Vài dòng về việc tăng lương công chức

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Ngày 20/10/2011 vừa qua, chính phủ tuyên bố sẽ tăng lương tối thiểu của công chức từ 830.000 đồng lên 1,05 triệu động, ngân sách Nhà nước sẽ cần thêm khoảng 11.000 tỷ đồng. (suy ra có khoảng 5 triệu cán bô - công chức ?).

Nhiều người trong nước đồng tình với quyết định này, tuy nhiên với mức lương mới này cũng chưa đáp ứng với sức tăng giá của các mặt hàng thiết yếu để đảm bảo mức sống tối thiểu của người dân. Một số người than phiền như sau:

Lương bổng éo le

Tôi ủng hộ hết mình. Chứ mức lương của CB-CC hiện nay là không đủ sống, nghèo rớt mồng tơi. Biết đời nào có tiền cưới vợ, mua nhà, mua đất. Mức sống tối thiểu còn không đảm bảo nữa chứ mơ gì tới nhà cửa, vợ con. Thật khổ sở. Đề nghị Chính phủ có chính sách cải cách tiền lương hợp lý để CB-CC như chúng tôi an tâm công tác và cống hiến hết mình cho đất nước.

(Kim Sô Phia)

Cần có chính sách tiền lương hợp lý

Mỗi lần nói về tiền lương, tôi lại chạnh buồn vì đồng lương ít ỏi của mình (cả cho cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan hành chính sự nghiệp ăn lương nhà nước), vì mặc dù tôi đã công tác liên tục được gần 39 năm, học đại học và lương chuyên viên chính bậc cuối (8/8, hệ số 6,78); vậy mà đồng lương chẳng đáng là bao, còn anh chị em khác thì lương quá thấp không đủ sống,...Vì vậy, mặc dù yêu ngành nghề, yêu cơ quan mấy đi nữa cũng khó mà toàn tâm toàn lực cho công việc được, họ phải lo cho cuộc sống nữa chứ, số anh chị em còn trẻ mới lập gia đình, mới sinh con thì lại càng khó khăn hơn... Vậy nhà nước có phương cách gì cho người lao động trong bộ máy nhà nước?

Đã lâu lắm rồi tôi cứ chờ mong một chính sách mới về lương, để cán bộ, công chức, viên chức nhà nước tận tâm với công việc, không phải lo cơm - áo - gạo - tiền mà lo việc công; chỉ vậy thôi mà khó lắm thay? Đã đến lúc phải có chính sách tiền lương kịp thời mới mong cải cách nền hành chính nhà nước thành công được.

(Thi Sỹ Duy)

Có ý kiến cho rằng việc tăng lương tối thiểu không những ảnh hưởng đến ngân sách quốc gia mà nó còn ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Bởi vì phần lớn các doanh nghiệp đều dựa vào quy định của chính phủ về lương tối thiểu để áp dụng trả lương cho nhân viên. Nếu mức lương tối thiểu cao sẽ gây khó khăn cho 1 số doanh nghiệp không có khả năng trả lương có khi đưa đến phá sản. Tuy nhiên, hỗ trợ doanh nghiệp mà quên đi cuộc sống khó khăn của người dân thì sẽ dẫn đền nhiều vấn đề xã hội. Bởi vì doanh nghiệp chỉ chiếm 1%, trong khi đó người dân chiếm tới 99%. Do đó, việc tăng lương tối thiểu cần được ủng hộ để thật sự đảm bảo mức sống cho người lao động cũng như cán bộ, công chức nhà nước.

TS Đặng Quang Điều, Viện trưởng Viện Công nhân-Công đoàn cho biết, việc tăng lương tối thiểu phải được tính toán khoa học và từ bữa ăn thực tế của người lao động và giá cả tại nơi làm việc của người lao động. Việc tính toán theo cách tính chung chung như hiện nay là dựa vào các chỉ số như CPI và GDP sẽ không phản ánh hết đời sống thực tế của người lao động.

Kết quả khảo sát từ tháng 4/2011 đến tháng 10/2011 tại vùng I (các quận và Thành phố Hà Đông thuộc Hà Nội, các quận thuộc thành phố Hồ Chí Minh), với khẩu phần ăn đáp ứng được nhu cầu 2.300 kilô calo/ngày (Chuẩn nghèo lương thực thực phẩm: tổng chi dùng chỉ tính riêng cho phần lương thực thực phẩm, làm sao để đảm bảo lượng dinh dưỡng tối thiểu cho một người) thì người lao động phải chi phí tới 35.300đ/ngày. Như vậy chỉ riêng tiền ăn, mỗi tháng người lao động đã phải chi tối thiểu 1.059.000đ.

Với mức lương mới (1,05 triệu đồng) Cán bô –Công chức chỉ đủ chi trả cho miếng “ăn” mà thôi. Như vậy, lấy đâu ra thu nhập khác để chi trả cho nhu cầu “Mặc” và “Ở” đây ?. Chưa nói chuyện xắm ô tô, mua nhà, chơi golf cuối tuần. Người dân quan niệm rằng làm “quan” đồng nghĩa với việc có địa vị, quyền thế và của cải. Dân chúng nghiễm nhiên cho rằng, quan chức thường xuyên ăn hối lộ từ hàng trăm vụ thương thảo, mặc dù có rất ít ỏi quan chức thực sự được trả lương rất thấp mà lại phải chịu áp lực công việc rất lớn.

Đây là nguyên nhân gốc đưa đến những tệ nạn xã hội : tham nhũng trong cơ quan nhà nước, phát sinh nhiều cuộc đình công, ngưng việc tập thể ở các xí nghiệp (440 vụ, gấp 3 lần so với năm 2010). Hậu quả là công chức làm việc không hết mình, các kế hoạch luôn bị đình trễ, năng suất lạo động trong các xí nghiệp kém đi, nhiều người tài giỏi phải xa hương tìm việc làm không đúng tay nghề một cách miễn cưỡng, nạn lấy chồng nước ngoài vì kinh tế tăng, nạn trộm cướp, lừa đảo ngày càng nhiều v.v…Đạo đức xã hội bị suy đồi nghiêm trọng do vì cuộc sống khó khăn.

Như vậy, việc đảm bảo một chế độ lương bổng thích hợp cho quan chức, trả lương sao cho các quan chức không phải suốt ngày phải lo chay việc sinh kế mà chuyên tâm hơn với công việc và đặc biệt là không màng đến những khoản thu nhập bất chính, là việc bắt buộc phải thi hành. Quan điểm cho rằng có thể xây dựng một hệ thống quan chức thanh liêm nhờ giáo dục và đào tạo mặc dù mức lương thấp (không đủ sống) là điều chỉ có trong tưởng tượng bởi “có thực mới vực được đạo”.

Cho dù ngân sách quốc gia có giảm đi, cho dù kế hoạch phát triển có phần nào bị chậm đi nhưng những tệ nạn xã hội giảm xuống, chất lượng cuộc sống của người dân được nâng cao sẽ giúp tăng tốc phát triển trong tương lai.?

Mục đích của việc phát triển kinh tế là nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân ?

Montreal ngày 25/10/2011

Ngô Khôn Trí