VÀI DÒNG VỀ NGÀY LỄ

Ngô Khôn Trí (Exryu Canada)

Hôm này là ngày 11 tháng 9 năm 2019, bên Mỹ người ta tổ chức tưởng niệm 18 năm vụ khủng bố kinh hoàng cướp đi gần 3 ngàn sinh mạng. Bên Canada, bầu trời vừa chuyển sang mùa thu, học sinh vừa trở lại trường học. Còn hơn 4 tháng nữa mới đến Tết nhưng bên Việt Nam mình người ta đã bắt đầu bàn về ngày lễ Tết Nguyên Đán 2020.  

Những ngày lễ chính ở VN là : Ngày Tết Dương Lịch (1/1), Tết Nguyên Đán, Giỗ tổ Hùng Vương, Ngày Thống nhất đất nước (30/4), ngày Quốc tế Lao động (1/5) và Ngày Quốc Khánh (2/9).

( Ngày lễ chính là ngày mà người lao động được nghỉ mà vẫn được hưởng lương đầy đủ )

Hai ngày lễ Tết Nguyên Đán và ngày giỗ tổ Hùng Vương người ta dựa vào Âm lịch. Ngày giỗ tổ Hùng Vương là ngày 10 tháng 3 Âm lịch, ngày lễ Tết Nguyên Đán được tính từ ngày cuối tháng Chạp đến mồng 4 tháng Giêng Âm lịch.

Tết Nguyên Đán năm nay rơi vào thứ bảy ngày 25 tháng giêng năm 2020 Dương lịch. Vì bị trùng với ngày nghỉ cuối tuần của ngày nghỉ Dương lịch, mùng 1 và mùng 2 Tết trùng vào thứ bảy và chủ nhật nên được nghỉ bù. Do đó, tổng số ngày nghỉ dịp Tết âm lịch 2020 là 7 ngày.

Nhật Bản có tất cả 15 ngày lễ quốc gia được Chính phủ công nhận. Các ngày lễ được quy định dựa theo Luật ngày lễ (国民の祝日に関する法律) vào năm 1948, nếu ngày lễ rơi vào ngày Chủ nhật thì ngày làm việc kế tiếp sẽ là ngày lễ, nghỉ bù (振替休日). Ngoài ra, nếu một ngày nào đó, trừ ngày Chủ nhật và các ngày lễ xen vào giữa hai ngày lễ thì ngày đó cũng trở thành ngày nghỉ lễ, gọi là ngày nghỉ của dân (国民の休日). Ví dụ, do ngày 4 tháng 5 nằm giữa Ngày kỷ niệm Hiến pháp (3 tháng 5) và Ngày thiếu nhi (5 tháng 5) nên ngày này cũng trở thành ngày nghỉ lễ; việc này kéo dài cho đến năm 2007 khi ngày 4 tháng 5 được quy định là Ngày cây xanh.

Trước đây những ngày lễ của nước này được tính dựa theo âm dương giống như Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam, thế nhưng kể từ năm 1873 được quy định theo Dương lịch.

Tổng cộng có 16 ngày lễ ở Nhật : 1. Ngày đầu năm mới, 2. Ngày lễ thành nhân (成人の日). 3. Quốc khánh (建国記念の日), 4. Xuân phân (春分の日), 5. Ngày Chiêu Hòa (昭和の日), 6 Kỷ niệm Hiến pháp (憲法記念日), 7.Ngày cây xanh (みどりの日), 8. Ngày thiếu nhi (こどもの日), 9. Ngày của biển (海の日), 10. Ngày của núi 「山の日」, 11. Ngày kính lão (敬老の日), 12. Ngày thu phân (秋分の日), 13. Ngày thể dục thể thao (体育の日), 14. Ngày văn hóa (文化の日), 15. Ngày tạ ơn người lao động (勤労感謝の日), 16. Sinh nhật của Thiên hoàng (天皇誕生日)

