Tai nạn giao thông và tập quán uống rượu của người Việt

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Đọc tin tức trong nước thấy báo chí nói nhiều về tai nạn giao thông (TNGT). Chỉ trong 3 ngày nghỉ Tết Dương lịch 2016 vừa qua thôi mà toàn quốc đã xảy ra 124 vụ TNGT, làm 65 người chết, 94 người bị thương. trong đó đường bộ là 121 vụ, đường sắt là 2 vụ và đường thủy là 1 vụ.

Đất nước đang phát triển nên nhu cầu di chuyển tăng nhanh, cộng với dân số đông (91 triệu dân, thứ 13 thế giới) , thêm vào đó phương tiện giao thông còn thiếu thốn là những lý do xảy ra TNGT mà ai cũng thấy được ở bất kỳ quốc gia nào.

Tuy nhiên, tại Việt Nam mình, ngoài những lý do nêu trên, lý do xảy ra TNGT vào những dịp Tết là do tập quán uống rượu.

Theo lời 1 bác sĩ khoa phẫu thuật thần kinh (BV Việt Đức) thì : “ Vào những ngày nghỉ lễ, 70% bệnh nhân là tai nạn giao thông. Điều đáng chú ý nhất là gần như 100% bệnh nhân bị TNGT vào cấp cứu tại BV mấy ngày Tết vừa qua đều trong tình trạng có men rượu nồng nặc.

Theo thống kê của năm 2010, cà nước xảy ra 14.442 vụ TNGT làm 11.449 người chết và 10.633 người bị thương. trung bình mỗi ngày có 30 người tử vong. So với năm trước đó thì số người chết tuy có giảm (47 người) nhưng số người bị thương tăng (2.544 người). Số người vi phạm luật giao thông tăng đáng kể, chỉ riêng ngày 3/1/2016, cảnh sát giao thông đã kiểm tra, xử lý gần 25.000 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông. Trung bình tỷ số gây TNGT do uống rượu là 43% , nhưng con số này tăng lên trên 70% vào những dịp lễ Tết. Đối với nhiều gia đình, ngày Tết trở thành ngày tang tóc.

Theo báo cáo của WHO (Tổ chức y Tế Thế giới) :

- Hàng năm, trên thế giới có khoảng 1.25 triệu người chết và từ 20 đến 50 triệu người bị thương tích do TNGT.

- 60% TNGT gây chết người xảy ra ở những quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

- 50% số người chết là những người đi bộ, đi xe đạp và chạy xe gắn máy (vulnerable road users).

- Chỉ có 47 quốc gia có luật giao thông đúng về tốc độ đô thị.

- Chỉ có 34 quốc gia áp dụng nghiêm khắc đối với người uống rượu lái xe. (BAC (blood-alcohol concentration ) dưới 0,05g/dl).

- Chỉ có 44 quốc gia áp dụng đúng luật đội nón an toàn khi lái xe gắn máy.

- 105 quốc gia có luật bắt buộc cột dây an toàn khi lái xe ô tô.

- Chỉ có 53 quốc gia áp dụng đúng luật bắt buộc trẻ em ngồi phía trước xe ô tô phải buộc dây an toàn.

Nếu không có những cam kết mới để phòng tránh thì TNGT sẽ tăng 65% trong vòng năm tới mà phần lớn là ở các quốc gia đang phát triển.TNGT sẽ là nguyên nhân thứ 3 dẫn đến gánh nặng bệnh tật và thương tích toàn cầu vào năm 2020 .

Tại Việt Nam, hiện nay mức phạt hành chính cho hành vi say rượu đã tăng đến 25 triệu đồng, tăng nhiều so với quy định cũ là 15 triệu đồng, nhưng chỉ ở mức độ mang tính răn đe, chưa được coi là tội phạm, chưa được hình sự hóa. “Người uống bia, rượu nếu trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 80mg/100ml máu hoặc vượt quá 0,4 mg/lít khí thở thì ngoài việc bị giữ bằng lái (30 ngày?), giữ xe(10 ngày?) còn phải chịu phạt 15-25 triệu đồng”.

Tuy nhiên, hiện nay tập quán nhậu nhẹt ngày càng trở nên trầm trọng, số người uống rượu ngày càng đông, đặc biệt nhất là giới trẻ. Việt Nam tiêu thụ bia dẫn đầu Đông Nam Á, riêng năm 2015, tiêu thụ 3,3 tỷ lít bia, khoảng 3,3 tỷ đô la (khoảng 74 000 tỷ đồng). Trung bình người Việt chi tiêu cho văn hóa đọc sách chỉ bằng 1/32 so với số tiền cho uống bia.

Dù biết rằng uống rượu nguy hiểm nhưng không thể cấm đoán ngay được bởi đó là một tập tục đã ăn sâu trong nếp sống của người Việt. Uống rượu để giao tiếp, mua vui sau những ngày cực nhọc, giải tỏa căng thẳng là tốt, nhưng nhiều người đã không giữ được chừng mực, không tự hạn chế. Uống rượu quá đà có thể gây ra những hậu quả khôn lường cho sức khỏe. không chỉ ảnh hưởng xấu đến tim mạch, gan mà còn đến não bộ. Một số người uống những loại rượu lạ có nguồn gốc không rõ ràng hoặc dùng loại rượu tự nấu không đúng cách dễ bị ngộ độc đưa đến tử vong.

Cha mẹ không nên khuyến khích con cái uống rượu. Bạn bẻ cũng không nên thách thức nhau cạn chén. Uống một chút rượu là để vui chứ đừng uống vì sĩ diện, sống chết cũng cố uống cho cạn chén cạn chai. Vui quá đà để dẫn đến hậu quả đáng tiếc ? Uống bia đã trở thành quốc nạn, khiến văn hóa, dân trí khó phát triển được.

Nếu như tập quán uống rượu này không cải thiện được và nếu như nhà nước không áp dụng luật xử phạt nghiêm khắc hơn thì tai nạn giao thông sẽ không giảm trong tương lai ?

Montréal, ngày 15/1/2016

Ngô Khôn Trí