Người Việt nghiện cờ bạc và cách cai nghiện

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Từ xa xưa, tại Việt Nam mình, trong những ngày lễ hội đầu năm, nhất là ngay sau Tết Nguyên Đán, nhiều ổ cờ bạc như : xóc đĩa, tôm cua cá, đánh bài xuất hiện trên những góc chợ, đường phố đông người, khu giải trí, trong sân các đình, đền, chùa, nơi có nhiều người lui tới và ngay cả trong gia đình. Cờ bạc phổ biến khắp mọi nơi từ nông thôn đến thành thị cho nên trong dân gian mới có câu: "Tháng giêng là tháng ăn chơi, tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè". Một thói quen xấu tồn tại từ nhiều năm qua. Vì thế, đối với 1 số người Việt Nam mình, máu đỏ đen đã trở thành một thói quen cố hữu. Nhiều người xem cờ bạc như một hình thức giải trí lấy may trong ngày đầu năm.

Hiện nay, tại Việt Nam, tuy cờ bạc là bất hợp pháp nhưng có nhiều người lén lút tham gia trò chơi cá cược đấu trâu, chọi gà, cá cược bóng đá châu Âu trên thông qua cá cược ngầm hoặc thẻ trò chơi bí mật trong câu lạc bộ. Một số người giàu có đi du lịch qua nước ngoài để đánh bài. Tệ nạn cờ bạc thường gia tăng vào đầu năm mới.

                Chiếu bạc xóc đĩa tại lễ hội Đền quán Chảy tại xã Đông La, Hoài Đức, Hà Nội

Tại Mỹ, Canada và Úc, tỷ lệ người Việt lui tới các casino rất cao, nhiều gia đình người Việt lâm vào hoàn cảnh bi đát, tài sản và sự nghiệp tiêu tan, tán gia bại sản, mang nợ nần ngập đầu, tỷ lệ ly dị , nạn bạo hành gia đình, tỷ lệ phạm pháp của người Việt ở hải ngoại cũng tăng theo.

Tại California, Mỹ, nơi có khoảng 4,8 triệu người châu Á sinh sống. Tiến sĩ tâm lý Tim Fong, kiêm Giám Đốc Ban Nghiên cứu Cờ bạc của đại học UCLA cho biết  tỷ lệ người Mỹ gốc châu Á chơi cờ bạc cao nhất . Ông nói: “Mặc dù người Mỹ gốc châu Á chỉ chiếm tỉ lệ có 13% dân số (của California)  nhưng mỗi khi chúng tôi điều tra trong các sòng bài đều bắt gặp số lượng người gốc châu Á chiếm tới 35% số lượng khách tới chơi”. Người Việt đến chơi nhiều nhất ờ sòng bài Golden State.Báo Casino Times City cho biết tại các sòng bài của bộ lạc gần Riverside và San Diego, khách gốc châu Á đến chơi chiếm trên 50%. Tại Silicon Valley cũng vậy khách châu Á luôn chiếm tỷ lệ từ 50 đến 80%.

Tại tiểu bang Ontario, Canada, nơi có khoảng 80 ngàn (1/2 tổng số) người Việt sinh sống, có 30 casinos với 22,5 ngàn máy kéo,  638 bàn đánh bài. Nhiều bi kịch của những gia đình người Việt có thân nhân mắc bệnh nghiền cờ bạc đã được nói đến rất nhiều.

Tại Úc, theo báo cáo của Yamine and Thomas (2000) thì số người Việt Nam, Trung Quốc, Hy Lạp và Ý chơi cờ bạc rất nhiều ở thành phố Melbourne và Queensland. Điều ngạc nhiên là kinh đô cờ bạc thế giới không phải là Las Vegas, Mỹ mà là Australia. Trung bình một người trưởng thành ở Australia mất trung bình khoảng 1.300 USD mỗi năm cho việc đánh bạc, có khoảng 600.000 người đánh bạc mỗi tuần, và khoảng 40% trong số đó có khả năng hoặc đã trở thành tay nghiện cờ bạc.

Mỗi dân tộc có sở thích chọn môn cờ bạc khác nhau. Người Việt nam, người Đại Hàn và người Trung Quốc thích môn black jack, roulette, baccarat, và Pai Gow poker. Có giả thuyết cho rằng nó có liên quan đến những trò chơi cổ truyền như xóc đĩa, xúc xắc (Đổ xí ngầu), bài xì dách, xì tố, mạc chược, phỏm.