(Từ khi Thiên hoàng Akihito thoái vị, nhường ngôi cho Thiên hoàng Naruhito vào ngày 1/5/2019, ngày lễ Sinh nhật Thiên hoàng được thay đổi từ ngày 23/12 thành ngày 23/2 )

Tại Canada, có 10 ngày nghỉ chính theo luật định của năm 2019 được quy định như : 1.New Year's Day (Tuesday, January 1 ), 2.Good Friday (Friday, April 19), 3. Easter Monday (Monday, April 22), 4.Victoria Day (Monday, May 20), 5.Canada Day (Monday, July 1), 6.Labour Day (Monnday, September 2), 7.Thanksgiving Day (Monday October 14), 8.Remembrance Day (Monday, November 11), 9.Christmas Day (Wednesday, December 25), 10.Boxing Day (Thursday, December 26)

Ngoài ra, các tỉnh bang có những ngày nghỉ riêng như Quebec có ngày nghỉ Saint Patrick(17/3), Tại tỉnh Alberta, New Brunswick, Ontario và Saskatchewan có ngày Gia đình được tổ chức vào ngày Thứ Hai của tháng Hai,....

Mặc dù số ngày nghỉ lễ chính thức của Việt Nam là 10 ngày, ngắn ngày hơn so với nhiều quốc gia khác như Singapore 11 ngày, Philippines 12, Myanmar 14, Nhật Bản 15, Indonesia 16, Thái Lan 16. Thế nhưng, tại các địa phương người ta còn duy trì nhiều ngày lễ hội văn hóa địa phương, theo Âm lịch như : Tết Nguyên Tiêu (15/1), Tết Hàn Thực (3/3), Hội đền Hai Bà Trưng (4/3), Giỗ tổ Hùng Vương (10/3), Lễ Phật Đản (15/4), Tết Đoan Ngọ (5/5), Vu Lan (15/7), Tết Trung Thu (15/8), Ông Táo về trời (23/12), Tết Thanh Minh (đi thăm mộ, thường vào tháng 3 Âm Lịch),v.v....

Ngoài ra, theo Dương lịch thì còn có ngày : Quốc tế Phụ nữ (8/3), Quốc tế Lao động (1/5), Gia đình Việt Nam (28/6),), Phụ nữ Việt Nam (20/10), Nhà giáo Việt Nam (20/11), Lễ Giáng Sinh (25/12),v,v....

Do kiều kiện thời tiết nóng nực, mất nhiều thời gian để di chuyển, chưa có đức tính công nghiệp cho nên dù lao động Việt làm việc trung bình 48 tiếng 1 tuần, nhiều hơn 3 tiếng so với các nước khác, nhưng năng suất lao động vẫn còn thấp. Có ý kiến cho rằng cần tạo thêm ngày nghỉ để người lao động Việt Nam có thêm giờ tái tạo sức lao động. Tuy nhiên, đa phần người lao động Việt Nam còn đang nghèo, muốn tranh thủ làm thêm để kiếm thêm tiền trang trải cho cuộc sống đắt đỏ, mặc khác người lao động Việt Nam lại là những người thích nhậu nhẹt mỗi khi có thời giờ rảnh rổi.

Tập quán nhậu nhẹt này có lẽ được thành hình trong giai đoạn khai hoang, mở mang ruộng đất. Đặc biệt nhất là người dân Nam bộ. Nó giống như tập quán uống rượu trong các quán bar của thời kỳ lập quốc ở Mỹ. Đứng về mặt kinh tế thì tập quán này làm giảm sản lượng quốc gia, nhưng đứng về mặt tinh thần thì nó giúp giải tỏa những cực nhọc trong cuộc sống, thoải mái trong quan hệ giao tiếp. Khi xã hội phát triển, dân trí được nâng cao thì tập quán này sẽ mất dần?

Montreal, ngày 11/09/2019

Ngô Khôn Trí