt ra với mục đích chính là kêu gọi người dân cùng tham gia hợp tác với chính quyền để cải thiện cuộc sống. Thế nhưng, từ ngữ “Phí hạn chế phương tiện giao thông” mang tính ép buộc nhiều hơn là tính kêu gọi hợp tác của người dân. Bởi vì hệ thống giao thông công cộng hiện nay chưa đáp ứng nhu cầu về chất lượng cũng như số lượng. Một phần cũng do tập quán chưa mang tính công nghiệp của người dân Việt Nam mình. Người dân không có sự lựa chọn nào hơn là đành chấp nhận đóng thuế, chứ không phải là 1 thái độ hợp tác

Khi mà hệ thống giao thông công cộng còn yếu kém thì xe gắn máy vẫn phải là phương tiện rất cần thiết đối với đại đa số người dân có thu nhập trung bình. Do đó, trước mắt nhà nước chỉ nên áp dụng phí bảo trì đường xá đối với các loại ô tô và xe tải mà thôi. Trong 1 lúc mà thâu cả thuế lưu thông và phí trùng tu đường xá trên đầu xe gắn máy sẽ làm tăng lên sự bất mãn của người dân, bởi vì đa số đã và đang bức xúc với chất lượng tồi tệ của đường xá và nạn ùn tắc xảy ra hàng ngày. Thuế lưu thông được quy định tùy theo diện tích chiếm mặt đường, phí trùng tu được tính theo dung tích xi lanh chứ không quy định tùy theo giá trị của chiếc xe.

Để làm giảm ùn tắc trong các thành phố lớn hiện nay thiển nghĩ ngoài việc gây quỹ xây dựng, cải thiện hệ thống giao thông ra cần phải từng bước thực hiện triệt để nhiều giải pháp trước mắt và lâu dài như sau:

Giải pháp trước mắt:

-Thu hồi giấy phép kinh doanh của các bãi giữ xe hay hàng quán dọc đường gây cản trở lưu thông.

-Thành lập các bãi giữ xe an toàn với giá thật rẻ ở vành đai thành phố cận bên những trạm khởi hành của xe buýt nhầm khuyến khích người dân sủ dụng xe buýt hay xe đạp khi muốn vào trung tâm thành phố.

-Tổ chức lệch giờ học và làm việc.

-Tổ chức các tuyến đường xe buýt ưu tiên trong giờ cao điểm.

-Tăng cường xe buýt công cộng mang tính phục vụ hơn là kinh doanh.

-Hạn chế số lượng xe nhập về, tăng cường cảnh sát giao thông,v.v…

Giải pháp lâu dài:

-Di chuyển các cơ quan, đại học, công xưởng gây ồn ào ra ngoại thành

-Khuyến khích xây dựng chung cư ở vành đai thành phố..

-Giáo dục người dân chấp hành luật lệ giao thông và khuyến khích sử dụng các phương tiện công cộng, sử dụng xe đạp và đi bộ để vừa có lợi cho sức khỏe và góp phần cải thiện môi sinh.

-Nghiên cứu dịch vụ cho thuê xe đạp trong nội thành.

-Lên kế hoạch xây dựng hệ thống xe điện ngầm và thực hiện từng bước một.

Tóm lại, việc cải tổ hệ thống giao thông là 1 vấn đề tuy cấp bách nhưng không thể thực hiện nhanh hơn tốc độ gia tăng đời sống kinh tế của người dân và nhất là khi chưa có sự đồng tâm hợp lực của đại đa số của người dân. Về tâm lý mọi người sẽ vui vẻ đóng phí bảo trì đường xá khi được thực sự đi trên con đường tráng nhựa đẹp đẻ, an toàn không có ổ gà ?

Montreal ngày 27/3/2012

Ngô Khôn Trí