Một nghiên cứu ở Úc cho biết người Đại Hàn thích chơi cờ bạc với máy (machine gambling ). Trong khi các nghiên cứu khác ở Mỹ đã tìm thấy cờ bạc máy cũng được phổ biến với người Việt Nam, Campuchia và Lào. Các hình thức cá độ các trận đấu thể thao cũng rất phổ biến trong cộng đồng người Á châu đặc biệt nhất là trong các ngày nghỉ lễ, Tết.

Dựa trên kết quả trả lời của 96 người gốc châu Á thì trên 50% đã có đánh bạc trong 2 tuần lể trước,  42% đã đặt cược trên 500$. 1 phần 3 người Mỹ gốc Trung Quốc ở San Francisco chơi cờ bạc ít nhất mỗi tuần 1 lần .

Theo kết quả nghiên cứu năm 1991, có khoảng 4-8% dân số Mỹ mắc bệnh nghiền cờ bạc, So với người da trắng (Caucasians) thì người Mỹ gốc châu Á nghiện cờ bạc gấp 3 lần, khoảng 12,5 %, trong khi dân số người Mỹ gốc châu Á chỉ chiếm có 5% của tổng thể. Ngoài ra, theo kết quả nghiên cứu của năm 2006 thì số người Mỹ gốc châu Á mắc bệnh nghiện cờ bạc thấp so với tổng thể (bao gồm người Mỹ trắng, Mỹ gốc châu Âu,Mỹ Da đen, Mỹ gốc châu Phi, Mỹ La Tinh, Mỹ gốc châu Á,…) nhưng khi đi vào chi tiết, người ta phát hiện ra 21% người Trung Quốc mắc bệnh nghiện cờ bạc, trong khi đó người Việt Nam, Campuchia và Lào mắc bệnh cờ bạc lên đến 60%. Thật lấy làm ngạc nhiên, trong 10 người Việt Nam có 6 người nghiện cờ bạc. 

Nhiều người Việt lớn lên với quan niệm truyền thống rằng cờ bạc là một hoạt động xã hội được chấp nhận. Vào những ngày nghỉ lễ, Tết cổ truyền, người Việt thích tụ họp đánh bài, cá cược. có người cho rằng nghiện cờ bạc có từ trong máu của họ, là 1 chứng bệnh di truyền. Có người còn cho rằng cờ bạc không gây ra bất kỳ hậu quả nghiêm trọng nào, một hình thức thỉnh thoảng đi giải trí xả bớt căng thẳng trong cuộc sống.

Trên thực tế, rủi ro vướng vào vấn nạn cờ bạc đối với mỗi người có khác nhau, Ở 1 số người rủi ro này thấp nhưng với phần lớn những người ham mê cờ bạc, rủi ro này rất cao. Họ đều vướng phải những vấn đề trầm trọng về tiền bạc và thời gian. Thiếu hụt tiền chi trả cho những chi phí sinh hoạt , tiền xe, tiền nhà, thiếu nợ. Không có thời gian để giải quyết những việc quan trọng trong gia đình. Từ đó đi đến vợ chồng ly dị, con cái bỏ học, tán gia bại sản có khi đưa đến những hành vi phạm pháp (khoảng 40% tội phạm có tổ chức dính líu tới những con nghiện cờ bạc. 1,3 tỷ đô la mỗi năm trong gian lận bảo hiểm có liên quan đến cờ bạc)

Năm 2013, có 10 tỉnh ở Việt Nam muốn mở sòng bài vì bị lôi cuốn bởi những lợi nhuận khổng lồ của các sòng bài ở các nước khác như Macau, Singapore. Ít ai nghĩ đến nhưng tệ nạn xã hội mà các nước mở sòng bài đang phải trả giá. Thật khó hiểu mặc dù biết có hại nhưng người ta cũng muốn làm, giống như hút thuốc lá có hại cho sức khỏe nhưng cũng có người vẫn tiếp tục hút ? (Tham khảo: Đầu tư xây dựng khu vui chơi Casino có phải là hướng phát triển đúng hay không? (*).

Dấu hiệu và cách cai nghiện cờ bạc :

Những dấu hiệu sau đây cho biết một người đang mắc bệnh nghiện cờ bạc:

-Dành nhiều thời gian chơi và nghĩ đến cờ bạc, ít quan tâm đến gia đình, thường đến trễ, bỏ lỡ các sự kiện trong gia đình như sinh nhật, hoạt động ở trường của con cái, họp mặt gia đình,...

-Mượn tiền nhiều người, giấu giếm tiền bạc.

-Bắt đầu đánh cược lớn hơn thường xuyên để cảm thấy hào hứng và đặt hy vọng vào “thắng lớn” để lấy lại số tiền đã thua. Đánh bạc ngay cả khi không có tiền. đánh đến đồng xu cuối cùng và dùng những khoản tiền đáng lẽ phải chi cho việc khác (như chi phí ăn uống, điện nước, tiền mua xe trả góp, và ngay cả tiền dành cho việc học hành của con cái).

-Từ chối giải thích hoặc nói dối về hành vi bản thân.

-Tâm trạng thay đổi thường xuyên:  Khi không được chơi thì cáu gắt, lãnh đạm.

Khi thua bài chán nản, giấu kín. Khi thắng thì phấn khởi khoe khoang .

-Tìm những nơi đánh bạc mới. Trong những lần đi chơi chung với gia đình, người nghiện cờ bạc đòi khăng khăng đi đền những nơi có sòng bài gần đó.

Điều quan trọng nhất trong việc trị liệu là người mắc bệnh nghiện cờ bạc phải nhận định ra những vấn đề mà mình đang gặp phải vì đó chính là động lực để giải quyết vấn đề. Người nghiện cờ bạc phải tự quyết tâm thực hiện những việc như sau:

-Tham gia chương trình Tự Nguyện Không Tham Gia Cờ Bạc (List of Self-Excluded Persons) bằng cách yêu cầu sòng bài ghi danh và chụp hình mình. Như vậy sòng bài sẽ xóa tên bạn trong danh sách quảng cáo và sòng bài sẽ ngưng không tiếp tục gởi những mẫu quảng cáo về nhà cho bạn nữa. Cho dù sau này cơn nghiền trở lại, bạn muốn trở lại casino, nhân viên an ninh sẽ không cho bạn vào chơi. Đây là một việc làm đã từng cứu được rất nhiều con bạc khi họ cần có thêm nghị lực để rời xa các casino. Một khi đã quyết tâm bạn nên đi cùng với người thân đến trực tiếp văn phòng của sòng bài để làm thủ tục ghi danh.

- Không giữ tiền: Dẹp bỏ các loại thẻ rút tiền ở ngân hàng và các loại thẻ tín dụng hoặc hủy bỏ quyền được rút tiền trước của các loại thẻ này. Giao việc quản lý tài chánh cho người thân, nhờ thanh toán những chi phi cần thiết cho gia đình.

-Thay đổi lối sống :

 * Khi cơn thèm khát đánh bạc đến, bạn hãy đi tìm đến sự hỗ trợ của người thân, nếu không thố lộ được thì hãy gọi điện thoại rủ đi ăn, chơi thể thao hoặc tự đứng dậy đi làm một việc nào đó như dọn dẹp nhà cửa, garage, rửa xe, xem phim,… Bạn có thể tự nói với mình đợi thêm 1 chút, hãy kéo dài thời gian 10 phút,  hoặc 1 giờ  hay là để hôm khác nếu chơi hôm nay sẽ thua đậm. Rồi lại hoãn tiếp vài lần. Cách làm này sẽ khiến cơn “khát bạc” của bạn đi qua và yếu dần đi rồi cuối cùng bạn sẽ chiến thắng nó.

 * Hãy lên kế hoạch cho những hoạt động vui chơi giải trí cùng gia đình, bạn bè như du lịch, xem văn nghệ, thể thao,… để không có thời gian nghĩ tới cờ bạc.

 * Tránh xa những trò chơi có đặt cược. Không nên đặt mình trong môi trường và địa điểm “hấp dẫn” cho việc này.

Vượt qua tình trạng nghiện cờ bạc là điều khó khăn. Tuy nhiên, không vì thế mà bạn bỏ cuộc. Nếu tiếp tục đánh bài thì một ngày nào đó bạn sẽ tiêu tan hết tài sản, sự nghiệp, mất hết hạnh phúc gia đình, hủy hại cuộc đời của chính mình và người thân. Điều quan trọng là bạn phải biết tự đứng lên, tự cứu lấy mình, không lập lại những sai lầm. Có đúng không bạn ? Cuộc đời luôn tươi đẹp, còn rất nhiều điều để tận hưởng và chia sẻ với người thân, Đừng để quà trễ nhe bạn.

Montréal, ngày 12/4/2014 (một ngày đẹp trời đầu mùa xuân)

Ngô Khôn Trí

* http://www.erct.com/2-ThoVan/NKTri/Casino.htm)